Noord-Afrikaanse jongeren krijgen geen kansen, heet het. Hardleerse intellectuelen en opiniemakers vinden het nodig daar nog steeds op te blijven wijzen als dé oorzaak van alle ellende in de migrantenbuurten van onze steden. Ze vergeten daarbij wel te vermelden dat deze jongeren kunnen genieten van onderwijs met een niveau dat in de wereld nauwelijks zijn gelijke vindt. Ze verdienen dat ook, want elke jongere, autochtoon of allochtoon, heeft een basisrecht op startkansen. Degenen die willen, kunnen daar een heel eind mee komen. Ook in de migrantengemeenschap. Maar waarom zijn het vooral meisjes die doorstoten tot hoger onderwijs? Het lijkt minstens zoveel een genderprobleem als een cultureel. De Belgische overheden verbieden aan allochtonen de toegang tot dit onderwijs niet. De scholen reiken geen diploma's uit aan de hand van afkomst of huidskleur. Niemand kan de wettige overheden van dit land verwijten dat ze niet gewerkt hebben aan gelijke kansen voor allen en dat ze dat niet blijven doen. De 'oude Belgen' moeten inderdaad mee willen in dit beleid. Er wordt nog gediscrimineerd op de werkvloer, in het uitgaansleven, ..., niet alle geesten zijn op dat vlak voldoende meegeëvolueerd. Meer gerichte acties daartegen behoren ook tot het integratiebeleid. De 'nieuwe Belgen' moeten echter niet minder hun verantwoordelijkheid opnemen als ze er echt op vooruit willen gaan. Sommigen, en gelukkig lang niet allen of de meerderheid, onder hen zoeken hun heil bij Abou Jahjah, de Arabische nationalist, die zich opwerpt als de bevrijder van ... ja van wie eigenlijk? Van de moslims, die nochtans moskeeën mogen bouwen en bezoeken en zo genieten van evenveel tolerantie als de andere gelovigen en niet-gelovigen? Van jonge Marokkanen, die als ze dat willen, in een stabiele omgeving kunnen spelen, leren en opgroeien zoals de anderen? Van inwijkelingen die vooral nood hebben aan het snel verwerven van de kennis van het Nederlands in Vlaanderen of het Frans in Wallonië? Van de familie van een vermoorde Marokkaanse jongen, die als het aan de Belgische gerechtelijke instanties ligt recht zullen zien geschieden? Van diegenen die weliswaar geen stemrecht kunnen krijgen als niet-Belg, maar wel op een vlotte manier Belg kunnen worden als ze dat willen terwijl iemand van allochtone origine automatisch de Belgische nationaliteit verkrijgt als hij of zij hier geboren wordt? Welke van de herrieschoppers in Antwerpen dezer dagen zou de Belgische nationaliteit niet genieten? In een opiniestuk van Ludo De Witte en Tom Lanoye in De Standaard geven de auteurs een rondje 'hoe gekker hoe liever' ten beste. Abou Jahjah de nieuwe Lumumba, die des te meer aanhang zal krijgen hoe meer de overheid hem stigmatiseert. Niemand heeft die man verboden zijn discours te houden. Iemand die evenwel de weg wil opgaan van de provocatie en van de confrontatie kan niet gelden als betrouwbare gesprekspartner. Wie vertegenwoordigt die man trouwens? Geen Berber die er aan denkt Arabisch te gaan spreken. Geen moslimvrouw die uit is op een beetje emancipatie zal hem als woordvoerder erkennen. In de Boekenbijlage van De Morgen van woensdag 27 november zegt de Nederlandse schrijver van Marokkaanse afkomst Hafid Bouazza aan Tom Lanoye het immers met zoveel woorden: "Die Jahjah is gewoon gevaarlijk. Alleen beseffen jullie dat nog niet." Verder houdt hij een opmerkelijk discours om op te houden met die automatische verwijzing naar onverdraagzaamheid bij de autochtonen. "Het probleem ligt heus niet alleen bij de intolerante Nederlander of Belg. Door altijd maar weer dat verhaal over racisme en discriminatie te vertellen bevestig je de allochtoon in zijn slachtofferrol. En hij is geen slachtoffer. Ik ben geen slachtoffer, al was het maar omdat ik weiger dat te zijn. Wie wil er nu een slachtoffer zijn? Zo onderdruk je toch je eigen vrijheid? Zo raak je toch nooit geïntegreerd?" Met de oprichting van zijn intimiderende straatpatrouilles is een grens overschreden. Als democraat pleit ik voor het integraal behoud van het monopolie van het geweld door de staat. Het gaat hier om hét stichtende principe van de civilisatie en de rechtsstaat. Als Jahjah meent dat hij de multiculturele samenleving één stap gaat vooruit helpen door een Beiroet- of Palestina-scenario in het leven te roepen, dan zit hij volledig fout. Mij zijn de liberale democratie, het humanisme en de kosmopolitische samenleving, gestoeld op wederzijds begrip, interesse én eigen verantwoordelijkheid, te dierbaar om ze prijs te geven aan het radicalisme van zowel Dewinter als van Jahjah. Oprechte democraten, de liberalen voorop, mogen zich nu minder dan ooit laten intimideren. Wij hebben het model dat ieder de vrijheid geeft die groot genoeg is voor zijn of haar ontplooiing. De wil en de mogelijkheden zijn er om mensen op te leiden naar een burgerschap dat hen kansen geeft waar je op weinig andere plekken in de wereld van kan dromen. Vertolk het en werk het uit met alle positieve krachten in de samenleving, zonder welk onderscheid dan ook.

Olivier Boehme

Links

mailto:olivier.boehme@belgacom.net