Hij die zonder zonde is werpe de eerste steen Het is weer zo ver: de Verenigde Staten staan op het punt Irak aan te vallen, en andermaal stijgen uit de Unie-kelen jammerklachten over het Amerikaanse unilateralisme ten hemel. Het gejammer over dat unilateralisme is niet nieuw, en stijgt, vooral na het beëindigen van de Koude Oorlog (1989), op telkens de Unie en de Verenigde Staten anders tegen een internationaal- politiek dossier opkijken, vaak omdat hun belangen niet (langer) dezelfde zijn. Zo verschilden en verschillen de VS en de Unie de laatste tien jaar van mening over de oprichting van het Internationaal Strafhof, de Palestijnse kwestie, het Kyoto protocol, Afghanistan, en recent ook.... Irak. Deze Europese jammerklachten zijn niet geheel onterecht! Zo moet men immers geen groot genie zijn om te beseffen dat er maar een leefmilieu is, en dat je het je dus niet kan permitteren om dat te vernietigen, of je moet suicidale trekjes vertonen natuurlijk. Daarnaast moet je bijvoorbeeld ook niet erg bang zijn van een Internationaal Strafhof, tenzij je natuurlijk van plan bent om ergens een genocide te organiseren of om een agressie-aanval te ontketenen. Anderzijds meen ik in de Europese kritiek op het Amerikaanse beleid evenwel enerzijds een portie hypocrisie te mogen ontwaren, en anderzijds een al even grote portie frustratie. Immers, de Europeanen zelf moeten eens beseffen dat ze ook echt werk zullen moeten maken van een gemeenschappelijk veiligheids- en buitenlands beleid, willen ze ooit nog serieus genomen worden op mondiaal vlak in het algemeen en in de ogen van de Amerikanen in het bijzonder. Momenteel zijn er evenwel twee elementen die hierbij in de weg staan, zijnde enerzijds de hopeloze verdeeldheid die de Europese leiders kenmerkt, en waardoor ze niet komen tot het innemen van krachtige en duurzame gemeenschappelijke standpunten, laat staan dat ze tot een consensus met betrekking tot gemeenschappelijke acties komen. Anderzijds is er ook de manifeste politieke onwil om enerzijds nationale bevoegdheden af te staan aan een Europese supranationale defensie- en veiligheidsstructuur, en om de nodige risico's te nemen die militair optreden met zich meebrengt, en om de financiële middelen op te hoesten die hiervoor nodig zijn. Ten bewijze: de onenigheid over Israël, die ertoe geleid heeft dat de Unie de rekeningen van het vredesproces betaalt, maar geen politieke inbreng heeft, of de situatie rond Irak waarbij het Verenigd Koninkrijk de Verenigde Staten onvoorwaardelijk steunen, terwijl Frankrijk en Duitsland pleiten voor een grotere betrokkenheid van de Verenigde Naties in dit dossier In tweede orde is er dan ook nog de frustratie die de Europeanen kenmerkt en die voortvloeit uit het besef dat de kloof tussen de Verenigde Staten enerzijds en Europa anderzijds groot is en nog steeds groter wordt, en dat de Verenigde Staten vandaag in staat zijn om datgene te doen, zij het op een kwalitatief hoger niveau, wat de Europeanen tot aan de eerste wereldoorlog zelf deden. Daarnaast, en dit brengt ons terug bij ons eerste punt, vloeit die frustratie ook voor een stuk voort uit het besef dat de Verenigde Staten de middelen en de politieke wil/ bereidheid hebben om op te treden in de conflicten die hen interessant lijken en/ of rechtstreeks aanbelangen, en daar niet zelden ook de leidende rol in spelen. Dit alles indachtig is het voor mij dan ook zonneklaar dat de Unie dringend werk moeten maken van een stevige en vooral geloofwaardige tweede pijler, waar politieke wil, eendracht, en de nodige financiële inspanningen aan elkaar gekoppeld worden op een wijze die ertoe zal leiden dat de Europeanen het ook effectief verdienen om door de Amerikanen als gelijkwaardige partners te worden behandeld. Zolang dit niet gebeurd is, werpe hij die zonder zonde is natuurlijk de eerste steen...

Dirk Moyaert