Sedert een tweetal weken debatteren de drie kandidaten voor het voorzitterschap over het hele land. Ook brachten zij elk een programma uit dat op hun respectievelijke websites terug te vinden is. Het was dan ook interessant eens om na te gaan waar de inhoudelijke verschillen liggen tussen Alexander De Croo, Marino Keulen en Gwendolyn Rutten. Uiteindelijk bleek het afleiden van ideologische stellingen uit de programma’s moeilijk, maar uit de debatten zelf en konden echter wel accentverschillen opgemerkt worden (zie ook het interview met de drie kandidaten verder in deze nieuwsbrief).

Alexander De Croo schrijft in zijn verkiezingsprogramma dat hij zijn twee running mates niet zomaar gekozen heeft. De ene is federaal Minister van Economie Van Quickenborne en de andere voormalig Vlaams Minister van Economie Ceyssens. In de tekst ‘Ons inhoudelijk project’, te raadplegen op zijn website, schrijft De Croo dat economie de liberale core business is. Uit deze stelling zelf kan niet onmiddellijk een ideologisch statement afgeleid worden, tenzij indien je zou afleiden dat economie een hard ‘klassiek’ liberaal onderwerp is, waarbij de ‘zachtere’ onderwerpen, zoals ecologie en sociaal beleid dan op de achtergrond verdwijnen. Tijdens de debatten die plaatsvonden, liet De Croo niet na het economisch accent te benadrukken. Hij wil vooral de ‘donkerblauwe’ liberalen, zoals hij dat zelf noemt, terugwinnen voor Open Vld. Hij bedoelt daarmee dat de partij vervreemd is geraakt van de ondernemers, zelfstandigen of middenstanders. Misschien niet geheel ten onrechte, maar vanzelfsprekend kan men vandaag moeilijk van een volledig politiek programma spreken als men enkel op economie focust.

Marino Keulen heeft ook een programma op zijn website gepubliceerd. In het stuk vinden we terug dat Open Vld aan haar ideologisch profiel niet moet sleutelen, maar vooral consequenter moet handelen. Keulen ziet deze verkiezingen vooral als interne verkiezingen en focust dan ook vooral op de interne werking van de partij. Toch stelt hij ook dat Open Vld geen one issue partij mag zijn en zich ook moet richten op thema’s zoals armoedebestrijding, onderwijs en milieu. Tijdens de debatten was het voorts opvallend dat Keulen zich vooral onderscheidt van de andere twee kandidaten door zijn ‘complexloos Vlaams’ profiel. Keulen wijst er op dat Open Vld tot hiertoe als een belgicistische partij doorging en dat men zich dit niet verder kan veroorloven. Keulen onderstreept zijn consequente houding op dit vlak, bijvoorbeeld door te verwijzen naar zijn houding over de benoeming van de drie Franstalige burgemeesters in de Vlaamse rand. Ideologisch gezien lijkt Keulen eerder voor de verderzetting van het huidige profiel, zij het met een consequentere politieke houding, te pleiten.

De derde kandidate, Gwendolyn Rutten, stelt in haar programmatekst dat Open Vld een liberale ‘centrumpartij’ is en behandelt in haar stuk onder de titel ‘De kracht van realisme’ een waaier aan thema’s waarbij zij meent dat Open Vld vooral realistische oplossingen moet voorstellen die politiek haalbaar zijn. Rutten legt niet specifiek de nadruk op klassiek linkse of rechtse thema’s. Economie komt aan bod, net zoals discriminatie van minderheden aan bod komt. Tijdens de debatten nam Rutten ook nog een aantal duidelijke stellingen in omtrent actuele thema’s, zoals het rookverbod en een minimale vertegenwoordiging van de twee geslachten in de raden van bestuur van overheidsinstellingen. Rutten meent vooral dat Open Vld in haar communicatie en aanpak een stuk realistischer moet worden.

De jongere kandidaten, De Croo en Rutten, hebben in ieder geval in de debatten bewezen dat zij gewicht in de schaal kunnen leggen. De ervaring en rust van Marino Keulen gaf hem alvast in de eerste debatten een voorsprong op de concurrenten, maar naarmate de dagen (en debatten) vorderen, wordt het duidelijk dat de beide jonge kandidaten zich scherper profileren, vooral op de hen kenmerkende inhoudelijke accenten. De Croo heeft een uniek verkoopsproduct met het etiket ‘ondernemer’. Rutten kan als voormalig kabinetschef van Dirk Van Mechelen een dossierkennis etaleren die zij koppelt aan eigen opvallende – soms controversiële – standpunten. Alle drie de kandidaten hebben in ieder geval bewezen minstens van een gelijkwaardig niveau te zijn.

De open strijd met debatten heeft het voor het eerst sinds lang mogelijk gemaakt dat de leden een reële en onderbouwde keuze kunnen maken. Dat de strijd in twee ronden wordt gevoerd, maakt het strategisch spel weer bovendien spannend. Aanvankelijk werd gevreesd dat de voormalige kopstukken van de partij zich niet zouden kunnen inhouden om hun posities te vrijwaren via één van de kandidaten. Dit risico blijft nog altijd latent aanwezig. Hopelijk blijft Open Vld deze keer niet hangen in een onderlinge interne machtstrijd en kan de nieuwe voorzitter naar de toekomst toe eindelijk komaf maken met oude breuklijnen die door de partij lopen. Dat is immers dé eerste echte uitdaging naar een herstel van de liberale ethiek binnen de partij.

Egbert Lachaert

Egbert Lachaert

Links

mailto:egbert@liberales.be