Op zaterdag 23 maart heeft Ward Beysen, toevallig of niet op hetzelfde moment dat de VLD en NCD in Brussel hun tweede studiedag hielden, in Antwerpen een bijeenkomst voor de ontevreden burger georganiseerd. In Beysens voorstelling is de huidige coalitie in Antwerpen één grote miskleun en zou samenwerking met het Vlaams Blok heel wat meer opleveren voor 'law and order'. Akkoord, een coalitie van allen tegen één is nooit ideaal. En ja, je kan erover discussiëren of een oppositie van Vlaams Blok én Agalev niet interessanter was geweest. Ook nog maar eens een socialistische burgemeester, terwijl uitgerekend de SP.A de laatste jaren heel wat stemmen is verloren aan het Blok en afgestraft is voor het geërodeerde beleid dat ze samen met de christen-democraten in de voorbije decennia heeft gevoerd, is niet waar je als liberaal op zit te wachten. Maar de feiten zijn wat ze zijn: alleen de huidige coalitie, eventueel zonder groen, is een alternatief voor een samengaan met het Blok en in die coalitie is de SP.A nu eenmaal de grootste partij. Waarom dan niet met het Vlaams Blok, dat aan de VLD toch de burgemeestersjerp aanbood? Omdat ondanks alles waarover we van mening kunnen verschillen met de huidige bestuurspartners, het Blok een partij blijft van mensen die de banden met een al te duister verleden niet willen doorknippen, die een ethnisch-racistisch discours houden en die een Vlaanderen willen creëren dat ingaat tegen de vrijheden, levensstijl, ontplooiingskansen van de mensen die, in al hun verscheidenheid, dat Vlaanderen bevolken en zullen komen bevolken. Beysen bezondigt zich weliswaar niet aan dit expliciet extreem-rechtse gedachtegoed, maar begeeft zich op een hellend vlak. Als je aan de mensen zegt dat ze eigenlijk wel gelijk hebben met hun steun aan het Blok, welk signaal geef je dan? Er bestaat inderdaad een verschil tussen diagnose en therapie. Over criminaliteit spreken is voor niemand binnen de VLD een taboe. Inburgering is dat ook niet. Maar moeilijker ligt het als je het politieke debat reduceert tot dat thema. Als buitenstaander zou je echt gaan geloven dat in Antwerpen de kogels om je oren vliegen en dat het niet even goed gaat om andere items als (re)urbanisatie, mobiliteit, financiën, werkgelegenheid, economische activiteit, het kerntakendebat, jeugdwerking, cultuur, toerisme, kortom alles wat een stad leefbaar en vitaal maakt. Helemaal verkeerd loopt het als een dame op Beysens bijeenkomst doodleuk komt verklaren dat ze tegen rood en groen is omdat die tegen 'het eigen volk' zijn. Nog steeds 'zij' en 'wij', nog steeds het onvermogen om mensen die hier meerdere generaties zijn tot 'het eigen volk' te rekenen. Of wat te denken van een aanwezige als De Baets, voormalig SS'er, die al jaren luidop zijn negationistische theorieën over de Holocaust verkondigt, openlijk het Derde Rijk bejubelt en zelfs voor het Vlaams Blok (al was het maar om tactische redenen) te radicaal en dus onbruikbaar was. Beysen, en al wie in dezelfde vijver als hij wil vissen, moet goed beseffen wie hij aan het aantrekken is en met welk vuur hij speelt. Allicht waren de uitnodigingen niet op naam. De waarheid is dat Vlaanderen, en dus ook zijn steden, nog altijd een meer dan fijne plek is om te wonen en te werken. Niet alleen economisch doen we het goed, maar sociaal zijn we zo beschermd dat we ook meer en meer afgeschermd lijken te raken zodat de angst voor de vrijheid, voor de ander, voor de openheid en voor de hele 'boze wereld daarbuiten' lijkt toe te nemen. Liberales gelooft dat er heel wat uitdagingen klaar staan, structuren om hervorming vragen, scheve paden recht dienen getrokken. Maar dat gaat allemaal over de toekomst en die is er één van vrije en verantwoordelijke mensen, die gelijke kansen krijgen maar ook kunnen leven, graag willen leven zelfs met wat vernieuwing, verluchting, bijkleuring in een land dat open staat voor de wereld. Vrijheid, dat zijn kansen en risico's Gaat de angst voor het nieuwe ons weer doen vasthouden aan de ongemakken van het oude, ook wanneer dat een alsmaar grimmiger gelaat begint te vertonen? Liberales kiest voor een kritisch maar positief omgaan met vooruitgang en evolutie. We nodigen alwie staat voor een eigentijds en toekomstgericht liberalisme van harte uit die beweging te vervoegen, al was het maar opdat ze niet zou vastlopen in het slib van repressie en chagrijn.

Deze column van Olivier Boehme verscheen in De Standaard van 8 april 2002.

Olivier Boehme