Open Vld stapte vorig jaar naar de kiezer met een moedig partijprogramma. De liberale partij deelde de dag voor de verkiezingen van 13 juni ’07 nog duizenden kaartjes uit waarin zij zich uitspraak tegen het separatisme, voor echte hervormingen op sociaal-economisch vlak en tegen een conservatief ethisch reveil. Vandaag staan de liberalen in een regering waarin zij in de woestijn staan te roepen. Deze regering is een constructie zonder visie en zonder leiderschap. Open Vld zou de publieke opinie dan ook een grote dienst bewijzen door de stekker uit te trekken, zodat de burger niet langer geconfronteerd hoeft te worden met een wansmakelijke soap die het nieuws nu al 10 maanden domineert.

De Vlaamse liberalen lijden vandaag aan een manifest gebrek aan zelfvertrouwen. Sinds de verkiezingen van vorig jaar werd zelfs aanvankelijk meegestapt in het communautair discours van het kartel CD&V-NVA. Alhoewel men in die periode om strategische redenen nog zou kunnen aanvaarden dat een partij die de verkiezingen verloor niet te hoog van de toren moest blazen, wordt het vandaag tijd dat deze liberalen een alternatief gaan aanbieden voor de politieke chaos waarmee wij geconfronteerd worden. Die liberalen kunnen dat overigens gerust aangezien zij een inhoudelijke boodschap hebben die een oplossing kan bieden.

Op het communautair vlak zijn de liberalen de enigen die vandaag nog de brug kunnen leggen over verschillende gemeenschappen heen en op die manier een compromis kunnen sluiten dat het land uit het moeras haalt. Enkel de liberalen hebben de afgelopen jaren moeite gedaan om contacten te onderhouden met de zusterpartij in Wallonië en het is ook net die zusterpartij die een eind verder wil gaan in besprekingen over een eventuele staatshervorming.

Een constructieve dialoog tussen mensen, los van gemeenschappen, is dan ook inherent aan het liberalisme. Dit is alvast heel wat anders dan wat andere ideologieën prediken, die er uiteindelijk vooral voor pleiten om mensen in hokjes (of taalgroepen en gewesten) op te bergen en het vuur tussen die hokjes daarna op te poken. Open Vld dient radicaal te breken met deze manier van denken, die de media nu al maandenlang domineert en dient radicaal voor een compromis te strijden dat aanvaardbaar is voor alle landsgedeelten. De volgende kernpunten liggen daarbij voor de hand:

(1) Een communautaire politieke dialoog stimuleren door het in het leven roepen van een federale kieskring waarin de belangrijkste politieke tenoren zich kandidaat kunnen stellen en zich moeten verantwoorden tegenover de hele bevolking in dit land en niet langer ten aanzien van één gemeenschap of gewest.

(2) Een stop aan de snel opeenvolgende verkiezingen door het laten samenvallen van de federale en regionale verkiezingen: het gaat anders dan in andere federale staten toch om dezelfde figuren die zich kandidaat stellen en de bevoegdheidsverdeling tussen de regionale en federale overheid is dermate verweven dat het handhaven van verschillende verkiezingen compleet nutteloos en verwarrend is.

(3) Een taboeloze discussie over de bevoegdheidsoverdrachten naar de regio’s en/of de federale overheid met als enig criterium: een zo efficiënt mogelijk beleid voeren en zo homogeen mogelijke bevoegdheidspakketten afspreken.

(4) Het responsabiliseren van ieder beleidsniveau voor het eigen beleid, met name dienen de regio’s de financiële consequenties te dragen voor de eigen beleidskeuzes. Vandaag worden belastingen federaal geïnd, maar andere beleidsniveaus ontvangen de ontvangsten. Meer transparantie is dan ook een belangrijk middel om tot een werkbare samenlevingsvorm te komen binnen de federatie.

Indien de andere Vlaamse en/of Franstalige partners van Open Vld in de federale regering geen oren hebben naar deze vrij essentiële onderdelen van een hervorming van de staat heeft het geen enkele zin verder te regeren. Zonder deze vier hefbomen is de Belgische federatie immers ten dode opgeschreven en is het zinloos om verder te regeren in een federale context.

Voorts staat het vast dat de meeste regeringspartners van Open Vld inhoudelijk mijlenver staan van het liberale gedachtegoed. Op sociaal-economisch vlak is er gedurende de afgelopen tien maanden geen enkele consensus gegroeid om werk te maken van bijvoorbeeld de afbouw van het aantal ambtenaren, het wegwerken van de administratieve rompslomp, het hervormen van de arbeidswetgeving, het vereenvoudigen van het belastingsstelsel, het moderniseren van justitie, etc. Premier Leterme kondigt vandaag een nieuwe sociaal-economische top aan, maar zonder zelf enige aanzet te geven tot discussie. Nochtans zou men van een regeringsleider moeten verwachten dat hij zelf voorstellen doet die enthousiasmeren en niet louter notuleert wat de pijnpunten en discussies zijn. Op die manier raakt men concreet geen centimeter vooruit.

De liberalen hebben zelf recepten genoeg in handen om tot dé hervormingspartij van dit land uit te groeien. Daartoe werden in het verleden al tal van teksten en opinies geschreven door tal van specialisten in de liberale beweging, binnen Open Vld en daarbuiten. Het is dan ook vreemd waarom Open Vld bij de pakken blijft zitten en niet met zelfvertrouwen die liberale recepten op tafel durft te leggen. De tijd is daar immers rijp voor.

Van hervormingen moeten we met deze regering niet te veel of zelfs niets verwachten. Wel integendeel, de oude CVP waant zich vandaag op het federale vlak weer helemaal terug. Getuige daarvan zijn bijvoorbeeld ook de ronduit conservatieve uitspraken van Wouter Beke en Etienne Schouppe die pleiten voor een ethisch reveil. De visies van deze conservatieve christendemocraten zijn geenszins verenigbaar met de liberale beginselen, ondermeer het recht van de mens om over het eigen lichaam te beschikken en om zichzelf te ontplooien.

Bij gebrek aan enig bindend project tussen de coalitiepartners in de federale regering en het feit dat de koers van deze federale regering onmogelijk liberaal kan zijn, is het dan ook volstrekt zinloos geworden dat Open Vld verder deelneemt aan deze regering. Open Vld heeft alle troeven in handen om met zelfvertrouwen een programma aan te bieden, een waardig alternatief dat dit land uit het moeras kan trekken. Het komt er hem vandaag enkel op aan om politieke moed te hebben.

Egbert Lachaert

Egbert Lachaert

Links

mailto:egbert@liberales.be