Afgelopen week meldden verscheidene bronnen dat het stijgend aantal inschrijvingen van bedrijfswagens almaar belangrijker wordt voor de afzet van auto’s op de Belgische markt. Dit hoeft uiteraard geen verwondering te wekken. Het is immers de overheid die de krijtlijnen uitzet op fiscaal vlak en hiermee het gedrag van haar belastingplichtigen stuurt. De Belgische bedrijven worden geconfronteerd met exuberant hoge belastingen op arbeid en twijfelen dan ook niet om gebruik te maken van het fiscaal voordelig regime voor bedrijfswagens om hun werknemers te belonen.

Niettemin getuigt het toekennen van fiscale voordelen aan milieuvervuilende voertuigen van een manifest gebrek aan langetermijnvisie vanwege de overheid, niet alleen op het vlak van mobiliteit, maar ook en vooral op het vlak van milieu, alle kleine en goed bedoelde maatregelen ten spijt. Door het fiscaal stimuleren van de aankoop en het gebruik van bedrijfswagens worden de bestuurders immers niet geconfronteerd met de reële kost van hun handelen, wel integendeel. Het vermindert logischerwijze de incentive om op een rationele manier gebruik te maken van de wagen en draagt dus niet bij tot een vermindering van het fileleed, laat staan van de schadelijke uitstoot van de wagens.

Desondanks worden wij met de regelmaat van de klok geconfronteerd met alarmerende berichten over verhoogde concentraties van fijn stof of ozon. De oproep van de overheid om de wagen op die momenten aan de kant te laten, wordt begrijpelijk slechts zeer beperkt opgevolgd. Het is immers nogal schizofreen om enerzijds fiscale voordelen uit te delen en anderzijds via een campagne op te roepen om toch maar niet te veel gebruik te maken van de wagen. Zolang consumenten geen serieuze (financiële) incentive krijgen om energieverspillend gedrag te corrigeren, zullen zij dit niet doen.

Milieubeleid is nochtans het domein bij uitstek waar een moderne overheid zonder betuttelend te willen zijn via een consequente fiscaliteit het gedrag van de burger kan sturen en het principe ‘de vervuiler betaalt’ ten volle kan laten spelen. Het gaat om een collectieve verantwoordelijkheid bij uitstek waarover een moderne overheid als hoedster van het algemeen belang een coherente visie moet ontwikkelen. Momenteel gebruikt de overheid evenwel de foute fiscale hefbomen om ongetwijfeld legitieme beleidsobjectieven (behoudens laatstgenoemde) te bereiken. Het wordt tijd dat de ganse milieuproblematiek uit de politieke verdomhoek wordt gehaald en in een ruimer perspectief wordt geplaatst.

Immers, een wervend sociaal-economisch verhaal hoeft allerminst haaks te staan op een ecologisch coherent beleid. Het spreekt voor zich dat de afschaffing van de fiscaal vriendelijke behandeling van bedrijfswagens niet los kan gezien worden van de discussie over een goede (netto)verloning van de werknemers. Bovendien zou een dergelijke evidente maatregel moeten kaderen in een ruimer geheel van coherente maatregelen. Door haar kortetermijndenken laat de overheid echter kansen liggen om de verschillende beleidsobjectieven op elkaar af te stemmen en op die manier haar bij uitstek progressieve rol ten volle te spelen. Het ontwikkelen van nieuwe methoden om milieuvriendelijker te produceren en consumeren zal ongetwijfeld bijdragen tot een duurzame groei van onze economie. Bovendien is de ontwikkeling van innovatieve technieken het domein bij uitstek dat de competitiviteit van de Belgische economie kan vrijwaren.

Hierover is echter een fundamenteel debat nodig dat de termijn van een legislatuur en de partijgrenzen ruim overschrijdt. Ik durf dan ook te pleiten voor een milieuconferentie waarin vertegenwoordigers uit de wetenschappelijke, industriële en politieke wereld met een open vizier en wars van verouderde dogma’s van gedachten wisselen over deze problematiek. Daaruit zal blijken dat de vaak als tegengesteld gepercipieerde beleidsobjectieven dit allerminst zijn, doch integendeel elkaar perfect aanvullen en versterken. Het is geen vijf voor twaalf maar tien na twaalf. Het is de taak van de overheid om zo snel mogelijk een coherent kader te scheppen waarin alle legitieme beleidsobjectieven kunnen gedijen. Alleen op die manier is het mogelijk zowel onze welvaart als ons welzijn te vrijwaren.

Kurt Van Raemdonck

Kurt Van Raemdonck

Links

mailto:kurt@liberales.be