Verkeersveiligheid is een thema dat iedereen aanbelangt. Iedereen kan vroeg of laat in aanraking komen met deze problematiek, want een verkeersongeluk maakt geen onderscheid tussen mensen. Volgens studies is verkeersveiligheid ook een belangrijk thema bij de verkiezingen en heeft het een grote impact op ons stemgedrag. Niet te verwonderen dus dat alle politieke partijen er momenteel de mond van vol hebben met de verkiezingen van 13 juni in aantocht. Tijdens de superministerraad van het afgelopen weekend was verkeersveiligheid dan ook een van de onderwerpen op de agenda.

Opvallend was dat de regering reeds enkele weken na de invoering van de wet op de ‘superboetes’ overging tot een aanpassing. Een reeks overtredingen werden uit de categorie ‘zware overtreding’ gehaald. Het ging volgens de regering om het wegwerken van zogenaamde ‘pesterijen’ want zo werden sommige maatregelen van de nieuwe verkeerswet aangevoeld. En hier gaat het natuurlijk net om. De mensen voelden tal van ‘superboetes’ van de nieuwe verkeerswet aan als pesterijen waardoor er geen voldoende maatschappelijk draagvlak voor bestaat. Aangezien mensen het nut van sommige regels niet inzien is er ook geen meerderheid die zich aan de regels houdt. Kijk alleen al maar naar het protest van de burgemeesters over de uitbreiding van de zone 30. Een tweede reden voor het gebrek aan steun uit de bevolking was dat de nieuwe verkeerswet als zeer onrechtvaardig werd ervaren, met een heel repressieve aanpak in de vorm van hoge boetes maar met een betrekkelijk kleine pakkans.

Zowat iedereen is het erover eens dat verkeersveiligheid belangrijk is. Met 115 verkeersdoden per miljoen inwoners scoort ons land bijzonder slecht binnen Europa. Daarom heeft Vlaanderen zich voorgenomen om de achterstand ten opzichte van de Europese koplopers te halveren. Dat is een heel ambitieus plan, maar de vraag is hoe dit dan het beste aangepakt kan worden? Eerst en vooral is er de infrastructuur. De ring rond Leuven met zijn vier brede rijvakken nodigt niet echt uit om er 50 km per uur te rijden en de mensen hebben dan ook de grootste moeite om zich hier aan te houden, ook al weet iedereen dat er om de paar honderd meter een camera staat. Aan de andere kant zijn er wegen waar men 90 km per uur mag rijden en waar obstakels worden voorzien. Nog minder begrijpbaar is dat men op diverse gewestwegen moet overschakelen van 70 naar 90 en dan weer 50 km per uur. Een meer coherent en eenduidig beleid inzake snelheid komt de concentratie van de bestuurder en dan ook de globale verkeersveiligheid ten goede.

Uit enquêtes blijkt dat slechts 40% van de mannen en 60% van de vrouwen in België regelmatig hun gordel dragen. Het opdrijven van dit percentage naar een Scandinavisch gemiddelde van ongeveer 85% zou volgens studies leiden tot 73 verkeersdoden minder op jaarbasis. Een reden te meer om hiervoor te waarschuwen en het dragen van de gordel aan te moedigen. Er was recent wel de ‘klik-vast’ campagne, maar zelden wordt er op deze overtreding gecontroleerd.

Op technisch vlak zijn er ook reeds mogelijkheden om chauffeurs aan te zetten tot een veiliger rijgedrag. Zo kennen we reeds het toestelletje in de wagen dat je alcoholgehalte moet controleren voordat je de auto nog maar kan starten. Bovendien stelde Toyota vorige week zijn nieuwste uitvinding voor: een snelheidsregelaar voor automobilisten die vaak in de file staan. Dit gloednieuwe radarsysteem kan de snelheid van de auto aanpassen aan die van zijn voorgangers als die tussen de nul en de dertig km per uur rijden. Wanneer een voorligger plots stopt, zorgt het systeem ervoor dat de wagen progressief vertraagt als de bestuurder niet tijdig reageert.

De telematica zou in de nabije toekomst alvast tal van oplossingen kunnen bieden. Mits de nodige infrastructuur zou er naar een schermpje in de wagen signalen doorgegeven kunnen worden die je vertellen hoe snel je ergens mag rijden. Een systeem dat de toepassing van variabele snelheden mogelijk maakt. De vertegenwoordigers van de drie grote kartel partijen: VLD-Vivant; Sp.a-Spirit en CD&V-NVA staan unaniem achter een voorstel voor een systeem in je wagen dat je snelheid kan aanpassen. De effectieve uitvoering van een dergelijk systeem wordt echter niet verwacht voor 2015. Bovendien zou het in de toekomst mogelijk worden om snelheden constant te controleren kunnen worden en - stel je voor - overtredingen zouden dan vanuit je wagen naar de politie doorgestuurd kunnen worden!

De vraag is of er een maatschappelijk draagvlak zal zijn voor Big Brother in je wagen? Iedereen kent de protesten tegen de onbemande camera’s. Wat echter zowel voor- als tegenstanders moeten constateren is dat er toch effectief langzamer gereden wordt op de plaatsen waar deze camera’s zich bevinden. De nieuwe technische snufjes zouden ons hierbij nog een stap verder brengen, maar eigenlijk zou deze enkel een hulpmiddel mogen zijn. De verantwoordelijkheid moet bij de weggebruiker blijven liggen en preventieve acties moeten boven op de agenda blijven staan. Beboeting voor diegene die herhaaldelijk een overtreding begaat, moeten mogelijk blijven. Maar laten we een juiste mix vinden van de verschillende mogelijkheden die nu en in de toekomst tot onze beschikking staan, opdat een evolutie naar een Big Brother maatschappij niet nodig zal zijn.

Katrien Leinders

Katrien Leinders