De discussie die we deze week zagen rond de begroting gaat totaal voorbij aan het noodzakelijke debat over de maatschappelijke langetermijnvisie en de inrichting van onze samenleving. De begroting bevat te weinig maatregelen, besparingen en hervormingen die dit land structureel uit de sociaal-economische impasse kunnen halen. Twee derde van de inspanning komt voort uit nieuwe inkomsten, en van echte structurele besparingen is te weinig sprake. Als jongere kan ik het enkel maar betreuren dat er niet meer stappen in de goede richting gezet werden, en hekel ik het conservatisme van de christendemocraten en de Parti Socialiste. De regering lijkt niet de wil of de moed te hebben om echte knopen door te hakken.

Ook in het verleden hebben politici uit alle partijen niet aan de bestaande machtsstructuren van de zuilen durven tornen, ook Open VLD niet. Enkel gemorrel in de marge en het bestendigen van het status-quo waren aanvaardbaar. Anders zorgden de (a)sociale partners er wel voor dat de prijs voor hervormingen torenhoog uitvielen. Hierdoor is de overheid vandaag de dominante speler in het maatschappelijk en economisch leven en dit ook in de hoofden van de burgers.

De volgende generatie dreigt hierdoor een driedubbele rekening te krijgen. Hun inkomsten worden vandaag al gebruikt om putten te delven zonder te besparen. Er wordt verder ook niet hervormd zodat er geen sprake is van een moderne arbeidsmarkt of sociale zekerheid voor de toekomst. Ook de economische groei van de toekomst wordt gehypothekeerd door de aangroeiende staatsschuld en de aanstormende rentesneeuwbal. De overheid wordt het alfa en omega waardoor creativiteit en ondernemerschap steeds meer verdwijnen bij de jonge generatie.

Deze mentaliteit moet radicaal veranderen. Ondanks het valse gevoel van veiligheid is een fundamentele, systemische verandering noodzakelijk. Er moet een grondig debat komen over de plaats van de overheid, de rol van de vrije markt en een modernisering van onze samenleving in een geglobaliseerde wereld. Individuele vrijheid, spontane samenwerking en eigen verantwoordelijkheid moeten terug een centrale plaats krijgen en geflankeerd worden door gelijke kansen en sociale rechtvaardigheid.

De centrale gedachte moet zijn dat de overheid geen manusje-van-alles is dat zich met alle facetten van het leven moet bezig houden. Zij moet zich toespitsen op haar kerntaken, zoals justitie en onderwijs. Economische sectoren, waarin ze vandaag duidelijk faalt, zoals telefonie, openbaar vervoer en postbedeling moeten worden overgelaten aan de private sector. Verder is het moderniseren van de arbeidsmarkt cruciaal. Verworven rechten zoals het brugpensioen op 58 en de verkorting van de arbeidstijd moeten verdwijnen. Deze waanzinnige strategie van de vakbonden is maatschappelijk nefast, zoals ook recentelijk door Itinera en Prof. De Grauwe werd aangetoond.

De overheid moet meer investeren in de begeleiding en opleiding van werklozen richting vraag op de arbeidsmarkt en heilige huisjes zoals het ontslagrecht, flexibiliteit en een beperking van uitkeringen in de tijd niet uit de weg gaan. Ook binnen de overheid moet er een modern personeelsbeleid komen naar model van de private sector. Het aantal ambtenaren moet worden teruggebracht tot 10% van de totale tewerkstelling. Het in stand houden van nutteloze jobs om mensen tevreden te stellen toont weinig respect voor de jonge generatie en doet ons vandaag teveel denken aan het socialisme à la Cools.

Grote subsidiestromen naar het bedrijfsleven en het trachten in stand houden van industrie en oude fabrieken zijn achterhaald. Het geld van de show van Kris Peeters rond Opel Antwerpen kan beter worden besteed met het oog op het aantrekken van innovatie en nieuwe technologie en industrie dan aan het redden van een fabriek die geen toekomst meer heeft. Als we jongeren echt kansen willen geven, dan moeten we inzetten op excellentie in het onderwijs en in het ondernemerschap. De verliezers en de middelmaat moeten eruit.

Ten slot zijn duidelijke hervormingen in de sociale zekerheid broodnodig. De groeimechanismen, zoals de groeinorm van 4,5% in de gezondheidszorg en het welvaartsvast maken van de uitkeringen, zijn onhoudbaar. Een afstemmen van de groei van de gezondheidszorg op het ritme van de economische groei lijkt logischer. De kostprijs van het welvaartsvast maken van de uitkeringen moeten we durven bevriezen om arbeid aantrekkelijker te maken. Ons pensioenstelsel botst ook tegen een omgekeerde bevolkingspiramide en gaat ten onder als we nu niet de stap durven zetten naar een kapitalisatiestelsel. Het verzet van de vakbonden hiertegen zorgt ervoor dat over enkele jaren niet de welvaart, maar enkel armoede wordt herverdeeld. België verkeert al decennialang in een crisis. Naoorlogse instellingen, gecombineerd met de wafelijzerpolitiek en een gebrek aan verantwoordelijke politici, leidden tot een comateuze economie, een obees, inefficiënt overheidsapparaat en een sociale zekerheid op de rand van een infarct.Het is duidelijk dat de financiering van het Federale niveau en de deelgebieden niet langer houdbaar is. De financieringswet moet dringend herzien worden. De deelgebieden dienen fiscaal geresponsabiliseerd te worden en een deel van de lasten van de vergrijzing dragen. De noodzakelijke staatshervorming zal moeten uitgaan van een vermindering van al onze bestuurslagen, gekoppeld aan een vergroting van hun efficiëntie. Deze hervorming mag niet gestuurd worden door een eng nationalisme zoals dat door enkelen wordt gepromoot.

Het is aan Open Vld om de inspanningen rond fundamentele hervormingen van onze economie en overheid verder op te drijven. Er mag niet zomaar worden overgegaan tot de orde van de dag. De regering Van Rompuy zal lef moeten tonen om de brugpensioenen verder af te bouwen, de degressiviteit van de werkloosheidsuitkeringen door te voeren en de groeinorm van 4.5% in de gezondheidszorg aan te pakken. De recepten om ons land te wapenen voor de toekomst zijn bekend. Christendemocraten en de Parti Socialiste blijven echter de nodige hervormingen van de arbeidsmarkt, het overheidsapparaat en de sociale zekerheid blokkeren. Zo hypothekeren zij ieders toekomst en zijn zij verantwoordelijk voor de collectieve verarming die op ons afkomt als er niet hervormt wordt.

Er is durf nodig om consequent te zijn en radicaal het roer om te gooien. We moeten weerstand bieden aan de druk van belangengroepen en de keuze durven te maken om verouderde structuren achter ons te laten. Blijven we kiezen voor een overheid die investeert in de economische sectoren van 50 jaar geleden, die zijn grenzen afsluit en die duidelijk geen toekomstvisie voor burgers en land heeft? Of durven we in te zetten op een innovatief beleid dat op de wereld is gericht en zijn burgers en bedrijven alle kansen geeft om in de nieuwe globale economie van vandaag en morgen te functioneren? Voor mij en vele jongeren is de keuze duidelijk!

Philippe De Backer

Philippe De Backer

Links

mailto:philippe.debacker@ugent.be