Voor zij die excuses verwacht hadden van Tony Blair viel er slechts ontgoocheling te rapen op het jaarlijkse partijcongres van Labour, 28 september 2004. ‘De wereld is veiliger nu Saddam in de gevangenis zit’, zei hij zonder verpinken, meer en meer lijkend op Saddams minister van informatie, ook wel Comical Ali genoemd. De beelden op het laatavondjournaal van 30 september toonden immers iets anders. In Bagdad ontploften verschillende bommen. De straten werden door 42 doden en honderden gewonden herijkt. In Falluja verloor een jongetje van acht zijn familie na een Amerikaanse aanval. Zijn ouders, broers en zussen werden gedood. Een straat verder werd een gezin uitgemoord. De lijkjes van de kinderen waren schokkend om zien.

En zo gaat het al maanden. Dag na dag hoort men van ‘terroristische’ aanslagen en van militaire represailles. Dag na dag sterven er onschuldige mensen. Moeders en vaders, vrouwen en mannen, dochters en zonen blijven verweesd achter. De kracht van hun mannen, de tederheid van hun vrouwen en de glimlach van hun kinderen is definitief opgeborgen onder een versierde grafzerk, niet alleen echter in de grond van het tweestromenland, maar ook in deze van de Verenigde Staten en zijn bondgenoten. Het tellen van de doden uit Saddams folterkamers, gevangenissen en massamoorden om hun aantal te vergelijken met de doden die de tweede golfoorlog geëist heeft: dit is een lugubere en funeste oefening waar ik liever niet aan meedoe. De essentiële vraag is of Irak, en in extenso de wereld, nu effectief een veiligere plaats is en of niet veel leed kan voorkomen worden door een nieuwe benadering.

Door het Irakese volk te bevrijden van een wreedaardige dictator wou men de democratie brengen naar Irak. Maar wat heeft een doorsnee-Iraki eraan als hij wel mag spreken, maar de straat niet veilig opkan om zijn mening te uiten? En zal hij überhaupt wel kunnen spreken als hij niet voldoende te eten heeft, als hij ziek is of als hij niet naar school kan gaan? In het Westen heeft men de neiging om eerst de vrijheid van meningsuiting, het vrij initiatief en het democratisch bestuur te verdedigen. Al te dikwijls vergeet men echter dat hiervoor de nodige sociaal-economische condities moeten bestaan. Een mens die geen eten heeft, geen verzorging en veiligheid geniet, kan niet opgroeien tot een volwaardige burger. Wat heeft hij dan aan diens rechten en vrijheden?

Dat de Verenigde Staten en hun bondgenoten de daad nu maar eens bij het woord voegen en in de plaats van grootse investeringen te plannen en te financieren, beginnen bij het begin: het verzekeren van veiligheid en van de nodige sociaal-economische condities. Vervolgens dient ze een omgeving te creëren waar een basiseconomie kan bloeien. Pas daarna kan ze eraan denken een burgerlijke samenleving te vormen, politieke partijen op te richten, de vrije meningsuiting te promoten en verkiezingen te organiseren. En in een laatste fase kunnen dan grote infrastructuurwerken beginnen.

Maar laten we vooral niemand voor de gek houden, noch onszelf, noch de naasten van de nu al meer dan duizend Amerikaanse slachtoffers. Het proces van nation-building zoals hierboven beschreven is niet meer door de Amerikanen en hun bondgenoten alleen uit te voeren. Vernederd door het overdonderende machtsvertoon en aan hun lot overgelaten sinds de bezetting willen steeds meer Irakezen de Amerikaanse bezetter zo snel mogelijk uit hun land. Meer zelfs, na vele duizenden doden en een chaos die maar blijft aanslepen, spreken sommigen al van een algemene Irakese volksopstand. Volgens Dr Bazergan, een Irakese politiek analist, zien de meeste Irakezen slechts één alternatief voor een democratisch en onverdeeld Irak: de volledige terugtrekking van de Amerikaanse troepen en de Verenigde Naties die de controle van het land overnemen (1). In elk geval moet er zo snel mogelijk een geloofwaardig alternatief komen voor de Amerikaanse chaos enerzijds en voor de moorddadige aanslagen anderzijds. De inbreng van de Verenigde Naties lijkt me alsnog het beste antwoord.

(1) Uit Bush’s high-risk civil war scam door Dr Mustafa al-Bazergan (zie http://english.aljazeera.net/)

Kevin Torck

Kevin Torck

Links

mailto:Kevin.Torck@telenet.be