De Chinese regering heeft besloten de traditionele wegwerpbare (houten) eetstokjes van de Chinezen vanaf 1 april aanstaande te belasten. De Chinese regering wil de Chinezen ertoe aanzetten enkel herbruikbare modellen te hanteren. Het lijkt een banaal nieuwsfeit, maar er blijkt meer aan de hand. Het her en der zo geprezen Chinees economisch mirakel wordt immers in gevaar gebracht door enorme ecologische, politieke en sociale uitdagingen. Dat was ook de conclusie na een interessante gespreksavond die Liberales op 13 maart jl. organiseerde in het Liberaal Archief te Gent. Gastspreker was voormalig Belgisch ambassadeur bij China en Azië-expert Johan Maricou.

De geïnteresseerde aanwezigen op de laatste open vergadering van Liberales genoten zichtbaar van de vakkennis en de ervaring van topdiplomaat Johan Maricou. Hij evalueerde de recente economische geschiedenis van de Aziatische regio en de lessen die verschillende Aziatische landen getrokken hadden uit de economische crisis van enkele jaren geleden. De Aziatische economieën waren in de jaren ’90 te veel (of bijna exclusief) gericht op export naar het Westen. Er is de laatste jaren gestreefd naar diversificatie en uitbouw van de interregionale en nationale handel. Het opbouwen van een eigen markt van consumenten was voor vele Aziatische landen een uitdaging, maar de meeste landen lijken hierin geslaagd te zijn. De jonge generatie Aziaten consumeert graag en heeft daar al enige middelen toe. Dit maakt die landen economisch minder kwetsbaar voor verminderde afname van de producten uit het Westen.

China kent – zoals algemeen geweten – een economische boom de laatste jaren. Waar velen vreesden dat dit ten koste zou gaan van de economische groei in andere Aziatische landen, bleek die vrees onterecht. De economieën van de landen ten zuiden van China bleken ook de positieve gevolgen te ondervinden van de groei van de Chinese economie. Tal van onafgewerkte producten worden geproduceerd in die (bijna) buurlanden. De verdere afwerking van de producten gebeurt in China. Zelfs de Japanse economie zou zeker niet ongunstig beïnvloed worden door de Chinese economische groei.

Het Chinese ‘mirakel’ was evenwel enkel mogelijk door de knowhow, de financiële middelen, de technologie en de managementcapaciteiten die door Westerse ondernemingen werden aangeleverd. Zonder dit alles zou er nooit sprake geweest zijn van een dergelijke economische groei in China. China blijft immers een gesloten politiek systeem en op zichzelf ook een vrij gesloten markt voor producten die in andere landen worden geproduceerd.

De economische cijfers doen echter vergeten dat China een ecologisch rampgebied dreigt te worden en op sociaal vlak op een tijdbom leeft. De armoede in sommige delen (voornamelijk het platteland) is mensonwaardig en de vraag is maar zeer of de aangerichte ecologische schade op korte of middellange termijn nog kan hersteld worden. Het beeld van het futuristische Shangai is hoe dan ook niet representatief voor de rest van het land.

Handelsbelemmeringen door Westerse landen en bijvoorbeeld de Europese Unie met het oog op het afdwingen van sociale en ecologische minimumeisen lijken de Chinezen niet te overtuigen. In diplomatieke kringen wordt hier ook niet op aangedrongen omdat ieder handelsakkoord met China op de helling komt indien dergelijke eisen gesteld worden. Dit terwijl vrijhandel net de eerste stap kan betekenen naar sociale en ecologische vooruitgang. Johan Maricou stelde ook dat de Chinezen na verloop van tijd hoe dan ook zelf zullen moeten ingrijpen op sociaal en ecologisch vlak indien zij hun economische groei willen bestendigen.

Een andere grote bedreiging voor de Chinese economie is het gebrek aan grondstoffen. De Chinese bossen worden in sneltempo met de grond gelijk gemaakt, maar ook andere natuurlijke grondstoffen zijn zeer schaars geworden in China. China is meer dan ooit tevoren op het buitenland aangewezen indien het over voldoende grondstoffen wil beschikken om de economie en het groeiende consumptiepatroon van de Chinezen te vrijwaren. De Chinese regering heeft inmiddels al beslag gelegd op mijnen in Afrika, waarin overigens in mensonterende omstandigheden gewerkt wordt, en probeert nu met tal van partners (bv. Rusland) akkoorden te sluiten over de import van gas, olie en elektriciteit.

Is China een gevaar voor de Europese economieën? Deze vraag werd genuanceerd beantwoord tijdens de gespreksavond. Er zijn al verschillende activiteiten verdwenen uit België die steeds meer oostwaarts verschoven zijn (zoals bv. initieel Turkije en nu richting China). Het lijkt een normale evolutie dat bepaalde activiteiten niet meer in het Westen zullen worden uitgevoerd. In het verleden zagen wij in ons land ook beroepen verdwijnen die nu wel nog in andere landen uitgeoefend worden. Het Westen zou echter creatief genoeg moeten zijn om zelf nieuwe impulsen te creëren om de economie hier te stimuleren. In Europa is men hier de afgelopen eeuwen steeds in geslaagd en men zou dit nu opnieuw moeten kunnen.

China zal zich mogelijks in de toekomst ook politiek meer mengen op het internationale toneel. De vrees bij de aanwezigen bestond dat China zijn afhankelijkheid van grondstoffen (en ook bijvoorbeeld olie) zou laten meespelen indien het internationaal (bv. in de VN) beslissingen zou moeten nemen over regimes die de mensenrechten niet respecteren en tegen wie sancties noodzakelijk zijn.

Het relaas van de avond kan samengevat worden als volgt: zowel China als het Westen staan voor enkele prangende uitdagingen. China moet een antwoord bieden op de dringende ecologische en sociale vraagstukken die zich in het land stellen. Het land moet ook politiek verder hervormen, want een weinig democratische éénpartijstaat lijkt toekomstgericht geen haalbare optie. Het Westen zal de bestaande creativiteit moeten aanwenden om nieuwe producten- en dienstenmarkten te creëren die de werkgelegenheid en de welvaart in het Westen moeten veilig stellen.

De uitdagingen van vandaag zijn daarmee geschetst.

Verslag van een open vergadering van Liberales van 13 maart jl. te Gent door Egbert Lachaert, woordvoerder Liberales.



Open vergaderingen van Liberales zijn voor iedereen vrij toegankelijk en gaan (voorlopig) afwisselend in Brussel en Gent door. Vanaf het najaar worden ook in Antwerpen activiteiten georganiseerd. Wij appreciëren wel steeds een seintje vooraf indien u wenst te komen. Dit om een idee te hebben hoeveel personen aanwezig zullen zijn.

Egbert Lachaert

Egbert Lachaert

Links

mailto:egbert@lachaert.be