Zoals veel vrouwen in onze huidige maatschappij ben ik iemand die alleen woont en een carrière heeft. Het klinkt eenvoudig en het wordt aanvaard in mijn omgeving. Mensen vinden het niet eens meer zo vreemd en op mijn grootmoeder na is er niemand die zich afvraagt wanneer ik voor het altaar zal staan om te trouwen en thuis zal blijven om mijn leven aan mijn man en kinderen te wijden. Zelf sta ik er niet altijd bij stil, maar de vrijheid waar ik van kan genieten om mijn - soms verkeerde - keuzes te maken en mijn leven te leiden is niet voor iedereen even voor de hand liggend. Laat staan voor heel wat vrouwen in de wereld.

In alle werelddelen zijn er grote groepen vrouwen die niet van deze vrijheid kunnen genieten. Het hoogste dat ze kunnen bereiken is dat ze een goede man vinden. Ze krijgen echter geen kans om van een opleiding te genieten, een job te zoeken of zelf invulling te geven aan hun levenslot. Ze moeten leven binnen een traditionele gezin gebaseerd op een maatschappelijke visie die voortvloeit uit oude religieuze teksten. Deze teksten die zowel te vinden zijn in de Bijbel, de Thora als de Koran stellen nadrukkelijk dat vrouwen niet gelijkwaardig zijn aan de man en dat ze moeten gehoorzamen aan zijn bevelen.

De islam is zeker niet de enige godsdienst waarin dergelijke teksten staan, maar het is wel de godsdienst die in onze huidige maatschappij het meeste vast houdt aan de letterlijke interpretatie ervan in het dagelijkse leven. De onderdrukking die veel moslimvrouwen ondergaan gebeurt achter gesloten deuren en is bijgevolg iets waar we niet dikwijls mee geconfronteerd worden. Gelukkig zijn er vrouwen uit de allochtone gemeenschap zelf die dit onrecht, dat vaak verder gaat dan louter huiselijk geweld, durven aan te klagen. Een van die vrouwen is Ayaan Hirsi Ali. Zij roept op om te stoppen met het cultuurrelativisme. We mogen niet langer dulden dat vrouwen, in naam van een cultureel gebruik of de letterlijke interpretatie van een Koranvers, worden vernederd, mishandeld of omwille van de eer vermoord. Dat kunnen en mogen we in naam van de verdraagzaamheid niet aanvaarden.

Het is niet alleen in moslimgezinnen dat er mishandeling van de vrouw of van de kinderen voorkomt. Ook autochtone vrouwen zijn soms slachtoffer van mishandeling. Er is echter een groot verschil. Indien een autochtone vrouw besluit om dit onrecht aan te klagen zal zij niet enkel gehoor vinden bij de autoriteiten, maar ook in haar omgeving. Er zal haar niemand vertellen dat dit haar verdiende loon is en dat God hiervoor toestemming heeft gegeven. Heel wat moslimvrouwen vinden blijkbaar deze steun in hun omgeving niet. Ze geraken er gewoon niet uit. In heel wat gevallen zal haar omgeving de kant kiezen van de man en zijn gedrag vergoelijken door te wijzen op de teksten in de Koran.

Ongeacht de manier waarop Ayaan Hirsi Ali haar strijd voert, voor sommigen te provocerend, zij heeft als moslima tenminste de moed om vrouwonvriendelijke praktijken binnen de moslimwereld aan te klagen. Dat is geen gemakkelijke houding. Want als gevolg van haar kritiek moet ze nu leven met een nieuwe beperking van haar vrijheid. Een beperking die voor haar evenwel levensnoodzakelijk is, zo is in de afgelopen weken met de moord op Theo van Gogh duidelijk gebleken.

De strijd tegen de onderdrukking van de moslimvrouw zal in de eerste plaats moeten gevoerd worden door de moslimvrouwen zelf. Dat betekent echter niet dat de andere vrouwen moeten stilzitten, zoals heel wat westerse feministes dat vandaag vanuit hun cultuurrelativisme doen. Zwijgen als je weet dat je zusters verplicht worden zich te sluieren, het huis niet uitmogen, gedwongen worden om te huwen, geen relaties te mogen aangaan, vernederd en mishandeld worden, is geen optie. Zwijgen is in dat geval een vorm van schuldige medeplichtigheid. Juist daarom moeten alle vrouwen gevolg geven aan de oproep van Ayaan Hirsi Ali voor een ‘Derde feministische golf’.

Katrien Leinders

Katrien Leinders

Links

mailto:katrien_leinders@hotmail.com