Op wereldvlak is de Europese Unie de grootste donor inzake ontwikkelingshulp. De Unie en haar lidstaten besteden jaarlijks meer dan 30 miljard euro aan overheidssteun voor ontwikkelingslanden. Deze ‘aid’ vormt ontegensprekelijk een belangrijk element in de strijd tegen armoede. Dezelfde Europese Unie voert op hetzelfde ogenblik eveneens een landbouw- en migratiebeleid, dat een enorme rem zet op haar nobele doelstelling om armoede te bestrijden. De discrepantie tussen de geschetste beleidsdomeinen zijn frappant, de gevolgen voor de ontwikkelingslanden in het algemeen en haar individuen in het bijzonder, weerzinwekkend.

De Europese Unie trekt hoge muren op rond haar grenzen, dit zowel op het vlak van producten, als op het vlak van mensen. En laat het nu net handel en migratie zijn die twee essentiële ‘tools’ uitmaken om armoede op duurzame wijze te bestrijden en welvaart te genereren. De Unie geeft jaarlijks 44,761 miljard euro uit aan landbouwsteun. Het landbouwbeleid is protectionisme ten voeten uit. Niet alleen worden boeren uit ontwikkelingslanden het via hoge importheffingen onmogelijk gemaakt om hun producten af te zetten op de Europese markt. Ook worden Europese boeren en vissers gesubsidieerd en worden hun overschotten tegen lage prijzen gedumpt in de ontwikkelingslanden zelf. Dit brengt met zich mee dat boeren weggeconcurreerd worden op hun eigen, lokale markt, alsook op de markt van andere ontwikkelingslanden. De gemeenschappelijke landbouwpolitiek van de Europese Unie kost de ontwikkelingslanden naar schatting jaarlijks een welvaartsverlies van om en bij de 40 miljard dollar.

Het beleid is bovenal een morele catastrofe. De menselijke kost van het protectionisme is waanzinnig hoog: om de 13 seconden sterft ergens in de wereld één mens (hoofdzakelijk in Afrika) omwille van het gevoerde protectionistische beleid in Europa. Cijfers zijn steeds twijfelachtig. Helemaal niet twijfelachtig is het feit dat ontwikkelingslanden sneller zouden ontwikkelen indien ze toegang zouden krijgen tot de Europese markt. Een liberale handel met de Europese Unie zou miljoenen mensen uit armoede kunnen liften. Als Europese burgers zijn we mede verantwoordelijk voor dit schandelijke beleid. Het zijn immers wij, Europese belastingsbetalers, die het geschetste, nefaste beleid financieren. We consolideren een verwerpelijk systeem dat arme mensen de mogelijkheid ontneemt om uit armoede te geraken en welvaart te genereren. Het Europese budget voor ontwikkelingshulp mag dan het hoogste ter wereld zijn, het gevoerde landbouwbeleid doet dit teniet en staat duurzame economische ontwikkeling van de ontwikkelingslanden in de weg. De inhoud van het woord ‘discrepantie’ was nooit zo helder.

Een ander domein waar de Europese Unie hoge muren optrekt betreft migratie. Fort Europa sluit haar deuren. Nochtans biedt migratie, naast een eerlijke landbouwpolitiek, een effectief middel om structurele ontwikkeling in ontwikkelingslanden te bewerkstelligen. Cijfers omtrent internationale migratie tonen aan dat emigranten een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan hun land van herkomst. Zo maken immigranten uit ontwikkelingslanden jaarlijks ongeveer 65 miljard dollar over naar huis. Maar dit is alleen het geld dat de officiële bankkanalen passeert. Wanneer er rekening wordt gehouden met het geld dat wordt meegebracht of onofficieel wordt overgemaakt, komt het jaarlijks totaalbedrag ruim boven de 100 miljard dollar uit. Een open, gecontroleerde migratie kan via ‘remittances’ bijdragen tot de ontwikkeling van ontwikkelingslanden.

De Europese Unie heeft van armoedebestrijding terecht haar speerpunt gemaakt inzake ontwikkelingshulp. Het pad dat thans bewandeld wordt inzake landbouw en migratie staat haaks op deze nobele doelstelling. Een liberaal landbouwbeleid vormt het meest effectieve instrument in de bestrijding van armoede in de ontwikkelingslanden. Een liberaal migratiebeleid kan eveneens op ernstige wijze aan deze doelstelling tegemoetkomen.

Slopen die muren, onmiddellijk.

Mathias De Clercq

Mathias De Clercq

Links

mailto:Mathias.De.Clercq@telenet.be