De globalisering is ‘here to stay’. Een nieuwe economische wereldorde heeft vorm gekregen of krijgt vorm op dit moment. In zijn boek De wereld is plat beschrijft David Friedman op een magistrale wijze hoe nieuwe technologische vooruitgang en het openen van markten de wereld aan het begin van de 21ste eeuw een nieuw aanzicht hebben gegeven. Een van de hoekstenen van het succes van de globalisering in het verspreiden van welvaart is het vrij verkeer van personen. Vele jongeren zoeken onderwijs buiten de landsgrenzen en keren met hun in de Verenigde Staten of Europa opgedane kennis terug naar hun land. Zij nemen daar op korte termijn belangrijke functies in het publieke leven in of starten bedrijven die bijdragen tot de lokale welvaart. Anderen nemen direct het heft in handen en starten kleine bedrijfjes die als gevolg van de golf van outsourcing van westerse bedrijven en dankzij de nieuwe communicatietechnologie, goede zaken kunnen doen.

Toch zien we ook dat de globalisering een stroom van immigraten onderhoudt, naar schatting 200 miljoen mensen hebben op dit moment hun thuisland verlaten. Ook in Europa worden wij hiermee geconfronteerd. Zowel binnen de Europese Unie zijn er duizenden mensen die hun heil willen zoeken in betere werk- en leefomstandigheden. Deze week werden cijfers bekend gemaakt dat 1 miljoen Polen tijdelijk hun heil zoeken in andere EU lidstaten. En ook aan de grenzen van Europa riskeren duizenden mensen uit Afrika of elders hun leven om de muren van fort Europa te doorbreken.

Een fort Europa dat is gebouwd om onze sociale welvaartsstaat in stand te houden. Dat is de enige reden van een strikt migratiebeleid zoals het is gevoerd door Europa. Een te grote instroom van migranten zou ons systeem met riante sociale bescherming en uitkeringen ten onder doen gaan. Doorheen de geschiedenis is dit een steeds terugkerend fenomeen. Hoe groter de controle van de staat over zijn burgers, in de vorm van sociale bescherming, hoe geslotener deze samenleving werd en hoe negatiever men stond tegenover migratie.

Christen-democraten en socialisten staan altijd verwonderd te kijken naar de kracht die uitgaat van mensen op zoek naar een beter leven. Zij hebben geen framework om hiermee om te gaan. Zij zijn te gericht op de eigen navel om een kader te voorzien waarin deze mensen een menswaardig leven kunnen opbouwen. Hun reactie is er steeds een van terugplooien op de eigen gemeenschap of oplossingen aanbieden uit het verleden. De christen-democraten pleiten steeds voor een strenge controle op migratie, gekoppeld aan een sterk inburgeringstraject, om waarden en normen, die verder gaan dan elementaire mensenrechten en democratie, bij te brengen aan nieuwkomers. Ook de ecologisten stellen een soortgelijk discours voor. Zij pleiten voor zware investeringen om mensen lokaal vast te zetten, in de eigen leefgemeenschap ter plaatse. Socialisten kunnen al helemaal geen antwoord bieden. Geconfronteerd met migratie kiezen zij voor eigen volk eerst. Bij de keuze om de grenzen open te stellen voor arbeiders uit de nieuwe EU lidstaten kozen zij er duidelijk voor om alles op slot te laten en de nieuwe EU burgers de kans op een beter bestaan te ontzeggen.

Het is pas wanneer uit cijfers blijkt dat wij zelf, Europa en België zelf, nood heeft aan immigratie om onze werkbevolking op peil te houden en onze vergrijzing te betalen dat deze partijen bijdraaien. Dit wordt nu het hoofdargument om positief te kijken naar migratie. Deze nieuwe vorm van economisch nationalisme is verwerpelijk en tegelijk onjuist.

Voor liberalen zijn dergelijke reacties dan ook onbegrijpelijk. Het vrij verkeer van personen is een van de pijlers van de Europese Unie. Ook voor liberalen is dit een essentieel punt waar niet aan geraakt kan worden. Daarom zijn vele liberalen voorstander van vrije migratie en benaderen zij migratie niet als iets negatiefs. Daarom ook stellen liberalen voor om economische migranten toe te laten binnen de Europese Unie, naast het bestaande systeem van asiel. We moeten dringend evolueren naar een systeem waarbij mensen met een arbeidscontract op zak of investeerders geen barrieres meer zouden mogen ontmoeten om de Europese Unie binnen te komen. Daarnaast moeten er op een Europees niveau quota’s worden vastgelegd om de bijkomende economische migratie te stroomlijnen. Hiermee worden duizenden laaggeschoolden en andere migranten een toekomstperspectief geboden.

En deze oplossing hoeft helemaal niet nefast te zijn voor de eigen economie. Als we kijken naar Ierland, waar de restrictie op de immigratie van nieuwe EU burgers afwezig was, zien we een sterke economische groei en een daling van de werkloosheid. Tegelijk kiezen ook migranten die landen uit waar hun kennis en vaardigheden het best tot hun recht komen. Dit moet ook in de EU leiden tot een opschorten en afbouwen van beschotten en regels die op dit moment de arbeidsmobiliteit bemoeilijken. Hier lopen de Verenigde Staten ver voorop, met een systeem dat een hoge arbeidsmobiliteit kent, maar waarbij werkende burgers ook meer overhouden van hun loon. Iets wat migranten in staat stelt om in een of twee generaties perfect ingeburgerd te zijn en de sociale ladder te beklimmen.

Voor liberalen zijn de oplossingen dus duidelijk. Een verdere lastenverlaging op arbeid, zodat mensen meer overhouden als ze werken. Een verdere flexibilisering van de arbeidsmarkt, die beschotten en regels wegwerkt en de arbeidsmobiliteit en sociale mobiliteit vergroot. Een echte eengemaakte Europese markt legt ook geen beperkingen op aan sommige van haar burgers. De huidige restricties op economische migratie binnen de Europese Unie moeten dan ook zo snel mogelijk worden opgeheven. En een systeem van open grenzen voor investeerders en mensen met een arbeidscontract komende van buiten de EU, met daarnaast een systeem van Europese quota’s die de economische migratie verder moet stroomlijnen. Enkel op deze open manier kunnen we positief omgaan met de huidige globalisering.

Philippe De Backer

Philippe De Backer

Links

mailto:philippe.debacker@ugent.be