Een echte volkspartij is een partij waarin alle maatschappelijke stromingen, vele denkwijzen verenigd zijn met als doel een cocktail te creëren waarin elk lid van de samenleving zich kan herkennen om aldus een zo groot mogelijk electoraat aan te spreken. Zulke partijen zijn dus per definitie compromispartijen, partijen die geen uitgesproken standpunten kunnen en durven innemen, uit angst voor innerlijke verdeeldheid en waarin dus vele vernieuwende ideeën en uitgesproken meningen worden begraven onder druk van de allesoverheersende drang naar een eensgezind compromis, om te vervallen in een saaie grijsheid, waarin niemand nog ideeën heeft die ergens over gaan, met vervreemding en andere (extreemrechtse) gevolgen als resultaat. Een bijkomend, intern nadeel van volkspartijen is juist het feit dat zij verschillende, soms zelfs quasi tegengestelde belangen nastreven, die elk op tijd en stond, liefst in gelijke mate, bediend moet worden, waar iedereen recht heeft op een overwinninkje zo nu en dan. Dit leidt volgens mij quasi automatisch naar een standenpartij, die zich na verloop van tijd verstart in structuren. Komt daar nog bij dat grote volkspartijen het nadeel hebben incontournable te zijn in regeringsonderhandelingen, bij voorbaat dus zeker zijn van regeringsdeelname, waardoor de wil verslapt om na te denken en te vernieuwen, men op zijn lauweren gaat rusten en gaat teren op herinneringen aan gloriedagen uit het verleden, om uiteindelijk ten onder te gaan aan zelfgenoegzaamheid. Een mooie illustratie van dit alles zijn de lotgevallen van de CD&V. Zij leert ons waarom we niet moeten streven naar een dergelijke grote volkspartij. Nee, moet een politieke partij geen ideeënpartij zijn, een partij die constant nadenkt, standpunten en idealen heeft en probeert deze te verwezenlijken. Ging politiek trouwens, lang geleden, niet over de zoektocht naar een ideale samenleving? Waarom zouden wij, als liberalen, opteren voor de Vermässung van een grijze volkspartij, waarin elk creatief geluid ten onder gaat en het denken wordt gestaakt, en daarmee de verfrissende kracht van concurrentie, ook in de politiek ontkennen? Dwingt concurrentie ons niet om altijd beter te doen, te blijven denken, blijven vernieuwen en vooral niet te rusten en in slaap te vallen. Laten we dus kiezen voor de moeilijke weg, onszelf wakker houden en blijven denken, zonder ons in slaap te laten wiegen door vluchtige, electorale successen.

Wim Aerts