De Europese commissie onder leiding van de ex-marxist en heden ten dage conservatief José Manuel Barosso, beleeft reeds voor zijn eigenlijke aantreden moeilijke tijden. De voordracht van de Italiaan Rocco Buttiglione als Europees commissaris voor Justitie en fundamentele vrijheden ligt problematisch bij het Europees parlement. De uitspraken bij de verdediging van zijn kandidatuur voor een commissie van het Europese parlement over homoseksualiteit, vrouwen en het huwelijk hebben begin oktober geleid tot de afwijzing van zijn kandidatuur door dezelfde commissie. Rocco Buttiglione, persoonlijke vriend van de paus en lid van ‘Communion and liberation’, een organisatie die de katholieke moraal en waarden wil laten doordringen in alle geledingen en organisaties van de maatschappij spreekt van een ‘inquisitie door de vrijzinnige pers en politiek’.

De innerlijke overtuigingen van deze man zijn en blijven zijn persoonlijke overtuigingen en daar heeft noch de politiek, noch de staat iets mee te maken. Rocco Buttiglione heeft ook het volste recht om deze overtuigingen te ventileren in publieke fora als privé persoon. Maar als toekomstig Europees commissaris moet hij het Europees project verdedigen en niet zijn persoonlijke (geloofs)overtuigingen. Religie kan nooit een basis vormen voor het Europa van de toekomst. Als zijn persoonlijke overtuigingen de overhand krijgen op de seculiere moraal die Europa zich eigen heeft gemaakt, heeft hij als politicus een probleem. Zijn religieus geïnspireerde uitspraken maken hem op dat moment ongeschikt om het belang van de Europese burgers en het Europees project te verdedigen.

Europa, dat gebouwd is op de liberale principes van de scheiding van kerk en staat, de vrijheid van meningsuiting en de gelijkwaardigheid van alle mensen en van man en vrouw in het bijzonder kan niet accepteren dat een religieuze visie (laat staan één bepaalde visie) zijn intrede doet in Europese discussies. Rocco Buttiglione verdedigde met zijn uitspraken voor het Europees parlement trouwens de visie van de Roomse clerus, die zelf in een encycliek daterend van 1988 (Mulieris Dignitatem) herhaalde dat de enige lotsbestemming van de vrouw het moederschap of de maagdelijkheid is. De voorstellen die Rocco Buttiglione heeft gelanceerd in zijn thuisland, gaande van een ban op kunstmatige inseminatie tot het financieel belonen van vrouwen die abortus weigeren, doen ook vermoeden dat het hier niet bij woorden zou blijven.

Mijns inziens is het dus onmogelijk dat Rocco Buttiglione de Europese post van justitie kan krijgen na zijn uitspraken en voorstellen uit het heden en verleden. De strijd tegen discriminatie en het bewaken van de vrijheden van Europese burgers kunnen niet worden overgelaten aan Rocco Buttiglione. Het zou onverantwoord zijn een eigen John Ashcroft, de U.S. Attorney General en een man met soortgelijk profiel als Rocco Buttiglione, binnen Europa een zo belangrijke positie te laten bekleden.

Dat was ook het oordeel van het Europese parlement, dat voor het eerst sinds lang het hoofd heeft geboden aan de commissie. Barosso slaagde er niet in deze commissie in zijn geheel ter stemming te brengen voor het Europees parlement. De liberale fractie heeft hier, als derde grootste fractie in het parlement, een duidelijke rol gespeeld en een hard standpunt ingenomen. Een liberale fractie kan, overeenkomstig haar principes, nooit dergelijk figuur dulden als Commissaris. Liberale beginselen als de scheiding van kerk en staat, en de gelijkwaardigheid van man en vrouw zijn dermate fundamenteel dat een liberale fractie de morele plicht had om te dreigen de nieuwe Europese Commissie collectief weg te stemmen. Had zij dit niet gedaan, dan dreigde een seculier Europa op te houden met bestaan.

De commissie die werd gepresenteerd was zeker niet de sterkste ooit. En was dat niet de doelstelling na de schandalen onder Santer en de commissie van grijze muis Romani Prodi? Ook Barosso zelf heeft zich hier niet veel politiek leiderschap laten blijken. Door de adviezen van het parlement naast zich neer te leggen en te weigeren het ‘probleem Buttiglione’ op te lossen was de geloofscrisis in Europa, en in de Europese Commissie, compleet.

Barosso en de talrijke regeringen die hun kandidaten Europa insturen kunnen nu hun huiswerk overdoen en iets meer tijd nemen om op belangrijke posten zoals justitie, concurrentiebeleid, landbouw en energie krachtige en moderne mensen aan te duiden. Europa verdient een sterke commissie die het hoofd durft bieden aan nationale belangen. De beslissingen die Europa in de nabije toekomst zal moeten nemen over zijn functioneren en het vervolmaken van de uitbreiding zijn te belangrijk om over te laten aan een zwakke en nu al gehandicapte commissie.

Philippe De Backer

Philippe De Backer

Links

mailto:philippes.debacker@ugent.be