Op 6 oktober geeft de Europese Commissie in een rapport te kennen of Turkije in aanmerking komt om toetredingsonderhandelingen aan te knopen. Op basis van dit verslag zal de Europese Raad beslissen of Turkije voldoet aan de politieke voorwaarden van Kopenhagen. Indien positief, starten de toetredingsonderhandelingen onverwijld.

Turkije zit reeds 41 jaar in de wachtkamer van de Unie. In 1963 werd een associatie-overeenkomst gesloten tussen de toenmalige EEG en Turkije. De preambule, alsook artikel 28 van dit akkoord, bepalen uitdrukkelijk dat Turkije op termijn kan toetreden tot de Unie. Het land wordt in 1963 als een Europese staat beschouwd. In 1999 op de Europese Top van Helsinki wordt Turkije officieel kandidaat-lidstaat. In 2002 op de top van Kopenhagen wordt deze beslissing bevestigd.

De geschiedenis indachtig, dient vooruit gekeken te worden. De criteria voor toetreding zijn, zoals vermeld, begrepen in de Kopenhagen-beginselen. Een kandidaat-lidstaat moet een democratische rechtstaat zijn, moet over een functionerende markteconomie beschikken en dient het ‘acquis communautaire’ in zijn wetgeving te implementeren. Bovendien, zo is voorzien, moet een kandidaat-lidstaat een ‘Europees’ land zijn. Indien Turkije aan deze voorwaarden voldoet, moet Turkije opgenomen worden in de Europese Unie. Het argument dat Turkije geen ‘Europees’ land is, snijdt geen hout. Het stuk van Turkije op het zogenaamd geografisch afgebakende Europa telt immers meer inwoners dan België, Denemarken of Finland. Bovendien werd, zoals eerder opgemerkt, Turkije reeds in 1963 als een ‘Europees’ land beschouwd in het associatie-akkoord.

Religie maakt geen deel uit van de Kopenhagen-beginselen. Toch wordt voortdurend geschermd met religie als de opportuniteit van de Turkse toetreding ter sprake komt. Deze verwijzing is onterecht, want niet conform met de Kopenhagen-beginselen, en bovenal onaanvaardbaar vanuit een liberale visie. Het Europees project is een politiek project, wars van religie. De Europese Unie steunt op een manifest liberaal idee, met name een idee van landen om zich vrijwillig te onderwerpen aan een aantal fundamentele principes zoals de vrijheid van meningsuiting, de scheiding van kerk en staat en de gelijkwaardigheid van alle mensen en van man en vrouw in het bijzonder. Vanuit deze humanistische visie, en mits aan de Kopenhagen-beginselen wordt voldaan, is een afwijzing van Turkije totaal onhoudbaar.

Voor elke rechtgeaarde liberaal kan religie geen basis vormen voor het Europa van de toekomst. Alleen een ‘universele seculiere moraal’, zoals geopperd door de filosoof Paul Cliteur, kan dat. Europa is dat deel van de wereld waar men waarden als de scheiding van kerk en staat, de vrijheid van meningsuiting en de gelijkwaardigheid van man en vrouw naleeft en voorstaat. Als Turkije dit waardenpad bewandelt en beantwoordt aan de Kopenhagen-criteria, is er geen enkele reden waarom het land niet zou kunnen toetreden tot de Europese Unie.

Mathias De Clercq

Mathias De Clercq

Links

mailto:mathiasdeclercq@hotmail.com