& A B C D E F G H J K L M N O P R S T V W Y Z d i v

Ik zat zes weken onterecht in voorhechtenis - Ignace - vrijdag 30 maart 2012

Ignace is een van de 350 mensen per jaar die onterecht in voorhechtenis hebben gezeten. In een emotionele brief confronteert hij ons en de minister van Justitie met zijn ervaring. Met zijn getuigenis hoopt hij iets te kunnen veranderen aan het systeem. “U wordt bij een mooie zonsopgang om 7 uur 's morgens uit uw bed gehaald, er worden verwijten en tenlasteleggingen naar je hoofd gegooid, je wordt geboeid, je ziet je partner verdwaasd achterblijven, in een auto gestopt, urenlang ondervraagd, in een cel opgesloten met enkel een betonnen bed. Je bent onschuldig, je weet dat je onschuldig bent, je weet dat je niet in staat bent voor wat men u verdacht maakt… en toch: je zit opgesloten.”

Lees meer...

Verenigd in Vooruitgang - Luxvoor - vrijdag 31 maart 2006

'Sommige mensen zien de dingen zoals ze zijn, en vragen: waarom? Ik droom van dingen die niet bestaan, en vraag: waarom niet?' Robert Kennedy had gelijk. Er ligt een land voor ons dat nog niet bestaat. Een land waar de ontplooiing van het individu voorop staat, en niet zijn verzorging. Waar de burgers trots zijn op hun moderne en welvarende land, respect hebben voor elkaar en vertrouwen in de toekomst. Een land dat zich bewust is van zijn kernwaarden en die met overtuiging uitdraagt. Een land met een sterk besef dat iedereen het beste uit zichzelf moet halen om Nederland mee te laten draaien in de top van de mondialisering.

Lees meer...

Islam, het multiculturalisme en de vrouw - NaemaTahir - vrijdag 03 december 2010

Als we oprecht willen toewerken naar een beter Europa, moeten we toewerken naar een betere positie van de moslimvrouw. Die is alleen onder een betere Islam gegarandeerd met waarden, normen en praktijken die verenigbaar zijn met die van de Europese. Maar die hernieuwde waardering op het multiculturalisme, is niet alleen broodnodig voor moslimvrouwen. Het multiculturalisme is namelijk niet alleen slecht voor vrouwen. Het is slecht voor ons allen. De beperkende tradities die door mannen zijn gedicteerd en in stand worden gehouden, zoals gedwongen huwelijken en gedwongen sluiering, houden namelijk niet alleen vrouwen in de klem, maar de gehele bredere samenleving.

Lees meer...

Grijp de onderwijskansen - Inan & Pinar Akbas - vrijdag 20 november 2009

Het wordt tijd dat we afstappen van de idee van de achtergestelde allochtoon, die niet gelijk wordt behandeld door de autoriteiten, op school, op straat en op de arbeidsmarkt, inzake huisvesting, etcetera. Ongetwijfeld zal er altijd discriminatie blijven bestaan. We leven nu eenmaal niet in een perfecte wereld. Maar laten we ons hier focussen op het thema onderricht. Beter dan in een ontwikkeld land als België, dat toch over een zeer degelijk onderwijssysteem beschikt waarin gelijke kansen en de vrijheid van mening en individu vooropstaan, met bijvoorbeeld betaalbare scholen en studiebeurzen, zullen je kansen niet worden.

Lees meer...

Waarom ik geen conservatief ben - Friedrich A. Hayek - vrijdag 14 oktober 2005

Conservatieven zijn het gewoonlijk niet eens met collectivistische en directivistische maatregelen op industrieel vlak, en hier vinden liberalen dikwijls bondgenoten in hen. Maar tezelfdertijd zijn conservatieven gewoonlijk protectionistisch en hebben zij dikwijls socialistische maatregelen gesteund in de landbouw. Inderdaad, hoewel de beperkingen die vandaag bestaan in de industrie en handel hoofdzakelijk het resultaat zijn van socialistische inzichten, werden de even belangrijke beperkingen in de landbouw gewoonlijk geïntroduceerd door conservatieven, zelfs op eerdere tijdstippen. En in hun inspanningen om het vrije ondernemerschap in diskrediet te brengen hebben vele conservatieve leiders gewedijverd met de socialisten.

Lees meer...

De armoede van het neoliberalisme - Hans Achterhuis - vrijdag 08 oktober 2010

Het pleidooi van Friedrich von Hayek voor een liberale utopie staat haaks op de ideeën van Karl Popper. Voor Popper lag de kern van het liberalisme juist in de afwijzing van elk utopisch denken, niet in de vervanging van een socialistische door een liberale utopie. Hayeks idee van een vrije samenleving die aan de hand van een blauwdruk gebouwd kan worden, botst frontaal met het recept van Popper voor de langzame en voorzichtige maatschappelijke verbeteringen, die hij als ‘stapsgewijze sociale ingenieurskunst’ omschrijft. Voor Popper staat niet het bedenken van een ideale samenleving maar het bestrijden van leed en onrecht centraal.

Lees meer...

De illusie van gratis - Rudy Aernoudt -

De prijs buitenspel zetten en tegelijk de lofrede van de marktwerking bezingen is een contradictio in terminis. Dat is nochtans precies wat de aanhangers van de gratis-manie doen. Door de illusie te creëren dat alles gratis is, wat schaars is, schakelen zij de marktwerking uit in heel wat domeinen waar ze perfect mogelijk is. Nemen we het voorbeeld van de gratis trein. Iedereen gratis op de trein moet kunnen, luidt de boodschap. Dat betekent gewoon dat de overheid, via belastingsgelden, betaalt. Er ontstaat dus een totale breuk tussen de verbruiker en de betaler. Dit is nu precies een aantasting van de kern van de marktwerking.

Lees meer...

Globalisering en de ontwikkeling van het individu - Wim Aerts - vrijdag 28 maart 2003

Het is van levensbelang dat op internationaal niveau een vrije markt gecreëerd wordt waarbinnen ontwikkelingslanden op een faire manier kunnen deelnemen aan het internationale handelsverkeer. Ik pleit er voor om het individu in het ontwikkelingsland als startpunt te nemen. De belangrijkste vraag van gans het ontwikkelingsvraagstuk moet zijn: hoe kan ervoor gezorgd worden dat het individu in een ontwikkelingsland zich kan ontplooien? Wat kan maken dat het dynamisch proces van economische ontwikkeling en democratisering vanuit het individu kan gestart of versneld worden?

Lees meer...

Pleidooi voor een consequent liberalisme - Wim Aerts, Tom Claerhout, Philippe De Backer, Mathias De Clercq en Jules van Rie - vrijdag 13 mei 2005

Het liberalisme koestert de vrijheid, wat inherent inhoudt dat voortdurend moet gestreden worden voor het wegwerken van onvrijheid. Het liberalisme is een vernieuwingsgezinde beweging, die het gevestigde steeds in vraag stelt en zich verzet tegen verstarring, status-quo, bekrompenheid en conservatisme. Vrijheid staat voor openheid, wat leidt tot confrontatie, wat op haar beurt uitmondt in bewustzijn. Vrijheid als vertrekpunt biedt het breedst mogelijk spectrum om tot ontwikkeling en vooruitgang te komen.

Lees meer...

Het humanisme bij de Alevieten - Pinar Akbas - vrijdag 26 maart 2010

Cultuurgebonden restricties zijn er, maar niets is voor eeuwig. Een mens evolueert op zijn manier, hij observeert en leert bij. Hij is niet gemaakt om op één punt te blijven staan. De generaties na ons zullen hopelijk meer de principes van het alevitisme opvolgen en het liberale, humanistische denken meer toepassen in het leven en aan hun kinderen bijbrengen. De vrijheid van het individu in de alevitische leer is een feit maar de toepassing ervan is dus helaas nog niet volledig zichtbaar. Het liberale denken, het laïcisme en de emancipatie die de verlichte denkers in Turkije nastreven, moeten nog overwaaien naar de alevieten die in het moderne westen leven.

Lees meer...

Het groene denken mag geen anti-mens verhaal zijn - Els Ampe - vrijdag 23 januari 2009

We hebben mensen nodig die inventief zijn en nadenken hoe oude machines kunnen vervangen worden door nieuwe die minder energie nodig hebben, zorgen voor minder gezondheidsproblemen, en dit alles zonder in te boeten aan comfort voor de mensen. Het groene denken moet creatief en inventief zijn en de technologie in haar hart sluiten. Want technologie en ecologie gaan hand in hand. Wij moeten niet groen denken omdat het van god moet of omdat het politiek correct is, maar omdat het de enige manier is om te zorgen voor voldoende energie en een gezond leefklimaat voor mens en dier overal ter wereld én voor de generaties na ons.

Lees meer...

Metro biedt wat tolheffing nooit zal bieden - Els Ampe -

Ter vergelijking: een metro beschikt over 728 plaatsen, een bus over 22 zitplaatsen. De gemiddelde snelheid van de bus in het Brussels stadscentrum in de spitsuren is gemiddeld 11 km/h. De metro rijdt tijdens de spits drie keer sneller. De metro biedt wat de tolheffing nooit zal bieden. Albert Camus schreef in zijn Caligula: “Notez d'ailleurs qu'il n'est pas plus immoral de voler directement les citoyens que de glisser des taxes indirectes dans le prix de denrées dont ils ne peuvent se passer.” Het is absurd om het gedrag van mensen financieel te straffen, wanneer een serieus alternatief ontbreekt om dat gedrag bij te sturen.

Lees meer...

Regulitis houdt digitale economie in houdgreep - Els Ampe -

Er hangt in Europa een grote grijze wolk over deze vernieuwende vorm van economie: de wetgeving. Of het nu over Europa, België, Vlaanderen of Brussel gaat, tal van overheden zijn in hetzelfde bedje ziek, namelijk dat van regulitis en apathie. Apathie tegenover de noodzaak om onze belastingen te herbekijken zodat digitale en niet-digitale dienstverleners in een eerlijke markt kunnen spelen. Regulitis als antwoord op elk risico of calamiteit die zich zou kunnen voordoen. Je krijgt het gevoel dat elk aspect van ons leven door de overheid moet en zal geregeld en bewaakt worden.

Lees meer...

Het stockholmsyndroom in elk van ons - Els Ampe -

Dat niemand weet voor welke innovaties Uber het pad effent, betekent niet dat we schrik moeten hebben voor de toekomst. Toch is dat het geval. Hoewel veel politici in hun speeches innovatie omarmen, slagen de parlementen in dit land er niet in om de juridische werkelijkheid aan te haken met de wereld zoals ze vandaag is: online en altijd in beweging. Uit schrik om de pedalen te verliezen en geruggesteund door vakbonden, werkgeversorganisaties en andere lobby’s die zich vastklampen aan hun bevoorrechte positie. Hoewel, bevoorrecht? Er is hier eerder sprake van het stockholmsyndroom.

Lees meer...

Het kosmopolitisme en zijn vijanden - Christophe Andrades - vrijdag 09 februari 2007

Kosmopolieten worden voorgesteld als wereldvreemde mensen die ingaan tegen het belang van het gewone volk. Ik heb in dit essay aangetoond dat het tegendeel waar is. Kosmopolieten zijn begaan om de toekomst van de mensheid en de liberale open samenleving. Het zijn de tegenstanders van het kosmopolitisme die leven in een ivoren toren en belangrijke hedendaagse politieke ontwikkelen negeren. Zij verdedigen de status quo ten koste van alles en zetten de ontwikkeling van onze samenlevingen op het verkeerde spoor. Het kosmopolitisme is het progressieve alternatief voor deze bekrompenheid.

Lees meer...

Isaiah Berlin en de grenzen van het liberalisme - Christophe Andrades - vrijdag 26 oktober 2007

Hoe ver kan het liberalisme gaan, en wat is de relatie tussen liberalisme en andere denksystemen? Alleen al hiervoor zijn de boeken van Isaiah Berlin een geschenk uit de hemel. In een periode waarin rasechte liberalen in België schijnbaar als paddestoelen uit de grond schieten om zich aan te sluiten bij een populistische partij, herinnert hij er ons aan dat ook liberale dogmatici kunnen vervallen in monisme. Een liberaal pluralisme erkent complexiteit en is zich bewust van het gevaar dat dogmatische liberale denkers naar hartelust bepaalde aspecten uit de liberale traditie naar boven halen ten koste van andere stromingen binnen het liberale denken.

Lees meer...

De schande van G.W. Bush - Christophe Andrades - vrijdag 27 april 2007

Het bouwen van muren rondom de soennietische wijk Adhamiya in Irak staat symbolisch voor de ultieme capitulatie van G.W. Bush. Nu het steeds meer duidelijk is dat Irak terecht is gekomen is een onophoudelijke spiraal van sektarisch geweld worden de pogingen om een nieuwe en betere samenleving te realiseren eenvoudigweg stopgezet. Er wordt een toevlucht gezocht in het bouwen van muren en het afzonderen van bevolkingsgroepen. Deze strategie betekent inderdaad dat het idee van een samenleving geheel en al wordt begraven onder de ruïnes van de zoveelste bloedige aanslag die het dagelijkse leven in Irak teistert. Het is een strategie van angst en onkunde.

Lees meer...

Ook gevangenen zijn mensen - Christophe Andrades - vrijdag 23 februari 2007

Misdaden moeten worden bestraft door het rechtsysteem. Hoe zwaarder de misdaad, hoe zwaarder de straf. Minder vanzelfsprekend is het feit dat het recht zich in principe niet zou mogen uitspreken over de menselijkheid van diegene die de wet heeft overtreden. Hoe we het ook draaien of keren, iemand die een misdaad heeft gepleegd blijft een menselijk wezen. Op geen enkel moment heeft iemand de bevoegdheid om te beweren dat een beklaagde of veroordeelde geen mens is. Vaak wordt er gesproken over ‘een monster’ wanneer het gaat om een misdadiger. Hoewel deze reflex is, blijft het een praktijk die door liberale en humanistische denkers moet worden tegengegaan.

Lees meer...

Over het vredesproces in Noord Ierland - Christophe Andrades - vrijdag 11 mei 2007

Ik kan niet anders dan besluiten dat ik het een dubieuze zaak vind dat Noord-Ierland een weg moet zoeken naar een vreedzame toekomst met leiders die gepokt en gemazeld zijn binnen haatdragende religieuze partijen en organisaties. Soms moeten we het verleden inderdaad kunnen vergeten, maar hoever kunnen of moeten we gaan in het tolereren van figuren die er een levensdoel van gemaakt hebben om samenlevingen te vernielen in de naam van religieuze idealen? Was het niet een beter signaal geweest om de nieuwe Noord Ierse regering te vormen met leiders die geen duizenden doden op hun palmares hebben staan?

Lees meer...

Moslims, de Koran en de liberale open samenleving - Christophe Andrades - vrijdag 05 oktober 2007

De Koran kan niet worden gebruikt als gids om de westerse samenleving opnieuw in te richten, en het kan zeker niet dienen om waarheden te postuleren over de mens, zijn afkomst, zijn aard of zijn toekomst. Een open samenleving kan volgens mij alleen worden gebaseerd op een overlappende consensus die kan worden gedeeld door alle leden van de samenleving. Niet alleen de waarde zelf, maar de ook rechtvaardiging ervan moet aanvaardbaar zijn voor iedereen. Om deze test te doorstaan moet iedere waarde met andere woorden voldoen aan de test van de ‘sluier van onwetendheid’ bedacht door de Amerikaanse politieke filosoof John Rawls.

Lees meer...

Tegen de opwarming van de samenleving - Christophe Andrades - vrijdag 01 juni 2007

Het vrije individu staat niet graag in de kou, maar te veel warmte bedreigt zijn voortbestaan. Dit kernidee van het liberale westerse denken wordt onderbouwd door Martha Nussbaum. “True self-rule requires citizens who can think for themselves, who can imagine the situation of others and who are continually challenging themselves by seeking examples from other cultures and other ways of life.” Dit citaat slaat de nagel op de kop. Het geeft aan dat individuen nooit los staan van hun traditie of hun omgeving, maar benadrukt tegelijkertijd ook het feit dat deze inbedding nooit mag leiden tot onderdrukking van het kritische denken, verbeeldingskracht en openheid voor andere levensstijlen.

Lees meer...

Voorbij de multiculturele samenleving - Christophe Andrades - vrijdag 11 januari 2008

Kritiek op de multiculturele samenleving is de laatste jaren uitgegroeid tot een prerogatief van rechtse denkers. Dat is een kwalijke ontwikkeling. Wanneer we kritiek op de multiculturele samenleving overlaten aan populistische, nationalistische en racistische denkers en politici zijn we nog verder weg van huis. Op deze manier komen immers ook progressieve idealen zoals pluralisme, individualisme en vrijheid onder vuur te liggen. Rechtse denkers en politici parasiteren op de mislukking van de multiculturele samenleving om belangrijke verworvenheden van de moderniteit zelf in vraag te stellen zoniet ze te vervangen door een maatschappijvisie gebaseerd op angst.

Lees meer...

De overlappende consensus van de open samenleving - Christophe Andrades - vrijdag 02 februari 2007

De open samenleving is de beste mogelijke manier om het samenleven binnen de hedendaagse westerse maatschappij vorm te geven. Het Popperiaanse concept past daarom perfect met de ideeën van de grote Amerikaanse liberale filosoof John Rawls, allicht de meest invloedrijke politieke filosoof uit de twintigste eeuw. Met name zijn idee van de overlappende consensus is een uitstekende aanvulling bij de open samenleving. Volgens mij gaat het zelfs om een noodzakelijk aanvulling. Je zou ook kunnen zeggen dat een overlappende consensus inherent is aan een open samenleving omdat het op een ingenieuze manier de Januskopachtige demonen van het cultuurrelativisme en het monoculturalisme buitenspel zet.

Lees meer...

Liberale kosmopolieten aller landen, verenig u! - Christophe Andrades - vrijdag 20 juni 2008

Het liberalisme doet niet aan navelstaarderij zoals nationalistische of christendemocratische partijen in België. Het liberalisme houdt zich ver weg van het gekrakeel over enkele kilometers van Brussel waar nationalisten zoals Eric Van Rompuy, in een veel te klein en spannend koerstruitje met de Vlaamse leeuw op, opkomen voor een lapje grond dat de gemiddelde Rus te klein zou achten om zich druk over te maken. Liberalen kijken naar de wereld. Ze hebben een missie. Ze willen vrijheid in de rest van de wereld realiseren. En dit terwijl de grote meerderheid van de Belgische politieke klasse nog steeds zit te ploeteren in de moddervelden die ze voor zichzelf hebben gegraven.

Lees meer...

Liberalisme, neoliberalisme en de kredietcrisis - Frank Ankersmit - vrijdag 19 december 2008

Wie moest het puin van de kredietcrisis weer opruimen? Heel juist ja: de Staat. Zonder de Staat hadden we nu een financiële melt-down gehad waarbij de depressie van 1929 kinderspel was geweest; en misschien waren we over een paar jaar weer holbewoners geworden. We moeten trouwens nog maar afwachten hoe erg het allemaal worden gaat de komende tijd. Het is daarom maar heel goed dat we nog een Staat als buffer hebben tegen ons onheil, dat we het publieke belang nog niet helemaal oplosten in private belangen en dat we de Staat nog niet helemaal neoliberaliseerden. Daardoor kan juist de liberaal ons nog uit het neoliberale moeras helpen.

Lees meer...

De heropleving van het publiek belang - Frank Ankersmit - vrijdag 06 maart 2009

De Staat gaf uit handen waarover alleen beslist had mogen worden in het publieke debat en in de discussie tussen regering en parlement. In ditzelfde licht moeten we ook de privatiserings- en verzelfstandigingsmanie van de laatste vijftien tot twintig jaar bezien. Denk aan de verzelfstandiging van de gezondheidszorg, van de thuiszorg, van woningcorporaties, van de Nationale Spoorwegen, etc. Ook daar is de grootste gemene deler het verkwanselen van publieke bevoegdheden aan een onoverzichtelijk leger van nieuwe private potentaatjes, die aan niemand en niets buiten hun eigen geweten verantwoording verschuldigd zijn voor wat zij met die publieke bevoegdheden uitvoeren.

Lees meer...

Liberalen en socialisten tegenover de toekomst - Frank Ankersmit - vrijdag 12 maart 2004

Hoogleraar Frank Ankersmit betoogt dat PvdA en VVD zich op wezenlijk verschillende manieren verhouden tot de toekomst. En dat niet zozeer in inhoudelijke zin, alswel in de zin van de portie toekomst die men aan kan. Tot voor kort had de PvdA hier de beste papieren, terwijl de VVD aan politieke kortademigheid leed. Maar nu zijn de verhoudingen omgekeerd. Nu ziet de PvdA zich opgesloten binnen het korte termijn perspectief, terwijl de VVD open staat voor de langere termijn. Daar ligt het echte verschil tussen beiden; en Frank Ankersmit legt in zijn essay uit hoe dat zo gekomen is.

Lees meer...

Het einde van het eigenbelang - Frank Ankersmit - vrijdag 03 april 2009

Zoals de Truman uit de film ‘The Truman show’ stootten wij met de kredietcrisis op de grenzen van het neoliberale wereldbeeld. We werden met de neus gedrukt op de harde realiteit dat voor ‘public benefits’ meer nodig is dan ‘private vices’. Het publieke domein houd je niet overeind met alleen het rationele eigenbelang en het winstbejag. De gezondheid van het publieke domein vereist de erkenning van een publiek belang; een algemeen belang dat uitgaat boven, en nimmer geheel te reduceren is tot het private eigenbelang. En willen we dat publieke belang dienen, dan zullen we uit onze vensterloze monades moeten kruipen naar dat zo verontrustende publieke domein.

Lees meer...

Het liberalisme en de 21ste eeuwse staat - Frank Ankersmit - vrijdag 08 juni 2007

Het liberalisme is geen groot en massief blok. Het is anders. De erfenis van het liberalisme bevat heel verschillende elementen; elementen die in verschillende periodes van de geschiedenis ontstaan zijn en die soms zelfs strijdig met elkaar zijn. In dit verband wil ik hier onderscheiden tussen 1) het 18e eeuwse natuurrechtelijk liberalisme en 2) wat ik aan zal duiden als het ‘scheppende 19e eeuwse liberalisme’. Het 18e eeuwse liberalisme richtte zich vooral op het definiëren van de rechten van de mens en van de burger. Het 19e eeuwse liberalisme kreeg de politieke macht in handen en vanaf toen gold dat het liberalisme scheppend zou zijn, of niet zou zijn.

Lees meer...

Schaf evaluaties af - Frederik Anseel -

Bij elke rondvraag naar de bekommernissen van ceo’s duikt één prioriteit steevast op: hoe krijgen we meer ‘engagement’ van onze medewerkers? Engagement betekent: gemotiveerde medewerkers die nauw betrokken zijn bij de onderneming. Gedreven werknemers zijn de sleutel tot succes. Waarom doen veel ondernemingen dan alles wat ze kunnen om motivatie de kop in te drukken? Evaluaties staan met stip op nummer 1 als engagement-killer. Schaf ze af. Er zijn alternatieven.

Lees meer...

De verdoemde generatie - Frederik Anseel -

Telkens opnieuw krijgen doemdenkers de publieke opinie op hun hand door het schijnbare horrorbeeld te schetsen van de eerste kinderen in de geschiedenis die het niet beter zullen hebben dan hun ouders. Telkens opnieuw hebben ze ongelijk. Vooraleer u vloekend verzucht dat in België zelfs de doemdenkers hun werk niet goed doen, stel ik u gerust. Ook in het buitenland zijn dit soort voorspellingen van alle tijden. Zogenaamde forecast errors zijn een geliefd onderzoeksdomein voor gedragseconomen.

Lees meer...

Jobs die gelukkig maken - Frederik Anseel en Lien Vossaert -

Personalisatie is een basisprincipe om loopbanen in de toekomst vorm te geven met het oog op motiverende, gezonde en gelukkige jobs. Het impliceert echter geen naïeve, onbezonnen vrijheid. Loslaten waar mogelijk, vasthouden waar nodig. Hoe deze balans tussen loslaten en vasthouden precies vorm te geven, is echter op basis van de huidige stand van de wetenschap nog onduidelijk en vraagt om gerichte onderzoek. Juist om deze balans beter te begrijpen werd door de Universiteit Gent en Securex een speciale leerstoel ‘Working in the 21st century: Creating business results through a personalized organisation’ opgericht.

Lees meer...

De islam verkrampt van de pijn - Hafida Ashrawi - vrijdag 26 november 2004

Degelijk opgeleide moeders, zelfzeker en vrij van dogma’s, zijn de beste garantie voor de volgende generaties. Het ijveren voor vrije vrouwen met gelijke rechten in plaats van het eisen van maagdelijkheid, het verwerpen van de sluier, de hoofddoek en het interpreteren van de koran in zijn tijdsgeest, dit alles werkt bevrijdend. De islam heeft nood aan denkers die de vinger op de zieke wonde durven leggen, zonder dat er een fatwa over hen wordt uitgesproken, want de islam verkrampt van de pijn.

Lees meer...

Gematigde moslims moeten kleur bekennen - Hafida Ashrawi - vrijdag 07 januari 2005

Ik vraag jullie beste moslims een beetje meer respect voor de Westerse samenleving en de waarden die deze samenleving aanhangt. Hou op onzinnige dingen te eisen. Ik hou van diversiteit. Ik wil in een multiraciale samenleving wonen. Een theocratie behoort tot mijn ergste nachtmerrie. Ooit in een ver vervlogen tijd was de Arabische cultuur een zeer gerenommeerde cultuur. Nu rest nog een puinhoop. Mensenrechten worden met voeten getreden. Vrouwen zijn er minder dan halve wezens. Aan de gematigde en progressieve moslims vraag ik eindelijk kleur te bekennen in plaats van aan te kant te blijven staan en het debat aan de integristen over te laten.

Lees meer...

Hoe de Moslimbroeders Egypte islamiseerden - Thomas Avenarius - vrijdag 11 februari 2011

Niemand weet hoe de revolutie in Egypte gaat aflopen, maar intussen groeit in het Westen de vrees voor de fundamentalisten. Van Benjamin Netanjahu geen woord van goedkeuring over de aanstaande val van de despoot Moeberak. In plaats daarvan waarschuwt hij voor de chaos daarna; dat kunnen de islamisten van het Moslimbroederschap dankbaar gebruiken om het vredesverdrag van Egypte met Israël in vraag te stellen. "Egypte zou een staat van god kunnen worden zoals Iran", zo luidt het bij de Moslimbroeders. Ook president Barack Obama gruwelt van het politieke gewicht van de Moslimbroeders. Bij de laatste verkiezingen van 2005 veroverden zij een vijfde van de zetels.

Lees meer...

De profiteurs van de oorlog in Irak - Evy Ballegeer - vrijdag 22 december 2006

Het rapport Baker maakte brandhout van de Irak-strategie van de regering Bush. Meer en meer Amerikanen morren. Terwijl een soldaat gemiddeld 25.000 dollar verdient, haalt de ceo van een defensiebedrijf gemiddeld 7,2 miljoen per jaar op. Massale sommen stromen rechtstreeks naar de zakken van de toplui. Tal van bedrijven die werken in de defensie- en militaire sector strijken massaal geld op dankzij de oorlog in Irak. Bewakingsfirma’s die personeel leveren om toezicht uit te oefenen in gevangenissen, communicatiebedrijven wiens vertalers helpen bij ondervragingen en zelfs gezondheidsondernemingen die het militair personeel verzekeren zijn gebaat bij de verderzetting van het conflict.

Lees meer...

Een fundamentalist met een brilletje - Benno Barnard - vrijdag 06 maart 2009

Ben ik een vijand van de islam? Welnu, ik zal eens een vijand van de islam aan het woord laten. Het betreft een commentaar op Hamas: ‘Voor de moslims is doden een vrijetijdsbesteding. En als ze geen vijand vinden om te doden, doden ze onder elkaar. Het is onmogelijk dat een volk dat zijn kinderen opvoedt met de dood en het martelaarschap, en dit om zijn schepper te behagen, tegelijkertijd de liefde voor het leven onderwijst.’ Woorden van een Arabische vrouw, Wafa Sultan, een Syrische sociologe, werkzaam in de VS. In hoeverre ze met de eerste zinnen van dit citaat gelijk heeft, durf ik niet te zeggen, maar ik bewonder haar moed – en met haar derde zin heeft ze ongetwijfeld gelijk.

Lees meer...

Wij, linkse lemmingen - Benno Barnard - vrijdag 24 april 2009

In de grote steden van West-Europa worden homo’s weggepest door hun moslimburen, leraren in het middelbaar onderwijs worden geterroriseerd door moslimjongens – ik ken slachtoffers uit beide groepen. En dat zijn maar twee voorbeelden van de toenemende terreur van de islam, die dagelijks wordt aangewakkerd door de preken van imams en de rotzooi die schotelantennes uit allerlei moslimdictaturen aanvoeren. Niettemin zijn er nog altijd intellectuelen die temen dat we ons vertrouwen moeten stellen in ‘het emancipatorisch vermogen’ van de islam. Maar het emancipatorisch vermogen van die godsdienst is nogal beperkt.

Lees meer...

Kanttekeningen bij de universele seculiere moraal - Johan Basiliades -

Ik vind het politiek opportuun om een seculiere moraal te promoten. Ze is zelfs wenselijk op wereldniveau. Wellicht is dit de grootste politieke uitdaging voor liberalen binnen een tegensprekelijk debat om die idee te verdedigen, nationaal en internationaal. Maar het past niet in het modern liberaal denkkader om daar de universele geldigheid van aan te nemen. Van het aannemen ervan naar het opleggen ervan is maar een kleine stap als je overtuigd bent dat het uit onwetendheid is dat anderen die seculiere moraal niet als algemeen geldend, maar als louter westers liberaal beschouwen.

Lees meer...

Dieudonné en de Franse crisis - Tinneke Beeckman -

De wereld kent ondertussen ‘la quenelle’, een ‘omgekeerde nazigroet’, een antisemitisch, ‘antisysteem’-gebaar. Quenelle betekent pens, en dus penis. Met de hand naar de schouder wijzen betekent dan: ‘jusqu’au bout, on va leur foutre dans le cul’, zoals Dieudonné het zelf erg subtiel zegt op internet. Dieudonné was een komiek, tot hij veroordeeld werd voor aanzet tot racistische haat. Vandaag heeft Dieudonné van haat en ressentiment een winstgevende business gemaakt: hij verdient aan zijn theatervoorstellingen, aan een internetshop met allerlei producten en aan inschrijvingen voor zijn website.

Lees meer...

De zaak DSK: libertinage, inégalité et infidélité - Tinneke Beeckman - vrijdag 27 mei 2011

Het gebrek aan empathie voor het slachtoffer van DSK is des te schokkender vanwege de PS: haar politici hebben wel erg lang nodig gehad om enkele woorden te vinden voor het slachtoffer, een vrouw, Afrikaanse migrante, alleenstaande moeder... dus voor iemand die aan alle categorieën beantwoordt van de doelgroep die een linkse partij beweert te verdedigen. ‘Liberté, égalité et infidélité’ vatte The Times de Franse zeden samen. Eigenlijk past ‘libertinage, inégalité et infidélité’ beter. Het lijkt me een goed moment voor linkse kiezers om na te denken of het werkelijk in hun belang is, om zich door een politieke klasse als DSK te laten vertegenwoordigen.

Lees meer...

Jobinterviews from hell - Tinneke Beeckman - vrijdag 29 juni 2012

“Iemand van jullie zal ontslagen worden”, zegt een grijsharige man op het tv-scherm in mijn Londense hotelkamer. Ik zie een blauw verlichte, kille vergaderzaal. De camera zoomt in op jonge, angstige gezichten. De ogen van de oudere man glijden over de aanwezigen. Naast hem twee medewerkers met gesloten gezichten. Wat een beklijvende zin. Klinkt veeleer als een stem uit een nachtmerrie. Het blijkt echter een soort sollicitatie-programma te zijn: The Apprentice op BBC. Over een jobinterview ‘from hell’. Zestien jonge kandidaten strijden voor een job bij een ondernemer. In welke wereld leven wij?

Lees meer...

Na een mijnramp - Tinneke Beeckman -

Stemrecht is een vrij recent verschijnsel. En vooraleer wij stemrecht hadden, hebben duizenden mensen hun leven gegeven. Een eerste toegeving kwam er na bikkelharde arbeidersstrijd aan het einde van de negentiende eeuw, toen mannen stemrecht kregen. Maar toen bleef de sociale ongelijkheid doorwerken: de rijkere klasse kreeg meerdere stemmen (tot maximaal drie). Pas na de Eerste Wereldoorlog kregen alle mannelijke burgers enkelvoudig stemrecht (1919), en pas na de Tweede Wereldoorlog deden vrouwen mee (voor nationale verkiezingen). Daarom is er dus stemplicht.

Lees meer...

De Machiavelli in Morsi - Tinneke Beeckman - vrijdag 30 november 2012

Islamist Morsi zwaait met de Koran. Maar het Egyptische scenario leest eerder als een toepassing van enkele beschouwingen uit Machiavelli’s werk. Wil je macht? Beknot de vrijheid in het binnenland en verzeker je van steun uit het buitenland. Handel vanuit angst. Kaap het vrijheidsideaal van de bevolking. Presenteer jezelf als trouw gelovig, dus moreel superieur: je beleidsdaden blijven buiten schot. En gebruik godsdienst om angst en onmacht bij de bevolking te vergroten. Verhinder elke kritische analyse van machtsmechanismen. De Egyptische situatie is complex, en Machiavelli’s werk is dat ook. Maar enkele inzichten vallen uit Machiavelli’s werk wel te rapen.

Lees meer...

Onze waarden zijn het waard verdedigd te worden - Tinneke Beeckman -

De kern van de Verlichting bevat dat elke mens zijn rede kan gebruiken om elk idee aan een kritisch onderzoek te onderwerpen. Geen enkel boek is Heilig. Een burger mag denken wat hij wil, zeggen wat hij denkt en deelnemen aan de politieke besluitvorming. Mensen hebben dus het recht om te twijfelen en om van mening te veranderen. Een democratische rechtsorde organiseert het politieke conflict: burgers hebben uiteenlopende ideeën over het algemene belang. Ze debatteren daarover, voeren campagne, en drukken hun stem uit.

Lees meer...

Verlichting in Actie - Tinneke Beeckman - vrijdag 13 november 2009

Het publieke debat wordt gegijzeld door angst om als onverdraagzaam over te komen. Sinds de opkomst van extreemrechts lijkt het of we voortdurend moeten bewijzen dat we geen verkeerde bril op hebben. Helaas helpt het moraliserende vingertje bitter weinig om het morele peil te verhogen. Integendeel, de corrigerende reactie leidt tot meer polarisering. Het is de schuld van de ‘allochtonen’ volgens het Vlaams Belang of van ‘vele Vlamingen’ volgens auteurs als Sarah Bracke en Nadia Fadil. Beide partijen maken dezelfde fout. Wijzen op de noodzaak om principes na te leven, betekent niet noodzakelijk het veroordelen van de mens als mens, of van een gelovige als gelovige.

Lees meer...

Over goede en slechte politieke conflicten - Tinneke Beeckman - vrijdag 18 februari 2011

Ik zeg niet dat België op de rand van de oorlog staat. Wel overheersen in België de slechte, en niet de goede politieke conflicten. Enerzijds verdwijnen de ideologische verschillen tussen partijen in functie van een Franstalige en een Vlaamse frontvorming. Het lijkt dan alsof die partijen binnen de eigen regio dezelfde ideeën uitdragen. Daarbij is er een conflict tussen de staten over de staathervorming zelf: de Vlaamse resoluties uit 1999, de octopusnota en de afspraken binnen de Vlaamse regering tonen dat de Vlaamse partijen het wel degelijk eens zijn over de overdracht van enkele fundamentele bevoegdheden die in Franstalig België erg moeilijk liggen.

Lees meer...

De doofheid van Emmanuel Todd - Tinneke Beeckman -

Na de gruwelijke aanslagen op de journalisten van Charlie Hebdo kwamen vier miljoen Franse op straat om rustig en vreedzaam voor de republiek, de vrijheid van meningsuiting en de verdraagzaamheid te manifesteren. Meteen na de mars ging een warme gloed door Frankrijk: heel even leek het land verenigd. De filosoof Peter Sloterdijk noemde de mars een ongeziene demonstratie van burgerschap, nadat de Fransen jaren in een sluimer hebben geleefd. Maar die enthousiaste stemming duurde niet lang.

Lees meer...

Het signaal van Electrawinds - Tinneke Beeckman -

Bij de volgende verkiezingen staan voorstanders van meer overheid tegenover liberale voorstanders van de vrije markt. Deze laatste wijzen natuurlijk op falende overheidsinvesteringen. Ze vinden dat de overheidsuitgaven te zwaar wegen op economie. Ze willen besparingen van de overheid, en belastingvermindering voor privébedrijven. Als ‘linkse’ partijen die kritiek willen counteren, moeten ze dus bewijzen dat ze goed beheren. Anders kunnen ze burgers niet blijven bang maken voor die gevaarlijke vrije markt, die zou maken dat burgers verarmen.

Lees meer...

Het belang van goede journalistiek - Tinneke Beeckman -

Twitter en Facebook hebben een belangrijke rol gespeeld tijdens de ‘Arabische lente’. Burgers kunnen nu optreden als activist, met hun gsm beeldopnamen maken en de wereld rondsturen, medeburgers verwittigen, ideeën delen, betogingen en protestacties organiseren. Burgers delen informatie zonder de goedkeuring van redacties of overheden. Is dat geen antwoord op al te sterke invloeden van bedrijven en lobbygroepen op de media: dat vrije individuen met elkaar communiceren? Natuurlijk wel, en sociale media hebben dan ook heel wat te bieden. Toch blijft de professionele media een onvervangbare functie vervullen.

Lees meer...

Het belang van goede journalistiek - Tinneke Beeckman - maandag 28 november 2011

Twitter en Facebook hebben een belangrijke rol gespeeld tijdens de ‘Arabische lente’. Burgers kunnen nu optreden als activist, met hun gsm beeldopnamen maken en de wereld rondsturen, medeburgers verwittigen, ideeën delen, betogingen en protestacties organiseren. Burgers delen informatie zonder de goedkeuring van redacties of overheden. Is dat geen antwoord op al te sterke invloeden van bedrijven en lobbygroepen op de media: dat vrije individuen met elkaar communiceren? Natuurlijk wel, en sociale media hebben dan ook heel wat te bieden. Toch blijft de professionele media een onvervangbare functie vervullen.

Lees meer...

De seculiere staat - Tinneke Beeckman -

In de meeste opiniestukken over het ‘hoofddoekenverbod’ – eigenlijk het verbod op alle levensbeschouwelijke tekens – staan vrijzinnigen tegenover gelovigen. Maar de neutraliteit van de overheid is niet noodzakelijk een atheïstisch project. Wie dat denkt toont precies de onmogelijkheid om buiten de religie te treden: neutraliteit wordt dan niet-godsdienst, alsof neutraliteit meteen impliceert dat elke burger atheïst moet worden. Dat is volgens mij niet de betekenis van een seculiere staat. Seculier wil zeggen dat je je als burger niet in eerste instantie vanuit een geloof bepaalt. Eerst ben je lid van een gemeenschap, dan pas gelovige, van welk (niet-)geloof ook.

Lees meer...

Naar een seculiere staat - Tinneke Beeckman -

De huidige Grondwet bevat geen expliciete scheiding van kerk en staat. De tekst is een compromis tussen liberalen en katholieken in de negentiende eeuw. Uiteindelijk is een zekere neutraliteit van de overheid afgesproken. Toen waren er – en ook vandaag zijn er – burgers die de scheiding tussen theologie en politiek niet vanzelfsprekend vinden. Daarom wil ik even aangeven wat een seculiere staat betekent. De seculiere staat is geen atheïstisch project. Eerst ben je lid van een gemeenschap, dan pas gelovige, van welk (niet-)geloof ook.

Lees meer...

Terreur vraagt een grote inzet tegen verdeeldheid - Tinneke Beeckman -

België werd vorig jaar bikkelhard geconfronteerd met een negatieve zijde van globalisering: veiligheid is een internationale kwestie geworden. Het acute gevoel van dreiging is voorlopig wel verdwenen. Maar wat met de terugkerende Syriëstrijders, die wrede oorlogservaringen hebben opgedaan? Wat met de haters van het Westen die niet meer vertrekken? Nu IS het militair moeilijk heeft in het Midden-Oosten, dreigt de strijd zich meer naar Europa te verplaatsen.

Lees meer...

Over vrouwen in de regering, en in de film The Loft - Tinneke Beeckman -

Het was vorige week niet de ‘week van de vrouw’. Wel die van een nieuwe ‘mannenregering’. Dat daar veel ophef over ontstond, is terecht. De samenstelling van de federale regering miskent dat de wereld voor de helft uit vrouwen bestaat. Daarbij suggereert ze dat er ‘mannelijke’ domeinen zijn, waarvoor vrouwen niet geschikt zijn. Wie dat denkt, moet dringend Catherine De Bolle, hoofd van federale politie, ontmoeten. Ja, een indrukwekkende, talentvolle, bescheiden en bijzonder intelligente vrouw leidt in dit land de politie. Hoe dat komt? Omdat ze als eerste uit de selectieproeven kwam.

Lees meer...

Levenskunst - Tinneke Beeckman - vrijdag 01 juni 2012

Biedt de materialistische levenshouding vandaag al niet de beste garantie op geluk, dan belooft ze voor de toekomst nog minder kansen op succes. Niet alleen omwille van de economische crisis, maar ook omwille van ecologische beperkingen zullen we minder moeten consumeren. Waar kunnen we inspiratie halen voor eenvoudige levenswijsheid? In verband met levenskunst kreeg ik onlangs een mooie vraag. Kan een heropleving van de antieke filosofie de moderne mens helpen? vroeg Isabelle Buhre, Nederlandse journaliste voor HP/DeTijd me. Gedeeltelijk wel, dacht ik. Maar ook weer niet helemaal. Dit was mijn antwoord.

Lees meer...

Politiek als rancuneleer - Tinneke Beeckman -

Meteen na de aanslagen op Charlie Hebdo hekelde Noam Chomsky de westerse hypocrisie. Het Westen presenteert zich als het kamp van de rechtvaardigen, en van de verdedigers van de vrijheid. De aanslag in Parijs treft het ‘vrije’ westen dan in haar hart: terreur wil de pers monddood maken. Veel te eenzijdig, volgens Chomsky: al te vaak ondermijnt het vrije Westen de persvrijheid in andere landen. En het aarzelt daarbij niet om oorlogsmisdaden te plegen door burgerdoelwitten aan te vallen. Helaas is de westerse pers daarover heel wat minder verontwaardigd dan over een aanval op eigen rangen.

Lees meer...

De juiste manier van besparen - Mark Bienstman - vrijdag 10 december 2010

Het verleden heeft ons geleerd dat politici niet zo goed zijn in het ordentelijk, weloverwogen snoeien in de overheidsuitgaven. Ieder jaar opnieuw moeten we vaststellen dat de opeenvolgende regeringen een (mammoet)programmawet indienden bij het Parlement, met een eindeloze rij van kleine en/of halve maatregelen om hier en daar wat ‘lekken’ te dichten. Zelden of nooit steekt daar een doordacht plan en/of een lange termijn visie achter, laat staan een duidelijke maatschappelijke keuze. In de plaats van te gaan voor moedige ingrepen en éénmalige pijn, kiest men voor een versnipperde aanpak. En zoals we weten: zachte heelmeesters maken stinkende wonden.

Lees meer...

De vrije markt herdenken - Mark Bienstman -

Elke politieke partij, dus ook Open VLD, werkt op dit ogenblik aan een ‘herdenking’ van het eigen ideologisch gedachtegoed. Een thema binnen de liberale ideologie dat zeker aan een opfrisbeurt toe is, betreft de werking van de vrije markteconomie. Vrij eenvoudig gesteld gaat het liberalisme ervan uit dat de markt in staat is weer te geven welke de precieze behoeften zijn van de burgers en wie er consequent bereid is om daar een juiste prijs voor te betalen. Dus hoe meer markt, hoe beter. Het boek Niet alles is te koop. De morele grenzen van marktwerking van Michael Sandel plaatst echter vraagtekens bij deze logica.

Lees meer...

Met hart en ziel voor Europa - Jasper Bloem - vrijdag 27 mei 2005

Uiteraard is de Europese Unie met de Grondwet nog niet perfect. Individuele Commissarissen kunnen bijvoorbeeld bij onvoldoende of slecht functioneren niet worden weggestuurd door het Europees Parlement. Maar het is een gemiste kans om vanwege enkele punten de Grondwet te blokkeren. Een ja-stem biedt vooruitgang, een nee-stem werpt ons terug op de ondoorzichtige afspraken van het Verdrag van Nice. Daarom stem ik uit solidariteit met mijn mede-Europeanen en uit overtuiging dat de voorgestelde Grondwet het best mogelijk resultaat voor Nederland en Europa is, op 1 juni met hart en ziel vóór de Europese Grondwet.

Lees meer...

Extreme porno is een misdaad - Ralf Bodelier - vrijdag 13 januari 2006

De publieke opinie is niet op de hoogte van de wreedheid die achter vele seksfilmpjes schuilgaat. En de politieke wil om zich überhaupt met gewelddadige porno bezig te houden is gering. Daarenboven is het bijzonder arbeidsintensief om de producenten van kinky seks daadwerkelijk op te sporen. En dan is het ook nog eens erg lastig om te onderscheiden in vrijwillige en onvrijwillige seks. Daarom is het voorstel van de Britten om in elk geval de bezitters van extreme porno strafbaar te stellen een belangrijkste eerste stap. Net als bij kinderporno geven ze daarmee het signaal af dat de vrijheid van de een nooit ten koste mag gaan van de vrijheid van de ander.

Lees meer...

Waarom ik atheïst ben - Ralf Bodelier - vrijdag 06 februari 2004

Van de liquidatie van duizenden ketters en heksen door de inquisitie, naar het onmenselijke verbod van Rome om condooms in te zetten in de strijd tegen aids. Twaalf miljoen aids-doden zijn er al in Afrika, en vijfentwintig miljoen HIV-geïnfecteerden wachten hetzelfde lot. Straten, pleinen, steden stromen vol aidswezen. Ik sta in Afrika aan het bed van een jonge vrouw die sterft aan aids, grijp me in vertwijfeling bij het hoofd en vraag me af hoeveel miljoenen Afrikaanse katholieken gespaard zouden zijn als hun morele ijkpunt voor één keer zijn brutale mond had gehouden. Dat is de kerk.

Lees meer...

Nederlandse conservatieven kunnen veel leren van Bush - Ralf Bodelier - vrijdag 25 februari 2005

De volgende parlementsverkiezingen in Nederland zijn pas in 2007. Maar volgens opiniepeilers kunnen Nederlandse conservatieven als Geert Wilders, Joost Eerdmans en Hilbrand Nawijn rekenen op meer dan dertig zetels. Wat zij daarmee zouden kunnen doen, is vooralsnog raadselachtig, want bij de conservatieven ontbreken vooralsnog partijprogramma’s. In elk geval zullen zij ten strijde trekken tegen de islam. Bovendien hopen ze de Nederlandse ontwikkelingshulp te halveren en niet-westerse migratie te verbieden. In het, sinds de moord op Van Gogh door angst verlamde Nederland doen deze standpunten het niet slecht, net als in Denemarken of Oostenrijk.

Lees meer...

Over cultuur, identiteit en tolerantie - Olivier Boehme - vrijdag 18 oktober 2002

De Franse filosoof Alain Finkielkraut nam het in De ondergang van het denken, radicaal op voor de moderniteit. Hij hernam daartoe de klassieke tegenstelling tussen het verlichte rationele en individualistische denken uit de achttiende eeuw versus het Volksgeist-denken van de romantiek en de reactie in de negentiende eeuw. Volgens de Volksgeist-idee, die de Duitse filosoof Gottfried Herder voor het eerste formuleerde, is de mensheid een woord met een meervoud. Het bestaat uit volkeren met een eigen ‘wezen’, wat hen voor elkaar onbegrijpelijk en ontoegankelijk maakt. Dit ‘Duitse denken’ en de contrarevolutie in Frankrijk, die het overnam, staan lijnrecht tegenover het concept van de individuele, vrije en kosmopolitische burger waar althans bepaalde strekkingen onder de Franse revolutionairen in 1789 en later anderen gestalte aan trachtten te geven. Finkielkraut naar haalt Goethe naar voren als tegenvoorbeeld voor Herder: Goethe werd beroerd door het universeel menselijke in een Chinese roman en achtte het vertalen een hoogstaande activiteit omdat het een brug bouwde tussen culturen en talen die het in wezen alle hadden over ‘de’ mens.

Lees meer...

De verwarring tussen progressisme en conservatisme - Olivier Boehme -

Progressief en conservatief zijn termen die gemakkelijk over de tong rollen. Ze doen voor velen dienst om er zich een identiteit mee aan te meten. Waar wijzen die woorden echter op? Ik ben ‘progressief’ wijst op jong en ruimdenkend zijn. Het epitheton ‘conservatief’ is vaak een scheldwoord of een stigma om iemand als oubollig in het defensief te drukken. Conservatisme, wordt immers beschouwd als de ‘reactie’ of het ageren tegen het nieuwe door een beroep te doen op tradities en gewoontes? Heel wat politici vrezen om het label ‘conservatief’ opgespeld te krijgen. Maar is dit wel terecht?

Lees meer...

Hoe multicultureel is het multiculturalisme? - Olivier Boehme - vrijdag 08 november 2002

Het rapport-Van San en de heisa rond het migrantenstemrecht brachten dé vraag waarrond het allemaal draait weer ter tafel: welke kant moet het op met de multiculturele samenleving? Door het uitblijven van duidelijke stellingnamen door de opinies van het democratische midden werd aan de extremisten van rechts én links de kans gegeven dit thema te monopoliseren en zo de discussie erover nog moeilijker en riskanter te maken dan ze al was. De liberalen hebben links laten komen met zijn eis voor het migrantenstemrecht en eens het discussieterrein bezet konden ze er nog alleen een 'nee' tegenover plaatsen. Het dossier zal echter blijven terugkeren en daarom is een eigen positief project van liberaal karakter het enige antwoord dat perspectieven biedt. We moeten niet zozeer tegen iets zijn, als wel voor het burgerschap met zijn vrijheden en verantwoordelijkheden.

Lees meer...

Nederlandse identiteit in Europa - Frits Bolkestein - vrijdag 10 oktober 2003

Het is niet ondenkbaar dat het Europa van de vijftien het toppunt van zijn integratievermogen heeft bereikt en dat Brussel nu alle energie moet steken in de consolidatie van het bestaande. Dat is geen gevaar voor de Nederlandse identiteit maar wel voor de Nederlandse belangen. Een stagnerende Europese Unie waarvan de interne markt verbrokkelt en de gemeenschappelijke munt zijn waarde verliest, brengt handelsbelangen en monetaire stabiliteit in gevaar. Aldus Frits Bolkestein in zijn Ons Erfdeel-lezing over de Nederlandse identiteit voor Europa.

Lees meer...

Godsdienst en politiek - Frits Bolkestein - vrijdag 16 mei 2003

Het islamitisch fundamentalisme kan niet worden losgezien van de sociaal-economische ellende. Maar ik houd vol dat het Midden-Oosten geen bedreiging voor Europa is: economisch noch godsdienstig, politiek noch militair. Het fundamentalisme daar is geen uiting van kracht maar van wanhoop. De enige bedreiging voor het Westen komt van binnenuit. Het arbeidsethos vervaagt. Het leiderschap is zwak. Er is geen bezielend verband. Maar dat hebben wij aan onszelf te wijten. Om met het figuurtje uit een Amerikaans stripverhaal te spreken: "Ik heb de vijand gezien – wij zijn het zelf".

Lees meer...

De noodzaak van een Leitkultur - Frits Bolkestein - vrijdag 22 oktober 2004

Het debat over de Leitkultur is in wezen een debat over de kernwaarden die onze hele samenleving moet binden. Hoe kunnen wij een dialoog aangaan met andere culturen als wij niet meer durven uit te komen voor onze eigen cultuur? Hoe kunnen wij anderen begrijpen als we zelf niet meer weten wie we zijn? Duitsland heeft een rijke cultuur en het is de grootste natie in het centrum van Europa. Europa heeft in zijn midden een zelfbewuste Duitse cultuur nodig, een uitnodigende, wervende en integrerende cultuur. Dit moderne Duitsland moet daar geen complexen over hebben. Integendeel, de Duitse Leitkultur heeft nieuwkomers uit andere culturen veel te bieden.

Lees meer...

John Rawls, filosoof in de avondschemer van de 20ste eeuw - Frits Bolkestein -

Een jaar geleden stierf John Rawls, een van de belangrijkste filosofen van de vorige eeuw. Het liberalisme van Rawls is van enorm belang geweest. Maar zoals alle grote denkers, belichaamde Rawls de ambities, idealen en soms de obsessies van zijn eigen tijd, de jaren zeventig. En de tijden, zij veranderen. Er zijn nieuwe vraagstukken en nieuwe uitdagingen, bijvoorbeeld de globalisering, waar ik het hier niet eens over heb gehad. Het liberalisme moet zichzelf daarom opnieuw uitvinden. Europees Commissaris Frits Bolkestein hield in Utrecht de eerste John Rawlslezing.

Lees meer...

De Veelvolkeren Unie - Frits Bolkestein - vrijdag 11 februari 2005

Er is in de Europese geschiedenis nooit één land geweest dat de andere landen blijvend heeft kunnen onderwerpen. Dat is maar goed ook! Eenheid is namelijk niet nastrevenswaard als die ten koste gaat van vrijheid. Eenheid en vrijheid waren de twee begrippen die het Midden-Europese Oostenrijk-Hongaarse keizerrijk moest proberen te verzoenen. Eenheid en vrijheid zijn ook de twee begrippen die de Europese Unie moet verzoenen. De Donaumonarchie was een Vielvölkerstaat. De Europese Unie is een Vielvölker Union. Eenheid zonder vrijheid is niet houdbaar. Maar vrijheid zonder samenwerking is op een werelddeel van vele naties niet leefbaar.

Lees meer...

Hoe Europa haar zelfvertrouwen verloor - Frits Bolkestein - vrijdag 15 januari 2010

Ons zelfvertrouwen is langzaam ondermijnd door de uitholling van het metafysische en dogmatische deel van het christelijk geloof en de veranderende betekenis van geloof en kerk in het publieke en dagelijkse leven. Deze ontwikkelingen werden vergezeld door de Eerste Wereldoorlog, de opkomst van collectivistische seculier religieuze dictaturen tijdens het interbellum, de Holocaust, de dekolonisatie, de culturele verwarring van 1968 en de jaren daarna met het uitroepen van het failliet van alle grote verhalen. Alle zekerheden boetten verder aan kracht in. Het multiculturalisme zette de verdere vernietiging van ons zelfvertrouwen in gang.

Lees meer...

Toch niet terug naar een dictatuur? - Frits Bolkestein - vrijdag 24 april 2009

Als alternatief voor de 'neoliberale ellende' stelt Ankersmit een terugkeer naar het 'republicanisme' voor. Daarin moeten private belangen ondergeschikt zijn aan het publieke belang. Maar dat gebeurt toch al? Zie de wetgeving over milieu, ruimtelijke ordening en arbeidsomstandigheden. De wetgever is hier toch de baas? Of wil Ankersmit dat een door de staat gedefinieerd publiek belang aan alle burgers wordt opgelegd? Dat zou niet getuigen van een liberale staat, eerder van een dictatoriale, waarin burgers zich moeten voegen naar een hoger doel dat door de staat is bepaald. Dat is de onvrijheid waaraan Mandeville, Smith en al die andere liberalen een einde hebben gemaakt.

Lees meer...

Dilettantisme tiert welig in de politiek - Rémy Bonnaffé -

De invloed van belangengroepen leidt tot een inefficiënt hoog niveau van regulering en herverdeling. Tussen verkiezingen heen zijn belangengroepen voor politici het enige kanaal om met de bevolking contact te houden. Belangengroepen zijn dus te omschrijven als stemmenleveranciers voor politici. In ruil voor deze steun vragen de belangengroepen politieke steun voor regulering en herverdeling die de positie van de belangengroep versterkt. De maatregelen, die het gevolg zijn van de politieke druk van belangengroepen, leiden vaak tot een enorme verspilling van middelen. De samenleving wordt hierdoor dubbel verarmd.

Lees meer...

Het eigendomsrecht ‘kraak’ je niet - Rémy Bonnaffé -

Deze week lanceerde de Gentse eerste schepen, Mathias De Clercq, een voorstel om kraken van huizen strafbaar te stellen. Het doel is om zo een omslachtige burgerrechtelijke procedure te vermijden. Daarop kwam de repliek dat eigendomsrechten worden gezien als instrumenten die bij bezwaren van een ‘hogere’ of ‘belangrijke’ orde uit de weg geruimd kunnen worden. Liberalen zien daarentegen het eigendom als een essentieel iets, niet voor de rijke grootgrondbezitter, maar omdat dit verbonden is aan de natuur van de mens. Deze bijdrage gaat dus niet zozeer over het kraken op zich, wel om het belang van het eigendomsrecht aan te duiden.

Lees meer...

Het liberalisme van Raymond Aron - Daniël Boomsma -

In het liberalisme van Aron zijn Verlichtingswaarden levend: ze kunnen niet zonder context bestaan. Het zijn immers geen godsdienstige geboden. Aron omarmde weliswaar de Tocquevilliaanse en Kantiaanse gedachte dat bijvoorbeeld vrijheid een waarde op zichzelf is. Maar, zo is uit zijn werk op te maken, het moet wel in het licht van een gegeven politieke en sociale orde worden gezien. Tegenover ideologisch denken zet Aron, naast scepticisme, ook een gematigd pragmatisme. Dit moet niet verward worden met principeloosheid, dubbelzinnigheid of het ontkennen van het bestaan van morele waarden.

Lees meer...

De derde John Rawlslezing door Paul Cliteur - Daniel Boomsma -

In een bepaald opzicht zijn de mensenrechten een moreel Esperanto. In een historisch licht is een neutrale taal, een 'public reason' in de woorden van Rawls, dus niet zo absurd. En nu de Verlichting in Europa opnieuw onder vuur wordt genomen, zowel (en vooral) door een radicale Islam, als een nieuw nationalisme dat geen boodschap heeft aan universaliteit, lijkt de zoektocht naar nieuwe morele taal een nobel streven. Op 8 oktober om 20 uur spreekt de Nederlandse rechtsgeleerde en filosoof Paul Cliteur de 3de John Rawls lezing uit in het Liberaal Archief, Kramersplein 23 te Gent. De inkom is gratis.

Lees meer...

Het liberalisme van Lionel Trilling - Daniel Boomsma -

Moreel realisme houdt de erkenning in van de twee grondaannames van Trilling, de complexiteit van de mens en haar inherent tragische conditie. Maar het is vooral de verbeelding, een liberale verbeelding, die de literaire geest haar weg kan doen vinden naar een liberale politiek. Met verbeelding bedoelt Trilling dat de liberaal, zo schrijft hij in The Liberal Imagination, moet proberen ''to force into [his] definition of politics every human activity and every subtlety of every human activity''. Verbeelding behelst in deze intellectuele diepgang en morele scherpte. Het is het laten neerdalen van de verfijning van de literatuur in de liberaal politiek sfeer.

Lees meer...

Verkiezingen in Nederland - Daniël Boomsma en Joost Sneller -

Anders dan in 2012, toen zich een tweestrijd tussen links en rechts aftekende, lijkt er nu eerder sprake van een vierstrijd. Enerzijds zijn daar de conservatieve partijen VVD, PVV en CDA en anderzijds de progressief-liberale stroming aangevoerd door D66, dat zich lijnrecht tegenover zowel de PVV als de conservatieve partijen opstelt. Dat blijkt ook uit het verkiezingsprogramma van de sociaal-liberalen dat het belang onderstreept van een open samenleving, individuele vrijheden, de rechtsstaat en Europa.

Lees meer...

Het slechtst mogelijke signaal - Boudewijn Bouckaert -

Lieven Boeve, de topman van het katholiek onderwijs wil het toelaten van hoofddoeken aan alle schoolbesturen opleggen. Alleen de timing ervan is reeds zeer ongelukkig. In een periode waarin een groot deel van de wereld kreunt onder de wreedheden van het moslimradicalisme komt deze ommezwaai over als een toegeving aan het geweld, als een blijk van ‘soumission’. Bij de inhoudelijke onderbouwing van zijn standpunt kunnen heel wat vraagtekens worden geplaatst. Zo verkiest Lieven Boeve het Britse model boven de Franse ‘laicité’.

Lees meer...

Atlantisme of isolationisme? - Boudewijn Bouckaert - vrijdag 21 maart 2003

Internationale politiek is niet het favoriete speelterrein van klassiek-liberalen. Hoe kan het ook anders. Internationale politiek is een theater waarop staten - geen individuen, bedrijven en vrijwillige verenigingen - de hoofdrol spelen. 'It is a game among the bastards'. Klassieke liberalen houden zich dan ook ofwel totaal afzijdig van de internationale politieke tegenstellingen of zijn er hopeloos over verdeeld. Hierna volgt het standpunt van Boudewijn Bouckaert die regelmatig eigenzinnige - klassiek liberale en libertarische - standpunten inneemt.

Lees meer...

Bevrijd ons van de godsdienstvrijheid - Maarten Boudry - vrijdag 15 juni 2012

De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens beschermt de ‘vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst’. De vermelding van religie is begrijpelijk om historische redenen, niet in het minst de gruwelijke godsdienstvervolgingen doorheen de geschiedenis. Toch is het om verschillende redenen onwenselijk om een apart principe genaamd ‘godsdienstvrijheid’ in het leven te roepen, zoals de Belgische en Nederlandse wetgeving doet, en zoals in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens te lezen valt. Een dergelijke bepaling is niet alleen overbodig, maar ook arbitrair, misleidend en discriminerend, en geeft aanleiding tot inconsistenties.

Lees meer...

Waarom religie wetenschap verstikt - Maarten Boudry -

Religies koesteren van oudsher argwaan tegenover wetenschap. In de vierde eeuw al voer de kerkvader Augustinus uit tegen de menselijke nieuwsgierigheid, die hij als een vorm van hoogmoed en dus zondig beschouwde. De lust naar kennis, zo meende Augustinus, verleidde het eerste mensenpaar tot ongehoorzaamheid en belaadde ons zo allen met de erfzonde: de vrucht waarvan Adam & Eva proefden, zou hen kennis over goed en kwaad opleveren. Elke poging om de natuurlijke wereld te begrijpen, zoals de Griekse natuurfilosofen betrachtten, was een recidive van die oorspronkelijke zonde en daarom bij voorbaat verdacht.

Lees meer...

De vermaledijde vooruitgang: over moderne doemdenkers - Maarten Boudry -

De jeremiade van de moderne doemdenkers is zo oeverloos en teneerdrukkend dat je van de weeromstuit zou vergeten dat ze af en toe gelijk hebben. Bovendien leidt zo’n onsamenhangende negativisme tot moedeloosheid en defaitisme, wat haar moreel laakbaar maakt: ze werkt in de hand wat ze bestrijdt. Een gezond vooruitgangsdenken daarentegen staat stil bij wat reeds verworven is, en put daar hoop uit. Het huldigt evenwel niet de historische noodwendigheid van vooruitgang. Dat soort Hegeliaanse heilgeschiedenis is gevaarlijke onzin, door Karl Popper meesterlijk onderuit gehaald in The Poverty of Historicism.

Lees meer...

De grootste schurkenstreek van evolutie - Maarten Boudry -

Hoe ga je om met de onzekerheid omtrent de subjectieve beleving van lagere diersoorten? Kan je de poten van een kreeft uitrukken en ze levend grillen? Een groeiend aantal mensen in mijn vriendenkring, die ik intellectueel en moreel hoog inschat, vindt dat een overpeinzing van dierenleed onvermijdelijk tot vegetarisme of zelfs veganisme leidt als enige morele optie. De vraag is eigenlijk nog breder: indien dieren in veestallen kunnen lijden, doen ze dat ook in het wild. Moeten we ons iets aantrekken van het Darwiniaanse inferno dat zich buiten ons blikveld voltrekt, of enkel het leed dat we zelf veroorzaken?

Lees meer...

Positieve illusies en fopspenen - Maarten Boudry -

Illusies hebben de neiging om zich in het web van onze overtuigingen te vertakken, en zijn zelden onschuldig. Geloof in de openbaring van een heilig boek is bijzonder licht ontvlambaar, omdat de gelovige zich verbindt tot de goddelijke inspiratie van elk woord, zelfs wanneer die tegen de morele intuïtie of redelijke vermogens indruist. Voor je het weet, verdedig je een middeleeuwse moraal, of neem je de halsbrekende exegetische bochten om je positieve illusie te vrijwaren. Geloof in de onsterfelijke ziel, om nu maar iets te noemen, heeft onvermijdelijk een weerslag op de manier waarop je tegen het ondermaanse leven aankijkt.

Lees meer...

Over sciëntisme & hybris - Maarten Boudry -

Nauwelijks enkele eeuwen geleden, toen religie in deze contreien de lakens uitdeelde, werd wetenschappelijke nieuwsgierigheid met banvloeken en andere doortastende methodes de kop in gedrukt. Nu wetenschap en kritisch onderzoek voet aan grond hebben gekregen, is dergelijke repressie niet langer haalbaar. Elke religie of ideologie heeft zich noodgedwongen aan het wetenschappelijk wereldbeeld aangepast, vaak met veel tegensparteling en soms slechts met mondjesmaat. Zelfs de postmoderne slogan dat wetenschap slechts een “discours” is, een afspiegeling van ideologie en sociale determinanten, klinkt vandaag lachwekkend.

Lees meer...

Over sciëntisme & hybris - Maarten Boudry -

Nauwelijks enkele eeuwen geleden, toen religie in deze contreien de lakens uitdeelde, werd wetenschappelijke nieuwsgierigheid met banvloeken en andere doortastende methodes de kop in gedrukt. Nu wetenschap en kritisch onderzoek voet aan grond hebben gekregen, is dergelijke repressie niet langer haalbaar. Elke religie of ideologie heeft zich noodgedwongen aan het wetenschappelijk wereldbeeld aangepast, vaak met veel tegensparteling en soms slechts met mondjesmaat. Zelfs de postmoderne slogan dat wetenschap slechts een “discours” is, een afspiegeling van ideologie en sociale determinanten, klinkt vandaag lachwekkend.

Lees meer...

Wanneer wordt Lourdes-water erkend? - Maarten Boudry -

Homeopathie is populair bij de bevolking, dus wordt het erkend door minister Onkelinx, tegen de adviezen van haar eigen Kenniscentrum en zowat alle medische expertorganen ter wereld in. Maar dat geeft een volstrekt verkeerd signaal: een wettelijke erkenning voor homeopathie wekt de indruk van een keurmerk, een garantie van betrouwbaarheid. Bij gebrek aan enig wetenschappelijk bewijs zal het door homeopaten overal worden aangegrepen als een overwinning. Wanneer volgt de erkenning voor Lourdes-water, door het ministerie van volksgezondheid gewijd , en door erkende sprenkelaars besprenkeld?

Lees meer...

De hardnekkigheid van God - Maarten Boudry -

God is terug! Dat willen sommige opiniemakers ons toch wijsmaken. Hoelang is hij al terug onder ons? In 2009 al verscheen het boek God is Back. Nog eerder, in 1990, liet de socioloog Peter Berger optekenen dat het afgelopen is met de secularisatie. In 1980 berichtte Time al over Gods comeback. Is hij eigenlijk ooit weggeweest? In ieder geval: terug is hij! Ettelijke malen is zijn graf al gedolven, maar telkens opnieuw herrijst hij. Hij werft adolescenten op wereldjongerendagen, laat moskeeën volstromen, verovert het Afrikaanse continent, heeft een nieuwe en bezielende plaatsvervanger op aarde, en doet af en toe een ambassade ontploffen.

Lees meer...

Wie religie en homofobie loskoppelt is ziende blind - Maarten Boudry -

Wie ontkent dat monotheïstische religies een belangrijke voedingsbodem zijn voor homofobie, is ziende blind. Geen letter wijdt het ‘Interfederaal actieplan tegen homofoob en transfoob geweld' aan deze olifant in de kamer, noch aan overleg met geloofsgemeenschappen. Jozef De Witte, directeur van het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding, en Mohammed Chakkar van de Federatie Marokkaanse Verenigingen klinken eensluidend: religie heeft hier ‘niets mee te maken' en geloofsleiders zijn niet verantwoordelijk'. Bij welk ander maatschappelijk probleem knijpen we een oog dicht voor onderliggende oorzaken?

Lees meer...

De neoliberale nachtmerrie van Paul Verhaeghe - Maarten Boudry - vrijdag 19 oktober 2012

De verleiding om overkoepelende verklaringen op te zetten, waarbij één enkele sleutel (in casu, het vermaledijde neoliberalisme) de machinaties van een gehele maatschappij blootlegt, is een typisch exponent van het Freudiaanse denken. De illusie van inzicht lonkt, de analyticus begrijpt alles. Wie de patronen niet ‘ziet’, die is blind. Fascinerende maar ijle speculaties worden voorgesteld als doorwrochte inzichten. In al deze intellectuele denkgewoonten, maar ook in zijn vermoeiend cultuurpessimisme, toont Verhaeghe zich een ware erfgenaam van Freud en Lacan. Het neoliberalisme verdient beter intellectueel weerwerk.

Lees meer...

Moeder waarom redeneren wij? - Maarten Boudry -

Mede door ons grote brein, worden mensenkinderen veel vroeger ter wereld gebracht dan je van een zoogdier van die omvang zou verwachten. De eerste jaren van ons leven zijn we dan ook volstrekt hulpeloos. En dan nog is de schedel van baby's levensgevaarlijk groot: voor de uitvinding van de moderne geneeskunde stierven 15 moeders op 1.000 tijdens de bevalling. Natuurlijke selectie zou zo'n kostenplaatje nooit toestaan, indien er geen belangrijke voordelen tegenover stonden. Maar wat moeten we in vredesnaam aanvangen met al die grijze massa?

Lees meer...

Wat ruist daar op mijn goddelijke voelhoorn? - Maarten Boudry -

Net zoals vele theologen, geeft Stefan Paas blijk van een totaal onvermogen om in te zien dat, vanuit kentheoretisch standpunt, zijn immunisaties en circulaire drogredenen van precies hetzelfde kaliber zijn als de ettelijke pseudowetenschappen en gesloten geloofssystemen die hem zijn voorgegaan, en waarin hij toevallig niet is opgegroeid. Dat brengt ons tot de werkelijke inzet van het debat voor Paas: zijn ergernis bij het feit dat ik niet deelneem aan een “respectvolle discussie over de redelijkheid, het nut en de noodzaak van religie”.

Lees meer...

Mensenrechten bedreigd bij strijd tegen sociale fraude - Sammy Bouzoumita - vrijdag 23 juni 2006

De strijd tegen sociale fraude moet gestreden worden. Daarvoor moeten de nodige middelen worden vrijgemaakt. Zoals in de strijd tegen het terrorisme moet het wetgevend arsenaal controleurs toestaan om hun taak naar behoren te kunnen uitvoeren. De vergelijking met de strijd tegen het terrorisme is niet willekeurig. Net zoals bij de strijd tegen het terrorisme moet er voor gewaarschuwd worden dat nieuwe wetten onze individuele vrijheden niet te veel onder druk zetten en dat de rechtstaat gevrijwaard blijft. Noch de strijd tegen het terrorisme, noch die tegen de sociale fraude mag tot gevolg hebben dat er minder vrijheid is en dat bepaalde fundamentele rechten moeten wijken.

Lees meer...

Het verontrustende signaal achter een geweigerde handdruk - Sofie Bracke -

Vrijdagochtend 14 oktober. De trouwkapel van het Gentse stadhuis. De bruidegom is een magazijnier, met de Belgische nationaliteit. Hij heeft een zwarte dikke baard, draagt een lang kleed en naast hem staan de mannen van het gezelschap; aan de andere zijde alle gesluierde vrouwen waaronder de bruid. Ik kom binnen en wil (zoals ik altijd doe) de bruidegom en de bruid begroeten door hen een hand te geven. De bruidegom weigert ostentatief mijn uitgestoken hand en mompelt: “ik mag u geen hand geven”. Stomp in mijn maag.

Lees meer...

Resoluut kiezen voor verkeersveiligheid - Sofie Bracke -

Het debat over verkeersveiligheid blijft brandend actueel. De laatste maanden stijgen de cijfers over verkeersdoden in Vlaanderen opnieuw (400 in Vlaanderen, 715 in België), nadat ze jarenlang gestaag daalden. Bij één van de meest recente alcoholcontroles in de verschillende Vlaamse provincies bliezen opnieuw meer mensen positief. De cijfers waren alarmerend genoeg om verschillende Vlaamse provinciegouverneurs te doen suggereren dat een zerotolerantie ten aanzien van drinken en rijden aan de orde is.

Lees meer...

Bijgeloof en de zeven levens van de homeopathie - Johan Braeckman - vrijdag 03 juni 2011

Reeds in 1998 brachten alle Belgische medische Faculteiten gezamenlijk een rapport uit waarin ze het standpunt verdedigen dat geneeswijzen zoals homeopathie niet werkzaam zijn, en daarom ook niet thuishoren in de opleiding geneeskunde. De termen ‘alternatieve’ of ‘complementaire’ geneeskunde zijn dan ook zeer misleidend: er is maar één goeie vorm van geneeskunde, namelijk diegene die grondig wetenschappelijk is getest en waarvan de werking is bewezen. Alternatieve geneeskunde staat tegenover wetenschappelijk bewezen geneeskunde zoals pakweg het creationisme (‘alternatieve biologie’) tegenover de evolutietheorie.

Lees meer...

Over de bugs in ons denken - Johan Braeckman -

Zodra we aanvoelen dat een website informatie bevat die tegen onze opvatting ingaat, klikken we weg. Waarom zouden we het onszelf lastig maken door datgene te lezen wat we onaangenaam vinden? Een paar klikken verder vinden we zo goed als zeker iets wat aansluit bij onze mening, wat een veel prettiger gevoel oplevert. Het is buitengewoon lastig, maar noodzakelijk voor wie kritisch en helder wil denken: lees en bestudeer ook datgene wat je tegen de haren instrijkt.

Lees meer...

Het kan niet dat wij van de apen afstammen. Of toch? - Johan Braeckman -

Onlangs nam ik deel aan een studienamiddag over evolutie en religie, in een Gents atheneum. Wie denkt dat het thema ondertussen achterhaald is, omdat de jeugd van tegenwoordig geen problemen meer ervaart met de wetenschappelijke visie op het leven op aarde, moet ik helaas ontgoochelen. De leerkracht zedenleer die de namiddag organiseerde, bracht verslag uit van een bijzonder interessant experiment dat ze had uitgevoerd. Ze had drie keer over evolutietheorie gepraat, voor drie verschillende groepen leerlingen.

Lees meer...

Een opmerkelijk klimaatakkoord - Johan Braeckman -

De aanpak van de klimaatopwarming houdt onvermijdelijk ook een drastische vermindering van de wereldwijde vleesconsumptie in. Ook hier is filosofische, wetenschappelijke en technologische creativiteit noodzakelijk. Maar de eerste tekenen zijn er al, zie de toename van het aantal vegetariërs en veganisten, evenals het onderzoek van Mark Post om hamburgers te kweken vanuit stamcellen, en de toenemende populariteit van entomofagie, oftewel het eten van insecten.

Lees meer...

Secularisme is goed voor iedereen - Johan Braeckman -

Anders dan vaak wordt gedacht, bepleit het secularisme niet dat zoveel mogelijk mensen zich tot het atheïsme of het vrijzinnig humanisme moeten bekeren. Er zijn tal van gelovigen die seculier zijn, omdat ze begrijpen dat het secularisme noodzakelijk is voor een open, diverse en tolerante samenleving. Gelovigen voelen zich soms bedreigd door de basisprincipes van het secularisme. Dat is geheel ten onrechte, want in werkelijkheid zijn die principes in hun voordeel, net zoals ze in het voordeel zijn van agnosten, vrijdenkers en atheïsten.

Lees meer...

Religieus radicalisme en humanistische waarden - Johan Braeckman -

Het zijn lastige tijden voor vrijzinnig humanisten. Enkele religieuze fanatici plegen moordende aanslagen in Parijs. Begrijpelijkerwijs komt onmiddellijk een stroom van commentaar op gang. Er is de voorspelbare maar zeer naïeve reactie van mensen zoals Karen Armstrong, die we vooral moeten begrijpen vanuit het perspectief van cognitieve dissonantie: “Dit heeft niets met religie te maken”. Anderen schuiven alles in de schoenen van racisme en zogenaamde islamofobie, waarbij men zedig zwijgt over de racistische, hier antisemitische drijfveren van de terroristen.

Lees meer...

Over directe natuurbeleving - Johan Braeckman -

Artsen wijzen er steeds vaker op dat kinderen meer buiten moeten spelen, zodat ze blootstaan aan ziektekiemen en hun immuunsysteem zich kan ontwikkelen. Ouders van nu houden hun kinderen teveel binnen, uit angst voor van alles en nog wat, en omdat er steeds minder natuurlijke ruimte is waar kinderen vuil en smerig kunnen worden. Het is ongetwijfeld goed medisch advies om kinderen bloot te stellen aan zoogdieren, insecten, onkruid, aarde, regen en modder en al het goede wat de Vlaamse natuur ons nog kan bieden.

Lees meer...

Donald Trump lokt meer gevaarlijke abortussen uit - Johan Braeckman -

In landen met een verbod op abortus, of waar de toegang tot deskundige hulp wordt bemoeilijkt, is het aantal abortussen het hoogst. Hoe slechter de voorlichting en seksuele gezondheidszorg, hoe groter het aantal ongewenste- en tienerzwangerschappen, en hoe onveiliger men – illegale – abortussen uitvoert. Trumps decreet zal het aantal ongewenste zwangerschappen niet verminderen, eerder integendeel. Het voorspelbare effect zijn meer doden en verwondingen ten gevolge van onveilig uitgevoerde abortussen.

Lees meer...

Over het vermeende verbond tussen religie en moraal - Johan Braeckman -

Ook nu, na de vreselijke aanslagen in Parijs, is het voorspelbaar dat meerderen de rol van religie hierin zullen ontkennen. Dat is een bijzonder vreemde, en inderdaad gevaarlijke redenering. De daders verwijzen zelf naar hun God, naar specifieke koranverzen en andere religieuze factoren om hun daden te rechtvaardigen, maar de grote meerderheid van mensen die geloven in geloof, blijft blind voor de religieuze dimensie van de terreur. Alsof de bomgordels niets te maken hebben met ideeën over het hiernamaals.

Lees meer...

De pijn van het zwijn - Johan Braeckman -

Het pastorale beeld van een boer die enkele varkens op het erf laat rondlopen, waarvan er eentje wordt geslacht als er redenen zijn om feest te vieren – “het varken uithangen” - behoort al lang tot de folkloristische geschiedenis. We kunnen onszelf niet blijven bedriegen over onze omgang met dieren en onze dubbele moraal. Honden en katten worden verzorgd en vertroeteld alsof het minimensjes zijn, terwijl steeds meer kinderen niet eens meer weten dat achter elke frikandel of hamburger een echt, levend, welzijnsgevoelig en bewust dier schuil ging.

Lees meer...

De leegte van het intelligent ontwerp - Johan Braeckman - vrijdag 03 juni 2005

Creationisten, in lijn met hun religieus-protestantse, politiek-rechtse en moreel-conservatieve opvattingen, denken dat het aanvaarden van de evolutietheorie onvermijdelijk hun waarden- en normenstelsel zal aantasten. Ze zijn van mening dat Darwins opvattingen impliceren dat de mens ‘slechts een dier onder de dieren is’, waardoor het fundament voor – zoals zij dit interpreteren – menselijke waardigheid, voor ethiek en beschaving zou wegvallen. De door hen verfoeide tolerantie tegenover homofilie bijvoorbeeld, of het legaliseren van abortus of euthanasie, een gruwel in hun ogen, koppelen zij aan de invloed van Darwin op het Amerikaanse onderwijs en de samenleving.

Lees meer...

Mensenrechten: juridisering en universele consensus - Eva Brems - vrijdag 20 december 2002

De universaliteit van de mensenrechten is tegelijkertijd een evidentie en een gecontesteerd begrip. Dat mensenrechten gelden voor alle mensen, daar is zo goed als iedereen het over eens. Maar vaak wil men onder universaliteit meer verstaan dan formele algemene geldingskracht. Zo stelt men dat universaliteit van de mensen-rechten betekent dat ze hun oorsprong vinden in alle menselijke samenlevingen en culturen. Of dat de internationale mensenrechtenteksten het product zijn van vertegenwoordigers van alle culturen. Dat is schromelijk overdreven.

Lees meer...

Onder Vaticaans vuur - Eva Brems - vrijdag 22 juni 2007

Heel wat leden van Amnesty International zijn gelovig. Velen onder hen weten al langer dan vandaag dat de standpunten van het Vaticaan op een aantal punten in een gespannen verhouding staan met de internationale mensenrechten: de rechten van holebi's, de positie van vrouwen en de behandeling van dissidenten binnen de kerk,... Wie streng dogmatisch denkt, zal stellen dat je niet tegelijkertijd alle mensenrechten én alle standpunten van het katholieke geloof kunt verdedigen. Maar wie gelooft in de kracht van mensen weet dat dergelijke verschillen in de praktijk elke dag overbrugd worden in een gezamenlijke strijd voor de waardigheid van de meest kwetsbaren.

Lees meer...

Radicaal - Eva Brems - vrijdag 18 februari 2011

Het einddoel van de N-VA is een onafhankelijk Vlaanderen. Maar omdat ze weten dat de meeste Vlamingen dit eigenlijk niet willen, perfectioneren ze zich in de kunst om het voor te stellen alsof ze het land enkel willen hervormen. In de feiten gaan ze voor de afbraak. Met een eufemisme wordt dit omschreven als een keuze voor evolutie in plaats van revolutie. Als ze al ooit bereid zullen zijn om een compromis te steunen, dan zal het enkel zijn als dat compromis de federale staat verder uitholt. Vervolgens kunnen ze dan makkelijker aantonen dat die federale staat toch maar weinig meer om het lijf heeft. Om het duidelijker te stellen: de N-VA wil geen oplossingen.

Lees meer...

Hoofddoek verbieden mag van Straatsburg - Eva Brems - vrijdag 14 januari 2005

Toen een Turkse geneeskundestudente in het vijfde jaar zat van haar studies, stuurde de vice-rector van de Universiteit van Istanbul een circulaire rond waarin stond dat voortaan - in lijn met de Turkse wetgeving - studenten met baarden en studentes met een hoofddoek niet meer welkom waren tot de lessen. Deze studente wenste haar hoofddoek niet af te leggen, hetgeen resulteerde in een tuchtprocedure en schorsing. Het volgende semester schreef ze zich dan maar in aan de Universiteit van Wenen, waar men niet zo moeilijk doet over die zaken. Een strikte scheiding van Kerk en Staat is een centraal principe in de Turkse democratie ontworpen door Atatürk.

Lees meer...

Soukaina & Ayaan - Paul Brill - vrijdag 26 mei 2006

In het dagblad Le Monde trok een reportage uit Marokko de aandacht. Een alarmerende reportage. Hoofdpersoon in het verhaal was een universitaire docente, die om veiligheidsredenen alleen bij haar voornaam, Soukaina, werd genoemd. Ook werd niet gespecificeerd aan welke universiteit en in welk vak ze werkzaam was. Toen Soukaina twintig jaar geleden werd aangesteld, waren er al een paar vrouwelijke docenten. Slechts een van hen droeg een hoofddoek. In de loop der jaren werd haar universiteit bevolkt door steeds meer vrouwen, zowel docenten als studenten. Ook het aantal hoofddoekjes en gezichtssluiers nam toe. Geleidelijk, maar onafwendbaar.

Lees meer...

Het individu tegenover de staat - Marnix Brinkman - vrijdag 19 maart 2010

Als iedereen alleen handelt naar eigen goeddunken is dat het einde van de samenleving. Er is dus wel degelijk een instantie nodig om dit in goede banen te leiden. In vroeger tijden was dat de Kerk die mensen duidelijk maakte wat ze moesten doen en vinden. Nu is dat de overheid die regels stelt; en belangrijker nog, mogelijkheden schept. Mill kan dan wel aangeven dat iedereen recht heeft op zelfbeschikking, maar wanneer je in tegenstelling tot hemzelf niet in een intellectuele familie maar in een negentiende-eeuws arbeidersgezin geboren werd, was daar weinig kans op. Ook nu nog dreigt het gevaar dat mensen die het wat minder getroffen hebben, achtergesteld worden

Lees meer...

Passen wij in de morele wereld van Adam Smith? - Edith Brugmans - vrijdag 20 februari 2009

Met stellig optimisme over de onderlinge betrokkenheid en welgezindheid van mensen opent Adam Smith zijn moraalfilosofische verhandeling The Theory of Moral Sentiments. Het ligt, volgens hem, ‘in de aard van de mens met anderen mee te voelen, de ons vertrouwde emotie van medelijden is zoiets, en dus is de gedachte dat de mens louter zelfgericht is, evident onjuist’. Smith legt meteen uit dat het meeleven mogelijk is dankzij de verbeelding. De verbeelding is het vermogen zichzelf in een situatie van een ander in te denken: we stellen ons dan voor hoe we geraakt zouden worden en zouden reageren op de situatie waarin we zelf niet echt verkeren, maar de ander wel.

Lees meer...

Vrouwen moeten op hun strepen staan - Ann Brusseel - vrijdag 09 oktober 2009

Zolang het ouderschapsverlof voor mannen niet de norm wordt, blijven hoofdzakelijk de vrouwen met de nadelen van het moederschap opgescheept zitten. Ook moet de kinderopvang verbeterd worden: meer flexibiliteit en meer plaatsen. Tenslotte zou het onderwijs meer inspanningen moeten leveren om de clichés en stereotypen aan te klagen en het rollenpatroon te doorbreken. Als ultiem redmiddel om meer evenwicht te creëren tussen mannen en vrouwen in topfuncties, kan men ook overwegen quota in te voeren voor aanstellingen in overheidsinstellingen, parastatalen en bedrijven waarin de overheid participeert.

Lees meer...

Iedereen naar de universiteit? - Ann Brusseel en Fientje Moerman -

Bij de start van elk academiejaar duikt dan ook, als het spreekwoordelijke monster van Loch Ness, de vraag op naar een vorm van selectie bij de start van het hoger onderwijs. Sommige rectoren vullen dan de voorpagina’s van de kranten met de boodschap dat ‘de politiek’ in actie moet schieten. Het zijn nochtans diezelfden die moord en brand schreeuwden over overdreven overheidsbemoeienis toen kwaliteitseisen voor colleges in een vreemde taal werden ingevoerd. Bovendien hebben ze geen decretaal initiatief nodig om een niet-bindende ijkingsproef te organiseren voor toekomstige studenten, zelfs niet indien zo’n proef door hen verplicht wordt gesteld.

Lees meer...

Een klassieke visie op euthanasie - Isabelle Buhre - vrijdag 05 februari 2010

Er bestaat veel weerstand tegen euthanasie. Veel gelovigen menen dat alleen God mag beslissen wanneer een leven ten einde komt. Ook wordt euthanasie beschouwd als een teken van een zwakke geest die geen lijden wil verdragen. Het wordt gezien als gebrek aan respect voor het menselijk leven dat niet gezond meer is. En niet alleen euthanasie bij ziekte, maar ook andere gevallen van zelfmoord worden beschouwd als laf of moreel slecht. Hoe anders is de klassiek stoïcijnse visie op zelfdoding! Het is de moeite waard een blik te werpen op deze traditie, omdat die aan het discours over euthanasie argumenten toevoegt die nu vaak ontbreken.

Lees meer...

De sprookjes van Bart Jan Spruyt - Isabelle Buhre - vrijdag 30 oktober 2009

Sinds Edmund Burkes Reflections on the Revolution in France (1790) gaan conservatieven er prat op dat zij pragmatisch zijn, met beide benen op de grond staan en de maatschappij aanvaarden zoals zij is, in tegenstelling tot rationalisten die menen ‘van achter de bureautafel’ de samenleving te kunnen herscheppen. Paradoxaal genoeg is tegenwoordig precies het omgekeerde het geval. De conservatieve reactie verliest zich in valse romantiek en véél te geïdealiseerde plaatjes van vroeger tijden en instituties, die kunstmatig hersteld moeten worden, terwijl juist liberalen pragmatische overwegingen belangrijker vinden dan rolpatronen.

Lees meer...

The Humanity of Rights - Isabelle Buhre - vrijdag 19 oktober 2012

From the 15th century a teacher in the artes liberales, the fields of study that were considered a free man (liber) worthy, was called a humanista. The artes liberales – in their modern form the humanities – are called the humaniora in the school system of Belgium, which literally means ‘the things that makes you more human’. And it are indeed the humanities such as the arts, literature and music, as Martha Nussbaum argues, that contribute to a better sense of empathy with others and to critical citizenship – in short, to worthy human behaviour that is needed to respect the rights of others and recognise them as fellow human beings.

Lees meer...

Liberalen moeten op oorlogspad voor dierenrechten - Filip Buntinx - vrijdag 09 januari 2009

Doorheen de geschiedenis hebben liberalen vaak de politieke wapens opgenomen voor de rechten van de zwaksten in onze samenleving. Denk maar aan de strijd tegen kinderarbeid of het stemrecht voor vrouwen. Steevast primeerde het credo dat elk individu onvervreemdbare rechten bezit, die op geen enkel ogenblik in het gedrang mogen komen. Rechten die elke persoon van nature toekomen, en niet door de hand van God of door de generositeit van de staat. Maar wat voor mensen kan, kan blijkbaar niet voor dieren. Nochtans heeft het gevecht voor dierenrechten veel raakpunten met de strijd voor mensenrechten.

Lees meer...

Vrijzinnig christendom, de menselijke bestemming tot vrijheid - Johan Caenen - vrijdag 26 januari 2007

De remonstranten zijn ontstaan uit onvrede met het doctrinaire karakter van het calvinisme. Met name de leer van de dubbele predestinatie (God bepaalt voor ieders geboorte het levenslot. Bij aanvang van het leven staat de uitkomst van het Laatste Oordeel al vast. Deze gedachtegang laat geen ruimte voor de vrije wil van de mens), die Calvijn verdedigde, was aanleiding voor een kerkelijke twist die zou leiden tot de stichting van de remonstrantse broederschap in 1619 te Antwerpen. De broederschap beleefde haar hoogtepunt tijdens de 19de eeuw. Het modernisme bleek een aantrekkingspool te zijn voor vele vrijzinnigen uit andere kerkgenootschappen.

Lees meer...

Blauwe oceanen halen economie uit het rood - Patricia Ceysens - vrijdag 24 maart 2006

'A sense of urgency': het lijkt wel hét codewoord van de Vlaamse ondernemers om beleidsmakers duidelijk te maken dat ze zich steeds meer zorgen maken over de economische toekomst van onze welvarende regio Vlaanderen. Ondernemers zijn terecht ongerust over een behoudsgezind Vlaanderen in een wereld die door globalisering, demografische en maatschappelijke veranderingen in een ijl tempo verandert. Al te vaak hebben die ondernemers de indruk dat noch de politiek, noch de werknemersorganisaties, noch de samenleving beseffen dat we in woelige wateren zijn verzeild. Er zijn dringend hervormingen nodig om onze economische welvaart veilig te stellen.

Lees meer...

Over de scheiding van Kerk en Staat - Jacques Chirac - vrijdag 09 januari 2004

De Franse president Jacques Chirac hield op 17 december 2003 een opmerkelijke toespraak over het belang en de gevolgen van een strikte scheiding van Kerk en Staat. Voor Chirac betekent de de seculariteit meer dan alleen de neutraliteit van de staat. Eerbied, wederzijds respect en de wil om samen te leven zijn de voornaamste pijlers ervan. Ze vormen een geheel van rechten en plichten voor de staat, de religies en de mensen. De seculariteit vereist dat de staat geen enkele geestelijke of religieuze overtuiging bevoorrecht. Maar ook religies dienen zich te onthouden van iedere invloed op de staat en af te zien van elke politieke dimensie.

Lees meer...

Het evangelie van de vrijheid - Tom Claerhout - vrijdag 25 februari 2005

Bij zijn eedaflegging liet George Bush weinig twijfel bestaan over de richting van het Amerikaanse buitenlandse beleid in zijn tweede ambtstermijn. Het woord ‘freedom’ kwam welgeteld achtentwintig keer voor in zijn toespraak, en het woord ‘liberty’ vijftien keer. Twee weken later, in zijn ‘State of the Union’, deed hij dat nog eens dunnetjes over, met eenentwintig keer ‘freedom’ en zeven keer ‘liberty’. Betreft het hier een wederrechtelijke toe eigening van het bij uitstek liberale vrijheidsbegrip of, mirabile dictu, zou het buitenlandse beleid van de zo verfoeide Bush au fond misschien liberale trekjes kunnen vertonen?

Lees meer...

De vermoorde onschuld - Manu Claeys - vrijdag 19 mei 2006

Een maand geleden verklaarde een Vlaamse partij het jachtseizoen geopend. Op haar veiligheidsmeeting zei het boegbeeld: ‘We hebben er genoeg van om als autochtoon opgejaagd wild te fungeren. In plaats van als angsthazen door het leven te gaan kunnen we maar beter boswachter worden.’ Op diezelfde meeting bepleitte de partij een minder strenge wapenwet, want Antwerpen moest veiliger worden. Het was de partij die eerder voor racisme veroordeeld was. Meteen na de moorden betuigde deze partij haar medeleven aan de families van de slachtoffers. In het persbericht had ze het over zinloos geweld en lafheid en dat de dader streng gestraft moest worden.

Lees meer...

We're gonna hunt 'em down, smoke them outta their holez - Pieter Cleppe - vrijdag 25 oktober 2002

De Verenigde Staten lanceren een nieuwe nationale veiligheidsstrategie. Om zichzelf te verdedigen tegen aanvallen van buitenaf is voortaan een preventieve oorlog toegelaten, althans volgens George Bush: "Amerika zal optreden tegen ontluikende bedreigingen voor die volledig gevormd zijn. We zullen niet aarzelen om alleen op te treden en ons te verdedigen door preventieve actie." In het kader van deze strategie was de Golfoorlog nog een reactie tegen een invasie - van Koeweit. De tweede zou gewoonweg een invasie zijn. Maar zover is het nog niet. Er is heel wat tegenstand tegen deze strategie van preventieve actie, ook in de VS zelf.

Lees meer...

Sic semper tyrannis! - Pieter Cleppe -

Het Liberaal Vlaams Studentenverbond staat voor drie zaken: Liberalisme, de Vlaamse zaak en studentenleven. Leuven en haar universiteit bieden de perfecte omgeving voor die drie zaken. De Oude Markt is een begrip in de Belgische geschiedenis, evenals Leuven Vlaams, en de Katholieke Universiteit Leuven is een privé-universiteit. Alle activiteiten worden steevast afgesloten tussen pot en pint, al dertig jaar lang. Het LVSV zou niet kunnen leven als het geen vriendenclub was en zonder dat zouden haar waarden niet verdedigd kunnen worden. Het studentikoze is inherent aan haar naam verbonden en is datgene waarop al de rest is gebaseerd.

Lees meer...

Red onze welvaart. Hervorm de welvaartstaat - Pieter Cleppe -

De hoge kost van het loon vindt zijn oorsprong onder meer in de hoge bijdragen voor de pensioenen en de sociale zekerheid alsook in de rigide arbeidswetgeving. Elk nieuw initiatief of bestaand bedrijf heeft te kampen met grote belemmeringen, die de ondernemingszin doen afnemen, nieuwe aanwervingen te duur maken en waardoor het onvermijdelijke verlies van banen aan de derde wereld niet kan worden goedgemaakt. De hoge loonkost is kortom een bedreiging voor onze welvaart, voor ons welzijn en uiteindelijk ook voor onze beschaving. De welvaartstaat kan niet behouden blijven zonder hervormingen. Dat is de enige optie.

Lees meer...

Het decadente cultuurrelativisme - Paul Cliteur - vrijdag 20 februari 2004

Velen wijzen erop dat de Europese beschaving tegenwoordig in verval is. Volgens de Amerikaanse historici Jacques Barzun en John Lukacs staan we aan the End of an Age. Hier krijgt endism een onheilspellend karakter. Het eind is een tijd van ommekeer, een crisis die het onvermijdelijke verval inluidt. Misschien is dat juist. Maar dan alleen omdat velen tegenwoordig denken dat dit het geval is; omdat velen tegenwoordig twijfelen aan de grootheid van de Europese beschaving; omdat sprake is van een failure of nerve. Wat om zich heen grijpt is een mentaliteit van cultuurrelativisme dat bijna alle intellectuelen in de greep houdt.

Lees meer...

De illusies van het traditionele discours - Paul Cliteur -

Dat idee dat religie alleen maar onschuldig en goedaardig is (zo prominent te vinden in het werk van de Britse ex-non Karen Armstrong) is een van de meest gevaarlijke illusies waarvan we ons zouden moeten bevrijden. Als je werkelijk gelooft dat jouw god je een stuk land heeft beloofd waarvoor je moet vechten, en dat het sterven tijdens dat gevecht helemaal niet zo’n probleem is, want dan wachten die maagden op je in het hiernamaals, ja, dan is het ook helemaal niet zo irrationeel om een bom in een Russisch vliegtuig te plaatsen.

Lees meer...

Kwetsen is essentieel voor een democratie - Paul Cliteur - vrijdag 07 februari 2003

In een democratische samenleving staat de vrijheid van gedachte en meningsuiting als uitgangspunt ferm overeind. Hoogste deugd is tolerantie. Dat wil zeggen: mensen in staat stellen tot het ventileren van opinies waar je zelf de grootste bezwaren tegen hebt. Dit alles in de verwachting dat alleen uit de schok der meningen de waarheid oprijst. Helaas dreigt dit beginsel in Nederland een bedreigd cultuurgoed te worden. Er waart een geest door Nederland die aangeeft dat niet vrijheid van spreken het uitgangspunt moet zijn, maar de gevoelens van groepen die niet met kritiek op hun handel en wandel wensen te worden geconfronteerd.

Lees meer...

Monotheïsme en hedendaagse burgerlijke vrijheden - Paul Cliteur - vrijdag 28 januari 2011

Tussen kerst en nieuwjaar heb ik in het Parijse Louvre wat staan te mijmeren voor het schilderij van Le Sueur, Le Prédication de saint Paul à Éphèse (1649). Het is een kolossaal doek met in het midden de apostel Paulus die predikt in Efese. Voor de apostel bevindt zich een vuurtje van brandende boeken dat een volgeling van het nieuwe geloof ijverig aan het aanblazen is. Het schilderij verwijst naar de Handelingen van de Apostelen (19:19) waarin beschreven wordt dat toen Paulus in Efese aankwam, berouwvolle volgelingen boeken kwamen aandragen van vóór de tijd dat het geloof in de Heer Jezus hen had verlicht. Die boeken moesten kennelijk worden verbrand.

Lees meer...

De neutrale staat, het bijzonder onderwijs en de multiculturele samenleving - Paul Cliteur - vrijdag 11 juni 2004

Vandaag wil ik een bepaald aspect van de verhouding tussen staat en samenleving nader verkennen. Ik wil de vraag beantwoorden: hoe zou de staat zich moeten opstellen in wat wordt genoemd ‘de multiculturele samenleving’? Dat wij leven in een multiculturele samenleving zal ik daarbij als gegeven aannemen. Meer dan voorheen het geval was worden we geconfronteerd met culturele, religieuze en ideologische verschillen tussen burgers. Met name in de grote steden kan men dat merken. Een samenleving waarin dat het geval is noemen we ook wel ‘multicultureel’ of ‘pluriform’.

Lees meer...

John Rawls en tolerantie tegenover intoleranten - Paul Cliteur -

Als je de moeder van de onthoofde Sotloff bent dan is het begrijpelijk dat je probeert om de kalief met argumenten uit de Koran te overtuigen je zoon vrij te laten. Maar dat zou niet de taal moeten zijn waarin verstandige volwassen mensen elkaar toespreken. Het zou niet de taal moeten zijn van Obama en Cameron bijvoorbeeld. Het lijkt mij daarom beter om in zijn algemeenheid te stellen dat we Rawls I moeten verdedigen tegen Rawls II. We moeten terug naar Rawls I, terug naar het individualisme en rationalisme als basis voor een paar mondiale beginselen van rechtvaardigheid.

Lees meer...

Satire is een morele plicht - Paul Cliteur -

Wie tegen satire is, mag dat zijn. Maar dan heb je wel wat uit te leggen. En je moet je ook realiseren dat dan een heel groot deel van de wereldliteratuur (Aristophanes, Voltaire, Jonathan Swift, etc.) en van de traditie van politiek in democratische samenlevingen eenvoudigweg op een misverstand is gebaseerd. Met name satire over politieke leiders heeft een grote functie gehad (en nog steeds). Als het om dictators is satire niet alleen toegestaan, het is zelfs een morele plicht.

Lees meer...

Het seculier perspectief - Paul Cliteur - vrijdag 24 oktober 2008

Een vrijdenker gelooft in kritiek. Hij gelooft in de zuiverende werking van kritiek. Hij gelooft dus ook dat het beginsel dat dit mogelijk maakt, de vrijheid van meningsuiting, van een enorme betekenis is voor de ontwikkeling van de cultuur. Ik ben daarom geneigd het vrijdenken te omschrijven aan de hand van twee punten: (1) Allereerst: de constatering dat religie niet alleen goede maar ook kwade kanten heeft die moeten worden bekritiseerd; (2) Als tweede: de overtuiging dat de vrijheid van meningsuiting hiervoor van grote betekenis is. Ik heb deze twee punten wel eens de ‘twee pijlers van vrijdenken’ genoemd. Wat de vrijdenker typeert is dat hij deze beide punten onderschrijft.

Lees meer...

De menselijke waardigheid - Paul Cliteur - vrijdag 11 oktober 2002

De proclamatie van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens mag om verschillende redenen een succes genoemd worden. Het is allereerst een compromis tissen Oost en West. Het Westen kreeg zijn klassieke grondrechten erkend, waardoor voor individuen rechten ter bescherming van een staatsvrij domein werden opgevoerd; het Oosten kreeg een aantal sociale grondrechten gehonoreerd. Een tweede reden waarom de Universele Verklaring als een succes kan gelden, is dat hiermee voor het eerst een lijst van waarden met een universaliteitspretentie werd gepresenteerd.

Lees meer...

John Rawls Revisited - Paul Cliteur -

Graag wil ik Patrick Loobuyck bedanken voor de moeite die hij neemt om mijn Rawls-lezing van wat exegetisch commentaar te voorzien. En eigenlijk kon dit ook niet uitblijven. Ik beschouw Loobuyck als een interessante liberaal-humanistische denker met een multiculturalistische achtergrond. Ik bedoel met dat laatste dat hij iemand is met een voorliefde voor Rawls II (de Rawls die toenadering zoekt tot het multiculturalisme en communitarisme). En ook Habermas II (de Habermas die religie aan het herwaarderen is, samen met de vorige paus, en die de verlichtingswaarden aan het “contextualiseren” is).

Lees meer...

John Rawls Revisited - Paul Cliteur -

Graag wil ik Patrick Loobuyck bedanken voor de moeite die hij neemt om mijn Rawls-lezing van wat exegetisch commentaar te voorzien. En eigenlijk kon dit ook niet uitblijven. Ik beschouw Loobuyck als een interessante liberaal-humanistische denker met een multiculturalistische achtergrond. Ik bedoel met dat laatste dat hij iemand is met een voorliefde voor Rawls II (de Rawls die toenadering zoekt tot het multiculturalisme en communitarisme). En ook Habermas II (de Habermas die religie aan het herwaarderen is, samen met de vorige paus, en die de verlichtingswaarden aan het “contextualiseren” is).

Lees meer...

Individuen zijn gelijkwaardig, culturen niet - Paul Cliteur - vrijdag 06 juni 2008

Het is juist dat ik cultuurrelativisme afwijs. Dat houdt namelijk volgens de courante omschrijvingen in de vakliteratuur in dat alle culturen gelijk zijn en dat men nooit vanuit cultuur A cultuur B zou mogen afwijzen of zelfs maar van kritische kanttekeningen zou mogen voorzien. Mensen die in de ban zijn van deze opvatting – de zogenaamde cultuurrelativisten – kunnen dus nooit meer tot een kritisch morele evaluatie komen van culturele praktijken die zich buiten hun cultuurkring afspelen. Zij worden daardoor min of meer gedwongen kwalijke praktijken als uithuwelijking, eerwraak, vrouwenbesnijdenis en dergelijke te gedogen omdat tenslotte ‘alle culturen gelijk zijn’.

Lees meer...

Intolerant voor de intoleranten - Paul Cliteur - vrijdag 16 oktober 2009

Het probleem met deze tijd is niet dat de waarden van democratie, rechtsstaat, tolerantie en mensenrechten niet meer als idealen worden gezien, maar dat mensen denken – in het bijzonder de intellectuele en bestuurlijke elite – dat ze geen verdediging behoeven. Elke vorm van verdediging wordt afgewezen als fundamentalistisch, onnodig, provocatief, polariserend of ‘moreel hysterisch’. Radicale religieuze predikers met de meest bizarre ideeën over de man/vrouwverhouding, religieuze straffen en homoseksualiteit wordt de hand boven het hoofd gehouden. Het lijkt wel alsof een decadente elite haar tolerantie wil demonstreren door het intolerante salonfähig te verklaren.

Lees meer...

BHV of de pensioenen?’ - Philippe Colle - vrijdag 04 juni 2010

BHV of de pensioenen? Eerst moet de communautaire patstelling doorbroken worden. Pas dan zal er werk gemaakt kunnen worden van de echte problemen, die de mensen effectief bezighouden en die de toekomst van ons land in gevaar brengen. Daartoe zullen er echter in elke partij verantwoordelijke mannen en vrouwen moeten opstaan. Ze moeten bereid zijn om zonder a priori’s of taboes de realiteit te onderkennen van de enorme problemen en om die aan te pakken zonder verborgen agenda’s of ideologische en slinkse politieke (bij)bedoelingen. De toestand is zo ernstig dat de kandidaten moeten inzien dat elke vorm van electoralisme onaanvaardbaar is.

Lees meer...

Test-Aankoop op één lijn met Bush - Philippe Colle - vrijdag 22 mei 2009

Ter gelegenheid van de bespreking in het Parlement van het wetsontwerp tot wijziging van de wet Verwilghen, is Test-Aankoop opnieuw komen aankloppen met de eis de reserves in de hospitalisatieverzekering te individualiseren en overdraagbaar te maken. Vreemd dat Test-Aankoop hiervoor de steun krijgt van sommige parlementsleden, van wie – gelet op hun gedachtegoed of engagement in andere dossiers – allerminst verwacht zou worden dat zij voorstander zijn van de tenuitvoerlegging van de health policy van G.W. Bush in België. De verklaring is wellicht dat zij zich niet echt rekenschap geven van de draagwijdte van de eisen van Test-Aankoop.

Lees meer...

Uniseksuele obsessie - Philippe Colle - vrijdag 18 maart 2011

Een vrouw van 30 jaar, die een schuldsaldoverzekering van 100.000 euro afsluit over een periode van 25 jaar, betaalt vandaag een premie van 240 euro per jaar tegenover 400 euro voor een man. Als gevolg van het verbod om voortaan rekening te mogen houden met het betere risico dat de vrouw nu eenmaal uitmaakt, aangezien ze gemiddeld 6 à 7 jaar langer leeft dan een man, zal haar premie niet langer 40 procent lager liggen, maar daarentegen met tientallen procenten stijgen. We hebben dit fenomeen al in de BA-autoverzekering mogen ervaren, toen de wetgever eind 2007 het verbod om nog onderscheid te maken tussen mannen en vrouwen in die tak invoerde.

Lees meer...

Een nieuw liberaal project - Bert Cornelis -

170 jaar geleden ontstond de Liberale Partij. In de gotische zaal van het Brussels stadhuis schreven meer dan 300 liberalen het eerste burgermanifest, met daarin eisen als de onafhankelijkheid van het openbaar bestuur, degelijk openbaar onderwijs, een uitbreiding van het kiesrecht, een verbetering van de sociaaleconomische situatie van arbeiders en ‘behoeftigen’. Ook vandaag zijn het nog de speerpunten van het politiek liberalisme en kunnen zij inspiratie leveren voor een nieuw liberaal toekomstproject.

Lees meer...

Liberalisme: een pleidooi voor eenheid - Lode Cossaer - vrijdag 14 januari 2011

De intellectuele geschiedenis van het liberalisme is een mooie traditie vol denkers die bijdroegen tot een tal van onderwerpen. John Locke, Immanuel Kant, Adam Smith, Karl Popper, Milton Friedman, Friedrich von Hayek en Amartya Sen – om maar enkelen te noemen – hebben niet alleen bijdragen op het vlak van de politieke filosofie op zich, maar ook op het vlak van de morele filosofie, de methodologie, de epistemologie, de economie, de sociologie, enz. Het zou jammer zijn dat deze mooie en diverse groep van denkers uit elkaar gehaald wordt door discussies over wie de ‘werkelijke’ traditie van het liberalisme mag claimen.

Lees meer...

Moslimwereld moet nog wennen aan godsdienstkritiek - Wim Couwenberg - vrijdag 25 april 2003

Met haar recente omstreden uitlatingen over de islam verwijt men Ayaan Hirsi Ali opnieuw haar neiging tot polarisatie tegen de moslimwereld. Maar doet dat niet bijna ieder min of meer die gevestigde opvattingen en belangen wil aanpakken? Met alleen een vriendelijke dialoog verander je de wereld niet. Dat hebben alle partijen begrepen die ontstaan zijn uit verzet tegen gevestigde opvattingen en belangen. Denk bijvoorbeeld maar aan de klassenstrijd van socialistische, de antithesepolitiek van christelijke en de antiklerikale politiek van vroegere liberale partijen.

Lees meer...

Nederland nu minder multicultureel dan voorheen - S.W. Couwenberg - vrijdag 24 januari 2003

De Nederlandse cultuur is sinds de jaren '60 homogener geworden, maar tegelijk werden ze toen geconfronteerd met migrantengroepen met afwijkende culturele tradities die zodoende een nieuwe multiculturele dimensie aan onze samenleving toevoegen. In tegenstelling tot het verleden blijft die dimensie nu evenwel beperkt tot de privésfeer. Op het publieke domein heeft zij geen invloed van betekenis. Daaraan ligt een gemeenschappelijke monoculturele kern van waarden en normen ten grondslag waaraan migrantengroepen zich in principe behoren aan te passen zoals nu langzamerhand vrij algemeen wordt erkend.

Lees meer...

Liberale staatstheorie als westerse staatsideologie - Wim Couwenberg - vrijdag 28 mei 2004

Een belangrijke actuele uitdaging van de universele pretenties van de liberale staatstheorie is het cultuurrelativisme dat uit diverse bronnen - de culturele antropologie, maar ook het communitarisme en het postmoderne denken - gevoed wordt. Als men de heersende politieke culturen in de meeste niet-westerse staten in ogenschouw neemt, dan is er voor de universele verbreiding van deze beginselen voorlopig weinig perspectief. Dit neemt niet weg dat een actief nationaal en internationaal mensenrechtenbeleid wel een bijdrage kan leveren om op termijn de voorwaarden te scheppen voor de ontwikkeling van de liberale democratie als mondiaal staatsmodel.

Lees meer...

Op weg naar een verantwoord kapitalisme - Rolf Dahrendorf - vrijdag 19 juni 2009

Hierna volgt een van de laatste opiniestukken van Ralf Dahrendorf die deze week overleden is. 'Er werd door de financiële en economische crisis een bres geslagen in de economische en maatschappelijke structuren. De bankiers de schuld van alles geven, volstaat niet als verklaring. Hoe belangrijk de kwestie van het inperken van bonussen of de vraag naar nieuwe regels voor het financieel systeem ook is, de oorzaken, effecten en remedies van deze crisis behoeven een ruimer perspectief. De weg van het spaarkapitalisme naar het schuldkapitalisme hebben sommigen onder ons reeds dertig jaar geleden met doorgaans sceptische analyses voorspeld.'

Lees meer...

Pleidooi voor een liberaler 2008 - Mick Daman -

Ons land heeft alle troeven om ook de volgende jaren onze welvaart veilig te stellen, de kosten van de vergrijzing op te vangen en ervoor te zorgen dat alle mensen echte kansen krijgen, dat met andere woorden niemand uit de boot valt. Dan moeten we evenwel de juiste prioriteiten kiezen de komende en die zijn op sociaal-economisch vlak alvast duidelijk: meer jobs, meer banen en meer mensen aan de slag. Niemand kan aan de kant blijven staan. Een werkloosheiduitkering is geen alternatieve loopbaan, die jaren kan blijven duren. Iedereen die kan, moet de handen uit de mouwen steken: dat is de echte solidariteit. Het is de enige manier om de sociale zekerheid betaalbaar te houden.

Lees meer...

Opinies zijn geen feiten - Philippe De Backer -

De Europese Commissie heeft niet langer een eigen wetenschappelijk adviseur. Juncker schrapte de post van de zogeheten chief scientific advisor, die de voorzitter van de Europese commissie brieft over wetenschap, technologie en innovatie en de impact daarvan op de maatschappij. Het nieuws sloeg in als een bom in de wetenschappelijke wereld. En terecht. Hoe kan de Commissie de komende vijf jaar een beleid voeren dat helemaal niet gestoeld is op de nieuwste wetenschappelijke inzichten? Net nu er de komende vijf jaar belangrijke dossiers op de agenda staan.

Lees meer...

Ook overheidsbedrijven moeten moderniseren - Philippe De Backer - donderdag 12 januari 2012

Liberalisering en dereguleren blijven concepten die goed zijn voor overheid en burger. De moderne maatschappij is dermate gecompliceerd en veelzijdig dat de overheid niet meer alles kan. De overheid moet steeds minder aandeelhouder worden en steeds meer toezichthouder. De overheid wordt niet afgeschaft of gedegradeerd, maar legt zich toe op haar kerntaak: minimale maar degelijke regelgeving maken en toezicht uitoefenen op de naleving daarvan. En ondernemen aan de ondernemers laten. Minister Magnette vergeet te melden dat de Belgische regering, waar de PS reeds jaren deel van uit maakt, deze liberalisering vanuit de Europese raad mee vorm gaf.

Lees meer...

The sky is the limit in Europa - Philippe De Backer -

Hoe opener een economie is, hoe meer voordeel ze kan halen uit haar concurrentiekracht. Het zou een vergissing zijn als we als reactie op de crisis ons af zouden keren van de vrije markt, concurrentie en vooruitgang. Groei en vooruitgang worden immers niet door de overheid gecreëerd, het is immers niet de overheid die de meerwaarde levert. Alleen de mens levert de toegevoegde waarde. En als je weet dat er in Europa 500 miljoen knappe koppen zitten, dan weet je dat the sky the limit is.

Lees meer...

Ook Europees geld moet goed besteed worden - Philippe De Backer - vrijdag 27 april 2012

De Europese Rekenkamer stelde deze week een rapport voor over het gebruik van Europese fondsen voor de financiering van zeehavens. De resultaten zijn ronduit hallucinant. Fondsen werden gebruikt voor infrastructuurwerken zonder enige toegevoegde waarde, projecten liepen vertraging op en kostten uiteindelijk veel meer dan gepland. Het toezicht op het gebruik van Europese fondsen moet dan ook sterk verbeteren naar de toekomst toe. Zowel de Europese Commissie als de lidstaten moeten hierbij meer verantwoordelijkheid tonen. Betere screening vooraf, opvolging en ex post evaluatie zijn noodzakelijk om het beperkte Europees budget op een efficiënte manier te gebruiken.

Lees meer...

Er was eens een Apocalyps - Joël De Ceulaer - vrijdag 20 januari 2012

De moderne mens lijkt wel emotioneel gehecht aan doemscenario's. We smullen ervan, we smachten ernaar, en o wee als iemand de ernst van de zaak probeert te relativeren. Dat willen we niet, dat pikken we niet. Alsof we kleuters zijn die keer op keer hetzelfde sprookje willen horen. Doodsbang zijn we voor die enge heks en die boze wolf, maar toch kunnen we er niet genoeg van krijgen. Gelukkig zorgen media, politiek en wetenschap vandaag voor een nooit opdrogende stroom aan onheilsberichten. Samen schrijven zij de sprookjes van deze tijd. Verhalen waarmee het gezellig huiveren is, 's morgens in de krant, 's avonds in het journaal.

Lees meer...

Pleidooi voor migrantenstemrecht - Mathias De Clercq -

Een partijprogramma moet uitgaan van de kracht van de eigen ideologie en moet geen weerspiegeling zijn van een marktonderzoek bij de kiezers. Liberalen moeten om hun programma te bepalen zich niet wegsteken achter wat de meerderheid van de bevolking zou willen. Liberalen moeten opkomen voor het migrantenstemrecht en aan de bevolking uitleggen waarom. Liberalen dienen, hun eigen principes respecterend, voor het migrantenstemrecht te pleiten en zich niet, ingegeven door electorale overwegingen, in allerlei bochten te wringen.

Lees meer...

Een dynamische arbeidsmarkt van de 21ste eeuw - Mathias De Clercq -

Dat de sociale partners een grote rol te vervullen hebben bij het uitwerken van de hervormingen die hierboven beschreven staan, staat buiten kijf. Ons sociaal overlegmodel heeft belangrijke bijdragen geleverd tot de welvaart in België. Ook nu verwachten we niets anders. Al zal het nodig zijn dat de regering daarbij duidelijk de richting aangeeft om onze arbeidsmarkt in 2013 definitief de 21ste eeuw binnen te loodsen. Een status-quo is namelijk onaanvaardbaar. Want in de context van een precaire economische toestand en een met rasse schreden op ons afkomende vergrijzing betekent stilstaan niets minder dan achteruitgaan.

Lees meer...

Wie de geschiedenis niet kent, is gedoemd ze te herhalen - Mathias De Clercq -

Het was vorige week 70 jaar geleden dat er een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog in Europa. Het is een goede zaak dat deze gebeurtenis herdacht wordt. Deze vreselijke oorlogen moeten immers in ons collectief geheugen blijven zodat we niet opnieuw in dezelfde fouten hervallen. Vandaar het belang van musea zoals Flanders Fields in Ieper, het Fort van Breendonk en het Holocaustmuseum in Mechelen. Vandaar ook het belang van de werking van SOMA, het Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij.

Lees meer...

Tegen de angst - Mathias De Clercq -

Het liberalisme is een fascinerende ideologie. Het houdt een levensmentaliteit in, uitgaande van het respect voor elke mens, het geloof in de kracht en de creativiteit van het individu en het onbevooroordeeld benaderen van elkeen. Het liberalisme koestert de vrijheid, wat inherent inhoudt dat voortdurend moet gestreden worden naar het wegwerken van onvrijheid. Het liberalisme is een vernieuwingsgezinde beweging, dat het gevestigde steeds in vraag stelt en zich verzet tegen verstarring, status-quo, bekrompenheid en conservatisme. Vrijheid staat voor openheid, wat leidt tot confrontatie, wat op zijn beurt uitmondt in bewustzijn.

Lees meer...

Verantwoordelijkheidszin voor hervorming arbeidsmarkt - Mathias De Clercq -

In economisch moeilijke tijden moet men durven nadenken over hoe het economisch bestel competitiever kan worden gemaakt, opdat er meer welvaart kan worden gecreëerd. Meer nog, er zou bij alle actoren een sense of urgency moeten bestaan daarover. De sociale partners kunnen zo vandaag uitblinken in verantwoordelijkheidszin en de welvaart van morgen uittekenen. Cruciaal is het draagvlak dat men in eigen rangen moet hebben, maar ook de moed om ingrijpende beslissingen die nodig zijn uit te leggen. Vandaag dreigt het ABVV zich echter volledig te isoleren, waardoor het hele sociale overlegmodel schade oploopt.

Lees meer...

De populistische vloedgolf is geen onontkoombare fataliteit - Mathias De Clercq -

Eind deze maand is het 60 jaar geleden dat de Benelux-landen met Italië, Frankrijk en West-Duitsland het Verdrag van Rome ondertekenden. Dat vormt het momentum om de Europese erfenis opnieuw volop te verdedigen, maar vooral om te werken aan een optimistisch Europees project dat oplossingen biedt aan de uitdagingen van vandaag. Het hoeft immers niet het jaar te worden waarin een perfect storm de fundamenten van onze democratie wegvaagt. De populistische vloedgolf is geen onontkoombare fataliteit.

Lees meer...

Graag geen dubieuze reclame op onze trams - Mathias De Clercq -

Stel u voor dat op de door uw woonplaats passerende bus in grote letters zou verwezen worden naar de (fictieve) website Godbestaatniet.be. Zou u het wenselijk achten vanuit maatschappelijk oogpunt dat De Lijn als publieke vervoersmaatschappij een levensbeschouwelijke boodschap verspreidt? Waarschijnlijk niet. Ten minste als u voorstander bent van een overheid die neutraliteit en de scheiding van kerk en staat hoog in het vaandel draagt, zoals ikzelf en vele van onze landgenoten.

Lees meer...

Waarom ik optimistisch blijf, ook over de VS - Mathias De Clercq -

Burgers willen een Europa dat perspectief biedt, vrijheid hoog in het vaandel draagt en deze garandeert. Ze vragen een meer democratisch gecontroleerde en kwaliteitsvollere globalisering. Het is een belangrijke werf waarmee Europa het verloren vertrouwen kan herstellen. De ogen sluiten kan niet. Ten minste als we niet wakker willen worden in een Hobbesiaanse wereld waarin we vanachter eigen grenzen, welvaart en vrede willen behouden. Daarom is het meer dan ooit tijd voor een strijdbaardere open samenleving.

Lees meer...

Het recht om homo te zijn - Mathias De Clercq -

Ook in onze contreien bestaat er nog heel wat homofobie. Vorige maand presenteerde de Universiteit Antwerpen nog een studie waaruit bleek dat ook Vlamingen nog heel wat vooroordelen hebben ten aanzien van homoseksuelen. Regelmatig vernemen we via de media dat homo’s geslagen worden. De voorbije maanden gebeurde dat in Gent, Leven, Brussel, Anderlecht en Boom. In Luik werd in 2012 een homo doodgeslagen met een hamer. Ook op de internetsites van dag- en weekbladen en op sociale netwerken zoals Facebook en Twitter worden nog heel vaak homofobe uitspraken gedaan.

Lees meer...

Optimisme, omdat het moet - Mathias De Clercq - vrijdag 20 januari 2012

We moeten het geloof dat mensen iets kunnen maken van hun leven terugbrengen in de geesten van onze burgers en beleidsmakers. Dit is cruciaal. Enkel uit dat fundamentele geloof kan nieuw optimisme opborrelen. De spiraal van angst en gelatenheid leidt immers enkel naar de afgrond. Niet voor niets waarschuwde president Franklin Roosevelt dat het enige waarvoor we daadwerkelijk angstig moeten zijn, de angst zelf is. Wie echt bang is, ziet de mogelijkheden niet en laat zich meeslepen door pessimisme en demagogie. Het heersende negativisme omkeren is daarom de grootste uitdaging waarvoor we vandaag als samenleving staan.

Lees meer...

Verbreding van het Schipdonkkanaal is onverantwoord - Mathias De Clercq - vrijdag 28 november 2008

Een verbreding van het Schipdonkkanaal zal leiden tot minder lagen containertransport, een aanmerkelijk verlies van tijd, zeer hoge kosten, ontoelaatbare congesties en een aanslag op de natuur, woonzones en recreatieve zones. De ontsluiting van de Zeebrugse haven naar het binnenland via een verbreed Schipdonkkanaal is bijgevolg economisch en ecologisch onverantwoord. Er is nochtans een zeer goed economisch alternatief via de estuaire vaart en het spoor om de beoogde economische ontwikkeling van de Zeebrugse haven en regio te realiseren, dit zonder een onaanvaardbare aanslag te plegen op mens, milieu en maatschappij.

Lees meer...

Vlaanderen verdient beter - Mathias De Clercq -

Dinsdag vond het tweede Toekomstforum plaats van het project Vlaanderen in Actie (VIA). Daar voorzag Minister-President Kris Peeters in een update over de 337 projecten die samen VIA, behelzen. Vorige week konden we echter al lezen dat slechts 38 procent van de economische VIA-projecten in gunstige richting evolueert. Daartegenover stond dat er in 33 procent van de gevallen sprake was van stagnatie, bij 29 procent van de projecten is er sprake van achteruitgang. Dinsdag lazen we overigens ook dat VIA de Vlaming Siberisch koud laat, ondanks een communicatiebudget van kort bij de acht miljoen euro.

Lees meer...

Onkiese praktijken op de vastgoedmarkt - Mathias De Clercq en Freya Van den Bossche - vrijdag 06 juni 2008

In de ideale der vrije markten is de consument de winnaar. Een vrije markt is ideaal wanneer er voldoende aanbieders zijn die de concurrentie laten spelen. Die concurrentie kan zich vertalen in een andere aanpak, maar ook in andere prijzen: lagere prijzen. In de vastgoedmarkt zijn tarieven van 3 tot zelfs 6 procent gangbaar. Immo Budget Group besliste een andere prijzenpolitiek te voeren. Ze hanteerde een vast en merkelijk lager tarief dan de gebruikelijke commissie: 995 euro aan koper en verkoper. Daarop volgde een klacht van collega-makelaars waarop beslist werd om de makelaar acht dagen te schorsen. De argumenten die tot die beslissing leidden, zijn verwerpelijk

Lees meer...

Welvaart creëren is geen exclusieve bevoegdheid - Mathias De Clercq en Rik Daems -

Laat het federale niveau het regionaal beleid inzake buitenlandse handel zoveel als mogelijk ondersteunen en laten we gebruik maken van elkaars kwaliteiten om de investeringen hier te doen toenemen. Daar draait het tenslotte om. Het enige wat telt zijn resultaten; groei, jobs en welvaart. Laten we daarom, met respect voor eenieders bevoegdheden, samen zoveel mogelijk resultaten boeken. Groei en welvaart creëren is immers geen exclusieve bevoegdheid, maar het samen verdedigen van het algemeen belang.

Lees meer...

Meer dan een zinsbegoocheling - Alexander De Croo -

Hoewel elke generatie van zichzelf denkt dat ze in een tijdsgewricht leeft met een ongekende complexiteit moeten we ons toch bewust zijn van de risico’s die gepaard gaan met ingewikkelde marktstructuren. Sinds de financiële crisis – en de periode van de deregulering die daaraan vooraf ging – luidt het adagium ‘beter te veel dan te weinig regels’. Maar in dit onzorgvuldige pleidooi voor meer regels schuilt een groot verborgen risico: blinde regelgeving die knechtend werkt. Het was De Tocqueville die ‘in tempore non suspecto’ daar al voor waarschuwde. De echte uitdaging voor onze democratie is om opnieuw een geloofwaardig kapitalisme te creëren.

Lees meer...

De begroting is een kathedraal op drijfzand - Alexander De Croo - vrijdag 16 januari 2009

De huidige begroting is een kathedraal op drijfzand, gezien ze niet gebaseerd is op de meest actuele informatie De NV België kan vandaag vergeleken worden met een groot containerschip. Je kan de motor stil leggen zonder dat iemand er iets van merkt, want we varen nog jaren verder op de impuls van onze historische verworvenheden, maar op een bepaald ogenblik val je stil. Op dat moment opnieuw vooruitgang proberen boeken in een context van mondiale concurrentie met een krimpende en vergrijzende bevolking zal aartsmoeilijk zijn. Het is hoog tijd dat de generatie die de lasten zal dragen, ingrijpt om de motor aan de praat te houden.

Lees meer...

Made in Belgium. Pleidooi voor industriële mobiliteit - Alexander De Croo -

Twintig procent van ons BBP is te danken aan industriële activiteit. Tegelijk vormen hoogwaardige industriële producten de brandstof van onze exportmotor met een aandeel van 80%. Voor een open economie als de Belgische is die hoogtechnologische industriële activiteit essentieel. Hoe innovatiever onze exportproducten, hoe competitiever de ruilvoet en hoe sterker de industrie bijdraagt aan de welvaartscreatie in ons land. Bovendien mag niet vergeten worden dat de industrie niet alleen directe tewerkstelling creëert, maar ook belangrijke stimulansen geeft aan de dienstensector. Eén job in de industrie is goed voor anderhalve job erbuiten.

Lees meer...

Er moeten meer sociale woningen komen - Pascal De Decker - vrijdag 29 oktober 2004

Wil de sociale huursector op termijn overleven, dan zal ze uit haar huisvestingscocon moeten stappen. Ze moet haar veranderde maatschappelijke rol erkennen en als logische conclusie daarvan brede allianties met de zorgsector aangaan. Dit kan echter niet zonder een uitbreiding van de voorraad. Het is pas een ruimere voorraad die een naar inkomen gediversifieerde bevolkingssamenstelling waarborgt. Die voorraad moet bovendien een zodanige kwaliteit hebben dat de gezinnen niet vertrekken van zodra hun maatschappelijke positie verbetert en ze zich een eigen woning kunnen veroorloven.

Lees meer...

Over de haalbaarheid van de sociale mix - Pascal De Decker - vrijdag 04 maart 2005

Pleidooien voor het verhogen van de sociale mix in achterstandsbuurten zijn momenteel ‘megapopulair’. Niet alleen in Vlaanderen, waar het debat zowel in sociale huisvesting als in de stadsvernieuwing prominent aanwezig is, maar ook in het buitenland. De afgelopen jaren is er in Vlaanderen heel veel gezegd en geschreven over sociale mix. Vooral in de sociale huursector dient er zich een ware morele paniek aan over het verdwijnen ervan. Als gevolg daarvan moet mix. Of mix goed is, wordt niet ingeschat. Of mix haalbaar is nog minder. Feit is dat de pro’s noch contra’s, de haalbaarheid of niet, nog nooit in opdracht van een overheidsinstelling bestudeerd zijn.

Lees meer...

De arme huurder is de dupe - Pascal De Decker - vrijdag 26 januari 2007

Volgens de sociaaleconomische telling van 2001 is 73% van de Vlamingen eigenaar van zijn woning en het aandeel stijgt verder. Zij die een lening hebben lopen, betalen daar gemiddeld ongeveer 20% van hun inkomen voor. Met bijna elke koop van een woning verdwijnt echter een goedkope huurwoning uit de markt, waardoor het aantal huurwoningen daalt. Als gevolg daarvan stijgt de concurrentie op de steeds kleinere private huurmarkt – die in het verleden omwille van de ‘lage’ huur als een quasi sociale markt functioneerde – en stijgen vooral de huren. De maandelijkse huur als aandeel van het inkomen van huurders stijgt naar 27% van een doorgaans lager inkomen.

Lees meer...

Kansen voor een serieus huurbeleid - Pascal De Decker - vrijdag 03 februari 2012

De kans is in ons land heel wat groter dat een welstellende bewoner van een villa in een groene residentiële wijk door de overheid financieel ondersteund wordt voor de bouw, aankoop en/of verbouwing van zijn woning, dan dat een bejaarde huurster die met een overlevingspensioen rond moet komen en moet leven in een aftandse rijwoning een ondersteuning krijgt. Het beleid moet dus radicaal over een andere boeg. Bovendien moeten we van het idee af dat fiscale kortingen en huisvestingspremies allerhande mensen helpen. Ze doen dit niet; ze drijven de prijzen op; ze maken wonen duurder. Ze maken wonen minder betaalbaar.

Lees meer...

De afbouw van de woonbonus is gewoon goed beleid - Pascal De Decker -

De afbouw van de woonbonus moet gepaard gaan met de graduele opbouw van het alternatieven. Want waarvoor kan het geld gebruikt worden? Verstandige strategieën liggen voor het rapen. Vlaanderen heeft dringend nood aan meer sociale huur- en SVK-woningen, op zijn minst een verdubbeling en wel zo snel mogelijk. Daarnaast dient er gewerkt te worden aan de uitbouw van een volwaardig huursubsidiesysteem. En ten slotte wordt een grondige opknapbeurt van een groot deel van de woningvoorraad dringend nodig. En wil dit echt duurzaam zijn, dan zal het meer moeten zijn dan het louter isoleren van een dak van een krot.

Lees meer...

Een duim voor privacy - Caroline De Geest -

Grondrechten conflicteren niet. Net daarom zijn ze als niet absolute rechten in het leven geroepen. Zo ook privacy en veiligheid. Alleen wanneer we beide rechten naast elkaar laten bestaan kan er echt sprake zijn van de vrije en democratische samenleving waar we met z’n allen voor staan. Mét digitale verbondenheid, zonder het vermarkten van onze persoonlijke levenssfeer; mét transparantie en zichtbaarheid, zonder ongelimiteerde surveillance; mét efficiënte en hedendaagse vormen van criminaliteitsbestrijding maar zonder controle op élke burger.

Lees meer...

Corruptie op laag en hoog niveau - Paul De Grauwe -

Er is heel veel corruptie in een aantal Zuiderse landen. Het is een corruptie die in vele lagen van de samenleving is doorgedrongen en die niet alleen de economie ondermijnt maar ook het hele maatschappelijk bestel. Er is echter een ander soort corruptie. Een corruptie die alleen in de hogere sferen van het maatschappelijk bestel wordt toegelaten. En die corruptie vinden we ook, en misschien vooral in het Noorden van Europa. Die ontstaat omdat de politiek zich vereenzelvigt met de belangen van een business elite.

Lees meer...

Loonkostenverlaging is moeilijker dan je denkt - Paul De Grauwe -

Het is een illusie te denken dat een significante vermindering van de loonkosten in België mogelijk is door een hocus pocus operatie, met name een verschuiving van de lasten. Zo een vermindering van de loonkosten kan er maar komen als de uitgaven voor de sociale zekerheid significant dalen. Dat is dus het probleem: als we minder hoge loonkosten willen hebben dan moeten de uitgaven voor sociale zekerheid naar beneden. Dus minder ziekteverzekering, minder werklozensteun, minder kindergeld en minder pensioenen. Maar dat doet pijn. Er is geen pijnloos recept, noch een win-win oplossing.

Lees meer...

Belastingparadijzen in tijden van globalisering - Paul De Grauwe - vrijdag 29 februari 2008

Het vrijemarktsysteem (dat volgens mij nog altijd het minst slechte economisch stelsel is) kan slechts blijven bestaan als het gedragen wordt door een brede maatschappelijke consensus. En zo'n consensus is er slechts als de mensen het gevoel hebben dat ze er allemaal beter van worden. Dit gevoel is de laatste jaren in Duitsland en in andere Europese landen, waaronder België, ondermijnd. De mensen hebben de indruk dat terwijl de economische elite veel heeft geprofiteerd van de economische heropleving, de gewone man in de kou is blijven staan. De belastingschandalen in Duitsland verstevigen deze perceptie.

Lees meer...

De vaste boekenprijs en de leescultuur - Paul De Grauwe - donderdag 31 oktober 2002

De minister van Economische Zaken presenteerde onlangs een nieuw wetsontwerp dat tot doel heeft een vaste boekenprijs in te voeren. Een vaste boekenprijs, zo beweert de minister samen met de hele sector, is essentieel om het boek te beschermen en de leescultuur te bevorderen. Voor de niet-ingewijde kan dit redelijk klinken. De realiteit is echter heel anders. De vaste boekenprijs betekent een gevaar voor het boek en de leescultuur in Vlaanderen. Senator Paul De Grauwe schreef hierover een prikkelend standpunt.

Lees meer...

Roken of niet op cafe? - Paul De Grauwe -

Als liberaal ben ik allergisch tegenover verbodsbepalingen. Maar ik heb ook van John Stuart Mill’s klassiek boek On Liberty>/I> geleerd dat mijn vrijheid beperkt wordt door de vrijheid van de anderen. Ik kan dus niet zomaar tabaksrook blazen in een ruimte waar andere mensen toegang hebben en hen zo verplichten om ook schadelijke stoffen in te ademen. Ik ben vrij om schadelijke stoffen in te ademen die ik zelf geproduceerd heb, maar als anderen ook die stoffen moeten inademen is mijn vrijheid beperkt. Een rookverbod in plaatsen die publiek toegankelijk zijn is dus geen antiliberale maatregel. Integendeel.

Lees meer...

Het comfort van een werkloze regering - Paul De Grauwe - vrijdag 05 november 2010

Het meest merkwaardige aspect van de ontwikkeling in het Belgische begrotingstekort sinds 2008 is dat het nauwelijks verschilt van die in Duitsland en Nederland. Sinds 2007 kenden deze drie landen ongeveer dezelfde toename van hun budgettaire tekorten. Deze bedragen nu ongeveer 5 procent in de drie landen. De Europese Commissie voorspelt dat de tekorten in deze drie landen in 2011 ook ongeveer dezelfde zullen zijn, namelijk 5 procent. Dat is heel merkwaardig, omdat Duitsland en Nederland een besparingsplan hebben, terwijl België uitmunt door de afwezigheid van zo een besparingsplan.

Lees meer...

Een nominale begrotingsnorm in een recessie is dwaas - Paul De Grauwe -

In een recessie daalt het nationale inkomen en dus ook de belastinginkomsten. Daardoor neemt het begrotingstekort automatisch toe. Dat is geen structureel, maar een conjunctureel effect. Hanteert de overheid een nominale begrotingsnorm, dan moet ze de belastingen verhogen en/of de uitgaven verminderen om de budgettaire 'ontsporing' te corrigeren. Dat doet onze overheid nu al een tijdje. Maar die belastingverhogingen en uitgavenverminderingen verlagen het inkomen van mensen zodat ze minder gaan consumeren. Bedrijven verkopen minder en schroeven hun investeringen terug. De productie en het nationale inkomen dalen en de werkloosheid stijgt.

Lees meer...

Geld en politiek - Paul De Grauwe -

Geld en politiek zijn nauw met elkaar vervlochten. De een kan niet zonder de ander, zo lijkt het. De politiek deelt privilegies, monopolierechten en bescherming uit. En dus rijkdom. Zo hopen nogal wat politici te genieten van de financiële steun van dezelfde mensen aan wie al dat goeds wordt verleend. De beïnvloeding gaat in beide richtingen. Mensen spreken de politici aan om te profiteren van de politieke macht en om fortuinen op te bouwen. Politici beloven gunsten om geld te hebben dat hen moet toelaten aan de macht te komen of te blijven.

Lees meer...

Globalisering de uitdagingen - Paul De Grauwe - vrijdag 04 oktober 2002

Globalisering stelt grote uitdagingen. Ik argumenteer dat veel van deze uitdagingen positief zijn. Meer in het bijzonder brengt globalisering een dynamiek tot gang van economische vooruitgang. Deze dynamiek is nog het meest uitgesproken in de arme landen. Deze zijn het die het meest kunnen winnen van globalisering. Globalisering is voor de arme landen als een geschenk uit de hemel waardoor deze landen veel sneller dan wij hun economische ontwikkeling kunnen voltrekken.

Lees meer...

De teloorgang van de industriële tewerkstelling - Paul De Grauwe - vrijdag 28 februari 2003

De creatie van jobs is het resultaat van een onvoorspelbaar proces van "trial and error". De overheid kan dit proces niet sturen. Wat ze wel kan doen is een omgeving tot stand brengen waarin deze zoektocht naar nieuwe jobs optimaal kan gebeuren. Dit impliceert een soepele regelgeving, de vrije troetreding in de dienstensector, minder lasten op arbeid, investeringen in onderwijs en onderzoek, en maatregelen die het gemakkelijker maken voor mensen om hun ideeën en initiatiefzin om te zetten in nieuwe producten en diensten. Zo zullen voldoende jobs onstaan in de dienstensector om de onvermijdelijke teloorgang van de industriële tewerkstelling op te vangen.

Lees meer...

Misvattingen over de overheidsschuld - Paul De Grauwe - vrijdag 27 januari 2012

De overheidsschuld heeft een heel slechte naam. Die schuld wordt door velen geassocieerd met potverteren en onverantwoordelijk beleid van politici. Vermits die schuld zo slecht is moet ze zo snel mogelijk afgebouwd worden. En garanties moeten ingebouwd worden om te beletten dat politici hun ingeboren zin voor onverantwoordelijkheid opnieuw zullen botvieren. Ik ga hier niet betwisten dat de overheidsschuld het resultaat kan zijn van die slechte dingen. Maar veel van ons negatief denken over de overheidsschuld berust op een aantal misvattingen. Een eerste misvatting is als volgt: "Overdreven schuld los je niet op door meer schuld uit te geven."

Lees meer...

Over dogma’s en mythes - Paul De Grauwe - vrijdag 21 oktober 2011

De financiële instellingen zijn in paniek en willen hun overheidsobligaties kwijt. Het enige wat ze nog vertrouwen is cash. Ze willen cash opstapelen niet om goederen en diensten te kopen, of kredieten toe te staan, nee gewoon om op te potten. Ze doen dit omdat ze bevreesd zijn. Wanneer de ECB die cash aanlevert dan zal hieruit geen inflatie ontstaan. De cash zal ongebruikt opgestapeld worden door de financiële instellingen totdat het vertrouwen terug komt. Het wordt tijd dat dogma’s en mythes opzij worden gesteld. Die dogma’s en die mythes zijn de belangrijkste obstakels geworden voor de oplossing van de eurocrisis.

Lees meer...

Lage olieprijs is goed en slecht nieuws - Paul De Grauwe -

Na zovele jaren slecht nieuws is de daling van de prijs van ruwe olie een ondubbelzinnige plus voor de Belgische economie. Als die daling zich bestendigt zal ze ruimschoots het koopkrachtverlies compenseren dat volgt uit de besparingen die de regering in 2015 zal opleggen. Dus als de ruwe olieprijs op het huidige lage niveau blijft zal de koopkracht van de Belgische bevolking (consumenten en bedrijven) volgend jaar met ongeveer 5 miljard euro stijgen, of ongeveer 1,3 procent van het bbp. Dit wordt een injectie van koopkracht in de Belgische economie die de overheidsbesparingen ruim zal overstijgen.

Lees meer...

Ondankbare kiezers - Paul De Grauwe -

Wat liep er mis met het besparingsbeleid? Het leek erop dat de landen die het hadden toegepast economisch beloond zouden worden. De kiezers zagen het anders. De reden is dat miljoenen kiezers geen economisch herstel hebben ondervonden. De groei van het BBP is in Ierland sterk gestegen, en een klein beetje in Spanje en Portugal, maar die groei is vooral ten goede gekomen aan diegenen die het reeds goed hadden en weinig economische onzekerheid kenden. De onderklasse van de maatschappij heeft van die groei weinig gemerkt.

Lees meer...

De overheid is verantwoordelijk voor de collectieve rationaliteit - Paul De Grauwe -

Wat individueel rationeel is, houdt op rationeel te zijn als we het collectieve effect van die individuele gedragingen optellen. Het eigene aan dit probleem is dat niemand tevreden is over de uitkomst, hoewel iedereen heeft gedaan wat hij dacht dat in zijn eigen belang was. De economie zit vol van die problemen en al sinds Adam Smith hebben economen onderzocht hoe rationeel individueel gedrag in overeenstemming kan gebracht worden met collectieve rationaliteit. Vrije markten zouden daarvoor zorgen. Voor een deel is dat ook zo. Heel dikwijls zorgen de markten ervoor dat het individueel rationele dat ook is voor de maatschappij, maar niet altijd.

Lees meer...

Een referendum als instrument van desinformatie - Paul De Grauwe -

Nog vijf weken te gaan voor het Britse referendum over de vraag of het land al dan niet in de EU blijft. Beide kampen bombarderen de kiezer met extravagante beweringen over de kosten en baten van een Brexit. Het voorlopig hoogtepunt werd bereikt door Boris Johnson, de Britse kloon van Donald Trump. De EU heeft, volgens Johnson, hetzelfde doel als Hitler, namelijk een totale onderwerping van Europa aan een centraal gezag. Wat opvalt in de strategie van de voor- en de tegenstanders is dat ze de “fear factor” bespelen.

Lees meer...

Nationalistische reflexen in Europa - Paul De Grauwe - vrijdag 05 december 2008

De terugval van de economische activiteit in België en in Europa gebeurt aan een zelden geziene snelheid. De Europese regeringen reageren op een verdeelde wijze. Iedereen heeft een eigen agenda, die vooral gedreven wordt door eigen nationale fobieën en egoïsmes. De Duitse regering wil zeker niet meedoen in een gemeenschappelijk initiatief, want de Duitse belastingbetaler mag in geen geval één euro teveel betalen in de Europese kas. De Franse regering is bevreesd voor de globalisering en wil vooral geld stoppen in de eigen industrie. De Engelse regering heeft vooral oog voor de financiële sector die aan het imploderen is. Over de Belgische regering wordt best gezwegen.

Lees meer...

De rol van de overheid in het economisch leven - Paul De Grauwe -

De beslissing van de Vlaamse regering om groen licht te geven voor de bouw van een reusachtig winkelcentrum langs één van de drukste autowegen van het land stelt de vraag naar de rol van de overheid in het economische leven. Het vrije marksysteem is een fantastisch mechanisme om materiële welvaart te creëren. Bovendien is het een system dat voortdurend vernieuwing brengt in productietechnologieën en steeds nieuwe en uiterst leuke nieuwe producten op de markt brengt. Maar dat system brengt ook problemen mee. Bedrijven houden geen rekening met de externe kosten die ze creëren.

Lees meer...

Misvattingen over de overheidsschuld - Paul De Grauwe -

De overheidsschuld heeft een heel slechte naam. Die schuld wordt door velen geassocieerd met potverteren en onverantwoordelijk beleid van politici. Vermits die schuld zo slecht is moet ze zo snel mogelijk afgebouwd worden. En garanties moeten ingebouwd worden om te beletten dat politici hun ingeboren zin voor onverantwoordelijkheid opnieuw zullen botvieren. Ik ga hier niet betwisten dat de overheidsschuld het resultaat kan zijn van die slechte dingen. Maar veel van ons negatief denken over de overheidsschuld berust op een aantal misvattingen. Een eerste misvatting is als volgt:

Lees meer...

Schuld vandaag voor minder schuld morgen - Paul De Grauwe -

Als een land schuld uitgeeft om meer te consumeren dan zal dat geen permanent effect hebben op de groei. Dan kan het zelfs een negatief effect hebben. Als de schuld wordt gebruikt om te investeren dan zal dat waarschijnlijk wel een positief en permanent effect hebben op de groei. Het probleem dat we vandaag kennen is dat er te weinig wordt geïnvesteerd. Zowel door de privé als door de overheid. Vandaar dat de groei op een laag pitje blijft. Willen we de groei opkrikken dan moet er meer geïnvesteerd worden.

Lees meer...

Staatshervormingen en economische groei - Paul De Grauwe -

Nogal wat Vlaamse politici leven al een hele tijd in een fictionele wereld. Dit is een wereld waarin een Vlaamse overheid beter dan een federale overheid er kan voor zorgen dat Vlaanderen een sterke-groei-regio wordt. De feiten doorprikken deze fictie. Sinds de start van de reeks staatshervormingen die aan Vlaanderen steeds meer economische instrumenten heeft gegeven is de groei van Vlaanderen tegenover die van Wallonië stelselmatig gedaald. Staatshervormingen hebben niet gezorgd voor meer economische dynamiek in Vlaanderen geleid. Wat we zelf doen, doen we zeker niet beter.

Lees meer...

De ene tax shift is de andere niet - Paul De Grauwe -

De tax shift is opnieuw brandend actueel. De federale regering bijt zich al maanden de tanden stuk op dit dossier. De kans dat er een compromis uit de bus komt die de voorstanders van een grote tax shift zal bevredigen is bijzonder klein. Eén van de problemen met een tax shift is dat er veel te veel van verwacht wordt. Al decennia lang worden met de regelmaat van een klok grote plannen gelanceerd die gebaseerd zijn op een eenvoudige idee. De werkgevers- en werknemersbijdragen zijn te hoog.

Lees meer...

De taxshift in de prullenmand - Paul De Grauwe -

Het ziet er naar uit dat de grote tax shift er niet komt. Een grote verschuiving van de belastingen creëert immers zijn eigen vijanden. Als de overheid de werkgeversbijdragen vermindert en dat compenseert door elders belastingen te verhogen, herverdeelt ze als het ware geluk. De werkgevers zijn gelukkig maar al die mensen die meer BTW moeten betalen zijn heel ontevreden en ook diegenen die meer belastingen op hun vermogen moeten afstaan. De balans helt dan naar een algeheel gevoelen van ongelukkig zijn.

Lees meer...

Zin en onzin van een Tobin taks - Paul De Grauwe - vrijdag 02 oktober 2009

De Tobin taks staat nu weer ter discussie. Deze keer zou de belasting niet alleen de transacties in de wisselmarkten treffen maar alle transacties in de financiële markten. Het voorstel wordt besproken in de G-20 in Pittsburgh en wordt verdedigd door de Duitse en Franse ministers van financiën. De redenering achter dit voorstel is dat zo een belasting de financiële speculatie minder aantrekkelijk zal maken met het gevolg dat zeepbel bewegingen, bij voorbeeld, in de aandelenmarkten niet meer zullen optreden. De kans dat dit voorstel het haalt in de G-20 is haast onbestaande. Is zo een Tobin taks een goed idee? Mijn antwoord is dat het afhangt van wat je er mee wil doen.

Lees meer...

De toekomst van de euro - Paul De Grauwe - vrijdag 19 februari 2010

De crisis van de eurozone leidt tot de vraag naar de toekomst van de eurozone. De crisis heeft een structureel probleem van de eurozone blootgelegd. Dit probleem bestaat erin dat in de eurozone het geldbeleid volledig gecentraliseerd is in de handen van de ECB. De rest van het economische beleid (budgettair beleid, loonbeleid, sociaal beleid, enz. ) is haast volledig in de handen van de nationale regeringen gebleven. Een dergelijk onevenwicht leidt tot uiteenlopende economische tendensen binnen de eurozone die niet gemakkelijk gecorrigeerd kunnen worden. Om de eurozone op termijn te laten bestaan zullen we moeten evolueren naar meer politieke integratie.

Lees meer...

Vaste boekenprijs zal boekhandels niet redden - Paul De Grauwe -

De meerderheid van de Vlaamse politici zou een minimumprijs voor boeken willen invoeren. Een 'vaste boekenprijs' zoals dat eufemistisch wordt genoemd. De motivatie van zo een vaste boekenprijs is surrealistisch. De voorstanders willen een minimumprijs om het boek te promoten. Een duurder boek zou dus de mensen er moeten toe aanzetten om meer boeken te kopen. Zelfs een economisch ongeletterde voelt hier dat er iets mis is. Het doel is zeker niet het boek te promoten, wel de boekenhandelaars te beschermen tegen de concurrentie van warenhuisketens die het aandurven goedkopere boeken aan te bieden.

Lees meer...

Indexsprong is slimme ingreep - Paul De Grauwe - vrijdag 16 november 2012

Twee weken geleden voorspelde ik dat de bezuinigingen die in België en onze buurlanden onder druk van de Europese Commissie worden doorgevoerd, de economie verder de dieperik in zouden sturen. Die voorspelling is zich nu aan het realiseren. De groeiverwachtingen voor volgend jaar zijn 'slechter dan verwacht' heet het nu in officiële kringen. Slechter dan verwacht? Alleen blinden hadden dit niet verwacht. Wegens de groeivertraging moet de regering een extra begrotingsinspanning leveren van 600 miljoen euro. Het gevolg zal zijn dat binnen zes maanden de economische groei opnieuw slechter is dan verwacht, en extra inspanningen moeten worden geleverd.

Lees meer...

Waarom hebben de economen de crisis niet zien komen? - Paul De Grauwe -

Ik ben altijd een grote voorstander geweest van vrije markten. En dat blijft ook zo. Markten zijn belangrijke instrumenten om materiële welvaart te creëren. Maar markten lossen niet alle problemen op. De crisis heeft twee fundamentele problemen van het marktmechanisme (opnieuw) blootgelegd. Het eerste is dat de markten zichzelf niet reguleren. Het tweede fundamenteel probleem zijn de externaliteiten. Producenten en consumenten houden meestal geen rekening met de schade die hun productie- en consumptiebeslissingen bij anderen teweeg brengt. Deze twee problemen van het marktsysteem (instabiliteit en externaliteiten) maken het noodzakelijk dat de overheid een rol toebedeeld krijgt, als stabilisator, regulator en toezichthouder.

Lees meer...

Pleidooi voor het legaliseren van drugs - Paul De Grauwe - vrijdag 10 juni 2011

De ‘war on drugs’ is een oorlog die gedoemd is om verloren te worden. De repressieve aanpak werkt niet. Wat erger is. Ze leidt tot onnoemlijk veel leed. Omdat de handel illegaal is wordt ze uitsluitend gedreven door criminelen die niet terug deinzen extreem geweld te gebruiken. De gebruikers van drugs, dikwijls jonge mensen, worden gedwongen in contact te komen met deze criminele bendes, en worden meegezogen in een spiraal van blind geweld. Miljoenen onschuldige mensen zijn het slachtoffer van deze ‘war on drugs’. Miljoenen onschuldige mensen worden ook in gevangenissen gestopt en als dieren behandeld.

Lees meer...

Dogmatisme drijft eurozone naar afgrond - Paul De Grauwe - vrijdag 02 december 2011

De oprichters van de eurozone dachten dat een unie waarin iedereen eenzelfde munt gebruikt en voor de rest zijn eigen ding doet, zou functioneren. Vele economen die in hun academische ivoren toren naar de wereld keken, waarschuwden dat dit niet zou werken en dat op de duur een crisis zou uitbreken. Die waarschuwingen zijn nu uitgekomen. Wat erop wijst dat je vanuit een ivoren toren toch beter ziet wat er in de wereld gaande is dan van op de begane grond. De crisis heeft duidelijk gemaakt dat de eurozone niet de optelsom is van individuele lidstaten, maar een collectieve onderneming. Laten we even onderzoeken wat dat betekent.

Lees meer...

Roken of niet op cafe? - Paul De Grauwe - vrijdag 11 december 2009

Als liberaal ben ik allergisch tegenover verbodsbepalingen. Maar ik heb ook van John Stuart Mill’s klassiek boek On Liberty geleerd dat mijn vrijheid beperkt wordt door de vrijheid van de anderen. Ik kan dus niet zomaar tabaksrook blazen in een ruimte waar andere mensen toegang hebben en hen zo verplichten om ook schadelijke stoffen in te ademen. Ik ben vrij om schadelijke stoffen in te ademen die ik zelf geproduceerd heb, maar als anderen ook die stoffen moeten inademen is mijn vrijheid beperkt. Een rookverbod in plaatsen die publiek toegankelijk zijn is dus geen antiliberale maatregel. Integendeel.

Lees meer...

L’histoire se répète - Paul De Grauwe - vrijdag 14 november 2008

De les van de jaren dertig was dat je een halt moet toeroepen aan de bankiers in hun drang om meer risico’s te nemen. Deze drang is onstuitbaar omdat de bankiers weten dat als ze in problemen komen de overheid hen wel uit het slop haalt. De truc die in de jaren dertig werd uitgevonden bestond erin de bankiers te verbieden te beleggen in aandelen en andere riskante financiële producten. Er werd toen een strikte scheiding ingevoerd tussen de gewone banken (zeg maar de banken die ons straatbeeld versieren) en de zakenbanken. Deze scheiding heeft ons goed gediend gedurende de naoorlogse periode. Daar kwam verandering in gedurende de jaren tachtig en negentig.

Lees meer...

Duitsers verdienen een hoger loon - Paul De Grauwe - vrijdag 18 mei 2012

Een van de kernproblemen van de eurozone is de uiteenlopende ontwikkeling van de competitieve posities van de lidstaten. De zuiderse landen (inclusief Ierland) hebben een verslechtering gekend van hun competitieve positie; de landen van het Noorden en dan vooral Duitsland hebben een verbetering gekend. Deze uiteenlopende ontwikkelingen hebben op hun beurt geleid tot tekorten op de lopende rekeningen van de betalingsbalans in de zuiderse landen waardoor die landen zich steeds meer in de schulden hebben gestoken ten aanzien van de landen in het Noorden (vooral Duitsland).

Lees meer...

De Griekse kwelduivel - Paul De Grauwe -

Steeds meer beleidsdragers in de crediteurlanden proberen nu de verantwoordelijkheid van zich af te schuiven door te stellen dat een Grexit niet veel om het lijf zal hebben. Laat de Grieken eruit stappen. Voor de Eurozone zal dit weinig betekenis hebben. Die Eurozone staat nu sterk genoeg om mogelijke financiële repercussies op te vangen. Op korte termijn is dat zeker zo. De ECB heeft voldoende monetair buskruit om speculatieve bewegingen in de Eurozone op te vangen. Op lange termijn is dat niet het geval.

Lees meer...

Lessen trekken uit de Europese verkiezingsuitslag - Paul De Grauwe -

Het mag niet verwonderlijk zijn dat veel mensen de EU verwerpen omdat die hen niet in staat stelt om diegenen die belangrijke beslissingen hebben genomen van de macht te halen. De Europese politieke elite moet lessen trekken uit de verkiezingsuitslag. Deze les is dat is de enige haalbare integratie de politieke integratie is, en niet de bureaucratische. De toekomst van de Europese integratie kan alleen politiek van aard zijn, dat wil zeggen een proces waarin de burgers de Europese elite kunnen sanctioneren door haar van de troon te stoten.

Lees meer...

De Nieuwe Globalisering - Paul De Grauwe -

De Nieuwe Globalisering heeft belangrijke implicaties. Trump droomt van invoertarieven. Theresa May, samen met de Brexiteers die haar aan de macht hebben gebracht, dromen van een nostalgisch nationalisme waarin ze controle verkrijgen over de grenzen. Dit zal onvermijdelijk tot invoertarieven leiden. Landen die zo iets doen snijden zich af van de internationale productienetwerken die het kenmerk zijn van de Nieuwe Globalisering. Als ze dat doen zullen ze geconfronteerd worden met een groot verlies aan competitiviteit.

Lees meer...

Prijsdiscriminatie - Paul De Grauwe -

Op 22 april jongstleden startte de Europese Commissie een procedure tegen Gazprom, de Russische gasproducent. Het grootste deel van het Russische gas wordt uitgevoerd naar de landen van de Europese Unie. In Centraal- en Oost-Europa heeft de Russische gasproducent een erg dominerende positie; in sommige van die landen is Gazprom zelfs de enige leverancier. Wat blijkt nu? Gazprom maakt misbruik van zijn dominerende marktpositie. Het past prijzen toe die erg verschillend kunnen zijn van het ene land tot het andere.

Lees meer...

Het Chinese schrikbeeld - Paul De Grauwe - vrijdag 09 maart 2012

Is het mogelijk dat China binnen afzienbare tijd de westerse wereld van de industriële kaart veegt. Er zijn weinig dingen waar ik zeker van ben, maar over één ding heb ik niet de minste twijfel: die vrees is ongegrond; China zal niet alles zelf gaan produceren. De reden waarom ik tot die conclusie ben gekomen, is dubbel. Ten eerste is het niet in het belang van China om alles te produceren. Ten tweede zal de Chinese groei heel binnenkort sterk afzwakken. Elk van die twee redenen is op zich voldoende om mijn conclusie te staven. Het schrikbeeld van een allesoverheersende Chinese reus is dus wat het is: een schrikbeeld.

Lees meer...

Trump is een gevaar voor de wereld - Paul De Grauwe -

De enige manier om de verliezers van globalisering en technologische vooruitgang te compenseren bestaat erin de sociale zekerheid te versterken zodat werklozen een menswaardig bestaan kunnen leiden, en het onderwijs beter uit te bouwen, zodat mensen betere job perspectieven verkrijgen. Maar dat is precies wat Trump wil afbouwen. Trump is een gevaar voor Amerika en voor de wereld. Voor Europa zou dit gevaar er moeten toe leiden dat de dynamiek van politieke integratie weer wordt opgenomen.

Lees meer...

Hoe schadelijk is Trump voor Europa? - Paul De Grauwe -

Welke zullen de economische implicaties zijn voor Europa van de hallucinante overwinning van Donald Trump? Ik waag mij op glad ijs. Voorspellingen zijn moeilijk vooral als het gaat over de toekomst. Om die reden hou ik mij meestal niet bezig met het kijken in een glazen bol. Maar soms moet het wel. Bij het maken van voorspellingen kijken we naar de toekomst. Maar die is donker. Het enige licht schijnt vanuit het verleden. We voorspellen dus altijd op basis van wat we weten uit het verleden. En dan extrapoleren we.

Lees meer...

Waarom hebben de economen de crisis niet zien komen? - Paul De Grauwe - vrijdag 06 november 2009

Ik ben altijd een grote voorstander geweest van vrije markten. En dat blijft ook zo. Markten zijn belangrijke instrumenten om materiële welvaart te creëren. Maar markten lossen niet alle problemen op. De crisis heeft twee fundamentele problemen van het marktmechanisme (opnieuw) blootgelegd. De eerste is dat de markten zichzelf niet reguleren, en de financiële markten zeker niet. (…) Het tweede fundamenteel probleem met de werking van de markten zijn de externaliteiten. Producenten en consumenten houden meestal geen rekening met de schade die hun productie- en consumptiebeslissingen bij anderen teweeg brengt.

Lees meer...

Liberalisme in tijden van cholera - Karel De Gucht - vrijdag 05 december 2008

Ik ben geen liberaal omdat ik geloof dat de markt alle problemen kan oplossen. Ik ben liberaal omdat ik weet dat de overheid dat evenmin kan. Omdat tegenover de irrational exuberance van de markt een inflexibele regeldrift van de overheid staat die haar eigen beperkingen in zich draagt. Toch is de verleiding om in het verhaal van verstaatsing mee te gaan bij vele politici groot. Het is ongetwijfeld een makkelijkere boodschap tegenover de angst en frustratie waarmee burgers, volkomen terecht, worstelen. Maar dat maakt ze nog niet correct. Als liberaal moet je durven toegeven dat je alleen rozen krijgt als je er de doornen bijneemt.

Lees meer...

Laat ons Turkije een eerlijke kans geven - Karel De Gucht - vrijdag 08 december 2006

Wie de hand uitsteekt voor samenwerking - en dat heeft de EU sinds 1963 met Turkije gedaan - moet daar ook consequent en open in zijn. De relaties tussen Turkije en Europa zijn doorheen de geschiedenis altijd boeiend en vaak stormachtig geweest. Met zo'n sterke buurman onderhandelen kan niet anders dan een moeizaam en tijdrovend proces zijn, waarvan het resultaat geen uitgemaakte zaak is. Maar ik blijf een kritische voorstander. Ook Pamuk is een groot voorstander van de toetreding, net omdat de Unie zijn land ‘de kans biedt om een einde te maken aan een lange traditie van onverdraagzaamheid, autoritair bestuur en schending van de mensenrechten’.

Lees meer...

Globalisering: de medaille en haar keerzijde - Karel De Gucht - vrijdag 30 maart 2007

De grote winnaars van de moderne wereldeconomie zijn de aandeelhouders en het leidinggevende kader van internationale ondernemingen. De salarissen van bedrijfsleiders en andere directeurs van multinationale ondernemingen zijn fenomenaal, zeker in de VS. De top van het westerse bedrijfsleven moet goed beseffen dat zij ook beter wat matigt om populistische tendensen niet in de kaart te spelen. Men mag nooit uit het oog verliezen dat een markteconomie haar morele en politieke legitimiteit ontleent aan de veronderstelling dat inkomen grosso modo overeenstemt met de bijdrage aan de economie. Die legitimiteit moet gevrijwaard blijven.

Lees meer...

Herdenking van de Opstand van het Getto van Warschau - Karel De Gucht - vrijdag 11 april 2003

Het valt me moeilijk te begrijpen dat enkelingen - en het is niet altijd zo duidelijk of ze met zo weinig zijn - in de Joodse gemeenschap blijkbaar toenadering zoeken tot het Vlaams Blok. Beseft men wel voldoende waarvoor die partij staat, wat haar achtergrond is, van wie zij de erfgename is? Het is toch niet omdat het Vlaams Blok de absolute tegenpool is van de radicale moslims, dat ze aanvaardbaar worden voor de Joodse gemeenschap? Het is toch niet omdat hun leiders er uitzien als keurige heren, netjes in het pak, dat ze aanvaardbaar worden als bondgenoot of partner? Karel De Gucht zei dit naar aanleiding van de zestigste herdenking van de opstand van het Getto van Warschau.

Lees meer...

De Vlaamsnationale kringredenering - Karel De Gucht - vrijdag 04 maart 2011

‘De maatschappelijke meerwaarde van een gezonde identiteitsbeleving,’ betoogt De Wever, ‘ligt vooral in de creatie van een ethische gemeenschap’. Ik huiver instinctief als ik een dergelijk adjectief lees. Ik vrees dat het politieke cultiveren van identiteit vooral gemeenschappen verdeelt en ethisch burgerschap ondermijnt. Ze herleiden tot nationale identiteit stuit me bovendien tegen de borst. Ik kies mijn eigenheid graag zelf, als het even mag. En zelfs al zou een open identiteitsbeleving een maatschappelijke meerwaarde opleveren, dan nog spoort de politieke invulling ervan niet met mijn opvatting over democratie en burgerschap.

Lees meer...

Zin en onzin van ontwikkelingssamenwerking - Karel De Gucht - vrijdag 20 november 2009

Het verschil tussen de landen waar hulp een sterke positieve rol gespeeld heeft en die waar het inderdaad, zoals Dembisa Moyo aanklaagt, een eindeloze cyclus van corruptie en hulpeloosheid teweegbracht, ligt in de manier waarop fondsen besteed worden en de politieke en economische instellingen die ze ontvangen. Het verschil is dat in de positieve gevallen de ontwikkelingssector niet in de plaats getreden is van de eigen, productieve economie maar echt ondersteunend gewerkt heeft. Dat het sociaal contract tussen de bevolking en de eigen instellingen en bestuurders erdoor versterkt, in plaats van verstoord geraakt is.

Lees meer...

De kromme ethiek van De Wever - Karel De Gucht -

We moeten af van het complex dat alleen iemand die te kwader trouw is de N-VA van Bart De Wever kan verdenken van een bekrompen nationalisme. Wie eerlijk naar de actualiteit kijkt en dieper graaft, merkt dat een moderne ethische gemeenschap wat anders is dan het rauwe nationalisme dat De Wever nastreeft. Een zelfbewuste en waarlijk ethische gemeenschap leeft op basis van sympathie, en niet op basis van vijandbeelden. Ze leeft op basis van eenheid en solidariteit in plaats van op afsplitsing. Ze staat garant voor vrijheid, waardoor iedereen eerlijke kansen krijgt en gelijke behandeling in plaats van rauwe belangenbehartiging.

Lees meer...

Belasting op - Rudi De Kerpel -

Willen we een sociaal stelsel behouden dan zullen we vanuit een totaal andere mindset een concept van bijdragen aan de staatskas moeten bedenken. Eén ding is duidelijk: de verregaande robotsering, informatisering en implementatie van artificiële intelligentie zal flink inbeuken op de tewerkstelling maar daarom niet noodzakelijk op het rendement/winst van een bedrijf. Daarom dient ons fiscaal systeem gebaseerd te zijn op de toegevoegde waarde die men realiseert en niet uit een kluwen aan taksen en lasten zoals we ze nu kennen.

Lees meer...

Belasting op 'toegevoegde' waarde - Rudi De Kerpel -

Willen we een sociaal stelsel behouden dan zullen we vanuit een totaal andere mindset een concept van bijdragen aan de staatskas moeten bedenken. Eén ding is duidelijk: de verregaande robotsering, informatisering en implementatie van artificiële intelligentie zal flink inbeuken op de tewerkstelling maar daarom niet noodzakelijk op het rendement/winst van een bedrijf. Daarom dient ons fiscaal systeem gebaseerd te zijn op de toegevoegde waarde die men realiseert en niet uit een kluwen aan taksen en lasten zoals we ze nu kennen.

Lees meer...

Vakbond en politiek - Marc De Mulder -

Onze eerste opdracht is sensibiliseren, werken aan een rechtvaardige wereld, rechtlijnig zijn in onze visie en standpunten, onze visie sterk onderbouwen, strategieën uitbouwen op langere termijn, ons verhaal laten doordringen in elke huiskamer, in elke uithoek, in de hele wereld liefst. Onze visie en know-how uitdragen naar andere landen waar men de mensen nog steeds als slaven behandelt. Alle mogelijke communicatienetwerken opzetten om de werknemers te verenigen, niet alleen bij ons, maar over de hele wereld.

Lees meer...

Waarom je met twee moet zijn om een kind te maken - Sara De Mulder - vrijdag 29 april 2011

Het aantal eenoudergezinnen blijft stijgen. De armoede waarin vele van deze gezinnen terecht komen is schrijnend. Vele kinderen belanden in een crèche, bij een onthaalmoeder of bij grootouders, terwijl de ouders zich uit de naad werken om die opvang te bekostigen, zowel via belastingen als het eigen loon. In dit artikel wil ik de aandacht vestigen op enkele perverse gevolgen van een scheefgetrokken emancipatie. Een emancipatie die maar van een kant lijkt te komen. De vrouw en haar kinderen lijken wederom slachtoffer te worden van een systeem dat gezinskwaliteiten niet erkend en weigert een omgeving te scheppen die deze kwaliteiten ondersteunt.

Lees meer...

Over onrechtvaardige verdeling - Sara De Mulder - vrijdag 29 oktober 2010

Rollendifferentiatie is een verhaal waarin wij Belgen hopeloos achterop huppelen. Waar Zweden al decennia lang een vrouwelijk premier heeft, voerden wij, nog niet zo lang geleden, de discussies over de vraag of Elisabeth wel koningin mag worden, want tenslotte is ze maar ‘een vrouwtje’. Ook binnen het gezin horen kinderen nog al te vaak dat papa geprezen wordt wanneer hij een keer de afwas doet, terwijl mama dat iedere dag drie keer doet en nauwelijks een greintje erkenning krijgt. Geslachtsdifferentiatie op de arbeidsmarkt is dus geen noodzaak noch een onvermijdelijk gevolg. De vraag is of dit kan doorgetrokken naar het gehele systeem van sociale stratificatie.

Lees meer...

Herinnering aan dat wat niet vergeten mag worden - Annick De Ridder - vrijdag 24 juni 2011

Om te garanderen dat de Holocaust-herinnering expliciet wordt opgenomen in de eindtermen, heb ik een parlementaire vraag ingediend. En dit blijkt meer dan noodzakelijk. De recente studie Jong in Brussel van de VUB toonde aan dat 10% van de autochtone jongeren en tot zelfs 50% van de allochtone jongeren in Brussel zich in antisemitische stellingen kunnen vinden. Deze conclusies zijn schokkend en tonen duidelijk aan dat er de voorbije jaren nog onvoldoende is gedaan om het antisemitisme in te dijken. Holocaustherdenking en herinneringseducatie kan en moet een antwoord bieden op het antisemitisme dat de laatste jaren meer en meer de kop opsteekt.

Lees meer...

Het doel heiligt de middelen - Stijn De Ruytter -

Terwijl NVA blijft hameren op het communautaire, beginnen de liberalen te wijzen op het sociaaleconomische. De grondstroom van Vlaanderen, zoals die bestaat volgens NVA, is vooral gericht op deze sociaaleconomische hervormingen. Als deze er kunnen komen zonder nieuwe communautaire onderhandelingen rekent Open VLD erop dat deze kiezers terug zullen keren naar de Open VLD. Verwacht kan dan ook worden dat het ideologisch congres in het najaar volledig gericht zal zijn op deze hervormingen, waarbij de opponent gezocht dient te worden langs de ideologische breuklijn, met andere woorden de socialisten.

Lees meer...

Waarom Verhofstadt II de arbeidsmarkt moet hervormen - Marc De Vos - vrijdag 03 oktober 2003

Ondernemingen zijn geen legbatterijen voor jobs. Zij moeten winst maken om te overleven in een markt met globale concurrentie. Tewerkstellen is voor ondernemingen geen doel, maar een middel. Naarmate het ondernemingsdoel vordert, is er meer middel nodig en groeit dus echte tewerkstelling. Een conferentie die a priori tewerkstellingsnormen wil opleggen, draait die logica om en neigt naar neo-communisme. Tewerkstellingsquota kunnen op korte termijn statistieken opsmukken, op lange termijn creëren zij schijnarbeid die het concurrentievermogen van de ondernemingen ondermijnt en daarmee uiteindelijk ook de werkgelegenheid.

Lees meer...

Bolkestein is geen Frankenstein - Marc De Vos - vrijdag 17 december 2004

Recentelijk betoogden de Europese vakbonden tegen de ontwerprichtlijn van voormalig EU-commissaris Bolkestein. De manifestatie kadert in een kruistocht tegen een ontwerp dat als de doodgraver van het Europese sociale model wordt verketterd. Volgens de verenigde kruisvaarders zou Bolkestein sociale dumping organiseren. Buitenlandse arbeidskrachten zouden met de eigen, goedkope arbeidsvoorwaarden kunnen geïmporteerd worden. Daarmee wordt een essentiële richtlijn tot een karikatuur gereduceerd. Bolkestein is geen baarlijke duivel maar wel een bittere noodzaak die, met de nodige aanpassingen, voor onze welvaart zelfs een reddende engel kan zijn.

Lees meer...

Europa is wel degelijk sociaal, alleen niet socialistisch - Marc De Vos - vrijdag 21 mei 2004

De Oost-Europese landen werden lid van de EU maar worden nog steeds gediscrimineerd in subsidieregelingen en in hun toegang tot de interne vrije markt. Lage loonkost, beperkte regulering en een gunstig fiscaal klimaat zijn nagenoeg hun enige troeven bij de start van een moeilijke strijd voor vooruitgang. Naarmate hun welvaart zal toenemen, dankzij de dynamiek van de vrije Europese markt, zullen ook lonen, sociale bescherming en fiscaliteit volgen. Laten we hen dit tijdelijke competitieve voordeel gunnen en zo ook ons steentje bijdragen in een organische welvaartsgroei voor de ganse Europese Unie. Dat is het echte sociale Europa.

Lees meer...

Ford Genk of het failliet van de Renault-wetgeving - Marc De Vos - vrijdag 24 oktober 2003

Ford-Genk maakt één zaak duidelijk. De Renault-wetgeving helpt niemand: de ondernemingen worden opgezadeld met een dure en nutteloze procedure, de vakorganisaties moeten vechten tegen de bierkaai, en de werknemers blijven langer in het ongewisse. Alleen de scharen advocaten en consulenten die herstructureringen begeleiden, hebben er baat bij. Voor de bescherming van de getroffen werknemers, nochtans haar leitmotiv, is de Renault-wet een hol symbool dat therapeutische hardnekkigheid institutionaliseert.

Lees meer...

De EU mag haar Oost-Europese tijgers niet muilkorven - Marc De Vos - vrijdag 18 juni 2004

Hoe hard de schokken voor de betrokken sectoren ook zullen zijn, globaal gezien komen we er met z’n allen beter uit. De uitvaart naar Oost-Europa maakt de betrokken producten of diensten immers goedkoper, wat een waaier aan positieve economische effecten genereert. De relatieve welvaart van de Westerse consument neemt toe, wat interne groei aanwakkert. Tegelijkertijd verbetert de winst en het concurrentievermogen van de ondernemingen die de stap naar Oost-Europa hebben gezet, wat tewerkstelling garandeert en de aandeelhouders meer kapitaal oplevert voor investering in de competitievere sectoren van de West-Europese economie.

Lees meer...

Turkije of Europa, that is the question - Marc De Vos - vrijdag 08 oktober 2004

Deze week velde de Europese Commissie een Salomonsoordeel over het opstarten van onderhandelingen voor de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Haar voorwaardelijk positief verdict zal wellicht doordesemen in december, wanneer de politieke leiders formeel het lot van de Turkse kandidatuur beslechten. Desondanks zwelt doorheen Europa een koor van dissidente stemmen. De paladijnen van de Turkse toetreding temperen immers de werkelijkheid met de verrukking van het ideaal. Turkije is nog niet klaar voor Europa, en Europa is nog niet klaar voor Turkije. Het verdict van de Europese Commissie mag geen eindpunt zijn.

Lees meer...

Gidsland Verenigde Staten - Marc De Vos - vrijdag 29 april 2005

De Verenigde Staten zijn zeker niet het land van Cocagne op het vlak van sociale bescherming. Maar een economie die zo veel tewerkstelling en welvaart genereert, kan onmogelijk voor een sociaal kerkhof worden versleten. Werk en welvaartscreatie zijn belangrijk, ook voor Europa. Levensstandaard is de meest directe weg naar levenswelzijn. Werkgelegenheid is de beste sociale bescherming. Economische groei is de basis voor sociaal beleid. Indien Europa de groeicijfers van de Verenigde Staten zou kunnen bereiken, dan betalen we de vergrijzing en de sociale zekerheid met de vingers in de neus.

Lees meer...

Het zorgenkind gezondheidszorg - Marc De Vos - vrijdag 25 maart 2005

Een weloverwogen mix tussen privaat en publiek is de sleutel om de kwaliteit en het aanbod van de gezondheidszorg op topniveau te houden zonder dat de openbare financiën eronder bezwijken. Wanneer we willen bijblijven met de verbeteringen in de geneeskunde, moeten de budgetten kunnen blijven volgen ondanks de dwangbuis van de vergrijzing. Dat kan door ruimte te geven aan particuliere betaling. De totale kostprijs van de gezondheidszorg is immers niet het enige punt. Wie waarvoor betaalt, is ook belangrijk. Een budget dat vooral uit belastinggeld komt, vertaalt zich in hoge belastingvoeten die economische ontwikkeling en dus welvaart afremmen.

Lees meer...

Euthanasie ook voor minderjarigen - Peter Deconinck -

Een belangrijk principe van de medische ethiek is het zelfbeschikkingsrecht van de patiënt: na het geven van correcte informatie (zonder deze is er immers geen werkelijk 'informed consent' mogelijk) moet dit zelfbeschikkingsrecht zo strikt mogelijk geëerbiedigd worden. Als de minderjarige patiënt over het nodige oordeelsvermogen beschikt om zijn rechten als patiënt uit te oefenen, dan dient ook hij of zij deze informatie te krijgen. In de praktijk is dat echter niet vanzelfsprekend en is het voor patiënt en ouders niet eenvoudig een beslissing te nemen, zeker als er geen goede oplossing bestaat.

Lees meer...

Anders is niet fout - André Decoster - vrijdag 20 maart 2009

Laat ons niet pessimistisch zijn over de economie als wetenschap zoals geschreven wordt. Economen hebben nog héél veel werk aan de winkel, niet in het minst om de complexe interdependenties tussen handelingen van mensen te verstaan (vergelijk het met klimaatmodellen). Maar zeggen dat ze ‘kakelen’ als ze sinds Adam Smith wijzen op het belang van instituties, de voorwaarden waaronder markten efficiënt werken steeds beter kunnen onderscheiden, en marktfalingen (h)erkennen, is wat kort door de bocht. Zeker als de oorzaak van de huidige moeilijkheden niet in economische modellen ligt, maar in de bedrijfs- of persoonlijke ethiek van mensen

Lees meer...

Is er nog een zevende staatshervorming nodig? - André Decoster en Willem Sas -

Wat zijn de voor- en nadelen verbonden aan het overhevelen van bevoegdheden naar lagere bestuursniveaus? En in hoeverre sluit, na de zesde staatshervorming, de Belgische staatsinrichting hierop aan? De auteurs besluiten dat er vanuit het perspectief van de economische theorie van het federalisme niet echt veel redenen meer gevonden kunnen worden om te pleiten voor een zevende staatshervorming in de lijn van alle vorige, m.a.w. met als zwaartepunt steeds verdere decentralisatie. Waarom de roep naar verdere decentralisatie luid blijft klinken, heeft dus andere redenen.

Lees meer...

Franstaligen voeren show op, maar kunnen zij anders? - Claude Demelenne - vrijdag 13 maart 2009

Mijnheer de minister-president Peeters, u hebt gelijk. De Franstalige politieke leiders willen niet ernstig met u over een grote staatshervorming praten. Ze doen maar alsof. Al maanden houden ze u aan het lijntje. In voetbaltermen zouden we zeggen dat de Walen 'tegen de klok spelen'. Ze proberen de eisen van de flaminganten op alle mogelijke manieren af te remmen. Ze willen tijd winnen. De houding van de Walen is niets om trots op te zijn: een voetbalploeg die te veel op de verdediging speelt, zal haar fans nooit enthousiast maken. Maar die houding is wel begrijpelijk, want de Walen zijn geen masochisten. Ze zullen geen 'grote staatshervorming' aanvaarden die hen armer maakt.

Lees meer...

In het teken van de angst - Yves Desmet - vrijdag 08 januari 2010

Het is de paradox van het onbehagen: geconfronteerd met een ongrijpbare en steeds onvoorspelbaardere wereld, geregeerd door internationale fenomenen die buiten de eigen invloedssfeer liggen, kiest men niet langer voor duidelijke maar voor radicale alternatieven. Gestuurd door de angst de controle te verliezen over de eigen leefomgeving kiest men voor mensen die de heimwee en de illusie naar het verleden levendig houden, naar de tijd toen we nog ‘onder ons’ waren en men de indruk had zijn eigen leven te kunnen regelen, zonder bloot te staan aan de soms woeste grillen van een steeds geglobaliseerdere wereld.

Lees meer...

Botsende meningen zijn het fundament voor de democratie - Ignaas Devisch - vrijdag 15 oktober 2004

Er is dringend nood aan een grondige reflectie over de democratie. Wij moeten ons fundamenteel bezinnen over wat ik met Claude Lefort ‘het politieke’ noem. Dat staat voor de grondbeginselen van een samenleving, de fundamenten van waaruit men een samenleving kan of moet inrichten: macht, soevereiniteit, representatie, ga zo maar door. Nooit meer dan in onze tijd is de vraag naar de democratie zo nodig geweest. Niet alleen omwille van de totale onduidelijkheid die er op dat vlak heerst. Het denkwerk over de democratie is vooral nodig omdat ‘denken’ als zodanig vandaag onder verdenking staat.

Lees meer...

Over de conservatieve revolutie - Ignaas Devisch - vrijdag 25 maart 2005

In naam van de verlichting pretenderen we anderen te moeten opvoeden in democratie en vrije meningsuiting omdat zij er niet mee vertrouwd zouden zijn vanuit hun cultuur. Dit terwijl we er zelf alles aan doen de verlichting kapot te maken door ons restauratief in vergane waarden te wentelen. Als verlichting vandaag nog iets betekent, dan is het wel dat we in de eerste plaats onszelf moeten opvoeden. Hoog tijd dus voor een ‘democratisch ethos’, een burgerschap dat stevig gefundeerd is in opvoeding, onderwijs en cultuur, met een structurele plaats voor twijfel en kritisch bewustzijn die naam waardig. Dat is iets anders dan het herinvoeren van verloren gegane substantiële waarden.

Lees meer...

Shoot to kill - Ignaas Devisch - vrijdag 28 oktober 2005

Op de ochtend van 22 juli werd de 27-jarige Braziliaanse elektricien Jean-Charles de Menezes met acht kogels doodgeschoten in de Londense metro. Zo begint het gearchiveerde persbericht over een man die zonder zinnige motivering werd neergeknald door de politie. Zijn ‘schuld’ lag in het feit dat hij zich ‘verdacht’ gedroeg in spannende tijden. Het was voldoende om hem op een kogelregen te trakteren. Preventieve oorlogsvoering heet zoiets. Dat dit brutale en schokkende feit niet eens veel protest heeft uitgelokt op het Britse eiland en daarbuiten, is veelzeggend over het politieke bewustzijn waarin wij ons momenteel bevinden.

Lees meer...

Terreur en moderniteit - Ignaas Devisch - vrijdag 24 februari 2006

De gedachte dat men de wereld door middel van revolutionair geweld en bomaanslagen van uitzicht kan doen veranderen, is een uiterst westers én modern idee. De Brigate Rosso, de Rote Armee Fraktion, de CCC in eigen land, het zijn allen recente voorbeelden daarvan. Vandaag is het niet anders. Indien de radicale islamieten van Al-Qaida, Hezbollah of Hamas geweld en revolutie prediken, dan sluiten zij bijzonder goed aan bij deze westerse traditie. Een aanzienlijk onderdeel van die traditie is getekend door een (zelf-)destructief elan om de bestaande orde omver te werpen en grondig te herstructureren, en dit op basis van al dan niet doordachte, al dan niet humane ideeën.

Lees meer...

Pleidooi voor een federale kieskring - Patrick Dewael - vrijdag 25 januari 2008

Het voorstel van de federale kieskring is geen alleenstaand gegeven, het past in een globale visie op een nieuwe staatshervorming en de toekomst van ons land. Kernpunt in die visie is dat er een nieuw evenwicht moet komen tussen de autonomie van de deelstaten en de samenhang van de federatie. Een pleidooi dus voor een verdere regionalisering waardoor een ruim aantal bevoegdheden worden overgedragen aan gemeenschappen en gewesten omdat ze daar efficiënter kunnen uitgeoefend worden, maar ook voor de inbouw van een aantal 'federerende' elementen, zoals een federale kieskring.

Lees meer...

Besparen op cultuur is kortzichtig - Patrick Dewael - vrijdag 08 april 2011

De Vlaamse Regering schrapt zonder duidelijke visie miljoenen euro’s en brengt daarmee tal van onze culturele instellingen en evenementen in het gedrang. Het valt hierbij ook op hoe moeilijk minister Schauvliege het heeft met kritiek op haar beleid vanuit een sector die als van nature een luis in de pels van het bestaande gezag moet zijn. Kunstenaars zijn juist de beste waakhond voor het democratisch gehalte van een samenleving! Maar nog belangrijker is het feit dat het subsidiëren van kunst een prima investering is die zichzelf terugbetaalt. Uit een recente studie naar de financieringsstromen naar de kunstsector blijkt dat elke euro voor kunst anderhalve euro extra opbrengt.

Lees meer...

Een grondwet van, voor en door de burger - Patrick Dewael -

Vandaag hoor ik sommigen hardnekkig pleiten om de vrijheid van meningsuiting te beperken als het om radicale meningen gaat. De grondwet is er niet om de dictatuur van de meerderheid te legitimeren, maar net om elk individu te beschermen. De grondwet is er voor de goede dagen, maar ook en vooral voor de kwade. Het zou niet wijs zijn om ze op zulke momenten met beperkingen of noodtoestanden uit te hollen. Je kan onze vrijheden gewoonweg niet beschermen door ze voortdurend in te perken.

Lees meer...

Wel vergeven, nooit vergeten - Patrick Dewael - vrijdag 20 mei 2011

Ik verzet mij met alle kracht tegen de uitspraak van Stefaan De Clerck: “Misschien moeten we het (de collaboratie) ook vergeten, want het gaat om het verleden”. De minister suggereert dat vergeten wat er ooit gebeurd is een ‘daad van volwassenheid’ zou zijn. Dit is een volkomen verkeerde visie. De collaboratie van tal van Belgen met de Duitse nazi’s mag nooit vergeten worden. Integendeel. Het is en blijft de taak van overheid om onze jongeren te blijven waarschuwen voor de gevolgen van totalitarisme, extremisme en radicaal nationalisme. In die zin moeten we blijven investeren in de herinneringseducatie in ons onderwijs rond deze fenomenen.

Lees meer...

Om nooit te vergeten - Patrick Dewael -

Son of Saul van de Hongaarse regisseur Laszlo Nemes is een bijzonder aangrijpende film over één van de meest duistere kanten van de Holocaust. De film brengt de laatste uren van Saul in beeld, een lid van een Sonderkommando-eenheid in het vernietigingskamp Auschwitz. Deze Sonderkommando’s waren kleine groepen Joden die werden afgescheiden van de andere gevangenen en onder bedreiging van de SS-bewakers moesten assisteren bij de systematische vernietiging van de Joden.

Lees meer...

Om nooit te vergeten - Patrick Dewael -

Son of Saul van de Hongaarse regisseur Laszlo Nemes is een bijzonder aangrijpende film over één van de meest duistere kanten van de Holocaust. De film brengt de laatste uren van Saul in beeld, een lid van een Sonderkommando-eenheid in het vernietigingskamp Auschwitz. Deze Sonderkommando’s waren kleine groepen Joden die werden afgescheiden van de andere gevangenen en onder bedreiging van de SS-bewakers moesten assisteren bij de systematische vernietiging van de Joden.

Lees meer...

Het zwaktebod van een wettelijk verbod - Patrick Dewael en Bart Somers - vrijdag 29 juni 2012

De liberale democratische rechtstaat werd tijdens de Verlichting gebouwd op enkele fundamentele rechten en vrijheden zoals het recht op vrije meningsuiting en het recht op vereniging. Als liberalen staan wij derhalve bijzonder wantrouwig tegen elke inperking op deze principes waarvoor onze voorouders zo hard gevochten hebben. Daarbij blijven we ook Voltaire indachtig die stelde: “Ik veracht u en uw mening, maar ik zal mijn leven geven om uw recht op die verachtelijke mening uit te mogen dragen.” Dat betekent evenwel niet dat fanatici zoals Fouad Belkacem hun gang mogen gaan. Zij misbruiken de vrijheid van meningsuiting.

Lees meer...

De opmars van het creationisme - Karl Dhaene - vrijdag 16 februari 2007

Onlangs raakte bekend dat in de Duitse centrumstad Giessen in zowel een erkend staatsgymnasium als in een erkende private evangelische school de opvattingen van het ‘creationisme’ werden onderricht. Hierop werd een stellingname geëist van de Onderwijscommissie van de deelstaat Hessen. Dit bericht toont aan dat ook in Europa de opvattingen van Amerikaanse creationisten of hun meer politiek correcte, meer ‘salonfähiger’ ‘theoretici van het Intelligent Design’ (ID, doelgericht ontwerp) in bepaalde kringen wortel beginnen te schieten. Zij die het primaat van het wetenschappelijk schoolonderricht ernstig ter harte nemen raden we het boek The God Delusion aan.

Lees meer...

Op weg naar nieuwe solidariteit - Boris Dittrich - vrijdag 20 mei 2005

Nederland moet boven zichzelf uitstijgen. We moeten ophouden met navelstaren, breken met het conformisme, en weer een land worden van initiatiefrijke en optimistische wereldburgers. Een land, waarin solidariteit niet primair op onszelf is gericht maar op nieuwe generaties en op kansarmen, óók over onze grenzen. Een land, waarin mensen hechten aan hun individuele vrijheid zonder egoïstisch te zijn. Een land waarin de overheid niet meer automatisch zijn toevlucht neemt tot betutteling en wegkijkt van problemen, maar kansen creëert en optreedt. Een land dat weer vertrouwen heeft in de toekomst. Want als wij het niet doen, wie dan wel?

Lees meer...

Pleidooi voor een burkaverbod - Badra Djait - vrijdag 07 mei 2010

België zou het eerste land ter wereld worden met een wetsvoorstel dat personen bestraft die in het openbaar ‘het gezicht geheel of gedeeltelijk bedekken’ zodat ze niet langer herkenbaar zijn. Hoewel het breder is dan dat, wordt deze wet ook wel het burkaverbod genoemd. Met andere woorden, wie voortaan een burka draagt die het hele lichaam bedekt of een niqab die de ogen vrij laat, kan bestraft worden tot zeven dagen cel. Als Vlaamse vrouw van Algerijnse herkomst kan ik dit voorstel alleen maar toejuichen. Hoe kan je nu als westerse islamitische vrouw zorgeloos een burka dragen en tegelijk verklaren dat dit niets te maken heeft met de onderdrukking van de vrouw?

Lees meer...

Plädoyer für ein Burkaverbot in Belgien - Badra Djait -

In Zusammenhang mit der Diskussion um das Burkagesetz in Belgien nimmt die bekannte Anthropologin und Arabistin Badra Djait, die Beraterin des flämischen Ministers für Integration Marino Keulen war, Stellung für das Burkaverbot.

Lees meer...

We zijn allen Amerikanen - Mia Doornaert -

OP 10 september vorig jaar waren er al volop discussies over de clash of cultures, maar ze bleven bij theorieën. Op elf september leerden we dat er integristen zijn voor wie die clash geen louter ideologisch gegeven is maar een reden voor massamoord. Leden van het bewind van een VN-lidstaat, Afghanistan, en van een terreurnetwerk, Al-Qaeda, bleken onze liefde voor het leven zo te haten dat ze zich het recht aanmatigden ons daarom te komen vermoorden.

Lees meer...

Griekenland kan niet zonder mini-Marshallplan - Stefan Duchateau -

Adam Smith zag al in 1776 in dat het Britse Rijk beter af was door goede relaties uit te bouwen met haar rebellerende Amerikaanse kolonies in plaats van ze te bekampen, om zo een ‘win-win’ te creëren. Hetzelfde inzicht bracht er de geallieerden ook toe om Duitsland met een Marshallplan uit zijn ruines te trekken. Zo’n plan kan zowel in Griekenland als in Duitsland worden uitgelegd en het kost zeker minder dan de huidige impasse die zowel in Europa als Amerika een zware tol eist op de financiële markten.

Lees meer...

Waarom het niet organiseren van onderwijs soms duurder is. - Wouter Duyck -

Er zijn redenen waarom een leerplicht vanaf 2,5 jaar in Vlaanderen een goede zaak zou zijn. Schoolachterstand is hier gelinkt met armoede, maar ook met taalachterstand. En uit hersenonderzoek weten we dat de capaciteit om taal te leren afneemt vanaf 6 jaar. Laat dat nu net de leeftijd voor leerplicht zijn. Kinderhersenen zijn taalsponzen. Kleuteronderwijs kan het taalbad zijn dat onze anderstalige schoolpopulatie nodig heeft. Voor de zeer vroege interventies benadrukt Nobelprijswinnaar Heckman overigens ook vooral cognitieve vaardigheden, terwijl later ook niet-cognitieve factoren belangrijker worden.

Lees meer...

Postnationaal Europees denken en comparatistische imagologie - Hugo Dyserinck - vrijdag 24 juni 2011

Het ‛postnationaal denken’ is een psychologische categorie die alleen kan worden begrepen vóór de achtergrond van het algemeen-Europees proces dat zich in het geestesleven van de 18de eeuw heeft afgespeeld, toen ‛nationaal’ denken zich tegen het universalisme van de Verlichting ging richten en van waauit preromantische en romantische visies naar het nationalisme van de 19de eeuw hebben geleid om ons van daar – ook via pseudowetenschappelijke theorieën over volkeren, naties en rassen – naar de xenofobieën en misdaden van het Europese racisme te drijven. Een commentaar op het boek Spiegel Paleis Europa van professor Joep Leerssen.

Lees meer...

Over het denken in nationale categorieën heen - Hugo Dyserinck - vrijdag 13 juni 2008

Onze taak bestaat erin, het verlangen naar een ‘Heimat’ in de zin van Bloch respectievelijk de behoeften aan ‘Geborgenheit’ – over alle patriotismen of ‘patridiotismen’ heen – tot een supranationale, of beter gezegd multilinguale eenheid te verbinden. Geen ‘Nation Europa’ zoals dit meer dan 50 jaar geleden eens werd geconcipieerd; geen supernatie, die zich op haar manier tegen andere blokken keert; maar een ‘Laboratorium Europa’, zoals wij in het comparatisme zeggen, waar men aan de mogelijkheid kan en mag geloven om binnen het kader van ons oude continent het spel der ‘nationaliteiten’ te analyseren, te verwerken en uiteindelijk te boven te komen.

Lees meer...

Ik, Potlood - Leonard E. Read - vrijdag 04 mei 2007

De les die ik wil overbrengen is deze: laat alle creatieve energieën ongehinderd hun werk doen! Sta simpelweg de samenleving toe om zich te organiseren in harmonie met deze les. Laat de overheid zo veel mogelijk hindernissen opruimen om die energie ruim baan te geven. Laat alle creatieve kennis vrij om zich te ontplooien. Vertrouw erop dat vrije mannen en vrouwen zullen samenwerken volgens de beginselen van de onzichtbare hand. Dit vertrouwen zal worden bevestigd. Ik, Potlood, hoe simpel ik ook ben, bied het wonder van mijn eigen bestaan aan als bewijs dat dit vertrouwen gerechtvaardigd is.

Lees meer...

Weg met de angst voor een moreel debat - Katinka Eikelenboom - vrijdag 02 maart 2012

Vanuit het liberale schadebeginsel kun je het verbod op roken in openbare ruimtes verdedigen. Passief meeroken is schadelijk voor omstanders. Het is ook schadelijk voor de roker zelf, maar dat moet zij zelf weten. De sigaret geheel verbieden zou paternalistisch zijn en indruisen tegen het liberale principe van individuele vrijheid. Tenzij je stelt dat rokers, omdat zij een slechte gezondheid hebben, de samenleving opzadelen met dermate hoge kosten dat het gerechtvaardigd is om roken te verbieden. In dat geval brengt de individuele roker derden schade toe, namelijk de samenleving als geheel. Zo worden de grenzen van het schadebeginsel opgezocht.

Lees meer...

Laat moslimmánnen hoofddoek dragen - Naima El Bezaz - vrijdag 16 januari 2004

De positie van de moslimvrouw staat in Nederland volop in de belangstelling. Elke poging tot kritiek wordt door moslims in de kiem gesmoord onder verwijzing dat de islam voor gelijkwaardige rechten van vrouwen heeft gezorgd. Dit zijn uitspraken die in het luchtledige blijven hangen.. Feit is dat in de praktijk vrouwen wel onderdrukt worden en weinig vrijheden kennen. Dat komt vooral doordat vrouwen seksueel in toom worden gehouden. Een vrouw mag nooit aanleiding geven tot roddel, want dat zou de eer van de familie aantasten. Deze houding wordt instandgehouden door de vele taboes binnen de moslimgemeenschap.

Lees meer...

Het individu prevaleert boven de gemeenschap - Naima El Bezaz - vrijdag 18 november 2005

Het oog van de wereld is gefocust op de rellen in Frankrijk die dreigen over te slaan naar andere Europese steden. Maar ook Nederland blijft nog in de aandacht omdat daar in een kort tijdsbestek een traditie van eeuwen omver geworpen lijkt te worden; die van de tolerantie, die voorheen als een kroon boven de staat der Nederlanden hing. Situaties veranderen, mensen ook, maar partijen nog sneller. Met de opkomst en ondergang van Pim Fortuyn zijn heel wat onderwerpen aangezwengeld, zoals de achterlijkheid van de islamitische cultuur en daarop voortbordurend de onderdrukking van de moslimvrouw, die onlosmakelijk verbonden lijkt te zijn met de islam.

Lees meer...

De tolerantie voor het islamisme is voorbij - Afshin Ellian -

De radicalisering – of beter gezegd de re-islamisering – van moslimjongeren is voornamelijk een religieus proces. Deze extreme religiositeit is voor velen in het westen onbegrijpelijk, omdat ze zich nauwelijks kunnen voorstellen dat iemand bereid is om voor zijn geloof te sterven. De politieke islam is al decennialang bezig met het vermoorden en plunderen van weerloze mensen. Nu worden de jihadistische groepen serieus genomen omdat ze enerzijds in staat gebleken zijn een groot gebied te veroveren. Anderzijds omdat ze gesteund worden door duizenden Europese moslims in en buiten Syrië en Irak.

Lees meer...

Liever een zwijgende paus in Auschwitz - Sylvain Ephimenco - vrijdag 02 juni 2006

’Waarom heer, zweeg u?’, zei Benedictus te midden van een verleden van dood en verderf. Het antwoord kent hij niet. Wat Benedictus wel weet en in Auschwitz niet zei, is dat god altijd zwijgt. Hij zweeg toen het zyklon B door de leidingen van de gaskamers stroomde, maar hij zwijgt ook wanneer een tsunami of een aardbeving het vernietigende werk van de mens overneemt. Wie wel kan praten is de kerk en haar gezanten. Daarom was de retorische vraag van Benedictus aan god een list om de echte vraag die hem aangaat niet te hoeven stellen: Waarom bleef de kerk van Rome zwijgen toen joden per miljoenen werden gedeporteerd en vermoord?

Lees meer...

Verkeerde interpretatie - Sylvain Ephimenco - vrijdag 16 juni 2006

Door uw hand niet naar die vrouwonderdrukkers te steken, wenste u in de eerste plaats een stil protest te laten klinken. Zo weigerde u ook, zoals het op dit soort plekken gangbaar is, een alles verhullende hoofddoek te dragen. Op uw hoofd stond alleen een rebels doordeweekse hoed, grijs van kleur, waaruit uw provocerende, maar niet minder majesteitelijke lokken, ondeugend ontsnapten. Een doorn in het gepijnigde oog van al die baardmannen. Zoals gebruikelijk is uw bedoeling niet op zijn juiste waarde geschat. Men zag in uw handweigering zowel een teken van verdraagzaamheid als een van slaafse onderwerping. Geen van beide dus.

Lees meer...

Laïciteit, expressievrijheid en geweld - Freddy Evers -

Voor ons vrijzinnigen die de laïcisering gedurende decennia bevochten hebben, is het vrije woord fundamenteel. Kritiek is de zuurstof van een democratie. Maar ook het beledigen, bespotten en in het belachelijke trekken van gezagsdragers en profeten in woorden en tekeningen horen erbij en behoeft in beginsel geen bestraffing, laat staan een kapitale zoals gebruikelijk is in de moslimlanden. In de rechtspraak zijn voldoende voorbeelden van klachten die eindigden op vrijspraak: het mag al eens kwetsen, schofferen, onrust wekken, zelfs provoceren.

Lees meer...

De aangekondigde nachtmerrie van Durban II - Caroline Fourest - vrijdag 09 mei 2008

De illusie van een wereldwijde consensus over de universaliteit van de mensenrechten staat op het punt te vervliegen. Men moet maar kijken naar de wijze waarop sommige VN-conferenties van hun doel afgeleid worden en de ontsporing waaraan de Raad van de Mensenrechten vandaag ten prooi is gevallen. De verontrustende wending die werd ingeslagen door de conferentie van Durban tegen het racisme in het begin van september 2001 was nog maar een symptoom. Intussen is het kwaad beduidend erger geworden. De vrijheidsdodende staten hebben de kwestie 11 september gebruikt om de VN in de richting van een gedifferentieerde visie van te mensenrechten te stuwen.

Lees meer...

Vrijheid van onderwijs: feit of fictie? - Leni Franken -

Tot op de dag van vandaag wordt de vrijheid van onderwijs te eenzijdig bekeken als de vrijheid van inrichting, en dit ten nadele van de vrijheid van richting. Een ander onderwijsmodel dringt zich daarom op. Eén van de mogelijkheden is een evolutie naar een pluralistisch onderwijsnet, zoals onder meer door Anne De Paepe en Raymonda Verdyck werd voorgesteld. Een dergelijk systeem zou niet enkel ten goede kunnen komen aan de reële vrijheid van onderwijs en godsdienst, het zou ook minder geld kosten.

Lees meer...

Levensbeschouwingen in de Belgische Grondwet - Leni Franken -

Zoals het Amerikaanse model aantoont, is overheidssteun van levensbeschouwingen niet noodzakelijk. Het formeel garanderen van de vrijheid van godsdienst volstaat. Een analogie met het recht op vereniging kan dit verduidelijken: ook dit recht moet voor iedereen gevrijwaard zijn, maar niemand beweert dat de overheid hiertoe verenigingen actief moet ondersteunen – al is dit wel een legitieme mogelijkheid. Er bestaat geen enkele grondwet die de overheid verplicht of verbiedt om musea, concertzalen en dansscholen te subsidiëren.

Lees meer...

Waarom LEF-critici de bal misslaan - Leni Franken -

Het vak LEF zou er precies moeten komen om iedereen op een adequate manier kennis te laten maken met de diverse levensbeschouwelijke tradities, om iedereen aan te zetten tot kritische reflectie en om iedereen een aantal waarden en verworvenheden van de democratische samenleving mee te geven. Sociologisch onderzoek toont aan dat Vlaamse jongeren laag scoren op burgerschapseducatie en ook de levensbeschouwelijke geletterdheid en gevoeligheid van onze leerlingen laat ook in het huidig systeem vaak te wensen over. Precies op deze lacunes wil LEF inspelen.

Lees meer...

Onze Grondwet en levensbeschouwelijke ideologieën - Leni Franken -

Door het hoge aantal katholieke scholen in België en in het bijzonder in Vlaanderen, (62% van alle lagere en 75% van alle middelbare scholen in Vlaanderen zijn katholiek) gaan de meeste jongeren naar het katholieke onderwijs, waar ze verplicht zijn om het vak Rooms-katholieke godsdienst te volgen. Dit hoog percentage leerlingen in het katholiek onderwijs strookt echter niet langer met de sociologische realiteit, waarin 69% van de jongeren (geboren na 1984) zich niet-religieus of atheïst noemt.

Lees meer...

Gelijke onderwijskansen voor leerkrachten, ouders en leerlingen - Leni Franken -

Hoewel katholieke scholen de (grondwettelijke) vrijheid hebben hun eigen identiteit in de verf te zetten en hiertoe bijvoorbeeld Rooms-katholieke godsdienst kunnen inrichten, mag deze vrijheid niet ten koste gaan van andere rechten en vrijheden, zoals de individuele godsdienstvrijheid, het recht op arbeid en het principe van non-discriminatie. Door het overwicht aan katholieke scholen in Vlaanderen én door de eis om gedoopt te zijn, komen deze rechten en vrijheden echter in het gedrang.

Lees meer...

Laïciteit en financiering van levensbeschouwingen niet in de Grondwet - Leni Franken -

Ik pleit er niet voor om de laïciteit in te schrijven in de grondwet. Wat we wél nodig hebben, is een grondwetshervorming waarin het expliciete karakter van een aantal wetten en regels met betrekking tot de financiering van levensbeschouwingen en van levensbeschouwelijke vakken, ongedaan wordt gemaakt, opdat er daadwerkelijk rekening kan worden gehouden met de fundamentele vrijheden die in de grondwet zijn vastgelegd, waaronder de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van onderwijs.

Lees meer...

Naar een ware scheiding tussen kerk en staat - Leni Franken -

Het voorstel van Patrick Dewael om de Grondwet te herzien en om in het bijzonder aandacht te besteden aan ‘het karakter van de staat en de fundamentele waarden van de samenleving’ is alvast een stap in de goede richting. Dewael stelt terecht dat de Grondwet het kader vormt voor onze fundamentele waarden, rechten en vrijheden. Tegelijkertijd kan echter niet ontkend worden dat ‘heel wat burgers zich zorgen maken over de gevolgen van migratie’ en over het behoud van deze waarden, rechten en vrijheden.

Lees meer...

Na het neoconservatisme - Francis Fukuyama - vrijdag 21 april 2006

Ik ben tot de conclusie gekomen dat het neoconservatisme zich als politiek symbool en als gedachtegoed heeft ontwikkeld tot iets wat ik niet langer steun. Het neoconservatisme was gebaseerd op een geheel van samenhangende principes dat tijdens de Koude Oorlog over het algemeen tot een verstandige binnen- en buitenlandse politiek leidde. Die principes kunnen echter op diverse manieren worden geïnterpreteerd, en in de jaren negentig werden ze gebruikt als rechtvaardiging voor een Amerikaanse buitenlandse politiek waarin te sterk de nadruk werd gelegd op het gebruik van geweld en die logischerwijs tot de oorlog tegen Irak leidde.

Lees meer...

De val van de libertariërs - Francis Fukuyama - vrijdag 31 januari 2003

De vrije-markt revolutie die begon met het aan de macht komen van Margaret Thatcher en Ronald Reagan aan het einde van de jaren '70 heeft eindelijk zijn Thermidor, of keerpunt, bereikt. Hoewel de scheidingslijn tussen libertarisme en klassiek liberalisme niet altijd duidelijk is, kan men stellen dat libertarisme een radicaal dogma is, waarvan de grenzen steeds duidelijker worden. De libertarische vleugel van de revolutie liep zichzelf ondertussen voorbij en voert nu nog enkel achterhoedegevechten op twee fronten: het buitenlands beleid en de biotechnologie.

Lees meer...

Donald Trumps Ministerie van Waarheid - Katleen Gabriels -

Het aanvallen van de pers is één van de weinige constanten in het dissonante discours van Trump sinds hij besliste mee te dingen naar het Oval Office. De media maken deel uit van het establishment dat hij zo verafschuwt. Met hetzelfde pathos waarmee hij in The Apprentice ‘You’re fired!’ riep, snauwde hij onlangs op een persconferentie ‘You are fake news!’ naar een CNN-journalist. Vijanddenken en constante verdachtmakingen maken deel uit van zijn strategie. Stelselmatig worden bestaande normen uitgehold.

Lees meer...

Inburgering is de enige oplossing - Sven Gatz - vrijdag 15 november 2002

De jongste weken woedt het publieke debat rond de concrete invulling van de multiculturele samenleving ('het failliet van het integratiebeleid') in alle hevigheid. Sommigen, zoals de Arabische nationalist Abou Jahjah, spitsen zich tot meerdere eer en glorie van zichzelf overmatig toe op de versterking van de eigen culturele identiteit (Arab Pride) van bepaalde allochtonen: eigen scholen, een eigen zuil, ... Anderen, zoals de Federatie van Marokkaanse Democratische Organisaties, focussen eerder op de aanhoudende sociale discriminatie van allochtonen in zowat alle domeinen van onze samenleving. Inburgering is volgens Sven Gatz de enige oplossing.

Lees meer...

Identiteit versus burgerschap - Sven Gatz - vrijdag 04 december 2009

Kort samengevat bestaat succesvolle inburgering bij de gratie van twee factoren: bereidwilligheid van de nieuwkomer om zich enkele zaken eigen te maken, niet in het minst een grondige kennis van het Nederlands, en een maatschappij die ervoor zorgt dat hij of zij over gelijke startkansen beschikt. Op die manier beschouwd gaat het over heel concrete zaken die via de juiste beleidsdaden kunnen worden gerealiseerd. Dat is de echte uitdaging: eerder een gemeenschappelijk maatschappelijk platform zoeken en vinden rond actief burgerschap dan blijven vasthangen in een debat over identiteit. Dat is het verschil tussen kosmopolitisch humanisme en nationalisme.

Lees meer...

Immigratie en hoe er mee om te gaan - Sven Gatz en Herman Schueremans - vrijdag 02 juni 2006

Voor ons is multiculturaliteit geen punt van geloof, geen ideologie, maar eerder een realiteit die je met de goede én de slechte aspecten ervan zo goed mogelijk in banen moet proberen te leiden. Of het nu Afrikaanse bootvluchtelingen zijn die stranden op de kusten van Sicilië, vertwijfelde kerkasielzoekers in Antwerpen of Oost-Europese invullers van Westerse knelpuntberoepen, het begint ons stilaan te dagen: migratie dringt steeds meer ons dagelijks leven binnen en het ziet er niet naar uit dat dit snel zal verdwijnen. Niets doen is geen optie. Hieronder tien richtlijnen, tien managementregels voor de multiculturele maatschappij, die hierop een antwoord willen bieden.

Lees meer...

Nos enfants ont-ils besoin de cours philosophiques ou de philosophie? - Nadia Geerts -

Remplaçons donc les cours de religion et de morale par un cours de philosophie, de citoyenneté et d’étude des religions. Les religions n’ont que faire à l’école, si ce n’est en tant que fait culturel à étudier comme tel. Le catéchisme, l’enseignement du dogme, devrait être réservé à la sphère familiale. Nos enfants ont un besoin urgent d’apprendre à penser. Rationnellement. Librement. Ce qui ne veut pas dire «comme ils veulent», mais par un travail laborieux, douloureux parfois, mais jouissif in fine, d’émancipation des idées reçues, des dogmes, des préjugés.

Lees meer...

Pleidooi voor de opkomstplicht - Wim Geluykens -

Het stemrecht dient niet louter te worden gezien als een recht van de burger, maar evenzeer als een noodzaak voor de overheid om van elke stemgerechtigde diens waardeoordeel over de omgang van de staat met de verkregen rechten te kunnen bekomen. Een opkomstplicht die dat stemrecht faciliteert, heeft daarom absoluut zijn plaats in een liberale democratie, net omdat ze helpt de rechten van het individu en het voortbestaan van de democratische basis van de staat te garanderen.

Lees meer...

De banaliteit van het pesten - Alicja Gescinska - vrijdag 26 november 2010

Pesten is geen banaliteit, hoe alledaags de pestkoppen ook mogen lijken. Het dreigt levens te verpesten. De man die jarenlang in Henegouwen getreiterd werd, hield er een spraakgebrek aan over. Een andere gepeste collega schieten nog altijd de ogen vol als hij erover vertelt. En tien jaar geleden pleegde een eenentwintigjarige postbode nog zelfmoord na aanhoudende pesterijen. Waar was toen dat individu dat zijn hart volgt en zijn verstand laat spreken? Zo iemand is elke dag nodig, altijd en overal, want steeds gaan de pesterijen door. Dat was toen zo, in 2000. En zo is het ook nu weer, in 2010. Dat ene individu dat neen zegt en opstaat en daarmee een kleine heldendaad stelt.

Lees meer...

Geen zelfcensuur, wel zelfontplooiing - Alicja Gescisnka - vrijdag 30 november 2012

Er is niets mis met twee mannen die hand in hand lopen. Er is ook niets mis met korte rokjes en ook niet met zomerse bloesjes. En er is ook niets mis met studenten die hun jeugdigheid uitleven in een verkleedpartij. Wel met mensen die zich onverdraagzaam en gewelddadig opstellen. In de pas van zulke mensen moeten we niet lopen. De maatschappij is verscheiden, en die verscheidenheid moet ook in de openbare ruimte zichtbaar kunnen zijn. We mogen niet evolueren tot een kleurloze samenleving, waarin iedereen zich zo onopvallend mogelijk moet gedragen, uit angst om anders gemolesteerd of beledigd te worden.

Lees meer...

Migratie als instrument tegen verouderingskwalen - Farhad Golyardi - vrijdag 21 februari 2003

Volgens de Verenigde Naties staat de wereldbevolking op 6,3 miljard en dit zal 9,3 miljard zijn in het midden van deze eeuw. Mensen van 60 jaar of ouder zullen in aantal toenemen van 629 miljoen naar bijna 2 miljard in 2050. En daarbij veroudert de ouderenpopulatie zelf ook nog. Het segment 80 jaar en ouder is daarbinnen het snelst groeiend. Dit aandeel zal binnen de groep van 60 en ouder groeien van 12 naar 19% in 2050. De vergrijzing van de wereld is een natuurlijk gevolg van vruchtbaarheidscijfers en toenemende levensverwachtingen. Daarom is immigratie nodig.

Lees meer...

De mens moet groenere manieren koesteren - Michael Gorbatsjov - vrijdag 13 juni 2003

De relatie tussen mens en natuur is het meest acute wereldprobleem geworden - een probleem dat de spanning weergeeft, die inherent is aan de moderne beschaving. Het is duidelijk dat het einde van onze beschaving in zicht is. Dat is echter nog niet het einde van de wereld, mits we erkennen dat de ecologische crisis de crisis weert van onze traditionele waarden en doelen en dat we erkennen dat het noodzakelijk is om de oude inzichten en standpunten over de natuur te heroverwegen om zo een nieuw niveau te bereiken in de studie van de wetten die het systeem regeren, waarin mens en natuur verenigd zijn.

Lees meer...

Over de toekomst van Europa - Jurgen Habermas - vrijdag 17 maart 2006

Europa moet de moed hebben om een hervorming door te voeren die de Unie niet enkel een efficiënte besluitvorming, maar ook een eigen buitenlandminister, een rechtstreeks verkozen president en een eigen financiële basis verschaft. Deze eisen kunnen het voorwerp zijn van een referendum dat gepaard kan gaan met de volgende verkiezingen van het Europees Parlement. Het voorstel zou als aanvaard worden beschouwd, indien het de ‘dubbele meerderheid’ van de staten en stemmen van de burgers zou bereiken. Tegelijk zou dat referendum enkel bindend zijn voor de lidstaten waarvan een meerderheid van de burgers zich voor de hervorming uitspreekt.

Lees meer...

Links moet orthodoxe islam hard aanpakken - Femke Halsema - vrijdag 15 oktober 2010

Godsdienstvrijheid betekent dat je gelovig kan zijn én praktizerend homoseksueel op een reformatorische school. Het betekent ook dat een jonge Islamitische vrouw, zonder hoofddoek, niet vernederd mag worden of thuisgehouden omdat ze volgens islamitisch gezag onrein zou zijn. Je aard, je geslacht of je politieke voorkeuren mogen je niet afhouden van je vrije geloofsbeleving. Zoals geloof geen grond voor uitsluiting mag zijn, mogen je sekse of je seksualiteit dat ook niet zijn. Kortom. Vrije godsdienstbeleving verdient actieve bescherming. Godsdienstvrijheid is voor mij een individueel recht. Het collectief staat niet boven het individu.

Lees meer...

Het gevaar van legalisten - August Hans Den Boef - vrijdag 23 november 2007

De radicale islam wint in Nederland aan populariteit, via een niet-gewelddadige maar wel zeer onverdraagzame en antidemocratische variant, het politiek salafisme. Dat blijkt uit het rapport Radicale dawa in verandering, de opkomst van islamitisch neoradicalisme in Nederland van de AIVD. De dienst bekritiseert in dit verband ook het debat over moslimradicalisme in Nederland. Dat wordt nu vooral gedomineerd door 'relativisten' en 'absolutisten'. De AIVD pleit terecht voor een ‘meer realistische benadering’, maar vergeet daarbij een derde en even contraproductieve stroming in het debat: de ‘legalisten’.

Lees meer...

Reborn Christian Bush is antiliberaal - August Hans Den Boef - vrijdag 25 maart 2005

Wat veel Amerikanen verwachtten na de herverkiezing van George W. Bush gebeurt ook daadwerkelijk: religieus rechts gaat verzilveren dat het meer vertegenwoordigers in Senaat en Congres telt dan ooit. Onder leiding van ‘reborn christian’ Bush. De eerste krachtmeting was het tragische geval Terri Schiavo, die volgens artsen al 15 jaar in ‘vegetatieve toestand’ verkeert, maar volgens de christenen nog vol leven zit. Haar echtgenoot wilde al in 1998 de voeding laten stopzetten, maar de familie weigerde dit toe te staan en stapte naar de rechter. Die kon niet anders dan de deskundige medici en de echtgenoot gelijk geven. Maar Bush geeft zich niet gewonnen.

Lees meer...

Wordt Nederland eindelijk ook legaal seculier? - August Hans Den Boef - vrijdag 03 december 2004

Sinds de Franse tijd – de mooie patriotten-Grondwet van 1798 - was godslastering in Nederland niet meer strafbaar. Na de restauratie die de Oranje stadhoudersfamilie zowaar promoveerde tot heuse monarchen, wilden de belangrijkste rechtsgeleerden en politici dat graag zo houden. Bij Thorbeckes Grondwet van 1848 keerde de strafbaarstelling dan ook niet terug en evenmin in latere toevoegingen. De verzuiling die later in de negentiende eeuw ontstond – voornamelijk een gereformeerde en katholieke aangelegenheid – schiep wel de behoefte bij gelovigen om hun politieke macht om te zetten in wettelijke dominantie van hun levensbeschouwing.

Lees meer...

Verdoving bij slachten als testcase - August Hans den Boef - vrijdag 20 mei 2011

De christelijke partijen staan er op dat de vrijheid van godsdienst boven andere wetten en regels verheven blijft. Een zoveelste argument om die als expliciete vermelding uit de wet te halen, omdat die vrijheid reeds via andere wetten volledig wordt gedekt. Volgens die andere wetten en regels zouden praktijken als kinderbesnijdenis en onverdoofd slachten veel moeilijker kunnen worden verdedigd. Dat hebben de gelovigen scherp gezien. Hun beroep op godsdienstvrijheid om een uitzonderingspositie inzake de slachtwetten benadrukt namelijk ook een rechtsongelijkheid vergeleken met andere groepen.

Lees meer...

Over multiculturalisme en cultuurrelativisme - August Hans den Boef -

Rechts heeft multiculturalisme en cultuurrelativisme geperverteerd. Hoezo? Lieden als Wilders en Dewinter zijn toch geharnaste tegenstanders van deze politieke begrippen? Die propageren een monoculturele blanke identiteit waaraan nieuwkomers zich moeten aanpassen. Zij beschouwen op moslims als een monocultureel, premodern blok waarvan de cultuur niet met de democratische seculiere rechtsstaat valt te verenigen. Ik bedoel een ander soort rechts. Het rechts van sommige nieuwkomers en hun autochtone apologeten. Hun politieke overtuiging is helder als glas: rechts, nationalistisch en zeer loyaal jegens het politiek-religieuze establishment in het land van herkomst.

Lees meer...

De hoofddoek als middel tot integratie en het tegendeel - August Hans den Boef - vrijdag 01 december 2006

Voor de samenleving zou het dan ook beter zijn dat traditionele, orthodoxe en integristische mannelijke gelovigen met lustproblemen een therapie volgen, dan dat ze al die arme vrouwen schuldig verklaren en krankzinnige kledingvoorschriften voorschrijven. Misschien moeten ze zelf een sluier dragen, zoals de Franse auteur Chahdortt Djavann meent. Vrouwen die het dragen van een sluier een symbool van emancipatie vinden, noemt ze kampbewakers en collaborateurs. Ze wijst op de substantieel onrustbarende aanwezigheid van incest en pedofilie in moslimlanden. De sluier is volgens haar de gele ster van de vrouw. Stigma van discriminatie. Uiteindelijk heeft Djavann gelijk.

Lees meer...

Over multiculturalisme en cultuurrelativisme - August Hans den Boef - vrijdag 30 mei 2008

Rechts heeft multiculturalisme en cultuurrelativisme geperverteerd. Hoezo? Lieden als Wilders en Dewinter zijn toch geharnaste tegenstanders van deze politieke begrippen? Die propageren een monoculturele blanke identiteit waaraan nieuwkomers zich moeten aanpassen. Zij beschouwen op moslims als een monocultureel, premodern blok waarvan de cultuur niet met de democratische seculiere rechtsstaat valt te verenigen. Ik bedoel een ander soort rechts. Het rechts van sommige nieuwkomers en hun autochtone apologeten. Hun politieke overtuiging is helder als glas: rechts, nationalistisch en zeer loyaal jegens het politiek-religieuze establishment in het land van herkomst.

Lees meer...

Serieuze wetenschap negeert ID-geloof - August Hans den Boef - vrijdag 03 juni 2005

Minister Van der Hoeven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap wil een breed debat over de evolutietheorie en de scheppingsgedachte. Dit onder de suggestie van democratisering, van eerlijke afspiegeling, want religieuze opvattingen moeten volgens haar even serieus worden genomen als wetenschappelijke. Schokkend is dat de minister niet begrijpt hoe wetenschap werkt. De ‘incompleetheid van de evolutietheorie’ is geen gebrek, laat staan een aanleiding die theorie gelijk te stellen aan obscurantisme, maar geeft de essentie van wetenschap aan. Er zijn veel theorieën die vragen openlaten, voor wetenschappers een drijfveer. Schokkend ook is dat de minister zich niet wil neerleggen bij de rol van religie in een seculiere samenleving.

Lees meer...

Deëscaleer het debat over islam en integratie - August Hans den Boef - vrijdag 30 april 2004

Er woedt een stellingenoorlog over religie en integratie: hier lig ik en ik kan niet anders. Paul Cliteur heeft volkomen gelijk als hij zich hieronder ongelukkig voelt. Ik interpreteer zijn actie dan ook vooral als een pleidooi voor minder trommels en trompetten. Een probleem scherp in beeld brengen, vergt niet altijd pejoratieven. Keer dus terug naar een tussengebied, waarin weer de reguliere termen van het debat een rol spelen. Niet verketteren, maar verkennen, geen sweeping statements, maar onderbouwde observaties.

Lees meer...

Naar een ramadan lite? - August Hans den Boef - vrijdag 04 november 2005

Waarom toch zien we tijdens de ramadan in onze omgeving zoveel vermoeide moslims? Waarom is er zoveel ziekteverzuim op school en werk? Waarom moeten zoveel sporters met honger de training staken? Is die onthouding werkelijk zo gezond? Het gaat immers niet alleen om het vasten, maar ook om het eten op ongezonde, late tijdstippen dat daarvan het gevolg is: het bunkeren. En om de duur van een maand, onder een regime dat veel en veel ingrijpender en zwaarder is dan dat van traditionele katholieken na het carnaval. Medici en gezondheidzorgers dienen de patiënt ondubbelzinnig te wijzen op de risico’s van hun gedrag. Niet bespreken, maar waarschuwen.

Lees meer...

De hadj als een dodelijke cakewalk - August Hans den Boef - vrijdag 27 januari 2006

Processies en andere religieuze optochten, voor gelovigen en ietsisten rituelen van een grote spirituele kracht, houden voor ongelovigen altijd iets van een kermis. Zo ook de hadj. Denk aan het werpen van 21 steentjes naar de duivel. Kermisachtig lijkt ook het kussen van de steen – als in het Ierse Blarney. De ene steen die voortaan al die godenbeelden van de concurrentie moest vervangen toen Mohammed de pelgrimsplaats Mekka had overgenomen. Die beelden waren vernietigd: een zeer definitieve vorm van beeldenstorm. ‘Van alle maken is doodmaken/wel het volmaaktste’, dichtte Gerrit Kouwenaar ooit.

Lees meer...

De ethiek van Maledictus XVI - August Hans den Boef - vrijdag 27 maart 2009

Tegenwoordig zullen nog maar weinig jongeren de paus toezingen. Benedictus XVI wil zijn controversiële voorganger Pius XII heilig laten verklaren en heeft in verband met een voorgenomen bezoek aan Israël de eis gesteld dat deze oorlogspaus in het herdenkingscentrum Yad Vashem wat positiever wordt gepresenteerd. Vorig jaar sprak de Benedictus op Goede Vrijdag een gebed uit voor de redding van de kerk ‘in heel Israël’ - een eufemisme voor het oude gebed ter bekering van de joden. Een jaar daarvoor bekrachtigde hij het dogma dat protestanten geen kerk vormen 'in de eigenlijke zin'. En hij ging door met het benoemen van aartsconservatieve bisschoppen.

Lees meer...

De mythe van de seculiere morele chaos - Sam Harris - vrijdag 26 oktober 2007

Gelovigen beweren regelmatig dat het atheïsme verantwoordelijk was voor een aantal van de meest afgrijselijke misdaden van de 20ste eeuw. Zijn atheïsten inderdaad minder moreel dan gelovigen? Terwijl het waar is dat Adolf Hitler, Jozef Stalin, Mao Zedong en Pol Pot in verschillende mate areligieus waren, waren ze niet speciaal rationeel. Hun uitspraken waren weinig minder dan een litanie van waanvoorstellingen - waanvoorstellingen over ras, economie, nationale identiteit, het verloop van de geschiedenis of de morele gevaren van het intellectualisme. In veel opzichten was godsdienst hier bovendien direct de schuldige.

Lees meer...

Ayaan Hirsi Ali overgelaten aan fanatici - Sam Harris en Salman Rushdie - vrijdag 12 oktober 2007

Ayaan Hirsi Ali zou de eerste vluchteling uit West-Europa kunnen zijn sinds de Holocaust. Daarom is zij een unieke en onmisbare getuige van zowel de kracht als de zwakheid van het Westen: van zowel de rijkdom van de open samenleving als van de grenzeloze energie van haar tegenstanders. Zij kent de uitdagingen waarmee we te kampen hebben in ons gevecht om de misogynie en het religieus fanatisme van de moslimwereld te beperken. Bovendien leeft zij dagelijks met de gevolgen van ons falen. Er is niemand beter geplaatst om ons eraan te herinneren dat tolerantie van intolerantie gelijk staat aan lafheid.

Lees meer...

De banier van de vrijheid - Rob Hartmans - vrijdag 06 oktober 2006

‘Vrijheid – Ach, wat een woord! Niemand kan uitleggen wat het eigenlijk inhoudt. Het is een bezoedelde vlag, maar zodra hij zich ontvouwt, volgt iedereen hem op weg naar alle deugden, alle misdaden en de dood.’ Dit is de ‘definitie’ van vrijheid die een van de hoofdpersonen uit Belle van Zuylens roman Drie vrouwen geeft. Dit boek verscheen in 1795, dus op het moment dat de Verlichting, die door velen werd gezien als de heerschappij van de rede, al was omgeslagen in een irrationele furie. De Franse revolutie, die de Verlichtingsidealen samenvatte in de leus ‘Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap,’ was ontaard in de Terreur en had geleid tot massamoord en oorlog.

Lees meer...

De stamvaders der tolerantie - Rob Hartmans - vrijdag 07 december 2007

Opvallend is dat auteurs die van mening zijn dat de grenzen van de tolerantie veel strenger bewaakt dienen te worden, en die zich meestal ter rechterzijde van het politieke spectrum bevinden, veelal het al even omstreden begrip Verlichting in stelling brengen. Het westerse tolerantiebegrip zou een product zijn van de Verlichting, en is zodoende ook alleen te hanteren binnen een context die er mede door gevormd is. Met andere woorden: wie de Verlichting – meestal gebruikt als afkorting voor begrippen als mensenrechten, individualisme, rechtsstaat, de scheiding tussen kerk en staat – niet accepteert, is zelf intolerant en kan derhalve geen aanspraak maken op onze verdraagzaamheid.

Lees meer...

In jonge kinderen investeren is efficiënt - James Heckman -

De omgeving op jonge leeftijd speelt een grote rol in de vorming van kinderen. Vaardigheden zorgen voor meer vaardigheden en leren zorgt voor meer leren. Voordelen op jonge leeftijd stapelen zich op; evenals nadelen. Het later remediëren van gebreken op jonge leeftijd is duur en dikwijls te duur, hoewel investeringen op latere leeftijd ook noodzakelijk zijn omdat investeringen over een langere periode complementair zijn. Bewijs inzake de technologie van de vorming van vaardigheden toont het belang van investeren op jonge leeftijd. Gezien het huidige niveau van overheidssteun, investeert Amerika niet genoeg in jonge, benadeelde kinderen.

Lees meer...

Kunnen democratie en theocratie met elkaar leven? - Magda Heeffer - vrijdag 17 oktober 2008

Met de grote toevloed aan immigranten uit een niet-christelijke gemeenschap, zoals de moslims, diende zich in onze contreien een andere geloofsgroep aan. De principes vrijheid en gelijkheid bleven onverminderd van kracht, vanuit de westerse positie. Het is echter eenrichtingsverkeer. Want de dominante, fundamentalistische versie van de islam hanteert een uitsluitingsmechanisme dat binnen noch buiten de islam ruimte laat voor dialoog. Er is maar één absolute waarheid en dat is die van de islam. Eigenlijk is dit niets nieuws. Het jodendom, het christendom en de islam zijn alle drie religies die menen de Waarheid in pacht te hebben.

Lees meer...

Op leven en dood - Magda Heeffer -

De stijgende ziektekosten en de betaalbaarheid daarvan leiden al decennia tot een ethisch-politieke discussie met de vraagstelling of er een grens kan of moet worden getrokken bij de zorgverstrekking en zo ja waar, wanneer en voor wie. Deze discussie raakt aan de principes van vrijheid, gelijkheid en solidariteit in een democratische rechtsstaat. De normen aanpassen aan de evolutie van veranderingen is een delicate materie. Welke keuzen moet men maken? Theorieën over maatregelen vliegen rond, maar voor ze praktijk worden is er vaak alweer een onderzoek dat die ontkracht.

Lees meer...

Hogere en lagere cultuur? Twee eeuwen misverstand - Magda Heeffer -

Engeland heeft twee vooraanstaande filosofen voortgebracht die met hun ethische theorieën tot in de jaren zestig van de twintigste eeuw de toon aangaven: Jeremy Bentham (1748-1832) en zijn leerling John Stuart Mill (1806-1873). Tot vandaag worden hun ideeën nog levendig bediscussieerd. Dit nuttigheidsdenken, het utilitarisme, is ontstaan uit de Verlichting en bracht veranderingen op economisch, juridisch, sociaal en politiek vlak. Hun ideeën over cultuur staan echter lijnrecht tegenover elkaar. Daardoor ontstond en bleef het absurde onderscheid tussen hogere en lagere cultuur.

Lees meer...

Hogere en lagere cultuur? Twee eeuwen misverstand - Magda Heeffer -

Engeland heeft twee vooraanstaande filosofen voortgebracht die met hun ethische theorieën tot in de jaren zestig van de twintigste eeuw de toon aangaven: Jeremy Bentham (1748-1832) en zijn leerling John Stuart Mill (1806-1873). Tot vandaag worden hun ideeën nog levendig bediscussieerd. Dit nuttigheidsdenken, het utilitarisme, is ontstaan uit de Verlichting en bracht veranderingen op economisch, juridisch, sociaal en politiek vlak. Hun ideeën over cultuur staan echter lijnrecht tegenover elkaar. Daardoor ontstond en bleef het absurde onderscheid tussen hogere en lagere cultuur.

Lees meer...

De dwang van de islam - Michiel Hegener - vrijdag 15 december 2006

In één cruciaal opzicht zijn de niet-moslims in de islamitische wereld verrassend in het voordeel. Als het gaat om een fundamenteel aspect van vrijheid – de vrijheid om van godsdienst te veranderen – hebben zij meer rechten dan moslims. Katholieken in Irak, zoroastrianisten in Iran en kopten in Egypte, maar ook boeddhisten in Afghanistan en hindoes in Pakistan zijn stuk voor stuk vrij om hun geloof af te zweren en zich vervolgens eventueel aan te sluiten bij een andere religieuze groep. Dat recht hebben moslims absoluut niet. In al die landen verkeren moslims die van religie willen veranderen in levensgevaar. Voor elke moslim geldt: eruit stappen mag nooit.

Lees meer...

Zwijg niet over onvrijheid van de islam - Michiel Hegener - vrijdag 05 mei 2006

Religie is een stelsel van opvattingen over transcendent universum; gebed en/of meditatie zijn sleutels om tijdens het aardse leven toegang te houden tot het transcendente. De drager van die opvattingen en sleutels is het individu en niet de groep, dat is de essentie van vrijheid van godsdienst. Door het verbod op afvalligheid stelt de islam de groep boven het individu, en schendt daarmee de vrijheid van godsdienst stelselmatig en grootschalig. Respect voor de islam ontneemt ons het zicht op het totale gebrek aan respect binnen de islam voor de vrijheid van godsdienst van het individu.

Lees meer...

Het einde van het zelfbeschikkingsrecht - Jacomijn Hendrickx - vrijdag 06 mei 2005

De collectieve zorgplicht dient heroverwogen te worden op kans en gevolgen. Zodat alleen die zaken collectief verzekerd worden die om collectiviteit vragen. Het is in het belang van het collectief om risico’s te dekken die een individu niet zelfstandig kan afdekken. Ieder individu dient in zijn eigen huishouden rekening te houden met de risico’s en ongemakken die bij het leven horen. Hij doet dit door te anticiperen op de kosten van reële risico’s en ongemakken via spaarzaamheid of door ze zelfstandig te verzekeren. Of in de terminologie van Locke: het is niet de collectieve verantwoordelijkheid om de individuele verantwoordelijkheid van good husbandry over te nemen.

Lees meer...

Het belang van de markttoets - Jacomijn Hendrickx -

De overheid heeft een aantal zaken uitbesteedt aan de markt met het doel om prijsdifferentiatie en een verbetering van de service te genereren. Zo zijn de Nederlandse Spoorwegen verzelfstandigd en vinden er aanbestedingen plaats in het busvervoer. Het nieuwe zorgstelsel moet via marktwerking verbeteren. Recentelijk is ook de energiemarkt geprivatiseerd en moeten burgers en bedrijven zelf bepalen bij wie ze de stroom afnemen. Met de introductie van commerciële zenders op radio en televisie zijn ook de omroepen tot marktgebied verklaard. Voldoet de wijze van vermarkten echter wel aan de eisen van de markt? Laten we ze toetsen.

Lees meer...

Emancipatie kost geld - Karin Heremans -

Na een week van sociale onrust komt ook u, als Minister van Onderwijs onder vuur te liggen omdat u, en ik citeer uw beleidsbrief: ‘de basistoelage in het onderwijs voor elke leerling gelijk’ wil maken. Dat levert u niet alleen vlammende kritieken op, de onwennige communicatie waarmee u reageert baart me zorgen. Aan het extra-geld voor omkadering met leerkrachten voor kansarme leerlingen wordt niet geraakt. En er zal eerst gewacht worden op het resultaat van twee onderzoeken. Toch bevestigt u meteen ook dat u de criteria ‘meer wil objectiveren’ en hoe dan ook naar een ‘meer gelijke basistoelage’ wil.

Lees meer...

Emancipatie kost geld - Karin Heremans -

Na een week van sociale onrust komt ook u, als Minister van Onderwijs onder vuur te liggen omdat u, en ik citeer uw beleidsbrief: ‘de basistoelage in het onderwijs voor elke leerling gelijk’ wil maken. Dat levert u niet alleen vlammende kritieken op, de onwennige communicatie waarmee u reageert baart me zorgen. Aan het extra-geld voor omkadering met leerkrachten voor kansarme leerlingen wordt niet geraakt. En er zal eerst gewacht worden op het resultaat van twee onderzoeken. Toch bevestigt u meteen ook dat u de criteria ‘meer wil objectiveren’ en hoe dan ook naar een ‘meer gelijke basistoelage’ wil.

Lees meer...

Dit kan een school doen tegen radicalisering - Karin Heremans -

Meer dan ooit laait de discussie op over hoe we de radicalisering kunnen vermijden, onder meer via onderwijs. Wij hebben al ruim tien jaar een project dat werkt: dompel de leerlingen niet onder in één godsdienst of levensbeschouwing, maar leer ze grondig kennismaken met alle andere. ‘Actief Pluralisme’ is de algemene beleidslijn van het Pedagogisch Project van het GO! Afhankelijk van hun specifieke context hebben verschillende scholen er eigenzinnig schoolbeleid rond gemaakt. Desondanks is er toch opnieuw debat nodig rond de plaats van levensbeschouwingen op school.

Lees meer...

Verbod op levensbeschouwelijke kentekens leidt tot meer vrijheid - Karin Heremans -

Op 1 september 2009 werd in het Koninklijk Atheneum van Antwerpen een verbod op levensbeschouwelijke kentekens ingevoerd. Nu, ruim drie jaar later, zijn de sociale druk en de dreigende monopolisering van denken en handelen in de school afgewend. Individuele vrijheid, gelijkwaardigheid en vrije keuze staan weer centraal, er is meer openheid. Het is paradoxaal maar het verbod leidt net tot meer (godsdienst)vrijheid voor iedereen. Tal van dingen waar vroeger onder religieuze druk discussie rond was, maken nu terug deel uit van ons dagelijks schoolbeleid: turnen, zwemmen, een schoolbal, studiereizen in binnen- en buitenland, enzovoort.

Lees meer...

Mills onvoltooide socialisme - Cor Hermans - vrijdag 12 juni 2009

Tal van voorbeelden, en zijn onvolprezen inzet voor het vrouwenkiesrecht, maken duidelijk dat Mill tot de linkervleugel van de liberale partij behoorde, tot de advanced Liberals. Dit maakt Mill natuurlijk nog niet tot een socialist. Ik beweer niet dat de progressieve liberaal Mill de overstap naar het socialisme maakte. Maar ik ben ervan overtuigd dat men naar waarheid drie dingen wél kan beweren: (1) dat Mill in alle opzichten een open discussie met het socialisme wilde aangaan; (2) dat hij sympathie had voor bepaalde vormen van socialisme; (3) en dat hij ervan overtuigd was dat een gematigd socialisme te verenigen was met zijn eigen filosofische uitgangspunten.

Lees meer...

Maak het lerarenberoep aantrekkelijker - Marnix Heyndrickx - vrijdag 05 november 2010

Leerkrachten beter belonen sensu stricto lijkt gezien de inkrimping van het huidige budget voor onderwijs onmogelijk. Maar men zou het beroep van leerkracht ook niet-financieel kunnen herwaarderen – lees belonen – door het beroep an sich aantrekkelijker te maken. De werkdruk verminderen zou al een eerste stap in de goede richting zijn; weer werkplezier creëren een volgende. Tot onze grote treurnis moeten wij vaststellen, dat in de oriënteringsnota van minister Smet daarover met geen woord wordt gerept. Ook de voorstellen van de commissie Monard, die de basis vormden voor de oriënteringsnota, besteedt geen regel aan de implicaties voor het onderwijzend personeel.

Lees meer...

Het recht om te beledigen - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 17 februari 2006

Ik sta hier om het recht op beledigen te verdedigen. Het is mijn overtuiging dat de kwetsbare onderneming genaamd democratie niet kan bestaan zonder vrije meningsuiting, in het bijzonder in de media. Journalisten mogen de plicht om vrijuit te spreken, die mensen in andere continenten wordt ontzegd, niet overboord gooien. Ik ben van mening dat het correct was om de cartoons over Mohammed in Jyllands-Posten te publiceren en dat het juist was om ze te herpubliceren in andere kranten over geheel Europa. De politici die stelden dat het publiceren en herpubliceren van de tekeningen 'onnodig', 'ongevoelig', 'onrespectvol' en 'slecht' is, moeten zich schamen.

Lees meer...

Zij zetten zichzelf buitenspel - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 08 december 2006

Vele moslima’s worden gedwongen het lichaam vergaand te verhullen. De islamitische sluier, hoofddoek of anderszins, is het zichtbare symptoom van hun meer omvattende onderwerping. Moslima’s dienen te gehoorzamen, toestemming te vragen van hun mannelijke ‘superieuren’ als zij, meestal onder begeleiding, het huis verlaten. Deze slachtoffers van de hen omringende krachten hebben bijna altijd zeer weinig scholing genoten, ongeacht of ze nu in Saoedi-Arabië of Engeland leven. Zij trouwen jong, via gearrangeerde of gedwongen huwelijken, en worden getraind voor een dociel bestaan. Zij zijn onzichtbaar, precies zoals voorgeschreven door hun geloof.

Lees meer...

De werkelijkheid is grimmig geworden - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 28 april 2006

Mijn eerste ervaring – als ik het zo mag zeggen – had ik op de hogeschool De Horst in Driebergen. Het was 1994. De economieleraar stelde zich voor: ‘Ik ben die en die en ik ben homo’. Er werd gelachen. Ik zat daar met open mond. Was hij veranderd in een beest – zo keek ik hem aan. Had ik het wel goed gehoord? Lag het aan mijn Nederlands? Eigenlijk was ik ook teleurgesteld dat hij er zo gewoon uitzag. Was dat nou alles? Hij stond daar ontspannen voor de klas en maakte grapjes: ‘Ik ben homo maar kan toch wel economie geven’. Maar de tijd van grapjes is voorbij. De werkelijkheid is grimmig geworden.

Lees meer...

Ik moet weer mijn koffers pakken - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 19 mei 2006

Ik ga weg, maar de vragen blijven. De vragen over de toekomst van de islam in ons land, over de onderdrukking van vrouwen in de islamitische cultuur en over de integratie van de vele moslims in het Westen. Het is zelfbedrog om te denken dat alles weer zal worden als vroeger: na elf september is de wereld veranderd. Ik ga door met het stellen van ongemakkelijke vragen. De weerstanden die dat oproept, zijn voor iedereen duidelijk. Ik voel de plicht om anderen te helpen in vrijheid te leven, zoals anderen dat ook voelen voor mij. Dat ik aan die emancipatie kan bijdragen - of dat nu in Nederland is of in een ander land – stemt mij gelukkig.

Lees meer...

Het belang van interculturele nieuwsgierigheid - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 25 november 2005

Er zijn periodes in de geschiedenis waarin veel ontdekkingen zijn gedaan en periodes waarin dit minder het geval was. Ook zijn er in sommige delen van de wereld meer ontdekkingen gedaan dan in andere. Dit is niet toevallig. Het houdt verband met de mate van vrijheid van het individu, die er in de betreffende periode of in het betreffende deel van de wereld heerst. Ook in Nederland zijn belangrijke ontdekkingen gedaan. Nederlanders zijn over het algemeen nieuwsgierige mensen, die veel individuele vrijheid genieten. De laatste tijd denk ik echter waar te nemen, dat wij in Nederland veel onderzoeksinspanning leveren, maar weinig nieuws meer ontdekken.

Lees meer...

Open brief aan burgemeester Job Cohen - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 02 april 2004

Met uw stelling dat de islamitische minderheden in Nederland kunnen integreren via hun religie, maakt u een grote en fundamentele fout. Waarin moeten moslims integreren? In een seculiere, geindividualiseerde samenleving. In een democratische rechtsstaat die tot stand is gebracht en onderhouden wordt door stervelingen, niet door een God. In een samenleving waarin mannen, vrouwen, hetero's en homo's gelijke rechten en plichten hebben. Een samenleving waarbij ouders trachten hun kinderen - zowel meisjes als jongens - op te voeden tot zelfstandige individuen die na hun achttiende levensjaar verantwoordelijke burgers zijn.

Lees meer...

Dames en heren, ik ga door! - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 21 januari 2005

De afgelopen weken waren verwarrend en verdrietig. Ik ben bedolven onder reacties: felle kritiek en hartstochtelijke aanmoedigingen om door te gaan. In het bijzonder de woorden van de moeder van Theo van Gogh aan mij hebben me enorm geraakt. Vaak heb ik in verloren uren zitten grasduinen. In een koffer vol met brieven en e-mails van mensen die ik niet ken, maar met wie ik me zeer verbonden voel. Dat bracht in de weken van afzondering Nederland weer wat dichterbij.

Lees meer...

De derde feministische golf - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 05 november 2004

Wat mij verontrust, is de geringschatting die er onder de Nederlandse en Belgische multiculti's lijkt te bestaan ten aanzien van vrouwen en meisjes van moslimafkomst. Dat hun niet gegund wordt wat vanzelfsprekend is voor Nederlandse en Belgische vrouwen, namelijk vrijheid. Dat wordt weggewuifd met: ach, dat is nu eenmaal hun cultuur. Een Nederlandse of Belgische vrouw in een blijf-van-mijn-lijfhuis moet haar man van haar lijf zien te houden, dat is al moeilijk genoeg. Een weggelopen, mishandelde moslima kampt niet alleen met haar echtgenoot, maar ook met haar vader, broers, zonen, ooms en neven.

Lees meer...

Normen en waarden stellen het prima - Marc Hooghe - vrijdag 09 januari 2009

Het wemelt van klachten over individualisering en een teloorgang van de maatschappelijke samenhang. Als je sommige conservatieve auteurs mag geloven, viert het egoïsme hoogtij. Alleen klopt dat helemaal niet, merkt Marc Hooghe op. De normen en waarden van onze samenleving verkeren volgens hem in goede gezondheid. De afgelopen decennia hebben we met z'n allen enorm veel vrijheid veroverd, vrijheid om onze eigen keuzes te maken. We hebben ook een enorme stap gezet naar meer gelijkheid, en de emancipatie van vrouwen zal de geschiedenis ingaan als de belangrijkste verwezenlijking van de twintigste eeuw.

Lees meer...

Lichte gemeenschappen - Menno Hurenkamp - vrijdag 12 mei 2006

Met mij gaat het goed, met de samenleving slecht, zoals het Sociaal en Cultureel Planbureau het algemene gevoel over Nederland recent omschreef. We bowlen alleen en niet meer in clubjes, heet dat onder academici. En zo, met die zelfgenoegzame teruggetrokkenheid, leggen we de bijl aan de wortel van de democratie. Want wie geen andere mensen ontmoet, die vertrouwt ze ook niet, en wie geen mensen vertrouwt, die ziet ook het nut van de publieke zaak niet in. Deze ontwikkeling biedt ruim baan voor pessimisten. Alleen al daarom moeten we er nog eens beter naar kijken. Want misschien klopt het beeld helemaal niet dat de maatschappij uiteenvalt.

Lees meer...

De kracht van de democratie - Frank J. Buijs - vrijdag 22 november 2002

Een democratie die geconfronteerd wordt met politiek geweld en terrorisme heeft de neiging te verharden en te verkrampen. Het democratische regelmechanisme dat gebaseerd is op overleg en overtuiging, acceptatie van meerderheidsbeslissingen en bescherming van minderheden, komt onder druk te staan als blijkt dat extremisten met gewelddadige middelen hun doelstellingen willen bereiken. Individuen realiseren zich hun kwetsbaarheid en worden terughoudender in hun uitlatingen. Democratische waarden als tolerantie, pluraliteit en diversiteit lijken een luxe waarvan onder bepaalde omstandigheden misschien moet worden afgestapt.

Lees meer...

Op weg naar een liberale wereldorde - Joep Jacobs -

Aan de hand van de ideeën van Rawls, Hayek, en in zekere zin ook Shue, heb ik een poging ondernomen een suggestie te doen op waar we ons voornamelijk om zouden moeten bekommeren om een rechtvaardigere wereld te creëren. Een rechtvaardige wereld is een wereld waarin mensen welzijn kunnen ervaren en de voorwaarden die ten grondslag liggen aan een leven in welzijn zijn besproken op een realistisch-utopische manier. Hayek heeft nooit over een internationale orde geschreven, in tegenstelling tot Rawls.

Lees meer...

Stank voor dank voor de zelforganisaties - Dirk Jacobs -

De stelling dat zelforganisaties integratie tegenwerken is klinkklare onzin. Natuurlijk zijn er migrantenverenigingen die enkel op zichzelf teruggeplooid zijn. De beschikbare cijfers over het globale plaatje van het allochtoon verenigingsleven zijn evenwel kristalhelder: wie lid is van een allochtone vereniging is doorgaans ook lid van een autochtone vereniging. De zelforganisaties vormen geen eilandjes in de samenleving. Via zelforganisaties worden, integendeel, eerder bruggen geslagen tussen de allochtone gemeenschappen en de autochtone gemeenschap. Ze ostentatief niet langer willen ondersteunen, staat hopelijk niet gelijk aan het opblazen van die bruggen.

Lees meer...

Vrouwenrechten gaan in Polen terug naar af - Teresa Jakubowska - vrijdag 17 februari 2006

Mee onder impuls van de katholieke kerk werd de wettelijke mogelijkheid op abortus in Polen fors teruggedraaid. Daarbij komt dat heel wat geneesheren het in geval van nood weigeren toe te passen. Om dan toch een abortus te ondergaan nemen de meeste vrouwen hun toevlucht tot de illegaliteit. In privé-klinieken gebeuren illegale abortussen tegen woekerprijzen, de meer bemiddelden reizen gewoon naar Duitsland, Rusland of Nederland. Wie het geld niet heeft, probeert het zelf, vaak met ernstige complicaties als gevolg. Ook worden steeds meer pasgeborenen in het ziekenhuis achtergelaten of zelfs in een plastic tasje op de vuilnisbelt achtergelaten.

Lees meer...

Bestrijd de alledaagse terreur - Ehsan Jami - vrijdag 12 oktober 2007

Wat ik betreur, is dat de Partij van de Arbeid met haar overweldigende geschiedenis van emancipatie en vooruitgangsdenken, zich niet durft uit te spreken over de dagelijkse gewelddadigheid in de islamitische gemeenschap. De terreur van alledag die meisjes en vrouwen voor de rest van hun leven met trauma’s belast. De terreur van alledag die individuen bijbrengt dat haat tegen ongelovigen door Allah beloond wordt. De terreur van alledag die van jongens verongelijkte vechtmachines maakt. Ik begrijp niet dat de minister van Integratie miljoenen euro’s wil investeren om een positief beeld van de islam te verspreiden. Dit is de naïviteit ten top. Investeer in de waarheid, in de feiten, in de werkelijkheid van de alledaagse terreur achter de voordeuren, in de slaapkamers, in de keukens.

Lees meer...

De totalitaire verleiding van Steve - Derk Jan Eppink - vrijdag 26 november 2004

Veel Vlaamse intellectuelen doen lachend over Steve Stevaerts Cubaanse expedities. Ze hebben niet in de gaten dat de socialistische leider lijdt aan een boosaardige kwaal: de totalitaire verleiding. De Franse filosoof Jean-François Revel schreef in 1976 een boek onder de titel La Tentation Totalitaire waarin hij linkse politici ervan beschuldigde te bezwijken voor de verleidingen van ‘progressieve dictators’ omdat die een ideale samenleving zouden nastreven. Deze progressieve politici zijn ziende blind in hun bewondering voor dictators die er niet zijn voor hun volk maar voor zichzelf.

Lees meer...

Literalisme binnen de wereldwijde islam leidt tot radicalisering - Gert Jan Geling -

Aan de radicalisering die uitmondt in het afreizen naar het kalifaat om daar deel te nemen aan de jihad liggen vele oorzaken ten grondslag. Sommige daarvan kunnen in de politieke en maatschappelijke sfeer gezocht worden, andere weer in de persoonlijke. Ook de factoren cultuur en religie spelen hierbij zeker een rol. Religie is niet per definitie een bron van radicalisering, in dat geval zouden er honderden miljoenen geradicaliseerde gelovigen rondlopen, maar bepaalde interpretaties van religie kunnen zeker bijdragen aan radicalisering.

Lees meer...

De illiberale praktijk van positieve discriminatie - Gert Jan Geling -

Eens in de zoveel tijd doemt zowel in Nederland als in België in politieke en maatschappelijke debatten het spook van de ‘positieve discriminatie’ weer eens op. Vaak als het gaat over een gebrek aan diversiteit in de publieke of private sector. ‘Positieve discriminatie’ is daarbij een instrument om het doel van grotere diversiteit te bereiken. Met name vanuit progressieve hoek is men nog wel eens voorander van dit fenomeen, en bepleit men de toepassing ervan dan ook openlijk. Echter, er kleven nogal wat nadelen aan vast.

Lees meer...

Vrijheid van meningsuiting, religie en zelfcensuur - Gert Jan Geling -

Indien wij zouden stellen dat wij onszelf zouden moeten censureren om moslims niet te kwetsen nemen wij automatisch aan dat moslims en de islamitische wereld onveranderlijk zijn, alsof over tijd religiekritiek en vrije meningsuiting in de islamitische wereld in de toekomst niet massaal geaccepteerd en gerespecteerd kunnen worden. Dit is juist een vorm van minachting tegenover moslims die wel om weten te gaan met vrije meningsuiting en een klap in het gezicht van diegene die in moslimlanden dagelijks strijd leveren voor meer vrijheid.

Lees meer...

Nationalisten zijn slecht voor Vlaanderen - Assita Kanko - vrijdag 04 juni 2010

De nationalisten hebben te weinig ambitie voor Vlaanderen. En wat ze aan ambitie hebben, willen ze enkel en alleen voor Vlaanderen en Vlamingen. De nationalisten hebben geen zelfvertrouwen. Wat ze feitelijk zeggen is dat ze de toekomst niet aankunnen en nu al bang moeten zijn in plaats van eraan te werken. Conclusie: Vlaanderen heeft nationalisme niet nodig. Nationalisme is een teken van angst, lafheid en gebrek aan inspiratie. Zoals Romain Gary (1914-1980) schreef ‘Le patriotisme c’est l’amour des siens, le nationalisme c’est la haine des autres’. Vlaanderen verdient openheid en ambitie.

Lees meer...

Meerwaarden op aandelen zijn terecht fiscaal vrijgesteld - Steven Keirse -

Wie inkomsten verwerft door te werken, wordt op die inkomsten belast in progressieve schijven tot 50% (+ gemeentebelasting). Wie aandelen verkoopt met een fraaie meerwaarde, kan deze winst (in de meeste gevallen) belastingvrij opstrijken, ook al gaat het soms om erg grote bedragen. Op het eerste zicht lijkt dit bijzonder onrechtvaardig. Gezien de belabberde staatsfinanciën, is het dan ook niet verrassend dat de roep om meerwaarden op aandelen te belasten bij elke begrotingsronde weer de kop opsteekt. Nochtans is de vrijstelling voor meerwaarden op aandelen helemaal niet onrechtvaardig, want er is een erg goede reden voor.

Lees meer...

Een fiscale schandvlek voor een rechtstaat - Steven Keirse - vrijdag 11 januari 2013

Beeldt u zich even in dat politieagenten gevangenisstraffen zouden kunnen opleggen aan de dieven die ze pakken, zonder daarvoor een vonnis van een rechtbank te moeten afwachten. Ons rechtsgevoel zou revolteren en terecht. Welnu, een dergelijk systeem bestaat in de vennootschapsbelasting. Een fiscaal ambtenaar die ontdekt dat een vennootschap verdoken winsten geboekt heeft en/of voordelen toegekend heeft aan haar bedrijfsleider, haar werknemers of haar zakenrelaties, zonder daarvoor een fiscale fiche op te maken, kan/moet de vennootschap een monsterbelasting opleggen van 309%. Dit is een echte schandvlek voor een rechtstaat.

Lees meer...

De rechtsplegingsvergoeding als grendel op justitie - Annelies Keirsmaekers - vrijdag 03 oktober 2008

Justitie in al haar facetten heeft het reeds geruime tijd hard te verduren. Bovenal in de publieke opinie, maar wat belangrijker is, ook in haar interne werking en organisatie door het haastige kunst- en vliegwerk die de nieuwe wet op de wegwerking van de gerechtelijke achterstand stilaan blijkt te zijn. De publieke opinie en derhalve ook het politieke debat verengt justitie bijna uitsluitend tot het strafrecht, terwijl net de burgerlijke procedures het zwaartepunt binnen de werklast van het justitieel apparaat vormen en een vlotte en efficiënte werking en procesafhandeling in deze van cruciaal belang is in een liberale samenleving en haar economie.

Lees meer...

Minaretten: symbolen van heerschappij - Necla Kelek - vrijdag 15 juni 2007

Volgens islamitisch opvatting zijn moskeeën geen sacrale gebouwen zoals kerken en synagogen, maar multifunctionele bouwwerken. Dat wordt nogal dikwijs verzwegen. De islam is evenmin een kerk in de betekenis die wij daaraan geven. Islam is immers niet alleen een spirituele wereldbeschouwing maar ziet het dagelijkse leven, de politiek en het geloof als een onlosmakelijk geheel. Er bestaat geen bindende theologische leer. In dat opzicht vervullen veel moslimverengingen in Duitsland de functie van geloofspartij en politieke belangenvertegenwoordiging. Daarom is de vraag over de bouw van een moskee geen geloofsvraag maar een politieke kwestie.

Lees meer...

Moslims moeten vrije burgers worden - Necla Kelek - vrijdag 19 november 2010

Ja moslims behoren tot Duitsland. Maar zij zijn ook meer dan dat. Het zijn citoyens en geen slachtoffers. Ook zij zijn het Volk. Dat betekent dat men hun vrijheid moet beschermen, maar hen ook ter verantwoording mag roepen. Onze samenleving biedt hen de vrijheid aan. Laten wij dus die vrijheid veroveren. Noch de sharia, noch de eenheid van staat en religie, noch de pretentie op onfeilbaarheid van de Umma, noch de apartheid van man en vrouw mogen een bestanddeel van Duitsland worden. Dat zou een verraad beteken aan onze vrijheid, aan onze grondwet en aan de moslims die voor het eerst in de geschiedenis individuele vrijheid genieten.

Lees meer...

Moslims in Duitsland hebben geen behoefte aan betutteling - Necla Kelek - vrijdag 15 april 2011

"Handen af van mijn kompel", dat is nu al 25 jaar de slagzin van SPD en vakbonden wanneer het gaat over racisme en migratie. En van toen wordt ook de houding van de sociaal-democratie tegenover de islam door dit reddersyndroom bepaald. Wie ook, gelovige of kameraad, Ali of Ayse niet wil geven wat die verlangen, krijgt te doen met de kompels. Het beheer van de sociale benadeling van migranten met ‘overheidsgeld’ financiert een heuse integratie-industrie. Wat Caritas voor de kerken vertegenwoordigt, is voor SPD en Groenen, GEW (Gewerkschaft Erziehung und Wissenschaft) en andere migratie-betoelagingorganisaties een bestendige bron van openbare subsidies.

Lees meer...

Schildpadden, struisvogels of apen - Els Keytman - vrijdag 24 december 2010

Ik hoop dat we geen schildpadden zijn die zich terugtrekken op hun eigen eiland. Evenmin hoop ik dat onze politici als struisvogels hun kop in het zand blijven steken. Ik hoop integendeel dat we een voorbeeld nemen aan de empathische en samenwerkende apen van Frans de Waal. De dringende (en dwingende) eis – in het belang van de asielzoekers maar ook van de samenleving – voor de regering in lopende zaken en de politici die zich buigen over toekomstscenario's luidt dan ook: verlies u niet in de waan van de dag. Getuig van doortastendheid, baseer u op analyse en visie. En vooral: voer na al die jaren eindelijk het evenwichtige asielbeleid uit dat we op papier kennen.

Lees meer...

Beleggen in honger - Els Keytsman - vrijdag 23 mei 2008

Vandaag wint de idee steeds meer terrein dat de kleinschalige duurzame landbouw de beste manier is om voedsel te produceren. Het World Development Report 2008 van de Wereldbank stelt dat de groei van het BNP door landbouw effectiever is om het inkomen van extreem arme mensen te verhogen dan BNP-groei door andere sectoren. De Wereldbank pleit ook voor meer investeringen in kleinschalige landbouw in het Zuiden, het ontwikkelen van netwerken van kleinschalige landbouworganisaties en het ondersteunen van die netwerken, zodat ze meer politieke macht en marktmacht verkrijgen.

Lees meer...

Gezocht: crisismanager (m/v) - Els Keytsman - vrijdag 12 maart 2010

Asielzoekers zijn mensen op de vlucht voor oorlog, voor geweld, voor vervolging, voor discriminatie. Ze komen hier voor bescherming, opvang en begeleiding. Om ad-hocmaatregelen als hotels of dwangsommen hebben noch vluchtelingenorganisaties noch asielzoekers gevraagd. Niet de asielzoekers moeten met de vinger worden gewezen, wel het manke beleid. Er is dan ook nood aan een daadkrachtig opvangbeleid. Er zijn om te beginnen meer opvangplaatsen nodig. Opvangpartners én federale overheid werken hier hard aan. Jammer genoeg moeten we meer dan eens vaststellen dat lokale overheden weinig meezoeken naar geschikte plaatsen.

Lees meer...

Pleidooi voor een humaan asiel- en terugkeerbeleid - Els Keytsman - vrijdag 18 juni 2010

Op 1 juli 2010 is ons land voorzitter van de EU. Tijdens dat mandaat moet ons land het voorbeeld geven en moet het de opvangcrisis van asielzoekers oplossen. Ons land kan het voortouw nemen en kiezen voor een traject waarin ruimte is voor terugkeerbegeleiding geïntegreerd binnen de reguliere opvangvoorzieningen en niet geïsoleerd in terugkeercentra. Op die manier worden asielzoekers behandeld als mensen, staan zij en hun verhaal centraal. Op die manier is een succesvol terugkeerbeleid met hoge terugkeercijfers mogelijk. Op die manier kunnen we de bescherming bieden die vluchtelingen zoeken.

Lees meer...

Kernenergie is een probleem - Els Keytsman en Peter Tom Jones - vrijdag 20 april 2007

Het is gewoon onaanvaardbaar om de kerncentrales langer open te houden dan gepland in de wet op de kernuitstap, vooral omdat de gemiddelde leeftijd van een kerncentrale wereldwijd maar 21 jaar bedraagt. De kerncentrales worden dus het best gesloten zoals is vastgelegd in de wet op de kernuitstap. De risico’s van terrorisme en ongelukken zijn te groot en de problemen met het nucleaire afval onoplosbaar op korte of middellange termijn. Ondertussen moet de regering een belasting heffen op boekhoudkundig afgeschreven centrales, en de opbrengst daarvan willen we in een Sociaal Klimaatfonds stoppen. Een tekst van Els Keytsman en Peter Tom Jones.

Lees meer...

De media moeten het Blok meer ruimte geven - Rob Kindt - vrijdag 25 juni 2004

Willen de media een rol spelen in het terugdringen van het Blok, dan moeten ze het Blok niet gaan doodzwijgen, maar integendeel een ruimer forum geven. In programma’s in plaats van shows, in debatten die opnieuw langer mogen duren dan drie minuten per item, waar ruimte is om een item diepgang te geven. Zodat het ‘de mensen’ duidelijk wordt dat ‘de zaken’ nooit eenduidig zijn, maar een genuanceerde meningsvorming vragen, en zodat voor iedereen duidelijk wordt hoe schriel het ideeëngoed en de schijnoplossingen van het Blok zijn.

Lees meer...

Rode kaart voor Dewever en Bourgeois - Rob Kindt - vrijdag 23 maart 2007

Buiten de provincie weten weinigen het, maar in de provinciale voetbalcompetitie in West-Vlaanderen spelen ook een paar Franstalige clubs uit Henegouwen mee. Dit relict uit pré-taalgrenstijden laat, onder meer FC Luingnois en Dottignies Sport wekelijks aantreden tegen Nederlandstalige clubs. Heel recent: de scholierenwedstrijd SK Beveren-Leie tegen FC Luingnois. Een wat stevig betwist duel aan de zijlijn, gewonnen door de Franstalige speler. West-Vlaamse reactie: “Stuk Waal, ga in uw land spelen”. Antwoord van Franstalige kant, in wat gebrekkig Nederlands: “We zijn toch allebei Belg.” Wederwoord: “Kan me niet schelen, vuile Waal”.

Lees meer...

Drie misvattingen over tolerantie - Cliteur, Kinneging en Jacobs - vrijdag 25 januari 2008

De vorstin, de burgemeester en de HBO-raad voorzitter, allemaal doen zij een beroep op de populaire deugd van de tolerantie, een deugd die het manifest ‘Benoemen en bouwen’ typerend noemt voor de ‘oude Nederlandse cultuur’. Wat is tolerantie eigenlijk voor deugd? Wat betekende het vroeger en wat is het nu gaan betekenen? En is het wel zo goed om altijd tolerant te zijn? Paul Cliteur (Universiteit Leiden), Andreas Kinneging (Universiteit Leiden) en Frans Jacobs (Universiteit van Amsterdam), drie onderling zeer verschillende filosofen zijn het in ieder geval over één ding eens: veel van de populaire opvattingen over ‘tolerantie’ zijn misvattingen. Opgetekend door Yoram Stein.

Lees meer...

De angst voor een wilde horde cultuurlozen - Amanda Kluveld en Rozemarijn Schalkx - vrijdag 14 maart 2008

Wat maakt het anti-individualisme van Verbrugge, Dijsselbloem en Rouvoet zo aantrekkelijk? Allereerst het simplisme ervan. De suggestie wordt gewekt dat het dempen van de bron van individuele vrijheid zowel tot het verdwijnen van allerlei kwaden leidt als tot de terugkeer van het goede, waar een harmonieuze gemeenschap en cultuur toe worden gerekend. Een overzichtelijke verdeling van de wereld in goed en kwaad spreekt aan. Bijna niemand lijkt erom te malen dat de paniekerige analyses en bijbehorende roep om paal en perk te stellen aan de doorgeslagen individuele vrijheid op geen enkel wetenschappelijk onderzoek zijn gebaseerd.

Lees meer...

De kakofonie der economen - Udo Kock en Pieter Van Os - vrijdag 02 december 2005

Keynes zei ooit: “Zolang economen leven worden ze genegeerd, en als ze dood zijn richten ze grote schade aan.” Dat is wellicht de reden dat steeds meer economen boeken schrijven voor een breed publiek. Het lezersvolk kan niet snel genoeg worden overtuigd van een analyse of diagnose. De Nederlandse journalisten Udo Kock en Pieter Van Os ploegden zich door de elf belangrijkste populariserende economieboeken van de afgelopen twee jaar en geven een stand van zaken in het economische denken van vandaag. Wat opvalt is de enorme verscheidenheid, zelf tegengestelde visies van geleerde mensen die nochtans hetzelfde studieobject onderzoeken.

Lees meer...

De grote truc - György Konrád - vrijdag 28 januari 2011

De Hongaarse en buitenlandse leden van de vóór 1989 Midden-Europese democratische oppositie zoals Havel en Michnik, en de helden van de toenmalige illegale pers, hebben zich gericht tot de Europese instellingen en geschreven dat de democratie in gevaar is: “Het valt niet te verdedigen dat het lidmaatschap van de Europese Unie alleen maar op economische criteria is gebaseerd. Er bestaan geen gezamenlijke Europese democratische waarden als er geen gezamenlijke Europese wet is die deze waarden hooghoudt. Censuur is overal censuur. De minachting van de grondrechten in één land vernedert alle Europeanen. Wat in Hongarije is gebeurd, mag niet nog eens gebeuren.”

Lees meer...

Er waart een spook door Europa - Jeroen Kuypers - vrijdag 13 oktober 2006

Er waart een spook door Europa. Het nieuwe spook is niet echt nieuw. Het is niet de vervanger van het communistische spook dat Karl Marx de wereld in stuurde en waarvan nog altijd glimpen zijn op te vangen, maar het is wel naaste familie van het fascistische spook dat in de eerste helft van de vorige eeuw Europa terroriseerde. Het heeft zijn laken vers gewassen en gestreken, maar in feite is het een spook dat zowel zijn eigen grootvader als zijn eigen kleinzoon is, want ook onder de spokenzon is niets nieuws. En misschien is het daarom, dames en heren, dat wij er op dezelfde manier op zijn gaan reageren als onze grootouders: met het te banaliseren.

Lees meer...

De Maddens-doctrine is volledig nutteloos - Egbert Lachaert -

Het feit dat de protagonisten van het Vlaams kartel de staatshervorming van de agenda duwen tot na de federale verkiezingen van 2011 zou drie jaar geleden nooit ongestraft gebleven zijn. In de jaren 2007 en 2008 leek het wel alsof ieder rechtgeaard journalist een politicus de grond in moest schrijven indien die niet voor een drastische regionalisering pleitte en liefst dan nog binnen de vijf minuten. Maar zoals het verstand met de jaren komt, is ook de redelijkheid in het debat wat teruggekomen. Dit tot ergernis van de uitvinder van de Maddens-doctrine die de Vlaamse politici ‘zielig’ noemde omdat ze geen ‘dynamiet’ durfden te gebruiken om de Belgische staatshuishouding op te blazen.

Lees meer...

Pleidooi voor een rationeel klimaatbeleid - Patrick Lachaert - vrijdag 16 maart 2007

Het klimaat is de laatste weken en maanden weer een ‘hot’ thema. Al Gore bracht met zijn film An inconvenient Truth het thema in de wereldactualiteit. De Kapelse huisvrouw Margaretha Guidone schudde eerst Vlaanderen wakker door de problematiek aan te kaarten bij ons, politici, én nadien door haar getuigenis op de klimaattop in Naïrobi. Al Gore, die de hype rond de klimaatproblematiek ook in de Belgische politiek op gang trok, is geen totale tegenstander van kernenergie. Hij gelooft zelfs dat de bouw van nieuwe kerncentrales een gedeeltelijke oplossing kan bieden voor de hoge CO2 uitstoot van centrales, die op fossiele brandstoffen draaien.

Lees meer...

De onverschillige wereld van liberale seks - Marina Lacroix - vrijdag 18 april 2008

De ware liberaal heeft een standaard reactie paraat in respons op allerhande onverstandige dingen die mensen doen: ‘laat ze, ze hebben er toch zelf voor gekozen?’ Zolang mensen met hun gedrag niemand schade toebrengen, is in de liberale filosofie zo’n beetje alles geoorloofd. Wat de liberaal zich ondertussen liever niet afvraagt, is of alles een vrije keuze kán zijn. Wie dat wel doet maakt het zichzelf moeilijk consistent liberaal te blijven. Het is mijn overtuiging dat lang niet alles wat een vrije keuze schijnt te zijn ook daadwerkelijk een vrije keuze is. Daarom is het niet altijd juist om - op zijn liberaals - alles te tolereren zolang het geen overduidelijke schade aan derden berokkent.

Lees meer...

Qatar. Over wielrennen en het schenden van mensenrechten - Willy Laes -

Deze week kijkt de wielerwereld naar Qatar. Daar worden de wereldkampioenschappen 2016 gereden. Een bizarre situatie want niet één Qatarees neemt deel aan deze wedstrijden. Qatar? Nauwelijks een postzegel groot. Ongeveer 250.000 staatsburgers. Qatari die dol zijn op valkenjacht maar nu wielrennen en voetbal door de strot geduwd krijgen. Op bevel van hun autocratische emir, die door het organiseren van sportevenementen zijn schiereiland op de wereldkaart wil zetten en daarbij letterlijk over lijken gaat.

Lees meer...

Alain Finkielkraut over de opmars van de radicale politiek - Matthias Laevens - vrijdag 04 februari 2005

Een typische kenmerk van radicale politiek is de tegenstelling tussen goed en fout, uitgedrukt in politieke termen van onderdrukker versus onderdrukte. De onderdrukker is bij uitstek slecht en de onderdrukte vertegenwoordigt de goedheid in hoogsteigen persoon. Nu zien we weliswaar mensen die beweren deze radicale ideeën te hebben afgezworen en de democratie te hebben omarmd, maar vervolgens anderen als ondemocratische lieden buitensluiten. Dit is niet zozeer een bewijs van kwade trouw, maar openbaart veeleer de dubbelzinnigheid van de democratie zelf. Volgens Alain Finkielkaut heeft het radicale denken het sterkst wortel geschoten bij de antiglobalisten.

Lees meer...

De verkiezingen in Rusland zijn ook belangrijk - Tim Lagrange - vrijdag 29 februari 2008

Waarom wordt de Amerikaanse verkiezingen in onze Vlaamse media, uitvoeriger besproken dan de Russische? Omdat de VS belangrijker is dan de verguisde Russen, redeneert u waarschijnlijk ? Omdat in Rusland, verkiezingen frauduleus verlopen in tegenstelling tot in de baken van democratie, de Verenigde Staten? Omdat de Russische verkiezingen al per definitie vastliggen (Medvedev wint) en de Amerikaanse verkiezingen (aan democratische zijde althans) een interessant duel voortbrengt (eerste vrouwelijke of Afro-Amerikaanse president)? Omdat de Amerikaanse verkiezingen in het ‘Engels’ worden uitgevochten?

Lees meer...

Doorbreek de vicieuze cirkel van kansarmoede - Abderrahim Lahlali - vrijdag 14 december 2012

Ik heb het geluk gehad de sociale ongelijkheid van ons onderwijssysteem te kunnen ontlopen doordat op twee scharniermomenten in mijn schoolloopbaan (zesde lager onderwijs en zesde ASO) een goede vriend me heeft aangeraden om voort te studeren en dat tegelijk mijn ouders bereid waren me in die keuze te steunen. Bij het behalen van mijn ASO-diploma adviseerde het PMS mij om een opleiding van het korte type (hogeschool) te volgen in plaats van een universitaire studie en dit ondanks mijn mooie rapportcijfers. Een advies dat ik dankzij de tussenkomst van mijn goede vriend links heb laten liggen.

Lees meer...

Mohamed versus het Vlaams cynisme - Abderrahim Lahlali -

Hoeveel rapporten en studies zijn er nog nodig om de zorgwekkende en achtergestelde positie van etnisch culturele minderheden prominent op de politieke agenda te plaatsen? Ik bepleit een daadkrachtig en beleidsniveau's overstijgend gelijkekansenbeleid op diverse domeinen (werk, onderwijs, huisvesting, enzovoort), juist met het oog op participatiebevorderend werken. Zoniet dreigt het integratiebeleid in België een fiasco te worden, wat een toekomstige harmonieuze samenleving tussen de verschillende bevolkingsgroepen ernstig kan hypothekeren.

Lees meer...

Halfweg de Arabische Revolutie - Jef Lambrecht - vrijdag 22 april 2011

De Arabische Revolutie bevindt zich in een beslissende fase. Kan de Libische interventie snel, succesvol en democratisch worden voltooid, dan is nog niets verloren, kunnen de andere domino’s min of meer veilig vallen en kan er een waarlijk democratisch Arabisch blok ontstaan, een redelijke en voor rede vatbare maar volwassen en zelfbewuste buur en partner. Sleept de operatie aan en wordt ze besmet met ongelukkige blunders zoals bombardementen op foute doelwitten, of ontstaat er een teken van partijdigheid of materieel belang, dan riskeert de interventie niet alleen diskrediet maar zet ze een dodelijke rem op het elan van de omwentelingsgolf.

Lees meer...

Legaliseer alle drugs - Jef Lambrecht - vrijdag 19 februari 2010

Wegens Afghanistan en uit welbegrepen eigenbelang behoort de legalisering van alle drugs tot een van die onwaarschijnlijke maatregelen waartoe onze tijd noopt. Het herstel van de burgerlijke verantwoordelijkheid, als pendant van de individuele vrijheid, en de oorlog met de maffiasyndicaten en het fanatisme zouden erbij zijn gebaat. Op de straat zou meer veiligheid zijn omdat een probleem op een volwassen wijze wordt erkend en begeleid. Het politiek discours zou aan helderheid en betekenis winnen. Legalisering is een revolutionaire stap die een grondige mentaliteitswijziging veronderstelt en veel politieke moed.

Lees meer...

Hier geen negermuziek. Bij de vlag van Luc Tuymans - Jef Lambrecht - vrijdag 01 april 2011

Op zondag 27 februari 2011 zong Bart De Wever uit volle borst ‘Kempenland aan de Dietsche kroon’, een Vlaamse compositie uit 1941, de glorietijd van De Vlag, met zijn geestverwanten op het jaarlijkse Zangfeest in het Sportpaleis van Antwerpen. En op het televisiejournaal. Hij was een kind nog en treft dus geen schuld voor wat ik op de editie van 23 april 1978 als jong journalist van dichtbij zag. Amper was Toots Thielemans beginnen spelen of vanuit de zaal stormde NSV-militant Piet van den Bergh op het podium met de kreet ‘geen negermuziek op ons zangfeest!’. Onder toejuichingen van het publiek verscheurde hij de partituur en joeg hij de volksvreemde muzikant op de vlucht.

Lees meer...

Over positieve vrijheid en de rol van de wetgever - Eric Lancksweerdt - vrijdag 22 juni 2012

Vorig jaar verscheen van de hand van Alicja Gescinska een bijzonder lezenswaardig boek, met name De verovering van de vrijheid. Van luie mensen, de dingen die voorbijgaan. Zij is van Poolse origine en verhuisde als kind naar ons land, het vrije westen. Die vrijheid bleek uiteindelijk minder om het lijf te hebben dan haar was voorgespiegeld. Al snel werd het voor haar duidelijk dat de geneugten van de vrijheid vooral toegankelijk waren voor diegenen die er de middelen toe hadden. Na de beschrijving van die jeugdervaringen houdt Gescinska een pleidooi voor de positieve vrijheid, die zij plaatst tegenover de negatieve vrijheid.

Lees meer...

De kredietcrisis. Het liberale antwoord - Auke Leen - vrijdag 23 januari 2009

Voor de liberaal gaat het beleid betreffende de kredietcrisis van kwaad naar erger. Eerst moest – met tijdelijk beleid – slechts het vertrouwen in de banksector worden hersteld. Nu gaat het al om het creëren van een – permanent –nieuw soort wereldwijd kapitalisme. De kredietcrisis is niet meer een bedrijfsongeval maar een systeemcrisis. Het nu ingezette beleid is voor de liberaal zo fout als het maar kan zijn. Dat geldt zowel voor het redden van banken als de aanpassing van het systeem. Niet zolang geleden dachten we met z’n allen dat de Berlijnse muur in de richting van het Oosten was gevallen. Nu blijkt staatseigendom en gedetailleerde regulering weer de hoogste wijsheid.

Lees meer...

Een korte ethiek van de markt - Auke Leen -

Op het ethische vlak verliest de liberaal vaak de discussie met een tegenstander over de wenselijkheid van de markteconomie. Ook de liberaal geeft uiteindelijk toe: dan maar wat minder markt en wat meer rechtvaardigheid. Alsof er een tegenstelling bestaat en we een afruil moeten maken tussen markteconomie en ethiek. Terwijl als er ook maar een sociaal systeem is met het hart op de juiste plaats, het de vrije markteconomie is. We zetten een paar van de belangrijkste argumenten en tegenargumenten op een rij.

Lees meer...

Tegen besnijdenis van minderjarige jongens - Tom Leijte en Matthijs van de Burgwal -

Volgens de Nederlandse wet mogen mensen vanaf hun twaalfde jaar meebeslissen over veranderingen aan het eigen lichaam. Het is dan ook van groot belang om jongensbesnijdenis vóór deze leeftijd te verbieden. De overtuigingen van het kind moeten centraal komen te staan, niet die van de ouders. Een veel gehoord argument tegen een verbod op de besnijdenis van minderjarige kinderen is het risico dat besnijdenis voortaan ondergronds of in het buitenland plaats zal vinden. Maar controle, eventueel steeksproefsgewijs, op besnijdenis door de Gemeentelijke en Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst kan dat ondervangen.

Lees meer...

In hoeverre is een hand weigeren problematisch? - François Levrau -

Als Courtois zegt dat de religie niet in het stadhuis hoort, dan is dat een bewering die in eerste instantie van toepassing is op de ambtenaren. Van hen wordt immers verwacht dat zij de instelling een neutraal gezicht geven en dat kan door bijvoorbeeld areligieus te verschijnen. Dat is precies waarover het ging bij de vraag of een ambtenaar nu al dan niet met een ‘opvallend religieus symbool’ zoals de hoofddoek aan het loket mag verschijnen. Neen, volgens sommigen; ja, volgens anderen.

Lees meer...

Duurzame ontwikkeling is geen modewoord, maar een noodzaak - Thomas Leysen - vrijdag 02 mei 2008

Duurzame ontwikkeling is voor mij geen modewoord, maar wel een noodzaak. Het is een proces dat ons geleidelijk maar tijdig naar een duurzame samenleving moet leiden. De uitdaging is groot, omdat ze globaal van aard is en dus een aanzienlijke mate van internationale samenwerking en convergentie vereist. Ze is groot omdat ze een zeer belangrijke technologische innovatie zal vereisen op relatief korte termijn. Ze is ten slotte ook groot omdat het erom gaat bepaalde beperkingen te aanvaarden ten voordele van toekomstige generaties. Duurzame ontwikkeling is immers een vorm van inter-generationele solidariteit, en deze wordt in de hedendaagse samenleving niet altijd goed aanvaard.

Lees meer...

Laudatio voor Mario Vargas Llosa - Nadia Lie - vrijdag 14 februari 2003

Naar aanleiding van de uitreiking van het eredoctoraat van de KULeuven aan de Peruaanse romanschrijver en essayist Mario Vargas Llosa hield professor Nadia Lie als zijn promotor een indrukwekkend laudatio. Een laudatio is een vreemd genre. Het probeert de verwezenlijkingen van een heel leven in een paar minuten samen te vatten, het impliceert een alomvattend oordeel over een persoon, en het maakt van die persoon een soort fictionele held, met louter deugden. Als degene die geprezen moet worden de schrijver Mario Vargas Llosa is, wordt het genre nog vreemder.

Lees meer...

Boerkaverbod is niet strijdig met de godsdienstvrijheid - Patrick Loobuyck - vrijdag 08 juni 2012

De godsdienstvrijheid is belangrijk, maar ze mag nooit misbruikt worden om dingen toe te staan die zonder de godsdienstvrijheid niet door de beugel kunnen. Als we tolereren dat religieuze leiders beweren dat homofilie een onnatuurlijke ziekte is dan moeten we dit niet doen omwille van de godsdienstvrijheid, maar omwille van de vrijheid van meningsuiting. Hoe fout ook, als gelovigen dit mogen zeggen, dan ook ongelovigen. Omgekeerd kunnen religies ook geen gebruik maken van de godsdienstvrijheid om blasfemische of kwetsende uitspraken van religiecritici te censureren – ook hier heeft de vrijheid van meningsuiting voorrang.

Lees meer...

Hoe progressief is islambashen? - Patrick Loobuyck - vrijdag 27 maart 2009

Het is uitermate belangrijk voor het multiculturele samenleven om voldoende nuance in het debat over de islam te brengen. De islam zal hoe dan ook deel blijven uitmaken van onze samenleving. We moeten daarom zoeken hoe we bruggen kunnen bouwen. In plaats van alle moslims over één stigmatiserende kam te scheren, moeten we zorgvuldig onze gesprekspartners kiezen binnen de moslimgemeenschap en samen aan de slag gaan. Nee, de gevaarlijke tendensen in de islam mogen niet doodgezwegen worden. Tegelijk moet het ideologische misbruik van de islam om een antiwesterse, terroristische strijd te voeren ontmaskerd worden.

Lees meer...

De katholieke kerk en het homohuwelijk - Patrick Loobuyck -

Als de kerk het meent met de liberale rechtstaat, dan is de consequentie dat ze aanvaardt dat de overheid zich zo neutraal mogelijk opstelt en haar burgers zoveel mogelijk gelijke vrijheid geeft – ongeacht geslacht, afkomst, geaardheid, religie, etc. De kerk moet dus aanvaarden dat de overheid de institutionele discriminatie ten aanzien van holebi’s wegwerkt. Dit belet niet dat de kerk zich tegen het homohuwelijk kan blijven verzetten, maar dan alleen voor de eigen achterban. De kerk heeft niet het recht om het de overheid onmogelijk te maken het homohuwelijk te legaliseren. Ze heeft wel het recht om katholieke holebi’s het homohuwelijk af te raden.

Lees meer...

Het rapport Magits: goed maar half werk - Patrick Loobuyck - vrijdag 11 februari 2011

Dat de Werkgroep Magits niet aanstuurt op een fundamentele discussie over de kerk-staat verhouding in België is een gemiste kans. Is er nog een maatschappelijk draagvlak voor kerkfinanciering? Is het in een gediversifieerde, geseculariseerde en gedetraditionaliseerde samenleving nog zinnig om een onderscheid te maken tussen erkende en niet-erkende levensbeschouwingen? Wat met bepaalde uitzendingen door derden waar de meeste luisteraars geërgerd van wegzappen? De argumenten (privacy en té moeilijk) die de Werkgroep gebruikt om niet over een kerkbelasting of over een bevraging via de gemeentelijke stembrief te willen spreken, overtuigen me allerminst.

Lees meer...

Een juiste lezing van Rawls II. Een antwoord op Cliteur - Patrick Loobuyck -

Het is er mij hier niet om te doen Rawls op alle punten gelijk te geven, wel om zijn gedachten correct te presenteren. Mijn tekst beperkt zich tot een bespreking van Cliteurs kritiek op Political Liberalism, maar ook Cliteurs ‘suggesties’ inzake The Law of Peoples houden weinig steek. Voor zij die eraan twijfelen, Rawls zou Islamitische Staat (IS) nooit gedogen, laat staan tolereren. In zijn Law of Peoples heeft hij het over outlaw states, agressieve staten die intern en extern de mensenrechten niet respecteren. Zij kunnen geen deel uitmaken van de volkengemeenschap die Rawls in de lijn van Kants Zum ewigen Frieden op het oog had.

Lees meer...

Pleidooi voor een nieuw schoolpact - Patrick Loobuyck - vrijdag 23 oktober 2009

Het Schoolpact, dat gesloten werd op 20 november 1958, doet nog steeds dienst. Daardoor moeten de officiële scholen nu zowel katholieke, protestantse, joodse, islamitische, orthodoxe en anglicaanse godsdienst als niet-confessionele zedenleer aanbieden als daar vraag naar is. Dit maakt dat het in elkaar steken van uurroosters en het vinden van voldoende lokalen om de lessen gelijktijdig te kunnen laten doorgaan, dikwijls geen gemakkelijke oefeningen zijn. Het schoolpactsysteem resulteert vandaag in een onpraktisch, duur en gesegregeerd systeem in het officieel onderwijs waarin leerlingen per levensbeschouwing afzonderlijk gezet worden.

Lees meer...

Sharia4Belgium en de vrijheid van meningsuiting - Patrick Loobuyck - vrijdag 07 december 2012

De politieke en maatschappelijke paniek die uitbrak na het niqab-incident in Sint-Jans-Molenbeek, is niet geheel onterecht. Er staat immers veel op het spel. Groeperingen die de democratie de wacht aanzeggen en geweld blijken goed te keuren nopen er ons toe te herhalen dat de democratische rechtstaat het recht, zelfs de plicht heeft, om zich te beschermen tegen diegenen die de democratie bedreigen. Een open en vrije samenleving, mag niet zo open zijn dat ze handelingen toelaat die deze openheid en vrijheid onmogelijk maken. De democratische rechtstaat moet die verdediging op zich nemen zonder daarbij de eigen uitgangspunten te verloochenen.

Lees meer...

Een vak levensbeschouwing en filosofie voor iedereen - Patrick Loobuyck - vrijdag 25 maart 2011

Het huidige verzuilde systeem werkt contraproductief en de onderwijshervorming zou daar de nodige aandacht moeten aan besteden. Het niveau van de levensbeschouwelijke geletterdheid bij 18-jarigen is bedroevend en op vlak van burgerschapsattitudes scoren de Vlaamse jongeren ondermaats. Met het oog op de herwaardering van levensbeschouwelijke geletterdheid en gevoeligheid, van de morele en filosofische vaardigheden en van de burgerschapsvorming pleit ik, net als Groen!, voor een plichtvak levensbeschouwing, burgerschap en filosofie. Dit vak moet, twee uur per week en gespreid over 12 jaar leerplichtonderwijs, aangeboden worden aan alle leerlingen in alle netten.

Lees meer...

Minder Vlaams Belang ≠ Minder racisme! - Patrick Loobuyck -

De verkiezingsuitslag van 25 mei zal bij het Vlaams Belang – of wat daar van overschiet – nog wel even blijven nazinderen. De partij is electoraal spectaculair geïmplodeerd en de ranzige campagnemiddelen hebben nauwelijks vruchten afgeworpen. Elke weldenkende mens moet tevreden zijn met de democratische wending die het electoraat van het Vlaams Blok genomen heeft. Politiek is de neergang van extreemrechts ondubbelzinnig een goede zaak. We moeten er ons echter voor hoeden uit deze verkiezingsuitslag al te optimistische conclusies te trekken.

Lees meer...

Het Pietenpact geeft populisten de wind in de zeilen - Patrick Loobuyck -

Mensen voelen zich gebruuskeerd want de manier waarop Sint en Piet de laatste jaren acteren, heeft qua intentie natuurlijk niets met racisme te maken. De Zwarte Piet traditie zet ook niet aan tot racisme en heel wat mensen wisten tot voor kort niets over de link met koloniale slavernij. Door Zwarte Piet nu aan te passen, zal er dan ook niet minder racisme en discriminatie zijn dan vroeger, en ook niet dat er in het onderwijs meer aandacht komt voor ons koloniaal verleden. We hebben hier te maken met een symbooldiscussie.

Lees meer...

Ten strijde tegen schoolmoe Vlaanderen - Patrick Loobuyck - vrijdag 04 mei 2012

De onderwijshervormers mogen dit niet naast zich neerleggen en moeten vernieuwend en gedurfd op zoek naar een manier om het onderwijs terug attractiever te maken voor jongeren zodat jongeren zich goed voelen in ons onderwijs. Voor sommigen zal dit betekenen dat er veel meer plaats moet zijn voor stages en praktijkervaring. Uren na elkaar passief op schoolbanken zitten, daar worden mensen suf en misnoegd van. Mogelijks moet ook de leerplicht tot 18 jaar kritisch en creatief herdacht worden. Op het terrein is er al heel wat ervaring met good practices om het klassieke stramien te doorbreken, maar het blijft te beperkt en te projectmatig.

Lees meer...

Katholieke scholen, schrap de verplichte godsdienstles - Patrick Loobuyck -

Als het katholiek onderwijs het echt meent voor iedereen open te staan, dan zou men kunnen overwegen om het rooms-katholieke godsdienstvak facultatief te maken en als verplicht vak LEF aan te bieden. Hoe open het vak godsdienst ook is, het blijft een confessioneel vak, georganiseerd door de rooms-katholieke Kerk, waarin de leerkracht vanuit zijn geloof moet getuigen en waarin het christendom de voorkeursoptie is. Als men het ernstig meent met de gewetensvrijheid van ander- en niet-gelovige ouders en leerkrachten is een systeem waarin iedereen LEF volgt, de meest faire oplossing.

Lees meer...

Vijfde John Rawlslezing - Patrick Loobuyck -

Volgens het politiek liberalisme moeten we niet per se uitgaan van gedeelde waarden en normen om te kunnen samenleven. Het is voldoende dat alle burgers volmondig instemmen met ‘de overlappende consensus’. Dat is een set onafhankelijke principes die het samenleven reguleren en die los van eender welk levensbeschouwelijk, (anti)religieus denkkader gedacht kan worden. In die overlappende consensus zitten met name de basisvrijheden die elk redelijk individu moeten aanspreken.

Lees meer...

LEF voor de burgers van morgen - Patrick Loobuyck ea. - vrijdag 09 december 2011

Onderstaande academici, schrijvers en directeurs pleiten voor het invoeren van een onafhankelijk, verplicht en algemeen vormend vak levensbeschouwing, ethiek & burgerschap en filosofie (LEF) in alle jaren en netten van het Vlaamse leerplichtonderwijs. Dit vak wil tegemoetkomen aan het tekort aan levensbeschouwelijke, en dus cultureel-maatschappelijke, geletterdheid bij jongeren en wil het hiaat inzake burgerschapseducatie en filosofie in ons onderwijs dichten. LEF is geen steriel kennisvak, het heeft ook als doel de levensbeschouwelijke en morele gevoeligheid van jongeren te verfijnen en hen democratische en interculturele vaardigheden bij te brengen.

Lees meer...

Solidair met Viktor - Patrick Loobuyck en Kasper Ossenblok -

Minister van Volksgezondheid Onkelinx en het farmabedrijf Alexion hebben een deal gesloten over de terugbetaling van het dure medicijn Soliris voor de weesziekten PNH- en aHUS. De kwestie kwam in het nieuws naar aanleiding van de ziekte van de zevenjarige Viktor. Viktor lijdt aan een zeldzame nierziekte en enkel Soliris, dat tot voor de deal maandelijks 18.000 euro zou kosten, houdt hem in leven. Door de evolutie in de medische wetenschappen zal het probleem van dure geneesmiddelen voor weesziekten steeds vaker voorkomen. Een breder debat hierover is dus noodzakelijk.

Lees meer...

Maak de katholieke godsdienstles facultatief - Patrick Loobuyck en Leni Franken - vrijdag 09 november 2012

Waarom durft men niet te denken aan het invoeren van een inclusief, algemeen vormend plichtvak over levensbeschouwingen, ethiek en filosofie? In dit vak zouden alle leerlingen op basis van religiestudies (en niet op basis van theologie) met de beste kennis over levensbeschouwingen worden geconfronteerd. Daarnaast zou er in een luik filosofie ruimte zijn voor de ontwikkeling van filosofische vaardigheden en kritische reflectie. Ten slotte zou er in een luik ethiek en burgerschapseducatie aandacht kunnen worden besteed aan de vraag hoe religies in overeenstemming te brengen zijn met onze democratische rechtsstaat.

Lees meer...

Maak de katholieke godsdienstles facultatief - Patrick Loobuyck en Leni Franken -

Waarom durft men niet te denken aan het invoeren van een inclusief, algemeen vormend plichtvak over levensbeschouwingen, ethiek en filosofie? In dit vak zouden alle leerlingen op basis van religiestudies (en niet op basis van theologie) met de beste kennis over levensbeschouwingen worden geconfronteerd. Daarnaast zou er in een luik filosofie ruimte zijn voor de ontwikkeling van filosofische vaardigheden en kritische reflectie. Ten slotte zou er in een luik ethiek en burgerschapseducatie aandacht kunnen worden besteed aan de vraag hoe religies in overeenstemming te brengen zijn met onze democratische rechtsstaat.

Lees meer...

Over normen en waarden - Wim Lourens - vrijdag 02 maart 2007

Normen kan men stellen, waarden niet. In Nederland rijdt men aan de rechterkant van de weg, in Engeland aan de linkerkant. Nederlandse normen zijn andere dan Engelse en mogen dat zijn. De waarden zijn echter gelijk. Hier streeft men naar veilig verkeer, daar ook. Een land dat zegt: ‘hier moet men gevaarlijk rijgedrag vertonen, dat is hier de norm’, deugt niet. Zo deugt ook een land niet waar de vrouwen gesluierd moeten gaan en homoseksuelen niet worden gerespecteerd. Normen kunnen slecht zijn, waarden niet. De kracht van de open samenleving is dat we geleerd hebben om onze normen aan kritiek te onderwerpen en aan te passen aan universele waarden.

Lees meer...

Zieligheid als toevluchtsoord - Wim Lourens - vrijdag 16 mei 2008

Uitgangspunt van de moderniteit is een (zelf)kritische houding. Die komt uit bij universele waarden voor een samenleving: gelijkwaardigheid van alle mensen en vrijheid van denken en uiten. Het individu staat centraal. Collectief bewustzijn is een hersenschim. Mensen zijn gelijkwaardig, groepen niet. Culturen, ook de eigen, zijn niet uitgangspunt maar mikpunt van kritiek. Vaak wat pijnlijk, bijna altijd verrijkend. Wat je zelf doet en denkt telt. Niet je huidskleur, cultuur, afkomst, inkomen. Identificaties met collectieven, of die nu uit slachtoffers of helden bestaan, maken steeds minder indruk.

Lees meer...

De rechtsstaat in verval - Emilie Maes - vrijdag 10 november 2006

Men moet opletten dat men de rechtsstaat niet verkwanselt in naam van de strijd tegen het terrorisme. De strijd voor het behoud van de rechtsstaat is ongeloofwaardig als we middelen gebruiken die haaks staan op de fundamentele uitgangspunten van diezelfde rechtsstaat. Als we in de strijd tegen het terrorisme rechtsstatelijke beginselen opofferen, zwichten we eigenlijk voor het terrorisme. Hiermee zouden we weinig blijk geven van ons vertrouwen in de weerbaarheid van de rechtsstaat. Of om het met de woorden van de voorzitter van de Liga voor Mensenrechten te zeggen: ‘De stelling dat de veiligheid zou zijn gediend met het prijsgeven van grondrechten, is een onzinnig en gevaarlijk dogma.’

Lees meer...

Een paus van het verleden - Michel Magits - vrijdag 10 juni 2005

Na het overlijden van Johannes Paulus II hadden velen gehoopt op een nieuwe kerkleider die het starre conservatisme en dogmatisme achter zich zou laten. De nieuw verkozen paus Joseph Ratzinger had een zeer conservatief imago als behoeder van de geloofsleer. Sommigen hoopten dat hij als paus andere standpunten zou innemen waardoor de kloof tussen de aloude ethische stellingen en de opinie van de individuele gelovigen overbrugd zou worden. Men wou Benedictus XVI het voordeel van de twijfel gunnen om de stap naar een hedendaagse ethiek te zetten. Deze hoop wordt met het verschijnen van zijn boek Waarden in tijden van ommekeer de grond in geboord.

Lees meer...

Het ridderschap van Salman Rushdie - Irshad Manji - vrijdag 22 juni 2007

Maandag zei de Pakistaanse minister van Religieuze Aangelegenheden dat het niet meer dan begrijpelijk zou zijn als boze moslims naar aanleiding van het ridderschap van de schrijver Salman Rushdie zelfmoordaanslagen pleegden. Want had Rushdie immers niet de hele islam belasterd? Leden van het parlement en van de Pakistaanse regering versterkten de veroordeling van Groot-Brittannië nog toen ze hun ongenoegen uitten over de beledigingen aan het adres van de moslims van Europa tot Azië. En als moslim ben ik inderdaad beledigd. Maar dan wel door die absurde reacties. Het is dan ook de hoogste tijd om een eind te maken aan de hypocrisie in naam van de islam.

Lees meer...

Groen Keynesianisme: contradictie of kans? - Bart Martens - vrijdag 07 november 2008

In Vlaanderen moet het elektriciteitsnet een ‘internetstructuur’ krijgen zodat gebruikers niet alleen energie kunnen afnemen, maar ze er ook kunnen opzetten. In een slim netwerk zullen gezinnen en bedrijven grotendeels zelf hun stroom en warmte produceren en via het net overschotten en tekorten uitwisselen. ‘Slimme meters’ moeten straks slimme toestellen kunnen sturen zodat ze bij piekvraag energie opwekken (warmtekrachtinstallaties) en in dalperiodes stroom afnemen (wasmachines, diepvriezen, inplugwagens). Dat garandeert een netevenwicht met veel minder reservecapaciteit. In zo’n model wordt onze stroommarkt niet langer gedomineerd door enkele spelers.

Lees meer...

Flexibility and Security - Elisabeth Matthys -

To what extent do you think there is a tension or confrontation between flexibility and social protection in the following areas of European employment law: the regulation of working time, of minimum wage, of temporary work, and of part-time work? Which of these do you see as the area in which such tension is the hardest to resolve?

Lees meer...

De vierde macht is in crisis - Elisabeth Matthys - vrijdag 19 december 2008

Zowel de journalisten, als de overheid dragen verantwoordelijkheid voor kwaliteit in de media. Journalisten dienen zichzelf te onderscheiden van andere informatiekanalen door een kwaliteitslabel te vertegenwoordigen en door een strikte deontologie te volgen. In de massa-informatie die op de burger wordt afgestuurd, dienen zij garant te staan voor objectieve informatie, gecheckte bronnen en duiding. Niet snelheid, maar kwaliteit dient de motor te zijn. Alleen op die manier kan men zich onderscheiden van allerhande andere informatiekanalen. Daarnaast dient de overheid, wanneer zij financieel bijspringt, eisen te stellen aan de kwaliteit van de verstrekte informatie.

Lees meer...

Er hoeft maar iets stoms te gebeuren - Ann Meskens -

Denk niet dat er in Europa geen oorlog kan uitbreken omdat we dit jaar een bijzonder zonnig voorjaar hebben, omdat onze laatste oorlog zo lang geleden is, omdat we het druk hebben op ons werk, omdat onze zomervakantie al geboekt is of omdat we uitkijken naar de live-optredens van 'The Voice'. Deze waarschuwing hou ik mezelf voor als ik ‘s avonds naar het journaal kijk terwijl de laatste berichtgeving vanuit de Krim via de televisie onze huiskamer bereikt - het nieuws wordt sowieso al gefilterd door de ruimtelijke afstand en de rustige voorleesstem. Blijf wakker, zeg ik dan, er hoeft maar iets stoms te gebeuren.

Lees meer...

Confederalisme is compleet onaanvaardbaar - Geert Messiaen -

Confederalisme is geen doorgedreven vorm van federalisme. Confederalisme is wezenlijk iets anders en veronderstelt de onafhankelijkheid van de betrokken geconfedereerde staten. Concreet wil dat zeggen dat de confederalisten en de separatisten eigenlijk hetzelfde willen: de onafhankelijkheid van Vlaanderen en Wallonië. Over wat met Brussel dient te gebeuren spreekt niemand zich in dergelijke constructie uit. Alleen beloven de confederalisten dan om met de overige, voormalige Belgische deelstaten een internationaal verdrag te sluiten, terwijl de separatisten sensu stricto zelfs dat een brug te ver vinden.

Lees meer...

Hoe de Europese Unie socialer maken - Geert Messiaen -

In 2010 lanceerde de EU het tienjarenplan voor economische ontwikkeling ‘Europa 2020’ met een aantal lange termijndoelstellingen. Hoewel daar ook een sociale doelstelling bij hoort, namelijk dat er ten minste 20 miljoen minder mensen het slachtoffer van armoede en sociale uitsluiting zouden worden, werd er in de schoot van het Observatoire Social Européen al snel op gewezen dat de term ‘sociaal Europa’ een oxymoron was, een innerlijke tegenstrijdigheid, want de EU is vooral een economische constructie.

Lees meer...

Neen aan het Europees statuut van het ziekenfonds - Geert Messiaen - vrijdag 07 december 2007

De Liberale ziekenfondsen kanten zich zeer duidelijk tegen de ontwikkeling van commerciële activiteiten van ziekenfondsen. Wat volgens hen meer dan ooit tot het takenpakket van een ziekenfonds behoort, is preventie. Niet het verouderen van de bevolking brengt hoge kosten mee in de gezondheidszorgen, maar wel een ongezonde levenswijze zoals roken, overmatig alcoholgebruik en obesitas. Dienaangaande moet niet zozeer naar een ziektezorg gewerkt worden, maar naar een gezondheidsbeleid. Met andere woorden: preventie moet primeren op het curatieve of kort gesteld ‘de zorg voor gezondheid is belangrijker dan de geneeskunde!’

Lees meer...

Het Belgische gezondheidssysteem - Geert Messiaen -

Bijna als nieuwjaarsgeschenk legde het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE), in samenwerking met het RIZIV en het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid, met het nieuwste rapport over de Belgische gezondheidszorg de vinger op enkele pijnpunten in de zorg. Tegelijkertijd vond N-VA-voorzitter Bart De Wever het nodig om te pleiten voor verdere besparingen in de sociale zekerheid. Begrijpe wie kan: enerzijds hebben we investeringen in de zorg nodig, anderzijds moet er gesnoeid worden.

Lees meer...

Op gezondheid staat geen prijs! - Geert Messiaen -

In Het Laatste Nieuws van zaterdag, 18 maart, pleit gezondheidseconoom Lieven Annemans voor het invoeren van een maximumprijs voor behandelingen: om de gezondheidsprijs betaalbaar te houden, zou één jaar extra leven slechts 40.000 € mogen kosten. Als liberaal mutualist kan ik in zulke gedachtegang nooit inkomen. Het plakken van een prijs op een mensenleven druist volledig in tegen de solidariteitsgedachte die het fundament is van onze ziekteverzekering.

Lees meer...

Het spoorwegwanbeleid anno 2012-2013 - Geert Messiaen -

In de hele Fyradiscussie blijft daarbij één aspect onbesproken. Het afschaffen van de Beneluxtreinen betekent een drastische verschraling van het binnenlandse aanbod tussen Antwerpen en Brussel – toch één van de drukste lijnen van het spoorwegnet – want de Fyra’s zijn nu éénmaal niet toegankelijk voor de houders van een sociaal abonnement. Ik wil dan ook graag besluiten met de wijze woorden van één van de sprekers tijdens de hoorzitting op 28 januari 2013 in de senaat over de Fyra-problematiek: “Heren spoorbazen, u communiceert niet met uw klanten, u betrekt hen nergens bij, u overtuigt ons niet!”

Lees meer...

Het filosofisch onvermogen van een vermogenstaks - Xavier Meulders -

Hedendaagse pleitbezorgers van een algemene vermogensbelasting - in welke vorm en in welke grootte dan ook - hoeven zich niet noodzakelijk op Piketty’s contentieuze stellingen te beroepen om hiervoor (mogelijks) valabele argumenten te vinden. Gezien de enorme aandacht die Piketty de laatste maanden in nationale en internationale media te beurt valt, lijkt het er echter wel op dat zijn theorieën een soort academische spreekbuis vormen voor vele mensen, politici incluis, die de onrechtvaardige economische en fiscale verdeling van de hedendaagse maatschappij in vraag stellen.

Lees meer...

Geschiedvervalsing: onze schoolboeken logen over Mao - Marc Meuleman - vrijdag 03 maart 2006

Op het einde van de jaren zestig, toen de bloedige heksenjacht van de Culturele Revolutie net over haar hoogtepunt was, zongen tal van westerse intellectuelen de lof van Mao Zedong. In de jaren zeventig drong de Mao-rage zelfs door tot in onze schoolboeken. Na de dood van de Grote Roerganger in 1976 werd het steeds moeilijker om de ontnuchterende historische realiteit - tientallen miljoenen doden door terreur en hongersnood - te ontkennen. Niettemin bleven onze schoolboeken de feiten nog lang verzwijgen. Sommige academici zien er blijkbaar nog altijd geen graten in om massamoordenaars de hemel in te prijzen.

Lees meer...

Mag je een ‘speciaal mens’ bewusteloos slaan? - Chris Michel -

Stel: een jongerenbende van Gents-Turkse origine bedreigt een Gentse man van 85, al jaren. Ze vernederen hem als hij buitenkomt. Ze spuwen in zijn gezicht. Ze slaan om de paar weken zijn ramen in. Er volgen ontelbare andere pesterijen. Want de man, Hendrik, hangt slogans uit tegen onverdoofd slachten. En dat vinden sommige mensen niet leuk. Vorige week is Hendrik door jongeren voor zijn deur bewusteloos gestampt. Is dat belangrijk nieuws? Ja. Want de feiten zijn bij politie, justitie en pers al jarenlang bekend zonder dat iemand echt optreedt.

Lees meer...

Mag je een ‘speciaal mens’ bewusteloos slaan? - Chris Michel -

Stel: een jongerenbende van Gents-Turkse origine bedreigt een Gentse man van 85, al jaren. Ze vernederen hem als hij buitenkomt. Ze spuwen in zijn gezicht. Ze slaan om de paar weken zijn ramen in. Er volgen ontelbare andere pesterijen. Want de man, Hendrik, hangt slogans uit tegen onverdoofd slachten. En dat vinden sommige mensen niet leuk. Vorige week is Hendrik door jongeren voor zijn deur bewusteloos gestampt. Is dat belangrijk nieuws? Ja. Want de feiten zijn bij politie, justitie en pers al jarenlang bekend zonder dat iemand echt optreedt.

Lees meer...

Mag je een ‘speciaal mens’ bewusteloos slaan? - Chris Michel -

Stel: een jongerenbende van Gents-Turkse origine bedreigt een Gentse man van 85, al jaren. Ze vernederen hem als hij buitenkomt. Ze spuwen in zijn gezicht. Ze slaan om de paar weken zijn ramen in. Er volgen ontelbare andere pesterijen. Want de man, Hendrik, hangt slogans uit tegen onverdoofd slachten. En dat vinden sommige mensen niet leuk. Vorige week is Hendrik door jongeren voor zijn deur bewusteloos gestampt. Is dat belangrijk nieuws? Ja. Want de feiten zijn bij politie, justitie en pers al jarenlang bekend zonder dat iemand echt optreedt.

Lees meer...

Kleine zinnetjes zeggen veel - Fientje Moerman - vrijdag 11 maart 2011

Vrouwen en macht, voor bepaalde mannen is het een blind makend probleem. Wanneer je als minister van Economie elke dag door een of andere ondernemer wordt aangesproken met “dag meneer de minister” dan rest je niets anders dan eens triest naar je 85C te kijken en je af te vragen of het dwaasheid is, kwade wil of gewoon een vergeten check-up bij de oogarts. Liever dan vrouwen met macht heeft men een select clubje van gelijkgestemde zielen die elkaars rug krabben. Quota zijn zo bedreigend omdat ze de laatste bastions van mannelijke machtsuitoefening onderuit dreigen te halen. Met bekwaamheid heeft dat niets vandoen.

Lees meer...

Eminentie zit op het Y-chromosoom - Fientje Moerman -

Nadat de Universiteit Gent alleen met een decretaal mes op de keel ertoe kon gebracht worden om meer vrouwen in haar bestuur te stoppen, en ze tot een paar maand geleden de enige universiteit was waar het aantal vrouwelijke proffen daalde, wordt de vrouwonvriendelijke lijn nu doorgetrokken in haar ‘honours programme’. Gelukkig hebben ze tot 11 maart gewacht om hun initiatief wereldkundig te maken. De vrouwendag was voorbij. Desgevraagd zal de UGent waarschijnlijk antwoorden dat ze zich bewust zijn van het ‘probleem’. Of zullen ze zeggen dat ze wel eminente spreeksters zoeken, maar dat ze die niet vinden.

Lees meer...

Een vrije samenleving kan zich tijdig corrigeren - Fientje Moerman - vrijdag 24 november 2006

Belangrijk in de relatie economie en milieu is het liberale schadeprincipe. De overheid heeft het recht om de vrijheid van het individu in te perken als die de vrijheid van anderen dreigt te schaden. Er is geen plaats voor cowboys die schermen met onbeperkte vrijheid en een gezichtsveld dat slechts reikt tot aan de grenzen van hun eigendom. “The only purpose for which power can be rightfully exercised over any member of a civilized community, against his will, is to prevent harm to others”, aldus John Stuart Mill. Geen enkele rechtgeaarde liberaal verdedigt de vrijheid om kinderen te werk te stellen of om illegaal afval te dumpen in Afrika.

Lees meer...

De actualiteit van Karl Popper - Lieven Monserez - vrijdag 07 oktober 2011

Dat de werkelijkheid te complex is om alles in één groot allesomvattend schema te vatten, zoals Popper betoogt, is door de recente financieel-economische crisis eens te meer aangetoond. De leerling-tovenaars van de financiële wereld hebben zich door hun eigen wiskundige modellen laten betoveren. In modellen kan men echter niet alles stoppen. Modellen moeten noodzakelijkerwijze de zaken versimpelen. Anders is het model niet te hanteren. Dit betekent dat een aantal factoren uit het model moet worden gelaten. Als dan later blijkt dat zo relevante factoren buiten beschouwing zijn gebleven, is er evident een probleem en daar zijn wij allemaal de dupe van.

Lees meer...

Hoe de sociale zekerheid de economie kan versterken - Lieven Monserez - vrijdag 23 april 2010

Het komt er op aan om de arbeidsmobiliteit binnen sectoren te bevorderen zodat werknemers tijdig kunnen overstappen naar een nieuwe performante werkgever. Een werkverzekering kan hiervoor een probaat middel zijn. Een reden waarom mensen die ontslagen worden enige tijd in de werkloosheid blijven, is dat ze op zoek zijn naar een job die hen hetzelfde loon opbrengt als het loon dat ze verdienden bij hun vorige baan. Pas na enkele weken of maanden gaan ze op zoek naar een baan waaraan een lager loon verbonden is. Intussen zijn ze echter wel die tijd niet meer beroepshalve actief geweest. Daardoor nemen evenwel hun kansen om een nieuwe baan te vinden af.

Lees meer...

Over herroepbare bonussen en sancties - Lieven Monserez - vrijdag 12 maart 2010

Op het eerste gezicht lijken herroepbare bonussen en herroepbare sancties iets theoretisch en abstract te zijn. Nochtans kan hun impact verreikend zijn. Zo kunnen de toplonen van topmanagers een goed voorbeeld van herroepbare bonussen zijn. Een nadeel van herroepbare bonussen is dat ze even goed kunnen toekomen aan mensen die lange tijd slecht presteren en dus eigenlijk die bonus niet verdienen. Dit euvel kan evenwel gecompenseerd worden door te werken aan de intrinsieke motivatie van personen. Herroepbare sancties vinden we vaak terug in het Belgische ontslagrecht en dienen te worden weggewerkt in het kader van een hervorming van het Belgische ontslagrecht.

Lees meer...

Hoe kun je in godsnaam voor een oorlog zijn? - Reginald Moreels -

Ik stap niet mee in het discours van pacifisten die Saddams misdaden relativeren en al hun kruit verschieten op de VS en president Bush. Saddam Hoessein is en blijft een misdadiger tegen de menselijkheid. Er moet een internationaal arrestatiebevel komen tegen die man, en hij moet voor het Internationaal Strafhof worden gebracht. En toch: een oorlog is nooit rechtvaardig, wat Thomas van Aquino en Hugo Grotius in hun tijd ook beweerden. Oorlogen worden altijd op de een of andere manier gerechtvaardigd, door diegene die de oorlog uitlokt of door diegene die hem uitroept. In naam van enkele vaten olie of een handvol diamanten die heilig worden verklaard. Maar de afgelopen weken heb ik geen enkel discours gehoord, uit de VS noch uit Europa of de Arabische wereld, waaruit ik de zin van de aangekondigde oorlog tegen Irak kon afleiden. Ook de vredesmanifestanten brengen geen vreedzame voorstellen aan.

Lees meer...

Een oorlog kan niet rechtvaardig zijn - Reginald Moreels - vrijdag 18 april 2003

De cyclus van oorlogscultuur, de natuurlijke drang van elk van ons om uit zelfbehoud de meerdere te worden van de andere, zit ingebakken in de homo sapiens. Nochtans bestaat er een ander model om een conflict, zowel op persoonlijk, professioneel als internationaal vlak, op te lossen. Het Evenwaardigheidsmodel, is gebaseerd op luisterbereidheid, op het zich bewust plaatsen in de positie van de tegenstander en op het betrekken van deze attitude bij zijn eigen argumentatie. Zo 'onderbouwt' men een onderhandeling, in plaats van ze te beladen met argumenten, waarmee men zijn eigen gelijk wil halen om zo de andere in een inferieure positie te drukken.

Lees meer...

Blank is beter - Tom Naegels -

Cliteur maakt een karikatuur. Net zoals het geloof in de eigen cultuur in zijn meest extreme vorm kan uitmonden in kolonialisme of genocide, zo kan relativisme, wanneer je het tot in het absurde doordenkt, betekenen dat je uiteindelijk de ergste misdaden goedpraat. Het kán, maar ik ken niemand die dat doet. Cliteur ook niet. Hoewel hij twee kolommen lang jeremieert over een ontspoord relativisme, ‘de publieke religie van deze tijd’, dat werkelijk o-ve-ral aanwezig is en ‘alle intellectuelen in de greep houdt’, citeert hij slechts één met naam en toenaam. Verder is het ‘men’ en ‘de intelligentsia’ en ‘je hoort het overal’. Zo kan ik het ook.

Lees meer...

Vijftig mensen in een aula - Tom Naegels -

Natuurlijk was ik verontwaardigd toen ik las dat Benno Barnard het spreken belet was. Dat was onbeschoft en dom van die salafisten. Ze hadden een opiniestuk moeten schrijven, hun betoging buiten houden, of simpelweg hun schouders ophalen. Maar dan zie ik gebeuren wat er altijd gebeurt: dat mijn eigen verontwaardiging al snel overtroffen wordt door die van mensen die hier een bewijs in zien van een veel bredere, algemene radicalisering, die een gevaar vormt voor “onze democratie”. Dan merk ik dat mijn verontwaardiging begint te wankelen.

Lees meer...

Stop met labels te plakken op mensen - Yasmine Nasra -

De Vlaamse overheid streeft naar 4% allochtone werknemers. Als criteria gebruikt ze het rijksregisternummer om na te gaan of iemand al dan niet de nationaliteit van een land buiten de EU-15 heeft. Waarom niet buiten de meest recente samenstelling? Waarom Polen wel en Griekenland niet? Bovendien kijkt men nog verder dan dat. Iemand heeft ook al prijs als dit het geval is bij een ouder of grootouder die afkomstig is uit een land buiten de EU-15. Dit betekent dat de Vlaams overheid iemand die tweede of derde generatie hier woont, hier geboren en opgegroeid is, de term ‘allochtoon’ blijft opkleven.

Lees meer...

De sluipende sabotage van onze democratische samenleving - Freddy Neyts -

Politieke partijen, vakorganisaties, belangenorganisaties,de media, het middenveld, het onderwijs moeten zich in vraag durven stellen, zich herbronnen, zich inhoudelijk en qua werking vernieuwen. En dan vooral respect opbrengen voor de democratie. Respect voor de beslissingen van democratisch verkozen instellingen: regeringen, parlementen, schepencolleges en gemeenteraden. Alle burgers mogen regelmatig hun vertegenwoordigers kiezen (ze mogen ook zelf kandidaat zijn).

Lees meer...

De gezondheidszorg splitsen? - Dr. Nicolas Jansen - vrijdag 03 december 2004

In bepaalde Vlaamse kringen begint het idee te leven dat er ergens verborgen in Wallonië, bij voorkeur ergens in een PS-bastion, strategen aan het werk zijn die moedwillig tégen Vlaanderen ageren, en bij wijze van spreken er alles aan doen om de Waalse gezondheidszorg duurder te maken. Zonder uitspraken te doen over de politieke top denk ik dat ‘te velde’ in de Waalse ziekenhuizen in ieder geval behandelingsteams aan het werk zijn die net als elders vooral het beste met hun patiënten voorhebben, en die op geen enkele wijze ‘moedwillig’ een duurdere strategie volgen.

Lees meer...

Oppassen voor een ethiek die focust op slachtoffers - Claude Nijs -

Prostitutie is het zich tegen betaling beschikbaar stellen voor seksuele handelingen aan derden, en beperkt zich aldus niet tot het klassiek rolpatroon van vrouwelijke prostituees en mannelijke hoerenlopers en pooiers. Floris van den Berg lijkt uit te gaan van sekserol-stereotypes: de vrouw als kwetsbaar slachtoffer en de man als seksueel roofdier. Maar wat dan met medische sekswerkers (die seksuele diensten verlenen aan mensen met een beperking)? En wat met mannelijke prostituees (die seksuele diensten verlenen aan vrouwen)?

Lees meer...

De richting van ons kompas - Claude Nijs -

20 jaar na de oprichting van Open Vld is het tijd dat de partij een volgende stap neemt. De aftrap voor dit proces gebeurde met deze visiedag die moet inspireren. Daarna moet gedebatteerd worden en uiteindelijk moeten we concluderen in een nieuwe beginselverklaring eind volgend jaar. Een duidelijke ideologie als denkkader is nodig als houvast. Wie geen ideologie heeft vaart op zee zonder kompas. En populisten die varen zonder kompas. Ze wakkeren de angst en de onzekerheid aan. Ze beloven een alles-in-één-oplossing, en verzetten zich tegen hervormingen. Vrijheid wordt door hen gezien als een probleem. Niet zo voor liberalen.

Lees meer...

De richting van ons kompas - Claude Nijs - vrijdag 18 mei 2012

20 jaar na de oprichting van Open Vld is het tijd dat de partij een volgende stap neemt. De aftrap voor dit proces gebeurde met deze visiedag die moet inspireren. Daarna moet gedebatteerd worden en uiteindelijk moeten we concluderen in een nieuwe beginselverklaring eind volgend jaar. Een duidelijke ideologie als denkkader is nodig als houvast. Wie geen ideologie heeft vaart op zee zonder kompas. En populisten die varen zonder kompas. Ze wakkeren de angst en de onzekerheid aan. Ze beloven een alles-in-één-oplossing, en verzetten zich tegen hervormingen. Vrijheid wordt door hen gezien als een probleem. Niet zo voor liberalen.

Lees meer...

Brief aan de paus - Peter Nissen - vrijdag 21 mei 2010

Heilige Vader, de mantel der liefde is in uw instituut een dekmantel voor het kwaad geworden. Werp die mantel af. Ontmantel de R.K. Firma Leugen & Bedrog. Uw oud-collega Hans Küng heeft u enkele weken geleden opgeroepen af te treden. Dat zou een symbolische daad van boetvaardigheid zijn, die recht zou kunnen doen aan de pijn van de slachtoffers van seksueel en ander misbruik in de kerk.(…) Maak nog eerst één keer gebruik van uw onfeilbare leergezag. En wel om u zelf op te heffen, met inbegrip van de eretitels die u verzameld hebt. Breng ze naar het Vaticaans museum. Paus Benedictus, de zestiende en de laatste.

Lees meer...

Bezint eer ge herverdeelt - Geert Noels en Geert Janssens -

Mensen die hun nek uitsteken moeten daarvan de vruchten kunnen plukken en daarover tot op zekere hoogte vrij kunnen beschikken. Want anders zijn we voor we het goed en wel beseffen, armoede aan het herverdelen. Het is precies dat wat we Piketty en zijn supporters kunnen verwijten. Weten zij wat welvaart creëren precies inhoudt? Mocht de Fransman dat wel hebben geweten, dan zou hij wat meer respect hebben opgebracht voor hen die zich elke dag uit de naad werken om welvaart te creëren vanuit een eigen visie, met eigen handen en met eigen of desnoods geleend kapitaal.

Lees meer...

De ontsporing van de GAS-boetes - Jan Nolf -

Aan de ontsporing van GAS-boetes komt geen einde. Dat is ook normaal, want de mogelijkheid van misbruik zit in de genen van GAS gebakken door het fundamenteel gebrek aan onpartijdigheid van de ambtenaar die er over te oordelen heeft. Zopas was het prijs in Verviers. Daar vind je op pagina 33 van het GAS-politiereglement het sinds kort beruchte artikel 104 quinquies. In een vergaarbak-hoofdstuk van 'andere bepalingen' voorziet het een GAS-boete voor 'andere beledigingen tegen gestelde machten of privépersonen, dan deze bestraft door het Strafwetboek'.

Lees meer...

Open grenzen, ook voor immigranten - Johan Norberg -

Immigratie is voordelig voor de immigranten, het thuisland en het gastland. En de voordelen zullen voor allen blijven toenemen als de vraag naar arbeiders in ontwikkelingslanden groeit zoals vandaag het geval is. Open grenzen zouden het makkelijker maken voor mensen om in andere landen te werken, zonder gedwongen te worden om zich er te vestigen. De politie zou moeten ophouden om mensen die gewoon een goed en productief leven nastreven op te jagen. In de plaats daarvan zouden ze zich moeten concentreren op de échte problemen van de grenzen, namelijk die van terroristen en criminelen en de mensenhandel in vrouwen en kinderen.

Lees meer...

Vrijheid van beweging - ook voor mensen - Johan Norberg - vrijdag 29 november 2002

Ook al is de wereld waarin we vrij zijn om goederen en diensten over de grenzen heen te kopen en te verkopen nog veraf, toch is dat voor heel veel mensen een streefdoel. Politici van over heel de wereld proberen tijdens hun topontmoetingen de vrije handel uit te breiden, ook al gaat dat erg langzaam. Wat de vrijheid van beweging van mensen betreft, doen politici tijdens hun topontmoetingen helaas alles wat in hun macht ligt om die te beperken. Terwijl het Schengen-akkoord ons bewegingsvrijheid garandeert binnen de Unie, proberen de overheden van de EU-lidstaten te verhinderen dat er buitenstaanders de Unie binnendringen.

Lees meer...

De vrijheid in opmars - Johan Norberg - vrijdag 14 maart 2003

Globalisering brengt een aantal problemen met zich mee die licht wantrouwen wekken: pijnlijke economische aanpassingen, ondermijnde belangen, culturen die uitgedaagd worden en traditionele machtscentra die afbrokkelen. Wanneer grenzen minder belangrijk worden, kunnen niet alleen mensen, goederen en kapitaal vrijer bewegen, maar ook bijvoorbeeld misdaad en ziekte. De aanhangers van globalisering moeten aantonen dat grotere vrijheid en meer kansen een tegenwicht vormen voor die problemen en ze moeten wijzen op de mogelijkheid om ze zelfs beter dan vroeger aan te pakken.

Lees meer...

Een vrije samenleving biedt de voorwaarden voor geluk - Johan Norberg - vrijdag 23 december 2005

De Franse 19de eeuwse liberaal Benjamin Constant zei het volgende. ‘De machthebbers zijn klaar om ons te redden van allerlei problemen behalve deze van gehoorzamen en betalen! Ze zullen ons vertellen: “Wat is uiteindelijk het doel van je inspanningen, het motief van je arbeid, het voorwerp van al je hoop? Is het niet het geluk? Wel, laat dat geluk over aan ons en we zullen het je geven.” Nee, heren, we moeten het niet aan hen overlaten. Hoe ontroerend zo’n engagement ook mag zijn, laat ons de machthebbers vragen om binnen hun grenzen te blijven. Laat hen zich beperken tot het rechtvaardig zijn. We zullen de verantwoordelijkheid om gelukkig te zijn zelf wel opnemen’.

Lees meer...

Verlaag subsidies om groei te stimuleren - Johan Norberg en Johnny Munkhammar - vrijdag 13 februari 2004

Decennialang hadden delen van Azië en Noord Amerika een sterkere economische ontwikkeling dan Europa. Dertig jaar geleden maakten EU-landen 25 procent van de globale economie uit, vandaag is dat nog amper 18 procent. Als de huidige trend zich voortzet zullen over dertig jaar zowel Brazilië, Rusland, Indië en China sterkere economiën hebben dan alle West-Europese landen samen. Dat andere delen van de wereld economisch groeien is natuurlijk een goede zaak. Maar het is duidelijk dat indien Europa haar toekomst met verhoogde een levensstandaard wil verzekeren, de economische groei in Europa een prioriteit moet worden.

Lees meer...

Faciliteiten voor Engelstaligen in Brussel? - Marc Notredame -

Te midden van de algemene tendens om alle aan “nieuwe Belgen” en vreemdelingen steeds hogere eisen te stellen inzake kennis van de Belgische officiële talen, zijn er vreemd genoeg de laatste jaren in het Brusselse een aantal “verlichte geesten” opgedoken die zich plots geroepen voelen om taalrechten aan Engelstaligen te verlenen. Geldt voor sommige geprivilegieerden dan plots niet meer het grote verhaal van rechten en plichten? Hoe groot trouwens is het aandeel van de Engelstaligen in onze hoofdstad?

Lees meer...

De capability approach versus het libertarisme - Martha Nussbaum - vrijdag 16 januari 2009

Over het algemeen willen libertariërs niet erkennen dat de meeste, zoniet alle, vrijheden die ze koesteren sociaal en economisch noodzakelijke omstandigheden nodig hebben. Het is bijvoorbeeld erg moeilijk om op een gelijk niveau met anderen aan het politieke leven deel te nemen of om van de vrijheid van meningsuiting te genieten als men geen toegang heeft gehad tot basisgezondheidszorg of degelijk onderwijs. De libertariër werkt niet enkel met een kortere lijst van basisrechten, maar ook met een dunnere beschrijving van al deze rechten, waarbij ze de materiële en institutionele omstandigheden negeren die woorden op papier ombouwen tot een werkbare realiteit.

Lees meer...

Pleidooi tegen willekeurig overheidsoptreden - Frederick Ongena -

Het belang van het recht op openbaarheid is een fundamentele waarborg tegen een willekeurige overheid. Volgens de wetgever biedt die openbaarheid de garantie dat een overheid die weet dat haar documenten openbaar zijn voorzichtiger en nauwkeuriger te werk zal gaan hetgeen de kans op willekeurig optreden aanzienlijk vermindert. Zelfs parlementsleden doen vandaag geregeld beroep op dit recht om inzage in bestuursdocumenten te krijgen. Zo liet Lode Vereeck op 7 april weten geregeld het recht op openbaarheid in te roepen wanneer hij documenten van de Vlaamse regering niet via parlementaire weg kan bekomen.

Lees meer...

Van individualisme naar personalisme - Hendrik Opdebeeck - vrijdag 11 maart 2005

Met de theoloog en ethicus Gerrit Manenschijn komt Dirk Verhofstadt bijna tot een pleidooi voor christelijke naastenliefde door aan te geven dat het klopt dat mensen zich goed voelen als ze iets goed voor anderen hebben gedaan – ‘zoveel sterker dan afstandelijke onverschilligheid’. Zoals Kant – maar ook zoals een personalist – erkent de ‘individualist’ Verhofstadt zijn medemens echter niet alleen uit compassie, uit sympathie of om een goed gevoel te beleven. De mens kent een plicht jegens anderen. In het begrip vrijheid zit een opdracht verborgen. Voor Kant een verplichting, wat voor een personalist ook een verlichting kan betekenen.

Lees meer...

Het ontbreekt ons aan aanbidding - Yannick Ottoy - vrijdag 22 juni 2012

Decennia van geweldloze democratie brachten ons schitterende verwezenlijkingen als kosteloos onderwijs en sociale zekerheid. Ons hele systeem is er op gericht iedereen een huisje en tuintje te bezorgen. Maar om iedereen die mogelijkheid te bieden, hebben we ook een prijs betaald. De prijs van de gelijkheid. Gelijkheid niet als initiële kans, maar als ultieme einddoel. De manier waarop zij die zo’n vorm van gelijkheid prediken, praten over excellentie spreekt boekdelen. Het rijhuis is de norm geworden, het kasteel de schandvlek. Bewondering is taboe, afgunst is normaal.

Lees meer...

Het politieke debat is van iedereen - Yannick Ottoy - vrijdag 02 november 2012

Deelnemen aan het debat is geen morele plicht, maar het blijft wel een fundamenteel recht. Stellen dat sporters best geen politieke standpunten innemen, schendt dit recht. Maatschappelijk engagement eindigt niet bij het aansnoeren van sportveters. Een sportman stopt niet met denken eenmaal hij een stadion binnenstapt. Een mening moet niet verdoezeld worden omdat je sneller kan lopen dan iemand anders. Mensen die een keuze maken en die keuze publiekelijk verdedigen, hebben de moed hun hoofd boven het maaiveld uit te steken. Dat geldt voor publieke figuren, sowieso al in het oog van de media, nog meer dan voor modale burgers.

Lees meer...

Omtrent vrije meningsuiting - Yannick Ottoy - vrijdag 24 november 2006

Het liberalisme, in tegenstelling tot andere ideologieën zoals het socialisme, wil niemand een bepaalde levenswijze opleggen maar laat aan iedereen de vrije keuze zijn leven naar eigen goeddunken in te vullen. Het beste leven is immers het leven dat men zelf kan kiezen. Liberalen bieden dus geen ideologisch onderbouwd antwoord op de vraag welke levenswandel nu als de ideale moet worden beschouwd. Deze stimulans tot openheid en zelfbeschikking mag echter niet als een vrijgeleide voor absolute vrijheid worden begrepen. Het liberalisme kent immers een sterke morele ondertoon, en voert waarden als tolerantie, diversiteit en rechtvaardigheid hoog in het vaandel.

Lees meer...

Vrijheid en verantwoordelijkheid - Yannick Ottoy - vrijdag 18 november 2011

Burgers wensen niet langer op te draaien voor de vrije keuzes van anderen. Wanneer u bijvoorbeeld uw gordel in de wagen weigert te dragen, brengt u de vrijheid noch de veiligheid van andere bestuurders in gevaar. Toch aanvaarden we als samenleving dergelijk gedrag niet langer. De burger wenst namelijk niet langer op te draaien voor de maatschappelijke gevolgen van uw gedrag. En dus is het dragen van de gordel verplicht. Wat voor sommigen een vrijheidsbeperkende en bemoeizuchtige overheidsmaatregel lijkt, is eigenlijk een beslissing die de vrijheid van verantwoordelijke burgers beschermt.

Lees meer...

Showdown in Bright Village - Stefan Paas -

Onlangs publiceerde Maarten Boudry op de website Liberales.be en in het tijdschrift Ethiek & Maatschappij een essay, getiteld ‘De hardnekkigheid van God’. Op het eerste gezicht wekt dit essay de indruk een leesverslag te zijn van recente literatuur omtrent de (on)redelijkheid van godsgeloof. Een indrukwekkende literatuurlijst, die zowel gelovige als ongelovige schrijvers omvat, sluit het verhaal af, terwijl bijna in elke alinea tal van namen passeren. Men zou denken: wie dit leest, is weer helemaal op de hoogte van de stand van de filosofische discussie. Maar ondanks de lawine van genoemde schrijvers, wordt hier geen enkele discussie gevoerd.

Lees meer...

Onpolemisch slotbetoog - Stefan Paas -

Boudry’s aanval op het basale karakter van godsgeloof lijkt hierop neer te komen: om te verklaren hoe de “biologische wortels van bovennatuurlijk geloof” konden ontstaan, hoeven we geen beroep te doen op bovennatuurlijke oorzaken. We hebben voldoende aan (wetenschappelijke) scenario’s die deze wortels hetzij verklaren als bijproducten van cognitieve adaptaties, hetzij ze verklaren als adaptaties ter bevordering van sociale cohesie en moraliteit. Volgens Boudry volgt hieruit blijkbaar dat het bestaan van God onwaarschijnlijker wordt. Ik zie werkelijk niet waarom dit het geval zou zijn.

Lees meer...

Meer geschiedenislessen in het onderwijs - Nina Pagan - vrijdag 04 november 2011

In het Algemeen Secundair Onderwijs volgen de leerlingen twee uur per week geschiedenislessen. In het Technisch Secundair Onderwijs één uur en in het Beroeps Secundair Onderwijs nul uren. Dit wil dus zeggen dat een leerling uit het beroepsonderwijs nooit officieel onderwezen wordt over de gruwel van de concentratiekampen en de Holocaust. Als humanisten en personen die willen en durven pleiten voor wederzijds respect op alle vlakken, is het onze verantwoordelijkheid om de strijd te voeren tegen extreemrechts. Niet om anderen hun vrijheid van overtuiging, gedachten of verenigen te beperken, maar net om deze waarden te kunnen bewaren!

Lees meer...

Van welk type gemeenschap willen we de burger zijn? - Bart Pattyn - vrijdag 27 oktober 2006

Mensen die zonder bezoldiging instaan voor hun gezin, voor familieleden, voor een ledenbeweging of een socio-culturele organisatie, zien hun inzet rechtstreeks of onrechtstreeks als een dienst aan de samenleving. Als mensen hun persoonlijke inzet evalueren aan de hand van wat die inzet voor de samenleving betekent, dan zal de voorstelling die mensen van hun samenleving hebben een belangrijke invloed uitoefenen op hun morele verantwoordelijkheidszin. Mensen die zich de samenleving voorstellen als hard en meedogenloos zullen zich wellicht minder gemotiveerd voelen dan mensen die zich de samenleving voorstellen als zorgzaam en rechtvaardig.

Lees meer...

Het individu tegenover de staat - Raf Pauly -

Als iedereen alleen handelt naar eigen goeddunken is dat het einde van de samenleving. Er is dus wel degelijk een instantie nodig om dit in goede banen te leiden. In vroeger tijden was dat de Kerk die mensen duidelijk maakte wat ze moesten doen en vinden. Nu is dat de overheid die regels stelt; en belangrijker nog, mogelijkheden schept. Mill kan dan wel aangeven dat iedereen recht heeft op zelfbeschikking, maar wanneer je in tegenstelling tot hemzelf niet in een intellectuele familie maar in een negentiende-eeuws arbeidersgezin geboren werd, was daar weinig kans op. Ook nu nog dreigt het gevaar dat mensen die het wat minder getroffen hebben, achtergesteld worden

Lees meer...

Beter een investeringsparadijs dan een belastingsparadijs - Gert Peersman -

Zonder een immense golf van overheidsinvesteringen was er vandaag geen smartphone. Internet, draadloze netwerken voor communicatie, batterijen, touchscreens: het fundamentele en toegepaste onderzoek voor al deze innovaties werd aanvankelijk door de overheid in gang gezet. Creatieve ondernemers hebben met privé-investeringen op deze golf verder gesurft en de producten ontwikkeld die we vandaag gebruiken. Het zijn overheidsinvesteringen die opportuniteiten voor privé-investeerders hebben gecreëerd.

Lees meer...

Is België zich kapot aan het besparen? - Gert Peersman -

Het effect van een reductie in de overheidsuitgaven op het Belgische bruto binnenlands product (BBP) is nihil. De schattingen tonen aan dat een sanering van de overheidsuitgaven zelfs een beperkt positief effect heeft. Een daling van de uitgaven met bijvoorbeeld 1%, heeft na een half jaar een positief effect op de economische activiteit van ongeveer 0,1%. De stelling dat België zich momenteel zou kapot besparen wordt duidelijk verworpen door de data. Het is in geen geval de oorzaak van de recessie en slabakkende economie. De beperkte omvang van het effect betekent ook dat louter saneren om te saneren de groei niet sterk zal aanwakkeren.

Lees meer...

Het gevaar van de eigen munt - Gert Peersman -

De tendens van het gebruik van parallelle munten als volwaardig betaalmiddel op grote schaal is economisch niet gezond. Het is een vorm van protectionisme. Aangezien de munt alleen maar lokaal kan worden gebruikt, vormt ze een handelsbarrière voor import uit andere regio's. Lokale producenten worden dus serieus bevoordeeld. Intussen weten we dat protectionisme tot inefficiënties leidt en ongunstig is voor de economische groei op lange termijn. Daarnaast zijn ook alle nadelen van een exit uit de euro van toepassing op de parallelle munten. Als de lokale munt devalueert ten opzichte van de euro, zullen heel wat banken in de problemen komen.

Lees meer...

Een klimaat van onzekerheid - Dick Pels -

De groene politiek is in een vreemde paradox verzeild geraakt. Enerzijds is 'groen' een allemansvriend geworden: een gewild etiket dat vaak alleen voor de schone schijn wordt opgeplakt (greenwashing). Anderzijds waarschuwen groenen graag op luide toon voor een naderende klimaatcatastrofe. Dat onze 'kwetsbare en 'eindige' planeet aan menselijke roofbouw, uitputting en vervuiling ten onder zal gaan. In de discussie over klimaatverandering staan de 'alarmisten' lijnrecht tegenover de sceptici die verwachten dat het zo'n vaart niet zal lopen. Als we meer onzekerheid toelaten bij de inschatting van de risico's is er mogelijk een uitweg uit deze patstelling.

Lees meer...

Een klimaat van onzekerheid - Dick Pels -

De groene politiek is in een vreemde paradox verzeild geraakt. Enerzijds is 'groen' een allemansvriend geworden: een gewild etiket dat vaak alleen voor de schone schijn wordt opgeplakt. Anderzijds waarschuwen groenen graag op luide toon voor een naderende klimaatcatastrofe. Dat onze 'kwetsbare en 'eindige' planeet aan menselijke roofbouw, uitputting en vervuiling ten onder zal gaan. In de discussie over klimaatverandering staan de 'alarmisten' lijnrecht tegenover de sceptici die verwachten dat het zo'n vaart niet zal lopen. Als we meer onzekerheid toelaten bij de inschatting van de risico's is er mogelijk een uitweg uit deze patstelling.

Lees meer...

Homo-emancipatie, vrijzinnigheid en autonomie - Dick Pels - vrijdag 16 maart 2007

De homo-emancipatie is, net als het feminisme, een speerpunt van de positieve individualisering, van de keuzevrijheid en de persoonlijke autonomie, terwijl traditionele vormen van religie het omgekeerde daarvan zijn. Zij vormt een voorhoede (niet zonder uitwassen en perverse zelfkant) van experimenten met nieuwe vormen van vriendschap, liefde en gemeenschap, en past als zodanig in de bredere sociologische tendens die ons voert van zware, lotsbepaalde, naar lichtere, keuzebepaalde gemeenschappen. Zij keert zich bovendien tegen het vanzelfsprekende paternalisme van priesters, dominees, rabbijnen en imams, en tegen de mannenmacht die in die zware gemeenschappen de boventoon voert.

Lees meer...

In Egypte gebeurt een geschiedkundig drama - Luc Pierson - vrijdag 15 april 2011

Op de site van Abydos, het bedevaartsoord voor de oude Egyptenaren, met de allereerste faraograven, gebeuren terwijl u dit leest, ook illegale opgravingen en worden nog oudere artefacten stukgeslagen omdat de enkel op goud beluste opgravers niet eens hun onschatbare waarde begrijpen. In Sakkara, in de schaduw van de allereerste piramide, worden nu gebouwen opgetrokken bovenop de overblijfselen van de oudste monumentale graftombes in de wereldgeschiedenis. Slechts enkele voorbeelden van wat al geweten is, wat er gebeurd op minder gekende sites zal pas later bekend worden als overal terug een adequate bescherming geboden wordt.

Lees meer...

Groen liberalisme. Een weg naar slimme welvaart. - Jan Pille - vrijdag 17 november 2006

Liberalen zijn van nature optimisten, maar ook realisten. Daarom moeten we naast de positieve evoluties die uit de Verlichting en de Industriële revolutie voortkwamen de negatieve evoluties durven plaatsen. De demografische en technische evolutie van de mensheid verhoogt steeds verder de druk op de bron die ons leven in de allereerste plaats mogelijk maakt. Zonder die bron betekenen welvaart en vrijheid echter niets. Het groeiend aantal mensen en de welvaart waarin we - de westerling in de eerste plaats, maar steeds ook meer de ‘anderen’ - leven, vraagt heel veel energie. Die energie is nodig om een dynamische en op innovatie gerichte maatschappij mogelijk te maken.

Lees meer...

Niet alleen NSA houdt u in de gaten - Bart Preneel -

We worden geconfronteerd met de harde realiteit van cyberonveiligheid: persoonlijke gegevens worden op het internet te grabbel gegooid. Wat is er gebeurd? De hacker 'Rex Mundi' heeft bij organisaties heel wat gevoelige gegevens gestolen zoals wachtwoorden en medische data. Toen de bedrijven weigerden om losgeld te betalen, plaatste hij de gegevens online. We moeten dus niet alleen bezorgd zijn over de NSA en andere veiligheidsdiensten die ons voortdurend in de gaten houden op het internet. Ook criminelen hebben begrepen dat geld en waardevolle gegevens online zitten.

Lees meer...

Oxford, een medespeler in de Belgische politiek - Walter Prevenier - vrijdag 21 december 2007

Om het discours van de ‘Verklaring van Oxford’ naar zijn juiste waarde in te schatten, is het goed te beseffen dat het 14 april 1947 was toen liberale prominenten uit 19 landen aan de Universiteit van Oxford die tekst goedkeurden, en in één moeite de ‘Liberale Internationale’ stichtten. Zo kort na de Wereldoorlog, en met de hete adem van Hitler en Stalin in de nek, koesterden de liberalen in Oxford een onweerstaanbare honger naar een sociaal en progressief liberalisme, als alternatief voor het staatssocialisme in de toenmalige Sovjet Unie en als verademing na de morele depressie die Nazi-Duitsland in Europa had veroorzaakt.

Lees meer...

Lichte gemeenschappen en hechte relaties - Baukje Prins - vrijdag 17 juni 2005

Nederland is weliswaar cultureel homogeen geworden, maar het is de homogeniteit van een progressieve moral majority. Het links-liberale gedachtegoed is gemeengoed geworden. En de lichte gemeenschappen vormen de ideale tussenweg tussen het schrikbeeld van een kille neoliberale samenleving van eenzame en egocentrische individuen, en het schrikbeeld van verstikkende of ‘zware’ gemeenschappen als het traditionele gezin of de gesloten geloofsgemeenschap. Wat nadelen leken, wordt tot voordelen omgetoverd. Dat geeft de links-liberale burger weer moed, en dat is wel nodig in deze tijden van rechts-liberale zelfingenomenheid en zelfgenoegzaamheid.

Lees meer...

Liberalisme is geen fascisme - Nicolas Raemdonck - vrijdag 09 december 2005

Hier en daar wordt in een bepaalde berichtgeving, door allerlei misverstanden, het liberalisme ten onrechte in verband gebracht met het Vlaams Belang. Deze berichtgeving wordt daarin geholpen door Hugo Coveliers die met zijn partijtje zogenaamde rechtsliberalen naar het Vlaams Belang tracht te leiden. De partij van Coveliers en het Vlaams Belang zijn echter niet liberaal maar extreem rechts en zelfs antiliberaal. Het Belang is geen liberale, maar wel een extreemrechtse partij. Het liberalisme wordt daardoor ten onrechte in een slecht daglicht geplaatst. Het heeft niets te maken met een racistische partij zoals het Vlaams Belang, stelt Nicolas Raemdonck.

Lees meer...

Van alle markten thuis - Koen Raes - vrijdag 25 oktober 2002

De vraag naar de grenzen van de markt en naar de grenzen binnen de markt is, precies opdat iedereen een gelijkere toegang zou verwerven tot de markt, daarom vandaag wellicht relevanter dan een discussie over alternatieven voor de markt. Het eerste probleem verwijst naar de vraag wat niet voor vermarkting kan of mag in aanmerking komen. Het tweede probleem stelt de vraag naar de aanvaardbare machtsverschillen op de markt. Beide zijn ondubbelzinnig ethische vragen die om uitgesproken politieke antwoorden vragen. Die zullen onvermijdelijk in de richting gaan van het verzekeren voor de volkeren van de derde wereld van een veel gelijkere toegang tot de productie(middelen)markt - met inbegrip van de informatiemarkt! -, de arbeidsmarkt en de consumptiemarkt, net als van het tegelijk beperken van de roofbouw die op hun schaarse hulpbronnen wordt gepleegd.

Lees meer...

Leve de Europese Unie - Zvi Raman -

De volgende Commissievoorzitter moet een sterke figuur zijn. Om het subsidiariteitsprincipe terug te claimen. Om noodzakelijke hervormingen zoals een volmaakte bankenunie te kunnen voltooien op Europees niveau lang de ene kant, maar ook om op de regelgevende rem te kunnen gaan staan langs de andere kant. Om de mensen op die manier terug te verzoenen met ‘Brussel’. Het Europese project is te mooi om het te laten kapen door de betutteling. En het is te waardevol om het te laten misbruiken als schietschijf door eurosceptici. Daarom: leve de Europese Unie. Maar mag het iets liberaler?

Lees meer...

Twee maten, twee gewichten - Joséphine Rebecca Vanden Broucke -

In Nederland geldt bij verkrachting een taakstrafverbod en zijn de straffen zwaarder. Het uitgangspunt bij verkrachting is een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 36 maanden. Rij je hier in België 's nachts meer dan 20 km te snel, dan volgt een veroordeling voor de politierechtbank met rijverbod en heb je vijf jaar geen blanco strafregister meer. Een verkrachter kan na schuldbekentenis wegwandelen met een blanco strafregister omdat er opschorting van straf is.

Lees meer...

John Stuart Mill heeft gelijk maar krijgt het steeds minder - Mark Reijman - vrijdag 22 mei 2009

In On Liberty geeft Mill dan ook aan waar de grenzen van de overheidsmacht en van de vrijheid van het individu liggen en benadrukt hij het belang van individualiteit en het gevaar van de ‘tyranny of public opinion’. Mill illustreert zijn opvattingen met behulp van de discussie rond de vrijheid van meningsuiting en zijn verdediging daarvan is tot de dag van vandaag een toonbeeld van zuiverheid en eloquentie. In dit artikel onderzoek ik hoe relevant zijn argumenten nog zijn voor de huidige discussie over de reikwijdte van de vrijheid van meningsuiting. Ik zal mijn stellingname illustreren aan de hand van enkele voorbeelden uit de recente praktijk.

Lees meer...

Zelfs Robin Hood voerde de Tobintaks niet in - Michiel Rogiers - vrijdag 23 maart 2012

Een economische storm woedt door Europa. De economische groei valt stil, onzekerheid neemt toe. Alle regeringen staan onder zware druk. Europa is op zoek naar antwoorden. In dit verhaal is de Tobintaks een veelgehoorde oplossing. Zowel de voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso als de Franse president Nicolas Sarkozy dweepten reeds met het idee. Ook op de onvolprezen G1000 vond het invoeren van een Tobintaks een kamerbrede meerderheid. De Tobintaks zou tot een herverdeling van de inkomens moeten leiden. Maar waar komt die Tobintaks vandaan? Is het echt een oplossing om de markten tot bedaren te brengen?

Lees meer...

Misschien heb ik gelijk, misschien heeft u gelijk - Alexander Roose -

Montaigne had voor zichzelf vier regels opgesteld: nooit koppig vasthouden aan een idee; nooit iemands handelen verklaren vanuit veronderstelde laaghartige motieven; nooit toegeven aan de publieke opinie; nooit vervallen in hooghartig, erudiet gezwets. Voeg daar aan toe: en als je tegenstander die fair play miskent, kiezen voor een goed boek. Je kan leren uit het verleden, wist Montaigne. Voor het nieuwe Jaar kunnen wij misschien deze richtlijnen onthouden.

Lees meer...

Niemand wordt beter van splitsing BHV - Edward Roosens - vrijdag 18 december 2009

Laat ons de kieskring BHV zoals hij vandaag bestaat rustig intact laten en terugkeren naar arrondissementele kieskringen om de bezwaren van het grondwettelijk hof te counteren. Dat bespaart ons een hoop politiek gekrakeel en een slecht compromis. De splitsing van de kieskring lost immers niets op. De Franstaligen zullen nog altijd kunnen blijven stemmen op Franstalige lijsten die ook zonder Brusselse kopstukken zetels zullen halen. De verfransing van de Vlaamse Rand zal daardoor ook niet in het minst worden tegengegaan. Bovendien leidt de splitsing van de kieskring zonder apparentering tot een verlies van drie zetels voor de Nederlandstalige partijen.

Lees meer...

Sociaaldemocratie: een gespeelde nederlaag - Nick Roskams - vrijdag 11 mei 2012

Het sociaaldemocratische compromis heeft wortels gekregen bij nagenoeg elke politieke partij. En onder invloed daarvan leven we nog steeds in een gemengde economie die opschuift naar meer staatsinterventie. Steeds weer herhaalt men hetzelfde mantra: ‘de vrije markt faalt op dit vlak, dus de overheid moet ingrijpen’. Maar die zinsnede is al zo vaak toegepast dat ze steeds verder van de waarheid komt te staan. Daarin ligt het immer voortschrijdende collectivisme van vandaag: geen grote verklaringen of gedurfde nationalisaties, maar een haast geruisloze voortgang van regulering tot in elke uithoek van de samenleving.

Lees meer...

Open brief aan Dirk Verhofstadt - Nick Roskams en andere LVSV-ers - vrijdag 08 oktober 2010

Onze ervaring leert ons het volgende: interne discussie zou een bron moeten zijn van verrijking, niet van uitsluiting. Het LVSV omarmt de verscheidenheid aan meningen die bestaat tussen haar leden. Binnen onze vereniging hebben we aanhangers van het links-liberalisme, het klassiek-liberalisme en zelfs het anarcho-kapitalisme. De ideologische verschillen zijn soms groot, maar dat is net onze sterkte. Door intern debat leren we van elkaars ideeën en verkrijgen we het inzicht dat de filosofische grondslagen van het liberalisme kunnen leiden tot uiteenlopende politieke, sociale en economische conclusies. U lijkt die verscheidenheid niet te aanvaarden.

Lees meer...

Stel je voor dat er geen hemel is - Een brief aan de zes miljardste wereldburger - Salman Rushdie -

Naarmate de kennis van de mens groeide, is ook duidelijk geworden dat elk religieus verhaal dat ooit verteld is over de manier waarop we hier terechtkwamen gewoonweg fout is. Dat is iets wat alle godsdiensten gemeen hebben. Ze hadden het mis. Er was geen hemels karnen, geen zesdaagse bezweringstruc, gevolgd door een dag rust. Fout, fout, fout. Maar er is iets geks aan de hand. De foutheid van de heilige verhalen heeft de ijver van de gelovigen niet in het minst verminderd. Door de buitensporige idiotie van godsdienst zijn de religieuzen hooguit nog feller op het belang van blind geloof gaan hameren.

Lees meer...

Samen tegen een nieuw totalitarisme - Salman Rushdie en anderen - vrijdag 10 maart 2006

We zijn getuige van noch een botsing der beschavingen noch van een tegenstelling tussen West en Oost, maar van een wereldwijde strijd tussen democraten en theocraten. Zoals alle totalitaire ideologieën, wordt het islamisme gevoed door angsten en frustraties. De haatpredikers spelen in op deze gevoelens bij het recruteren van hun bataljons met als doel een onvrije en ongelijke wereldorde te vestigen. Wij stellen vastberaden: niets, zelfs geen wanhoop, kan de keuze voor obscurantisme, totalitarisme en haat rechtvaardigen. Islamisme is een reactionaire ideologie die een eind maakt aan gelijkheid, vrijheid en secularisme waar het zich ook maar voordoet.

Lees meer...

Het antwoord van het liberalisme - Mark Rutte - vrijdag 11 mei 2007

Een liberale samenleving is een open samenleving, waarin individuele vrijheid stevig is verankerd en waarin samenhang niet van bovenaf wordt opgelegd maar van onderop tot stand komt. Het nieuwe kabinet kiest voor de omgekeerde benadering: de samenhang wordt vanuit de overheid opgelegd, waardoor Nederland een meer gesloten samenleving dreigt te worden. De toenemende sfeer van cynisme, wantrouwen en onverschilligheid, die nu zo kenmerkend lijkt te zijn voor Nederland, wordt door de aanpak van de nieuwe coalitie alleen maar in de hand gewerkt. Het alternatief moet een benadering zijn die uitgaat van het vrije individu, waarbij erkenning het sleutelwoord is.

Lees meer...

De nieuwe spelregels van de politiek - Mark Rutte - vrijdag 30 september 2011

In wezen zijn we in Nederland na de laatste verkiezingen de politieke spelregels opnieuw aan het uitvinden. Dat betekent dat er voor alle partijen meer ruimte is gekomen om hun ideeën in beleid om te zetten, ook voor de kleine partijen. Want begrijp me goed: het zoeken naar wisselende meerderheden is meer dan een rekensommetje. Het betekent dat iedereen – dus kabinet, coalitiepartijen én oppositie - bereid moet zijn te luisteren en over de eigen schaduw heen te springen. Dat moet iedereen die de parlementaire democratie een warm hart toedraagt toch tevreden stemmen. En Nederland is hierin niet uniek.

Lees meer...

Extreemlinks is even erg als extreemrechts - Gwendolyn Rutten -

Vorige maandag was Raoul Hedebouw van de communistische partij (PTB) te gast op De Afspraak. Daar kreeg hij de kans om zonder veel kritische vragen zijn extreemlinkse ideeën te ventileren. Het werd een promopraatje zonder dat zijn ideologische visie ter discussie werd gesteld. De media zijn klaarblijkelijk niet geïnteresseerd in de gevaarlijke inhoud van die partij? Nochtans gaat het om een puur communistische visie die, indien ze zou worden toegepast, de vrijheid van mensen ernstig zou aantasten.

Lees meer...

Pleidooi tegen een leerlingendossier - Gwendolyn Rutten - vrijdag 02 april 2010

Onderwijsminister Pascal Smet wil leerlingendossiers invoeren. Als ik naar leerkrachten en schooldirecties luister, klagen die nu al over teveel regels en administratie. Waarom dan een leerlingendossier invoeren waardoor er opnieuw meer tijd naar papperassen dan naar lesgeven gaat. Om foute studiekeuzes te vermijden? In feite zou in het secundair onderwijs geen enkele studierichting 'fout' mogen zijn. Tot je 18de moet een opleiding algemeen vormend zijn en sluit je definitieve keuzes beter uit. Bij de verschillende hervormingsplannen die op tafel liggen, is dàt het uitgangspunt. Laten we dààr eerst werk van maken.

Lees meer...

Nieuw burgerschap vraagt nieuw leiderschap - Gwendolyn Rutten -

Een deel van de vakbonden verwart democratie met provocatie, protest en straatstenen die door de ruiten vliegen. Moderne regeringen omarmen het nieuwe burgerschap. Het is de kentering van protest naar participatie. Ze hebben niet de pretentie van de macht om alles van bovenaf te regelen. Integendeel: minder overheid betekent meer ruimte voor engagement en vrij initiatief. Ruimte voor oplossingen die van onderuit groeien in plaats van door de staat te worden opgelegd. Ruimte voor - in Nederland het woord van het jaar - de omslag naar de participatiemaatschappij.

Lees meer...

John Locke, kompas voor moderne liberalen - Gwendolyn Rutten -

Lockes pleidooi voor religieuze verdraagzaamheid is meer dan 300 jaar oud, maar onverminderd relevant voor samenlevingsvraagstukken in een geglobaliseerd en superdivers tijdperk. Datzelfde geldt voor zijn discours over wederzijdse rechten en plichten van vrije burgers in een open samenleving. Als John Stuart Mill het liberale huis heeft opgericht, dan heeft John Locke 150 jaar voor hem de fundamenten hiervoor gelegd. Hij hoort thuis in het rijtje van de allergrootsten.

Lees meer...

Trap niet in de val van het valse dilemma - Gwendolyn Rutten -

Liberalen koesteren als erfgenamen van de Verlichting de balans tussen vrijheid en veiligheid. Na 9/11 en de oorlog in Irak was dat evenwicht zoek. De slinger sloeg door naar de verkeerde kant. Na de uitspattingen van de Patriot Act, Guantanamo en een oorlog op basis van drogredenen, keerde onder president Obama het respect voor basisrechten langzaam terug. Wij willen ook vandaag lessen trekken uit dat verleden en vermijden dat we fouten maken die we nadien moeten rechtzetten. We trappen niet in de val van het valse dilemma.

Lees meer...

Wat ons als liberalen verbindt - Gwendolyn Rutten -

Principes als de vrijheid van meningsuiting, het recht op eigendom, de afwijzing van teveel overheidsbeslag, de afbouw van de staatsschuld, het verdedigen van het recht op zelfbeschikking in ethische kwesties, de benadrukking van de gelijkwaardigheid van elke mens, en van man en vrouw in het bijzonder, de noodzaak van een scheiding van kerk en staat en de acceptatie van een universele seculiere moraal zijn zaken waar we het allen eens over zijn en die in feite gericht zijn op een centraal doel: elke mens meer vrijheid geven, elke mens kansen geven, elke mens waardig behandelen.

Lees meer...

Werken aan een nieuwe politieke lente - Gwendolyn Rutten -

Eén vonk volstaat om ons uit het moeras te trekken. Een vonk in elk van ons, één ogenblik van verzamelde moed, kracht en optimisme om mee te stappen in de verandering en de draad van de vooruitgang opnieuw op te pikken. Dat is het moment waarop iemand beslist om te kiezen voor een positieve houding. Het moment waarop verandering vooruitgang wordt. Ideologisch herbronnen betekent op zoek gaan naar die vonk. Geëngageerde burgers samen smeden tot een beweging die gelooft in de toekomst en positief naar morgen kijkt. Het liberalisme moet de noodzakelijke kracht in die zoektocht naar relance zijn.

Lees meer...

Hoofddoeken maken de kloof ongewild nog groter - Darya Safai -

Vrouwen die een hoofddoek dragen, maken de kloof in onze samenleving ongewild nog groter. Voor hun kinderen zijn het rolmodellen. Daarom zullen ze het gebruik van de hoofddoek gemakkelijk overnemen. En zo blijft die vicieuze discriminerende cirkel bestaan. We kunnen daar niet zorgeloos naar blijven kijken. Het vonnis van het Europese hof was uiteraard niet gebaseerd op mijn argumenten. Het gaat om een wettelijke, gerechtelijke beslissing en er is geen enkele reden om die discriminerend te noemen.

Lees meer...

Iran is niet hervormd - Darya Safai -

Op 26 februari vonden in Iran twee verkiezingen plaats, een voor het 'gewone' parlement (vier jaar) en een voor de ‘Raad van Experts voor leiderschap’ (acht jaar). Die 'experts' zijn in feite 88 geestelijken die bepalen wie de opperste leider wordt voor het leven. In de Islamitische Republiek Iran oefent hij en niet de president het hoogste gezag uit. Zoals altijd moesten de kandidaten voor deze Raad van Experts goedgekeurd worden door de Raad van Hoeders, een comité van twaalf geestelijken die benoemd zijn door de opperste leider.

Lees meer...

President Trump heeft zich van oorlog vergist - Darya Safai -

Het decreet van Trump draagt niets bij tot een oplossing voor de wandaden van extreme islamisten. Integendeel: het verscheurt families, zet moslims en extremisten op één lijn én versterkt het islamisme door de seculiere krachten in de regio te negeren. Senator McCain zei dat het inreisverbod ook propaganda voor IS betekent. Inderdaad, islamisten hebben nu een ideaal excuus om nieuwe soldaten te ronselen. Je kunt het islamisme niet bestrijden door een muur rond je land te bouwen. Zo komen er alleen maar meer islamisten bij.

Lees meer...

Hoe Iran vrouwen schaakmat zet - Darya Safai -

Perzië mag de bakermat van het schaken heten, we kunnen de denksport niet tegen elke prijs naar Iran laten keren. Want wanneer in februari het wereldkampioenschap zal plaatsvinden, met tientallen internationale speelsters die gedwongen een hoofddoek dragen, zullen in de straten van de hoofdstad zoals steeds duizenden vrouwen worden gearresteerd en ondervraagd door de zedenpolitie, alleen maar omdat hun hijab de haren niet genoeg bedekt. Veel vrouwen worden op de grond getrokken en geslagen, om daarna te worden afgevoerd.

Lees meer...

Daarom, mijnheer, noem ik mij liberaal - Stephan Sanders - vrijdag 01 mei 2009

Het is sowieso onheilspellend, dat mensen als Geert Wilders en Rita Verdonk, die nooit de indruk hebben gewekt ook maar één letter te hebben gelezen of begrepen van liberale aartsvader John Stuart Mill, zolang konden gedijen binnen de VVD fractie. Ik denk dat hier het brede Volksdenken de VVD parten heeft gespeeld. Nogmaals, het huis van het liberalisme kent vele kamers, van links tot gematigd en verlicht conservatief, maar een anti-liberale stroming moet je niet als huurder in dat huis willen hebben, laat staan vol pension aanbieden. Daar past afstand, ideologische distantie. Dan maar wat minder ‘volk’ in de partij.

Lees meer...

Ideologie versus technocratie - Luk Sanders - vrijdag 25 mei 2012

Het thema van politieke ideologieën heeft een enorme impact gehad op de 20ste eeuw en naar aanleiding van de politieke crisis in ons land vorig jaar. Naar aanleiding van de bankencrisis en de financiële crisis, vooral in Griekenland en Italië kwam ook het thema van de technocratie plots in de aandacht gedurende de laatste maanden van 2011. Misschien valt deze spreekbeurt iets te laat, want ondertussen lijkt dat technocratische idee al terug een beetje vergeten. Maar anderzijds is het misschien ook beter om er over na te denken op een rustig moment in plaats van onbezonnen beslissingen te nemen tijdens een periode van crisis en paniek.

Lees meer...

De ideologische wortels van de politieke impasse - Luk Sanders - vrijdag 21 januari 2011

Vandaag kent Vlaanderen minder antipolitiek dan in de hoogdagen van het racistische Vlaams Blok en het lijkt er toch op dat Wallonië haar Robin Hood-fascinaties intussen heeft getemperd. Maar in deze zogenaamd postideologische tijden, zijn complexe ideologische tegenstellingen nog steeds de donkere wolken die verhinderen dat een nieuwe regering het daglicht kan zien. Het heeft er alle schijn van dat in 2010 zowel Nederlandstaligen als Franstaligen elk hebben gestemd naar gelang hun visie op die spreekwoordelijke geldtransfers van noord naar zuid. Toch zijn er aanwijzingen dat de tegenstelling tussen PS en N-VA eerder ideologisch dan communautair is.

Lees meer...

De islam is het ware probleem van de Arabische democratie - Boualem Sansal - vrijdag 25 februari 2011

De ware steen des aanstoots is de islam. Maar daar wordt nooit op ingegaan, wel integendeel. Iedereen, democraten en seculieren, beroepen zich op de religie. Mohammed Al-Baradei die zich in Egypte opwerpt als een democraat van internationaal formaat koos voor zijn eerste publiekelijk optreden het gemeenschappelijk straatgebed met de islamisten. Bidden op straat is in de gegeven omstandigheden geen vrijblijvende daad maar een bijzonder slecht politiek statement. Het illustreert hoe velen de mond vol hebben van toekomst en democratie, terwijl zij zich daarbij beroepen op de krachten die staan voor het ‘gisteren’ en de verwerping van de democratie.

Lees meer...

De bocht van Bush - Tom Sauer - vrijdag 30 januari 2004

De regering Bush wordt door de rest van de wereld als één van de grootste gevaren voor de internationale vrede en veiligheid beschouwd. Terecht werd de VS met bakken kritiek overspoeld voor haar agressief gedrag ten aanzien van Irak. De critici van het Amerikaanse buitenlandse beleid kregen maar op één punt ongelijk. Het verzet van de Irakezen was zwak en het aantal Amerikaanse body-bags tijdens de oorlogsverrichtingen was gering. De tegenstanders hadden echter meer dan gelijk wanneer ze stelden dat er geen Iraakse massavernietigingswapens waren. Het was dit gevaar dat door de VS als voornaamste reden naar voren werd geschoven om oorlog te voeren.

Lees meer...

Never again Neda-Agha Soltan - Marietje Schaake - vrijdag 18 juni 2010

One year ago, a young woman peacefully marched the street, protesting against the oppressive regime in her country Iran. Suddenly, blood filled her mouth and silenced her voice, and the world became eye witness to the brutalities committed by the Iranian regime. The images went around the world, and no one can claim not knowing what happens in Iran. Let us prevent Neda from becoming a permanent symbol of impunity, so she did not die in vain. Documenting the systematic human rights abuses and seeking international justice should never be pushed to the background. There are countless Iranians like Neda, and I hope they will never have to become famous the way she did.

Lees meer...

Identiteit in een democratische samenleving - Guan Schaiko - vrijdag 14 oktober 2011

De enige politieke identiteit die in een democratische samenleving van tel kan zijn, is een identiteit gebaseerd op democratische participatie. In een dergelijke visie verkrijgt eenieder die deel uitmaakt van de samenleving krachtens het enkele feit daarvan het lidmaatschap van de politieke gemeenschap. Deze pragmatische visie op identiteit stoelt op seculiere, democratische criteria. Het gevolg van een dergelijke politieke identiteit is een zo maximaal mogelijke participatie van individuen in het debat, waardoor het bekomen resultaat een zo groot mogelijke legitimiteit geniet. Het betekent ook dat eenieder in de gemeenschap ook verantwoordelijkheden heeft.

Lees meer...

Subsidiering van religie leidt tot segregatie - Rozemarijn Schalkx - vrijdag 05 juni 2009

De overheid versterkt al jaren de moslimidentiteit van nieuwe Nederlanders. De bouw van moskeeën werd gesubsidieerd, de oprichting van islamitische scholen werd gefinancierd, er kwam een moslimomroep, islamitische geestelijk verzorgers werden aangesteld en er ontstonden diverse gesubsidieerde organisaties die de ‘dialoog met de moslim’ op gang moesten brengen. De snelste weg naar emancipatie en integratie loopt evenwel via openbaar, goed onderwijs. Subsidiering van religie leidt tot segregatie, achterstelling en het ondergraven van zwaar bevochten democratische waarden. Het geld dat nu nog naar de subsidiëring van religie gaat, moet naar onderwijs gaan.

Lees meer...

Onze tijdgeest is het sociaal-individualisme - Sjaak Scheele - vrijdag 10 februari 2006

Voor iedere liberaal - al dan niet sociaal - is het duidelijk dat de markt begrensd moet worden. Zo bestaan er mededingingsautoriteiten. Europees Commissaris Neelie Kroes is in Europa de bewaakster, opdat geen monopolies ontstaan en de markt functioneert. Deze heel basale limitering dient slechts ter illustratie van voor iedereen duidelijke noodzakelijke grenzen. De tijdgeest begrijpen betekent dat we kunnen constateren dat het liberalisme zowel vanuit behoeftebevrediging als vanuit maatschappijorganisatie de beste optie is. Maar sociaal-liberalen moeten op zoek naar de grenzen van de markteconomie.

Lees meer...

Afbakening bevoegdheden EU-lidstaten of subsidiariteit? - Sjaak Scheele - vrijdag 02 februari 2007

Er zou een conventie georganiseerd moeten worden die de bevoegdheden van de lidstaten regelt, die de zorgen van de Nederlanders over hun wiet, homo’s en abortus wegneemt. De huidige situatie waarbij ondermeer justitie, binnenlandse zaken, buitenlandse zaken en defensie onder het vetorecht vallen kan niet zomaar worden overgeheveld, met enige uitzonderingen weliswaar, naar een situatie van stemmen met gekwalificeerde meerderheid. Dan voed je de angst voor een superstaat, dan geef je ammunitie aan de tegenstanders van de Europese integratie. Wees verstandig, bouw vertrouwen op over Europa, regel ieders bevoegdheden en maak pas gebruik van subsidiariteit in onvoorziene gevallen.

Lees meer...

Liberale reflectie op het jeugdwerk in België - Bert Schelfhout - vrijdag 04 mei 2007

Guy Verhofstadt pleit in z’n Vierde Burgermanifest voor ‘de weerbare mens’, hierbij verwijst hij naar liberale denkers als John Rawls, Amartya Sen en Martha Nussbaum. Elk individu verdient een basispakket aan kansen om zo vrij keuzes te maken in z’n leven. En net daar vindt het jeugdwerk de ideale aansluiting met het liberalisme. School en gezin zijn cruciaal en bieden het opgroeiend referentiekader voor het kleine individu. Maar buiten deze twee werelden schuilt nog een heel andere realiteit. Deze van de vrijwillige groep, waar kinderen heel wat andere vaardigheden meekrijgen dan deze op school of in het gezin. Jeugdwerk is te zien als derde aanvullende peiler naar empowerment.

Lees meer...

Omarm de mondige burger - Willem-Frederik Schiltz -

De burger in de 21ste eeuw neemt terecht geen genoegen meer met eens om de vijf jaar gaan stemmen. Veel burgers willen meer betrokken worden bij het beleid en het mee vorm geven. Het gaat om burgers die de democratie een warm hart toedragen, en juist daarom ontevreden zijn met de doorgaans verticale structuur van de politieke praktijk vandaag. Onze samenleving wordt alsmaar horizontaler en de politiek van toen voldoet dus niet meer aan burgerverwachtingen van nu. Dit kan anders en beter.

Lees meer...

Taxshift is maar opstapje naar circulaire economie - Willem-Frederik Schiltz -

Fiscale hervormingen zijn onvermijdelijk en nodig. Iedereen heeft de mond vol van de zogenaamde taxshift, een federale én een Vlaamse taxshift. Vergroening van de fiscaliteit moet daarbij hoog op de agenda komen. Een taxshift die beloont wie welvaart maakt (jobs/werk) en bestraft wie welvaart bedreigt (vervuiling), is daarbij een belangrijke stap naar een duurzame economie. Maar we moeten de ambitie nog hoger leggen. We moeten de transitie maken naar een ander economisch model: de circulaire economie.

Lees meer...

De paradox van de vrijheid - Edith Schippers -

Het wordt tijd dat wij opstaan om onze verworvenheden actief te verdedigen. We moeten een vrijheidscoalitie vormen. En daar hebben we iedereen ontzettend hard bij nodig. Iedereen is welkom in die coalitie: allochtonen en autochtonen, moslims, christenen en atheïsten, homo’s en transseksuelen, links en rechts, man en vrouw, jong en oud, conservatief en progressief. Het gaat om onze gezamenlijke toekomst en die van onze kinderen. We zullen samen onze stem moeten laten horen. Voordat het te laat is.

Lees meer...

De weg naar vrijheid - René Schmitt - vrijdag 18 februari 2005

Ondanks de vele politieke tegenstellingen is er één begrip waar wij in het Westen allemaal positief tegen aan kijken en dat begrip is vrijheid. Vrijheid is niet iets waar men een negatieve lading aan zou willen geven als men het grammaticaal toepast. Echter, de inhoud en toepassing van het begrip vrijheid schijnen nogal vaak op wat onenigheid en vragen te stuiten. Wat is vrijheid? Moeten we er naar streven? Wat is het doel van vrijheid? Is vrijheid absoluut of relatief? Hebben wij als mensen überhaupt recht op vrijheid? En is het streven naar vrijheid hopeloos idealistisch of juist het hoogst haalbare?

Lees meer...

Dilemma - Koen Schoors -

Om de wereldeconomie op duurzame leest te schoeien, lijken grenzen aan de groei onvermijdelijk. Maar om de stijgende ongelijkheid onder controle te krijgen en de sociale zekerheid te vrijwaren van de totale ineenstorting onder druk van de vergrijzing is net veel meer groei nodig. We hoorden het nog deze week: door de lager-dan-verwachte groei vallen de belastinginkomsten tegen en mag de nog niet in de steigers staande regering alvast op zoek naar flinke bijkomende besparingen of nieuwe inkomsten. Hoe komen we uit deze paradox?

Lees meer...

Als iedereen successierechten betaalt, kunnen die voor iedereen omlaag - Koen Schoors -

Een van de mechanismen waardoor de elite van het Ancien Régime in staat was haar welvaart op te stapelen, was de mogelijkheid om vermogen aan de volgende generatie door te geven zonder noemenswaardige belastingen. De Franse Revolutie veegde dat voorrecht van tafel, waardoor een evenwichtigere verdeling ontstond. Maar intussen is de nieuwe toplaag erin geslaagd een nieuwe lappendeken van complexe, overlappende nationale en internationale regels en structuren op te zetten. Harvardeconoom Rogoff klaagt aan dat de 0,1 procent superrijken hun welvaart met erg weinig belastingen doorschuiven naar de volgende generatie.

Lees meer...

Post-mortem van de zelfregulerende financiële markt - Koen Schoors - vrijdag 12 december 2008

De verleiding is groot om de liberalisering van de financiële markten met alle zonden te beladen, maar laat mij opmerken dat ik er geen heil in zie om de deregulering volledig terug te draaien. De welvaartswinsten van de deregulering zijn erg groot geweest, maar we hebben gefaald in de regulering van de hieruit volgende innovaties. Met name de wereldwijde bloei van het schaduwbankieren, waarbij banken zeer moeilijk te prijzen risico’s hebben genomen zonder ze in hun balans op te nemen en er dus de nodige hoeveelheid kapitaal tegenover te stellen, moet worden geremd. Banken moeten back to basics.

Lees meer...

De fiscale druk moet eerlijker verdeeld worden - Koen Schoors -

De Europese Unie werkt aan een richtlijn over een minimale fiscale basis voor multinationals in die landen waarin ze actief zijn, om zo de genadeloze neerwaartse fiscale concurrentie een halt toe te roepen. Het moet de expliciete bedoeling zijn om de fiscale druk eerlijker te verdelen. Voor degenen die nu te veel betalen moet de belastingdruk verlagen. De multinationals, die nu vrijwel niets betalen, moeten een normale bijdrage leveren. Het wordt een nieuwe en moeilijke discussie tussen overheden, en de multinationals zullen hun uiterste best doen om het feest te vergallen. Maar samenwerking is nu broodnodig. Doen!

Lees meer...

De beste garantie op geluk na Ford - Koen Schoors - vrijdag 02 november 2012

De oudere werknemers van Ford hebben teveel talent en energie om ze zomaar in de tot brugpensioen herbenoemde werkloosheid te dumpen. Laten we daarom hopen dat er in het sociaal plan geen euro gaat naar brugpensioen en net heel veel geld naar herscholing en arbeidsbemiddeling. Of misschien is het volgende idee iets: laten we alle geld dat we normaal zouden voorzien voor brugpensionering reserveren als loonsubsidies voor die bedrijven die een oudere voormalige Ford-werknemer in dienst nemen. Op die manier daalt de arbeidskost van oudere werknemers en stijgt hun kans op een baan. En dat is nog steeds de beste garantie op geluk.

Lees meer...

België is een van 's werelds schuldmaagden - Koen Schoors -

Een van de problemen van onze economische malaise is de akelige combinatie van lage economische groei en hoge overheidsschuld. Dat kan in het slechtste geval leiden tot een dodelijke schuldspiraal naar Grieks voorbeeld. In het beste geval krijg je het zompige economische herstel waar we nu doorheen ploeteren. De beste oplossing is dat de schuldeisers met minder tevreden zijn en hun schuld herschikken of kwijtschelden. Dat kan onvrijwillig, zoals deels gebeurde in IJsland, of zogenaamd vrijwillig, zoals in Griekenland. Een dergelijke schuldherschikking, of in het extreemste geval faillissement, is in historisch perspectief de normaalste zaak van de wereld.

Lees meer...

Omtrent marxisme en belasting van arbeid - Koen Schoors - vrijdag 05 oktober 2012

Het probleem van overmatige belasting van arbeid is al decennia oud en is belangrijke delen van onze economie aan het doodknijpen. Het is de kern van de Belgische ziekte, maar we kunnen ervan genezen. De evidente oplossing is, naar Duits voorbeeld, een fiscale devaluatie. Daarbij verlaagt de overheid de lasten op arbeid en vervangt ze die door een evenredige verhoging van de btw. Daardoor wordt een belangrijk deel van de btw-verhoging opgehoest door buitenlandse producenten en worden Belgische producten ook op de Belgische markt competitiever ten opzicht van de importproducten, wat alweer tot meer werkgelegenheid leidt.

Lees meer...

Persvrijheid voor autocraten - Koen Schoors -

De verschillen blijven groot, maar toch: Erdogan, de premier van Turkije, en Poetin, de president van Rusland, beginnen steeds meer op elkaar te gelijken. Beide leiders genieten de steun van de meerderheid van hun bevolking. Beiden legden zich in het begin van hun politieke loopbaan toe op degelijk management en economische hervormingen. Bovendien hebben ze beiden aandacht besteed aan herverdeling, zodat de toenemende welvaart is doorgesijpeld naar brede lagen van de bevolking. Anderzijds kunnen beide leiders niet aan de verleiding weerstaan om steeds meer macht naar zich toe te trekken.

Lees meer...

Persvrijheid voor autocraten - Koen Schoors -

De verschillen blijven groot, maar toch: Erdogan, de premier van Turkije, en Poetin, de president van Rusland, beginnen steeds meer op elkaar te gelijken. Beide leiders genieten de steun van de meerderheid van hun bevolking. Beiden legden zich in het begin van hun politieke loopbaan toe op degelijk management en economische hervormingen. Bovendien hebben ze beiden aandacht besteed aan herverdeling, zodat de toenemende welvaart is doorgesijpeld naar brede lagen van de bevolking. Anderzijds kunnen beide leiders niet aan de verleiding weerstaan om steeds meer macht naar zich toe te trekken.

Lees meer...

Over productie, verdeling en de puntmachine - Koen Schoors -

Als we naar een basisinkomen overschakelen, gaat onze institutionele infrastructuur op de tekentafel. De sociale normen over werk en vrije tijd moeten op de schop. De manier waarop we kijken naar onszelf, waarde toekennen, zingeving vinden moet volledig herdacht worden. Dat eindigt misschien in nihilistisch hedonisme of in een maatschappij waar mensen meer geneigd zijn vrijwillig dingen voor elkaar te doen. Allicht ontstaat een duale maatschappij. Wie weet wat het wordt?

Lees meer...

Uber en de angst voor de lege schatkist - Koen Schoors -

De echte reden waarom de overheid Uber vreest, is dat de nieuwe technologie economische activiteit onttrekt aan haar fiscale blik. Uber levert een dienst die zonder meer superieur is. Uber is echter ook een manier om taxichauffeur te zijn zonder de daarvoor verschuldigde belastingen aan Moedertje Staat af te dragen. Heel wat nieuwe technologie heeft precies dezelfde eigenschap en wekt daarom bij overheden dezelfde weerstand op. De overheid vreest dat het succes van de superieure technologie haar zal opzadelen met een lege schatkist.

Lees meer...

Geen slaaf zo slaaf als de vrouw - Xandra Schutte - vrijdag 15 mei 2009

John Stuart Mill maakte meermalen de vergelijking van de positie van de vrouw met slavernij. Ook slavernij berustte op zogenaamde superioriteit, op het recht van de sterkste, maar hoort, volgens de nieuwe communis opinio, in een beschaafde samenleving niet thuis. Behalve als het om vrouwen gaat: ‘Marriage is the only actual bondage known to our law. There remain no legal slaves, except the mistress of the house.’ John Stuart Mill gaat zelfs nog een stap verder: de onderdrukking van vrouwen gaat verder dan slavernij. ‘Men’, schrijft hij scherp, ‘do not want solely the obedience of women, they want their sentiments.’ Vrijwel geen slaaf was zo totaal slaaf als de vrouw.

Lees meer...

De Griekse Gouden Dageraad - Seppe Segers -

In de schaduw van de titanenstrijd tussen Sarkozy en Hollande, werden op zondag 6 mei ook in Griekenland verkiezingen gehouden. Meer dan dertig politieke partijen namen er deel aan de parlementsverkiezingen. Een splinterbom van onvrede strooide haar scherpe fragmenten uit over het Griekse politieke landschap. Het misnoegen bij de Griekse burger ten aanzien van het socialistische PASOK en de conservatieven die er sedert 1974 de regerende partijen zijn, is een gewillige prooi voor de uitgezaaide projectielen. De politieke partijen die deze splinterbom haar explosieve kracht geven, vormen een as tussen extreem rechts en extreem links.

Lees meer...

De schuld van het liberalisme - Seppe Segers - vrijdag 20 april 2012

“Zeggen dat liberale vrijemarkteconomie en democratie hand in hand gaan, is dus helemaal fout als je het woord ‘democratie’ ernstig neemt.” Boem. Een bommetje van de 75-jarige postmodernistische linkse filosoof Alain Badiou. Nog steeds even fervent met de benen vooruit naar de gevestigde klasse. Nog steeds even actief in de strijd tegen de onderdrukkende elite. Nog steeds even begeesterd in het dynamiteren van de klassenvijand. Zich aldus nog steeds even gelukzalig wentelend in het grote gelijk van de geslotenheid van zijn denken. Het alternatief is dat wat niet samenvalt met ‘de excessen van een kapitalistische samenleving’. Voor Badiou is dat het communisme.

Lees meer...

Europa, vrouw buiten de marge - Seppe Segers - vrijdag 30 maart 2012

De vermeende Europese identiteit ligt niet in het verleden dat afgelezen wordt van dictaten van natiestaten, het ligt evenmin in een louter economische samenwerking, het ligt in een open toekomst waarvoor we allen verantwoordelijk zijn. Die verantwoordelijkheid voor een open toekomst bindt ons allen, noopt ons tot solidariteit en vormt een basis van een nog ongedefinieerde identiteit. Met de woorden van Condorcet: “Als ik de huidige toestand van de kennis in Europa onderzoek, zie ik dat, ondanks de verscheidenheid van regeringen, instituties, gebruiken en vooroordelen, verlichte mensen uit heel Europa het over de waarheden eens worden …”

Lees meer...

De Griekse Gouden Dageraad - Seppe Segers - vrijdag 11 mei 2012

In de schaduw van de titanenstrijd tussen Sarkozy en Hollande, werden op zondag 6 mei ook in Griekenland verkiezingen gehouden. Meer dan dertig politieke partijen namen er deel aan de parlementsverkiezingen. Een splinterbom van onvrede strooide haar scherpe fragmenten uit over het Griekse politieke landschap. Het misnoegen bij de Griekse burger ten aanzien van het socialistische PASOK en de conservatieven die er sedert 1974 de regerende partijen zijn, is een gewillige prooi voor de uitgezaaide projectielen. De politieke partijen die deze splinterbom haar explosieve kracht geven, vormen een as tussen extreem rechts en extreem links.

Lees meer...

Uw vrouwen zijn een akker voor u - Nahed Selim - vrijdag 29 april 2005

Voor orthodoxe moslims vormen de dominantie van de man en de seksuele beschikbaarheid van de vrouw de basis van het huwelijk. Toch staan er in de koran ook enkele mooie verzen die mannen opdragen vriendelijk en fatsoenlijk met hun vrouwen om te gaan, en verzen die getuigen van een noodzakelijke genegenheid en barmhartigheid tussen getrouwde mensen. Helaas kunnen die weinige mooie verzen niet voorkomen dat veel moslima’s op het gebied van de liefde op een onmenselijke wijze worden uitgebuit. Ook zorgen de talloze voorschriften op het gebied van de seksuele moraal voor een systeem dat niet anders dan als immoreel kan worden gezien.

Lees meer...

Ayaan Hirsi Ali is niet de enige - Nahed Selim - vrijdag 22 februari 2008

Het is bespottelijk dat diegenen die hun levens wagen voor vrijheid van meningsuiting niet dezelfde vrijheid van beweging genieten als terroristen die vrijelijk over de hele wereld kunnen reizen. Het zal Nederland sieren om deze probleem aan te kaarten bij de Europese Unie of zelfs bij de Verenigde Naties. Een internationaal fonds voor vrijheid van meningsuiting zou overal ter wereld zulke mensen bescherming moeten bieden. De kosten daarvan vallen in het niets vergeleken met wat de wereld uitgeeft aan terreurbestrijding en het tegengaan van radicalisering. De kosten van een dagje oorlog in Afghanistan of Irak is voldoende om de heldinnen van vrijheid van meningsuiting te beschermen.

Lees meer...

Over de slechte positie van moslimvrouwen - Nahed Selim - vrijdag 23 april 2010

Volgens het eerste rapport uit 2002 van de UNDP (United Nations Developement Programme) die een diagnose voor de oorzaak van de ontwikkelingsachterstand in de Arabische landen probeerde op te stellen vormt de slechte positie van vrouwen één van drie fundamentele gebreken in de Arabische landen. De andere twee gebreken lagen op het gebied van politieke rechten, en op het gebied van kennis. Het is belangrijk om op te merken dat deze rapporten van de UNDP werden geschreven door een groep van onderzoekers die allemaal een Arabische afkomst hebben, zodat de gebruikelijke smoes van de Westerse kijk en de Westerse bril hier niet gelden.

Lees meer...

Het Ik en het Zelf - Butler Shaffer - vrijdag 10 januari 2003

Is individueel eigenbelang synoniem voor egoïsme? Met andere woorden, kan iemand handelen met de bedoeling anderen te bevoordelen en toch een door eigenbelang gemotiveerde persoon blijven? De meeste problemen komen voort uit conflicten veroorzaakt door denkwijzes die tot tweedracht leiden. Egoïsme draagt bij tot die tweedracht. De egoïst maakt van het utilitarisme eerder de doctrine het hoogste goed voor de beste persoon. Een individualist daarentegen erkent het eigenbelang van alle leven. Butler Shaffer toont aan dat de gezondheid van elke maatschappij ligt in de wederzijdse erkenning van onze individualiteit.

Lees meer...

Zijn er grenzen aan de vrijheid? - Butler Shaffer - vrijdag 09 mei 2003

De idee van een beperkte vrijheid, van grenzen aan de vrijheid, is even contradictorisch als een beetje zwanger zijn, vierkante cirkels of droge regen. Vrijheid, net zoals bijvoorbeeld liefde, is ondeelbaar en onvoorwaardelijk, en niet onderworpen aan kwalificaties zoals: ‘op voorwaarde dat,’ of ‘zolang als.’ Om dezelfde reden dat voorwaardelijke liefde eigenlijk niet meer is als affectie, is voorwaardelijke vrijheid eigenlijk niet meer dan een aantal privilegies die door de Staat worden verleend. Besluitend kunnen we dus stellen dat zij die pleiten voor begrensde vrijheid, eigenlijk niet meer doen dan pleiten voor onvrijheid.

Lees meer...

Op zoek naar nieuwe waarden - Björn Siffer -

Wat zal de toekomst brengen? Moeten we pessimistisch blijven of is er ruimte voor optimisme? Het is zeker dat de aandacht voor ideologie opnieuw groeit. Barack Obama hield bij de aanvaarding van zijn tweede ambtstermijn een bevlogen speech voor meer rechtvaardigheid: afgelopen met de graaicultuur van enkelen, belastingen zijn niet vies en de overheid gaat de touwtjes strakker in handen nemen. Ook het recente mea culpa van het IMF kadert in het besef dat de slinger van deregulering te ver doorgeslagen is. Elf landen van de eurozone gaan binnenkort van start met de Tobintaks. Het zijn tekens van een nieuw normen-en-waardenbesef.

Lees meer...

Nepsollicitaties en andere etiketten - Noël Slangen - vrijdag 16 juni 2006

Nepsollicitaties kunnen er ook toe leiden dat echte werkzoekenden een 'nepsollicitatie' meemaken. Zo van "we gaan vriendelijk doen, maar ze komen er wel niet in". Erger dan onversneden racisme is gecamoufleerd onversneden racisme. Ik begrijp niets van de krantencommentaren die poneren dat het VB zijn taal moet aanpassen. Is het dan niet nodig dat ze hun ideeën, vooroordelen en standpunten aanpassen? Neen, blijkbaar is het wenselijk dat ze die verbergen. Na de nepsollicitanten de neppolitici. Vraag racisten niet om te verbergen dat ze racist zijn, maar zorg dat ze stoppen met racisme.

Lees meer...

Nooit waren inhoud en ideologie zo belangrijk - Noël Slangen - vrijdag 08 oktober 2010

Nooit eerder waren inhoud en ideologie zo belangrijk. Zij zijn het anker dat het schip van een partij op koers houdt, wanneer de zee woelig wordt. En iedereen ziet dat de zee zelden woeliger was dan nu. Wanneer de helden van vandaag de verliezers van morgen zijn. Wanneer wie na de ene verkiezing met één zetel verkommert in een hoekje van de kamer, een volgende verkiezing met een veroveringsmacht van 16 zetels binnen rolt. Wanneer de houdbaarheidsdatum van een politicus korter wordt dan die van een jurk van Lady Gaga. Op dat ogenblik is de centrale vraag of het anker voldoende houvast biedt, het anker en de richting die vervat zitten in ideologie en inhoud.

Lees meer...

De burger is vrij. Aan het loket God noch partij - Jurgen Slembrouck -

Hoe kunnen mensen die fundamenteel andere antwoorden formuleren op dezelfde zingevings- en geluksvragen, überhaupt nog samenleven? En welk gezag wordt door vrije mensen nog aanvaard? Het is precies op die vragen dat een seculiere samenleving een antwoord biedt. Die wil de angel uit scherpe levensbeschouwelijke en ideologische conflicten halen door volop in te zetten op pacificatie en tolerantie. De geschiedenis heeft immers geleerd, de seculiere samenleving is ontstaan uit afkeer voor bloedige godsdienstoorlogen, dat geweld leidt tot meer geweld, waardoor een duurzame oplossing uiteindelijk onmogelijk wordt.

Lees meer...

Gelukkig samenleven in vrijheid en gelijkheid - Jurgen Slembrouck -

In een open samenleving zijn mensen vrij om te kiezen waar het in het leven op staat. Mensen houden er dan ook de meest uiteenlopende opvattingen op na over wat ze mooi, goed of waardevol vinden. Die diversiteit is positief, ze verruimt onze blik en stimuleert wederzijdse aanvulling. Uit respect voor die diversiteit moeten we erover waken dat er uit de regels en normen die we met elkaar afspreken en die door de overheid gecontroleerd worden geen exclusieve voorkeur blijkt voor een of andere visie.

Lees meer...

De neutraliteit van de overheid - Jurgen Slembrouck -

Opvallend, in Wallonië groeit er over de partijgrenzen een politieke consensus om de neutraliteit van de overheid op een strikte manier in te vullen. In Vlaanderen heerst verdeeldheid. Die verdeeldheid heeft allicht te maken met de manier waarop hier het debat wordt gevoerd. Telkens weer wordt het ontsierd door dezelfde valkuilen. Neutraliteit wordt voorgesteld als een strijd tegen de islam en religie in het algemeen en de verschillende maatschappelijke sferen worden fout afgebakend.

Lees meer...

Welke toekomst voor het humanisme? - Jurgen Slembrouck - vrijdag 29 januari 2010

De vraag naar de toekomst van het vrijzinnig humanisme stelt zich scherper dan ooit tevoren. Het is de hoogste tijd om het vrije denken, de morele autonomie, de scheiding van kerk en staat te herontdekken en vorm te geven. We moeten het commerciële en godsdienstige mensbeeld, waarin de behoeftigheid en de onderwerping centraal staan, blijvend in vraag stellen en pleiten voor een humanistisch meesterschap waarin duurzaamheid, zelfbeschikking en medemenselijkheid hand in hand gaan. De idealen die ons dierbaar zijn en die wezenlijk zijn voor onze ‘westerse’ samenlevingsvorm, zullen immers niet vanzelf worden verkozen of omarmd.

Lees meer...

Over paternalisme en subsidies - Koen Smets -

Sven Gatz, cultuursupremo in de Vlaamse regering, is zinnens flink te besparen in de overheidssteun aan de culturele sector. Vanuit de media en de theaterwereld werd met voorspelbare ontstemming gereageerd, maar niet iedereen deelt die verontwaardiging. Andreas Tirez, kernlid van Liberales, pleitte eens te meer voor de afschaffing van alle subsidies, op basis van puur economische argumenten: er is weinig of geen bewijs dat zulke subsidies maatschappelijke voordelen biedt. Het gaat hier om zogenoemde positieve externaliteiten. Hebben de burgers voordeel door de subsidies in cultuur?

Lees meer...

Over het belang van het Sociaal Akkoord - Bart Snels -

Natuurlijk moet de politiek niet dansen naar de pijpen van maatschappelijke organisaties. De Eerste en Tweede Kamer maken de wetgeving voor ons land. Dat doen niet de sociale partners of andere maatschappelijke organisaties. Maar mijn indruk is dat de sociale partners bij het sluiten van het Sociaal Akkoord meer bezig zijn geweest met de toekomst van ons land dan de politieke partijen bij het begrotingsakkoord. Hoe dan ook, een vriend van de vakbeweging ben ik nog altijd niet. Er zijn nog vele kwesties waarbij ik vind dat de vakbeweging behoudzuchtig is. Ik zal geen lid worden. Van D66 ben ik wel lid, net als van GroenLinks.

Lees meer...

Over het belang van het Sociaal Akkoord - Bart Snels -

Natuurlijk moet de politiek niet dansen naar de pijpen van maatschappelijke organisaties. De Eerste en Tweede Kamer maken de wetgeving voor ons land. Dat doen niet de sociale partners of andere maatschappelijke organisaties. Maar mijn indruk is dat de sociale partners bij het sluiten van het Sociaal Akkoord meer bezig zijn geweest met de toekomst van ons land dan de politieke partijen bij het begrotingsakkoord. Hoe dan ook, een vriend van de vakbeweging ben ik nog altijd niet. Er zijn nog vele kwesties waarbij ik vind dat de vakbeweging behoudzuchtig is. Ik zal geen lid worden. Van D66 ben ik wel lid, net als van GroenLinks.

Lees meer...

Over Mark Rutte en Jürgen Habermas - Bart Snels -

Rutte zou als liberaal het lef moeten hebben om het debat over Europa in termen van vrijheid te voeren. Door de natiestaat te verdedigen, betoont hij zich conservatief. Bovendien – en dat is waarover Habermas zich ook druk maakt, en het is deel van het democratische tekort in Europa – vertellen nationale politici in eigen land altijd een ander verhaal dan wat ze in Europa doen. Dat politici steeds zeggen dat de nationale soevereiniteit blijft gehandhaafd, terwijl daarvan geen sprake is als gevolg van de afspraken die diezelfde politici in Brussel maken, is kwalijk te noemen vanuit democratisch oogpunt.

Lees meer...

Over Mark Rutte en Jürgen Habermas - Bart Snels -

Rutte zou als liberaal het lef moeten hebben om het debat over Europa in termen van vrijheid te voeren. Door de natiestaat te verdedigen, betoont hij zich conservatief. Bovendien – en dat is waarover Habermas zich ook druk maakt, en het is deel van het democratische tekort in Europa – vertellen nationale politici in eigen land altijd een ander verhaal dan wat ze in Europa doen. Dat politici steeds zeggen dat de nationale soevereiniteit blijft gehandhaafd, terwijl daarvan geen sprake is als gevolg van de afspraken die diezelfde politici in Brussel maken, is kwalijk te noemen vanuit democratisch oogpunt.

Lees meer...

Over politiek en televisie - Bart Snels -

Een groot deel van het electoraat, of het nu in de Verenigde Staten of in Europa is, stemt nog volgens partijvoorkeuren, ook al zijn het soms verschillende partijen die wel ideologisch dicht bij elkaar liggen. Maar het vertrouwen dat mensen wel of niet hebben in de politieke leiders is in ons geïndividualiseerde tijdperk belangrijker geworden dan partijprogramma’s. We zijn zelf kritischer en minder vast verbonden aan instituties als politieke partijen. Politici moeten steeds opnieuw de gunst van de kiezer winnen. Veel interessanter dan kritisch zijn op de televisie en andere media is de vraag of ze dat wel goed doen.

Lees meer...

Groepsdenken stigmatiseert, individualisme verbindt - Bart Somers -

De samenleving is superdivers. In mijn centrumstad (Mechelen) alleen al 124 verschillende nationaliteiten. En binnen die verschillende nationaliteiten heerst de grootste diversiteit. Ik ben op straat nog nooit een gemeenschap tegenkomen. Alleen maar mensen. Unieke mensen, met tal van identiteiten tegelijk: Mechelaar en moslim, Vlaming en Marokkaan, vader, voetbalsupporter... Groepsdenken vernietigt die diversiteit, sluit mensen op in een groep. Het herleidt ons allen tot een karikatuur.

Lees meer...

Gratis gezondheidszorg tot 19 jaar? - Kevin Spiritus - vrijdag 27 november 2009

De hoge remgelden vormen vaak een drempel. Kinderen in arme gezinnen gaan minder naar de tandarts, minder naar de oogarts, en een hoestje nemen ze er al snel gewoon bij. Met resultaat dat ze later minder goede ogen, slechtere tanden en een grotere kans op astma hebben. Een laaggeschoolde leeft 25 jaar minder gezond dan een hooggeschoolde. De maximumfactuur lijkt dan mooi, maar als een duur onderzoek in maart 45 euro kost, dan helpt de gedachte niet dat je vanaf oktober niets meer hoeft te betalen voor gezondheidszorg omdat je de maximumfactuur bereikt hebt. Die 45 euro heb je in maart immers niet over van je leefloon.

Lees meer...

Respect moet men geven om er te krijgen - Gert-Jan Sterckx - vrijdag 09 maart 2007

Multiculturalisme is een begrip dat dezer dagen niet weg te denken valt uit het maatschappelijk debat. De essentie van het begrip bestaat eruit dat verschillende culturen door en met elkaar samenleven in een constante interactie opdat dit in optimale omstandigheden zou gebeuren. Die constante wisselwerking vereist een aantal factoren die inherent zouden dienen te zijn aan het individu. Respect, vrijheid, verantwoordelijkheid, openheid en het kritisch zijn. Respect krijgen vindt zijn oorsprong in respect geven. Het erkennen en aanvaarden van een ‘andere’ cultuur, met al de ‘positieve’ en ‘negatieve’ facetten, is de weg naar een multiculturele samenleving.

Lees meer...

Over de vrijheid van meningsuiting - Patrick Stouthuysen - vrijdag 12 januari 2007

Racisten mogen hun boodschap verspreiden, maar moeten er mee leren leven dat antiracisten die boodschap zullen weerleggen en bestrijden. Holocaustontkenners mogen beweren wat ze willen, maar moeten aanvaarden dat bona fide onderzoekers niet veel heel zullen laten van hun theorieën. Er is maar één ding dat niet kan: aanzetten tot geweld. Daar moet een vrije samenleving, uit lijfsbehoud, de grens trekken. Daarover mag ze ook geen compromissen sluiten. Daarop gelden ook geen uitzonderingen. Zelfs niet van religieuze aard. Wie meent, met god aan zijn zijde, boven de wet te staan, moet snel, wat dat betreft, op andere gedachten worden gebracht.

Lees meer...

Moslimvrouwen kunnen ongelijkheid zelf opheffen - Naema Tahir - vrijdag 01 oktober 2004

In verschillende bronnen, zoals de koran en uitspraken van schriftgeleerden, valt te lezen dat een vrouw minder erft dan een man, dat haar individuele getuigenis niet altijd rechtsgeldig is, dat zij slechts een beperkte publieke rol mag vervullen en dat zij zich moet ontworstelen aan de geile blikken van de man door een hoofddoek te dragen. Haar man mag trouwen met meerdere vrouwen, heeft het recht haar te slaan, is haar zaakwaarnemer en mag, anders dan de vrouw, trouwen met niet-moslims. Voor velen is dit bewijs genoeg dat de positie van de vrouw, misschien wel heilig is en gelijkwaardig aan de man, maar zeker niet gelijk.

Lees meer...

Gun moslima Eva’s levensdrift - Naema Tahir - vrijdag 08 februari 2008

Harvey Mansfield’s pleidooi voor een ‘terugkeer naar de traditionele rolverdeling tussen de seksen,' lijkt verrassend veel op die van Humayun, de vader van Dina Mohajer, beiden personages uit mijn roman Eenzaam heden. Humayun is een dominante Pakistaanse traditionele moslim die met zijn gezin in Londen woont. Hij worstelt met zijn moderne identiteit, en in het bijzonder met de vrijheden die zijn vrouw en dochter willen bevechten. Zijn vrouw, de moeder van Dina, wil een bedrijf opzetten, maar dat duldt Humayun niet. In zijn beleving hoort een moslimvrouw, zeker een getrouwde moslima, nooit buitenshuis te werken.

Lees meer...

Gun moslima's eigen sexualiteit - Naema Tahir - vrijdag 19 november 2004

De moderne moslima zou vandaag in staat moeten zijn de zelfbeschikking over haar eigen lichaam op te eisen en haar maagdelijkheid en ontmaagding alleen háár zaak te maken. Zij moet kunnen kiezen voor invulling van haar seksualiteit op een manier die haar gelukkig maakt, of ze nou als maagd het huwelijk wil ingaan of niet. Bovendien, als maagdelijkheid werkelijk geen eis is, zoals veel moslims beweren, waarom er dan aan toegeven? Dus, Dolle Amina's onder u: toon dat bebloede laken! Hang het aan de vlaggenmast op je balkon! Maar dan eerst na je symbolische zelfontmaagding.

Lees meer...

Cultuurrelativisme is een dubieus idee - Fernand Tanghe - dinsdag 09 maart 2004

Moeten we onze bezwaren tegen verstoting of polygamie inslikken omdat we anders versleten worden voor islamofoben die psychiatrische hulp behoeven? Is tegenover de momenteel om zich heen grijpende antiwesterse hysterie en totalitaire oprispingen ook bescheidenheid geboden? Dat is een zwaktebod. De geschiedenis leert dat samenlevingen die niet langer achter hun waarden staan en niet meer in staat zijn ze te verdedigen altijd overwonnen werden door andere die minder welvarend maar krachtdadiger waren. Op agressieve uitingen van culturele identiteit reageren met cultuurrelativistische platitudes is geen repliek maar een overgave.

Lees meer...

Een harmonie van bonte verschillen - Fernand Tanghe - vrijdag 19 maart 2004

Waar dromen multiculturalisten eigenlijk van? Van een ‘synthese’ van tegengestelde visies? Geloven ze dat zoiets een coherent beleid kan inspireren? Of wensen ze een beetje van dit en een beetje van dat? Het is waar, politiek is ook de kunst van het compromissen sluiten en behelst dus aanvaarding van een zekere portie ‘inconsequentie’. Voorbij een zekere grens brengt compromisbereidheid de inspiratie zelf van de democratie in het gedrang. Ze kan in elk geval geen excuus zijn om een eigen standpunt te verzaken, en al helemaal niet voor platvloers opportunisme en principeloosheid.

Lees meer...

De kinderbijslag in de 21ste eeuw - Marleen Temmerman - vrijdag 23 november 2012

Moeten we niet durven nadenken over de vraag of de staat door middel van kinderbijslag het recht en/of de plicht heeft om de nataliteit van zijn bevolking mee te beïnvloeden? Het huidige systeem, waarbij het eerste kind het minste kindergeld krijgt, suggereert dat procreatie bevorderd wordt. Zou het in de huidige realiteit, waarbij het gemiddelde geboortecijfer in Vlaanderen 1,8 is, niet logischer zijn om net het eerste kind meer geld te geven, of ten minste evenveel? En de kinderbijslag gradueel te verminderen vanaf bv. het vijfde kind? Of moeten de individuele rechten in verband met voortplanting ten alle kosten ondersteund worden?

Lees meer...

Zij die na ons komen - Jan Terlouw - vrijdag 26 oktober 2012

Steeds als een probleem een relatie heeft met menselijk handelen, moet de vraag worden gesteld hoe rechtvaardig dat handelen is. Dat geldt dus ook voor het menselijk handelen dat leidt tot uitputting van de aarde. Daarbij gaat het om nu levende mensen die misschien door die uitputting zwaarder worden getroffen dan anderen, maar zeker zijn ook in het geding de rechten van nog ongeborenen. Zij zullen het straks met minder natuurlijke rijkdommen moeten doen dan wij. Past onze handelwijze, als het gaat om die aardbewoners van de toekomst, in de theorie van rechtvaardigheid, A Theory of Justice van John Rawls?

Lees meer...

Boerkini-twist - Claire Tillekaerts -

Waarom reageer ik vandaag zo heftig? Niet omwille van een boerkini en de vraag of die thuishoort in een openbaar zwembad. Wel omwille van de uitspraken waartoe dit kledingstuk aanleiding heeft gegeven...

Lees meer...

Boerkini-twist - Claire Tillekaerts -

Waarom reageer ik vandaag zo heftig? Niet omwille van een boerkini en de vraag of die thuishoort in een openbaar zwembad. Wel omwille van de uitspraken waartoe dit kledingstuk aanleiding heeft gegeven... "Godsdienstvrijheid is belangrijker dan gendergelijkheid" kopten de kranten vorige week. Een uitspraak van het Interfederaal Gelijkekansencentrum in de boerkini-twist. Ik wist niet wat ik las... Gendergelijkheid is een fundamenteel recht dat minstens de helft van de wereldbevolking aangaat.

Lees meer...

Zonder sociale mobiliteit geen liberalisme - Andreas Tirez -

Liberalen geloven in de talenten van het individu en objectieve cijfers ondersteunen deze visie. Het blijkt echter ook dat de ontwikkeling van de talenten van sommige jonge kinderen gefnuikt wordt, op een leeftijd waarop die kinderen daar zelf niets aan kunnen doen. Dat is niet alleen vanuit efficiëntie-oogpunt een verspilling, het is ook gewoon onrechtvaardig. Bovendien zorgt dit ervoor dat het liberalisme nog steeds moet vechten voor zijn plaats. Nochtans zou meer sociale mobiliteit aantonen dat het liberalisme het gelijk aan zijn kant heeft.

Lees meer...

Zonder sociale mobiliteit geen liberalisme - Andreas Tirez - vrijdag 07 november 2008

Liberalen geloven in de talenten van het individu en objectieve cijfers ondersteunen deze visie. Het blijkt echter ook dat de ontwikkeling van de talenten van sommige jonge kinderen gefnuikt wordt, op een leeftijd waarop die kinderen daar zelf niets aan kunnen doen. Dat is niet alleen vanuit efficiëntie-oogpunt een verspilling, het is ook gewoon onrechtvaardig. Bovendien zorgt dit ervoor dat het liberalisme nog steeds moet vechten voor zijn plaats. Nochtans zou meer sociale mobiliteit aantonen dat het liberalisme het gelijk aan zijn kant heeft.

Lees meer...

Zonder sociale mobiliteit geen liberalisme - Andreas Tirez -

Liberalen geloven in de talenten van het individu en objectieve cijfers ondersteunen deze visie. Het blijkt echter ook dat de ontwikkeling van de talenten van sommige jonge kinderen gefnuikt wordt, op een leeftijd waarop die kinderen daar zelf niets aan kunnen doen. Dat is niet alleen vanuit efficiëntie-oogpunt een verspilling, het is ook gewoon onrechtvaardig. Bovendien zorgt dit ervoor dat het liberalisme nog steeds moet vechten voor zijn plaats. Nochtans zou meer sociale mobiliteit aantonen dat het liberalisme het gelijk aan zijn kant heeft.

Lees meer...

Globalisatie en democratie - Andreas Tirez - vrijdag 20 oktober 2006

De voorspellingen over de Europese economie zijn gunstig. De economische groei zou dit jaar verdubbelen tegenover 2005 en ook de bedrijfswinsten blijven stijgen. De hardwerkende Vlaming verwacht echter een loonsverhoging om zo een deel van de koek te krijgen. En die eis lijkt legitiem. Toch zegt het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO), met het oog op de loonsonderhandelingen van het najaar, dat er geen ruimte is voor een loonsverhoging. De loonkosten zijn te hoog, aldus het VBO. Meer nog, onze concurrentiepositie staat onder druk omdat de voorbije jaren de Belgische loonkosten sneller gestegen zijn dan in de buurlanden.

Lees meer...

Dit jaar wordt de klimaatoorlog gewonnen of verloren - Peter Tom Jones - vrijdag 29 mei 2009

Het disproportionele gewicht dat de laatste jaren in de populaire media werd gegeven aan een kleine schare klimaatsceptici heeft ertoe geleid dat er een enorme kloof is ontstaan tussen de perceptie van de gewone man versus de stand van zaken in de klimaatwetenschap zelf. Het klimaatscepticisme is vandaag, naast structurele, culturele en gedragsmatige factoren, nog steeds één van de belangrijkste verklaringen voor de maatschappelijke en politieke inertie ter zake. Gegeven de alsmaar toenemende kennis over de potentieel catastrofale gevolgen voor miljoenen tot miljarden mensen in het geval van verdere inactie, is klimaatscepticisme anno 2009 een misdaad tegen de mensheid.

Lees meer...

Het Zilveren Tijdperk - Bart Tommelein - vrijdag 14 mei 2004

De 21ste eeuw zal gekenmerkt worden door een soort nieuwe emancipatorische golf op de arbeidsmarkt. Na de vrouwenemancipatie komt de ouderenemancipatie. De gelijkenissen tussen de twee tendensen zullen onmiskenbaar zijn. De oudere generaties zullen niet langer de zorgbehoevenden zijn, maar integendeel een grote groep waar op alle vlak rekening mee zal moeten gehouden worden. Er zullen geen redenen meer zijn om ze uit te sluiten van het arbeidsproces. Ze zullen integendeel broodnodig zijn om de economie draaiend te houden in een tijd waar amper een derde van de bevolking tussen de 20 en de 55 jaar oud is.

Lees meer...

Tintin(s) au Kongo - Kevin Torck - vrijdag 25 april 2008

Geen Kongolees zal het ontkennen, en zelfs onze minister van Buitenlandse Zaken heeft het begrepen: de weg is nog lang, al is spreken van een voorbeeld van een Afrikaanse democratie voorbarig. Er moeten wegen gebouwd worden, havens en luchthavens. De waterkrachtcentrales en de elektriciteit- en watervoorzieningnetwerken moeten gerenoveerd worden. Over ziekenhuizen, scholen, politiediensten, ministeries en rechtbanken is dan nog niet gesproken. Hier is dan ook geen plaats voor nostalgisch sentimentalisme noch idealistisch gemijmer. Als de Chinezen bereid zijn te investeren, en veel te investeren, dan is het begrijpelijk dat de Kongolese overheid hierop ingaat.

Lees meer...

Irak en het internationaal terrorisme - Kevin Torck - vrijdag 23 april 2004

Het droogleggen van de voedingsbodem van het terrorisme, het aanpakken van de socio-economische en politieke situatie is een werk van lange adem. Bovendien is het weinig waarschijnlijk dat fundamentalisten het werk naar waarde schatten. Er is dus nog steeds een reëel gevaar voor terroristische aanslagen. De gewapende strijd gaat onverminderd door. In de nabije toekomst is het dan ook belangrijk dat men op Europees niveau de nodige maatregelen treft en echt werk maakt van de derde pijler van het verdrag van Maastricht: het ontwikkelen van een gemeenschappelijk binnenlands beleid en een harmonisering van justitie.

Lees meer...

Daar komen de vaders - Rik Torfs - vrijdag 09 maart 2007

Zelf ben ik een individualist. Erger, ik ben geen bijzonder goed mens. Ik schenk mijzelf niet volledig weg. Ik ben weinig offervaardig. Ik werk mij niet krom voor de gemeenschap. Ik ben dus geen heel goede katholiek. Hierin verschil ik van mijn geloofsgenoten, dat weet ik, en dat stemt mij rouwmoedig. Dit maar om te zeggen dat individualisten verdorven lieden kunnen zijn. Maar niet hoeven te zijn. Te vaak wordt gedacht dat tegenover het individualisme de verbondenheid staat. Dat is onjuist. De individualist kan uitermate solidair zijn. Vaak kiest hij heel bewust voor solidariteit. Denk maar aan Etty Hillesum.

Lees meer...

Ideologie met toekomst - Rik Torfs - vrijdag 17 juni 2011

Wanneer ideologieën afstand nemen van hun onverantwoorde waarheidsaspiraties, van hun krampachtige keuze voor een verouderd wetenschapsmodel, van hun misprijzen voor gevoelens, is er weer hoop. Het finale antwoord kunnen ze niet langer geven. Maar ze bieden wel een bedding waarbinnen ernaar kan worden gezocht, ondertussen nooit vergetend dat de bedding overstromingen niet verhindert. Ideologie mag geen zekerheid bieden. Zij moet een startpunt voor het denken zijn. Zij mag niet bepalen hoe de wereld er moet uitzien. Zij moet uitzien naar de wereld, en er vervolgens, pragmatisch en bescheiden, de onttovering van verhinderen.

Lees meer...

Verscholen achter een brede banier... - Rik Van Cauwelaert - vrijdag 11 april 2008

Aan de hand van tekst- en beeldfragmenten (het filmpje Fitna) meende Geert Wilders te moeten waarschuwen tegen de verwerpelijke want gewelddadige kant van de islam en van de Koran. De techniek van Geert Wilders toont een frappante gelijkenis met wat in de jaren 1920 en 1930 over de Joden verscheen. Zoals vandaag gepraat wordt over ‘de meeuwen op het stort' - dat zijn dan de veelal Noord-Afrikaanse migranten - ging het toen al over 'het uitschot dat door Oost-Europese getto's over onze steden wordt uitgebraakt’, over een volk dat door zijn talmud wordt aangezet tot oneerlijke moraal en zelfs geweld tegenover niet-Joden

Lees meer...

Europese waarden - Rik Van Cauwelaert - vrijdag 11 februari 2005

Vorige week, naar aanleiding van de zestigste verjaardag van de bevrijding van Auschwitz, keurde het Europees parlement een resolutie goed waarin de holocaust en de massamoorden in vernietigingskampen worden veroordeeld en waarin bezorgdheid wordt uitgedrukt over de opkomst en het toenemende succes van xenofobe en extremistische partijen. Tien europarlementsleden onthielden zich. Onder hen de drie Europese parlementsleden van het Vlaams Belang, onder wie partijvoorzitter Frank Vanhecke en Koen Dillen, zoon van Karel Dillen, de stichter en oude roerganger van het Vlaams Blok.

Lees meer...

De vrije wil versus determinisme? - Jan Van Cauwenberghe -

De stelling dat de vrije wil niet bestaat, roept bij de meeste mensen instinctief heel wat weerstand op en lijkt volledig haaks te staan op hoe we ons leven leiden. Ok, er zijn heel wat dingen die we niet onder controle hebben. Toevallige ontmoetingen die tot jarenlange vriendschappen leiden. Een sterfgeval, het gruwelijke noodlot waar je compleet machteloos tegenover staat. Maar er zijn toch zoveel dingen waar we wél over beslissen? We maken toch elke dag talloze keuzes, uit vrije wil? Nochtans lijkt de redenering die de vrije-wil-ontkenners maken, heel moeilijk te weerleggen.

Lees meer...

Autochtonen en allochtonen: gelijk oversteken - Herman Van Dooren - vrijdag 10 december 2004

De moord op van Gogh werpt de samenlevingsproblematiek acuut op de politieke agenda. De media bieden overwegend partiële commentaar en deeloplossingen aan. Wenselijk is een globale visie over de problematiek en een bereidheid om ‘gelijk over te steken’, zowel door autochtone als allochtone burgers en door de overheid. Er is een grootscheepse mobilisatie wenselijk, waarbij alle burgers inspanningen doen tot beschaafd samenleven en de overheid een reeks initiatieven neemt en de fundamenten van de rechtsstaat in groot onderhoud neemt. Resultaat zou kunnen zijn een nieuw maatschappelijk contract en definiëring van nieuwe burgerzin.

Lees meer...

Liberales in Charleroi - Koert Van Espen - vrijdag 12 oktober 2012

Begin juli maakten negen Liberales-kernleden een uitstap naar Charleroi. Deze keuze werd mede ingegeven door het beeld dat vele Vlamingen hebben van deze stad als links-conservatief, onaangenaam, en onveilig - een beeld dat trouwens nog in juni bevestigd werd door een onderzoek van Test-Aankoop (hierin bleek Charleroi van alle 21 onderzochte Belgische steden de laagste levenskwaliteit te bieden). Als kritische liberalen vonden we daarom een bezoekje aan dit PS-bastion de goede keuze. We werden hartelijk ontvangen door MR-schepenen Ornella Cencig (verantwoordelijk voor economie, werk, handel en sociale zaken) en Cyprien Devilers (huisvesting, stadsontwikkeling).

Lees meer...

Een vuist voor de gele reus - Johan Van Hecke - vrijdag 27 mei 2005

Het is hoog tijd dat vanuit een Europa een vuist wordt gemaakt tegen het agressieve Chinese handelsbeleid. Maar we zijn blijkbaar bang van de gele reus. Vooral de Europese Commissie kijkt gelaten toe en probeert alles toe te dekken door eerder van een ‘uitdaging’ dan van een gevaar te spreken. De handel van en met China kan een uitdaging zijn. Maar dan moet er wel met gelijke wapens worden gestreden en moet het handelsspel langs beide zijden correct worden gespeeld. Daarbij zouden handelsrelaties met China ook een hefboom moeten zijn voor politieke en sociale hervormingen en dat is in China tot nu toe helemaal niet het geval.

Lees meer...

Kunst als economische oplossing - Jan Van Imschoot - vrijdag 14 november 2008

België, en daarmee ook zijn kunstwereld, zou uitblinken in middelmatigheid. Het lijkt er sterk op dat dit land, dat het zaniken hoog inschat, hardnekkig aan dit imago vasthoudt uit angst om groter te worden dan zichzelf. Ons land wordt vergiftigd door de drang naar navelstaarderij. We zeuren liever over gemiste kansen dan dat wij constructief zouden denken en samenwerken om tot betere resultaten te komen. Het is de bekende belgitude dat wij trots zouden zijn op onze blunders en valse bescheidenheid. Het stuntelen lijkt onze enige poging om de middelmaat nu en dan te doorbreken. Zeg maar dag tegen de pogingen van getalenteerden om België een interessantere reputatie te geven.

Lees meer...

De heilige koe die economie heet - Geert Van Istendael - vrijdag 21 december 2012

Markten zijn geen natuurverschijnsel. Markten zijn mensenwerk. Bijgevolg kunnen mensen markten veranderen. Economie is geen natuurverschijnsel. Economie is mensenwerk. De onwrikbare wetmatigheden van de economie, de economische realiteit, de economische rationaliteit, het is allemaal mensenwerk. Dus vatbaar voor verandering. Maar intussen is wel het zinnetje van Bill Clinton spreekwoordelijk geworden. It's the economy, stupid. Politiek draait om economie, punt uit. Wie iets anders durft te beweren, is een extremist. Of een populist. Dit wil meteen ook zeggen dat de economische rationaliteit de enige is waarmee een ernstig mens rekening mag houden.

Lees meer...

Opium - Frank Van Massenhove -

Het is een rode draad (no pun intended) die door de dichte gelederen van de socialistische beweging loopt. Meer dan een eeuw later valt de keuze tegen het revolutionair socialisme en voor het reformisme, de meeste socialisten, emotioneel nog altijd zwaar. Politiek gedoogt men de vrije markt en wanneer er regeringsverantwoordelijkheid gedragen wordt, wordt ze zelfs impliciet ondersteund, maar aanvaarden gaat te ver. De strijd tussen arbeid en kapitaal blijft de grondtoon van het denken, zelfs bij de meest gemodereerde sociaaldemocraat.

Lees meer...

Islam en neo-oriëntalisme - Lieven Van Mele - vrijdag 05 maart 2004

Opvallend is dat Maurits Berger het steeds maar heeft over ‘de Islam’. Maar, bestaat die wel, dé Islam? Wie bepaalt wat dé Islam is? Er bestaat binnen de Islam toch niet zoiets als een paus of een duidelijk gestructureerde hiërarchie? De geschiedenis van de Islam toont aan dat er verschillende soorten Islam bestaan. Gelukkig maar overigens. Opmerkelijk is dat zowel conservatieve moslims, extreem-rechtse racisten als neo-oriëntalisten het steeds maar hebben over ‘de Islam’. Dat is ook logisch, want alle drie hebben ze een eenzijdige visie op de Islam en pikken er enkel uit wat in hun kraam past en bombarderen dat dan tot dé Islam.

Lees meer...

Euthanasie voor minderjarigen: een overwinning op het taboe - Julie Van Pée -

Tot nu toe hadden meerderjarigen het recht om hun lijdensweg verder te zetten of om op vredige wijze te sterven daar waar menswaardig leven niet meer mogelijk was. Minderjarigen hadden tot voor kort deze keuze niet. Dat was een lacune in onze samenleving. De goedkeuring van euthanasie voor minderjarigen is daarop een overwinning: ‘oordeelsbekwame minderjarigen die zich in een medisch uitzichtloze toestand bevinden van aanhoudend en ondraaglijk fysiek lijden' kunnen om euthanasie vragen. Ouders moeten echter toestemmen. Natuurlijk zijn er nog twistpunten. Desondanks is het een mijlpaal in onze geschiedenis.

Lees meer...

De kracht van de Europese idee - Vincent Van Quickenborne - vrijdag 15 juni 2012

We zien op het oude continent onze Europese identiteit teveel als een handicap. Bijna iets om ons over te schamen, terwijl het net onze kracht kan zijn. Iets waar we trots op kunnen zijn en energie kunnen uithalen. Weten dat je er niet alleen voorstaat in de geglobaliseerde economie is belangrijk en schept stabiliteit, een absolute voorwaarde voor welvaart. Eén ding is zeker. De huidige crisis heeft de status-quo die zweeft tussen Europese eenheid en de soevereiniteit van de lidstaten, definitief onmogelijk gemaakt. Er blijven twee opties over. Ofwel vervallen we terug in 27 lidstaten die we vroeger waren. Ofwel voltooien we de Europese integratie.

Lees meer...

Hoeveel keer nog moet de geschiedenis het failliet van het marxisme bewijzen? - Vincent Van Quickenborne -

Raoul Hedebouw beweert dat zijn partij PVDA geen enkel voorstel doet dat de vrijheid van mensen beknot. Zijn programma leest nochtans als een cataloog van beperkingen op vrij ondernemen, kopen en verkopen, werken, wonen, verhuren. Interessanter is te kijken wat er gebeurt als je het marxisme in de praktijk toepast. In het verleden bleek dit geen succes. En dat is een eufemisme. Het zwartboek over het communisme en marxisme is rijk gevuld. De communistische landen hebben miljoenen burgerslachtoffers op hun geweten.

Lees meer...

Doen wat moet - Vincent Van Quickenborne - vrijdag 27 januari 2012

We staan in ons land écht op een kruispunt: kiezen we de weg uit deze crisis door te doen wat moet? Of gaan we verder op het pad van de stilstand die ons sociaal model uitholt en ons land laat afglijden naar brutale scenario’s waarvan de zwakkere groepen in onze samenleving de eerste slachtoffers zullen zijn? Mijn keuze is duidelijk. Na méér dan drie jaar stilstand hoop ik echt dat iedereen kiest om samen de handen uit de mouwen te steken en ons huis op orde te zetten. Vandaar mijn enorme teleurstelling dat de vakbonden toch besluiten om eind deze maand een algemene staking te houden. Een staking die ons land handenvol geld kost.

Lees meer...

Vrij verkeer van mensen - Vincent Van Quickenborne -

In een liberaal gezelschap zou mijn pleidooi op weinig tot geen tegenstand mogen stuiten aangezien een vrijmarktdenken logisch ook een vrijere beweging van mensen inhoudt; helaas vrees ik enkele harde noten te moeten kraken. Het thema is onvermijdelijk een van de agendapunten van de toekomst; tegelijk zwijgen zovele politici zedig. Loont het politiek wel om op lange termijn te denken? Migratie trekt een nieuwe breuklijn door elke politieke partij met voor- en tegenstanders.

Lees meer...

Spinoza. Bruggenbouwer uit Holland - Peter Van Rietschoten - maandag 05 november 2007

Dat Baruch de Spinoza (1632-1677) als atheïst moest worden beschouwd, was in ieder geval voor veel van zijn tijdgenoten een uitgemaakte zaak. Iemand die het aandurfde de almachtige God op één lijn te stellen met de doorgaans toch al weinig verheven natuur vroeg er natuurlijk om hem bij zijn leven te vervloeken en dood te wensen. Een mislukte aanslag en zijn excommunicatie uit de joodse gemeenschap (1656) onderstreepten die opvatting; Spinoza zelf droeg er nog aan bij door zich achter de schrijftafel terug te trekken en zijn meesterwerk Ethica pas uit te laten geven toen de dood bij hem voortijdig in bed was gekropen.

Lees meer...

Derde Karl Popperlezing - Herman Van Rompuy - vrijdag 02 oktober 2009

‘Onze grootste problemen stammen uit iets dat even indrukwekkend als gevaarlijk is – ons ongeduld bij het verbeteren van het lot van onze medemensen’, zei Popper terecht. Hieruit meen ik te mogen concluderen dat we behoedzaam moeten omspringen met onze drang om de samenleving grondig te veranderen. Ik roep op tot de beoefening van de deugd van geduld. De deugd van geduld is een toepassing van ons respect voor de waardigheid van de mens. De deugd van geduld is een deugd van voorzichtigheid voor de gevolgen van ons handelen. Misschien is de beoefening van geduld net zoals de zoektocht naar waarheid een Unended Quest, om de titel van Poppers autobiografie te gebruiken.

Lees meer...

Angstbestrijders (m/v) gezocht - Walter Van Steenbrugge - vrijdag 16 december 2011

Gedetineerden en geïnterneerden zijn al langer de stiefkinderen van justitie. De wet Lejeune, die de voorwaardelijke invrijheidstelling aan de uitvoerende macht toevertrouwde, werd op 17 mei 2006 vervangen door een nieuwe wet die de Strafuitvoeringsrechtbank in het leven riep. Maar die nieuwe wet lost klaarblijkelijk het probleem van de recidive niet op. Mocht zulks verwonderen? Acht Strafuitvoeringsrechtbanken zijn uiteraard te weinig om op te boksen tegen de enorme hoeveelheid dossiers. Het magistratenkader is veel te klein. Aan de andere kant worden ze opgejaagd door de overbevolking in de gevangenissen en moeten ze zorgen dat de uitstroom niet stropt.

Lees meer...

Laat ons het prostitutiebeleid rationaliseren - Johan Van Woensel - vrijdag 20 februari 2009

Iemand die om welke reden dan ook, een prostituee wil bezoeken, moet dit recht kunnen uitoefenen. Het is niet de taak van een overheid om morele keuzes te maken in de plaats van een individu. Iemand die ervoor kiest om prostituee te worden, moet deze beroepskeuze kunnen waarmaken. Echter, gedwongen prostitutie moet illegaal blijven. Het kan niet dat een individu of een organisatie een ander individu verplicht haar of zijn lichaam te verkopen. Dit druist regelrecht in tegen de fundamentele vrijheid van elk individu. Elk individu heeft de vrijheid te doen al wat hij of zij wil, zolang de vrijheid van anderen hierbij niet in het gedrang komt.

Lees meer...

Paraderen met ons geweten - Ivan Van de Cloot -

Oxfordeconoom Paul Collier argumenteerde recent dat heel het debat rond de vluchtelingencrisis onvoldoende onderbouwd verloopt. Collier is ook de econoom die in zijn boek Exodus: how migration is changing the World stelt dat een beetje migratie goed is voor een samenleving, maar te veel het onderlinge vertrouwen en de solidariteit kan ondergraven. Er wordt vaak nogal snel een intentieproces gemaakt van mensen die een voorzichtige houding aannemen tegenover een meer ‘genereuzere’ aanpak.

Lees meer...

Paraderen met ons geweten - Ivan Van de Cloot -

Oxfordeconoom Paul Collier argumenteerde recent dat heel het debat rond de vluchtelingencrisis onvoldoende onderbouwd verloopt. Collier is ook de econoom die in zijn boek Exodus: how migration is changing the World stelt dat een beetje migratie goed is voor een samenleving, maar te veel het onderlinge vertrouwen en de solidariteit kan ondergraven. Er wordt vaak nogal snel een intentieproces gemaakt van mensen die een voorzichtige houding aannemen tegenover een meer ‘genereuzere’ aanpak.

Lees meer...

Over respectloosheid, beledigen en kwetsen - Floris Van den Berg - vrijdag 07 maart 2008

In een open samenleving hoef je geen respect te hebben voor de meningen en opvattingen van anderen. Sterker nog in een open samenleving is een minimum aan regels die een maximum aan individuele vrijheid mogelijk maken. Dat leidt in de praktijk tot een grote mate van pluralisme aan opinies en levensbeschouwingen die voor elkaar onderling geen respect hoeven te hebben. In een open samenleving loop je dus het risico dat je voor jouw beledigende, kwetsende of onfatsoenlijke, respectloze uitingen tegen komt. Laat wel duidelijk zijn wat niet moet: Je mag niet dreigen met fysiek geweld, noch geweld toepassen noch oproepen tot fysiek geweld.

Lees meer...

Syrië en het Europese kerktorensyndroom - Dimitri Van den Meerssche -

Wat al die tijd leek op onwetendheid of oeverloze nuance, toont nu pas zijn echte gezicht: onze politieke herders zijn zich wel degelijk bewust van wat in Syrië gebeurt. Ze achten de situatie echter van geen belang zolang hij hun voordeur niet bereikt. Want laat ons toch vooral niet vergeten dat het Syrische conflict wel eens nefaste gevolgen zou kunnen hebben voor de Vilvoordse burgerlijke vrede. Waar komt deze verwerpelijke houding vandaan? Zijn we ons er echt niet van bewust dat onze (post)koloniale politiek de rechtstreekse oorzaak is van de huidige problemen (dat Assad door 'ons' is gekozen en niet door het Syrische volk)?

Lees meer...

Zeg dat je een makaak bent of ik sla harder - John Vandaele - vrijdag 04 mei 2012

De manier waarop de politie je behandelt, bepaalt mee hoe je je voelt in de samenleving. ‘Ons leven was nooit meer helemaal hetzelfde’, getuigen Belgen die kennismaakten met politiegeweld. Neem Khaled Battafala, jurist, jeugdwerker en twintiger. Hij bezoekt op 28 augustus 2009 zijn ouders in Elsene. Als hij in de buurt komt, ziet hij een ambulance en enkele verplegers die een vrouw reanimeren. Hij staat bij Nordine, die de verplegers even ervoor heeft gevraagd of ze de vrouw, die naakt is, niet wat kunnen bedekken. Kennelijk hebben de verplegers daarop de politie opgeroepen. Even later verschijnt die ten tonele en valt het tweetal aan.

Lees meer...

De politie gebruikt geregeld zinloos geweld - John Vandaele -

Begrijpelijk. Al te begrijpelijk zijn de verbijstering en verontwaardiging over de televisiebeelden waarop Jonathan Jacob in een politiecel wordt vermoord door een zestal agenten. Toch ben ik niet verbaasd dat zoiets is gebeurd. Meer zelfs: voor mij is het door de heersende cultuur bij veel politiekorpsen bijna onvermijdelijk dat zoiets nu en dan eens gebeurt. Guy Tegenbos vroeg in De Standaard van vorige week hoe het mogelijk is dat er zo weinig is gebeurd met deze beelden die al drie jaar bestaan. Mijn antwoord: omdat er veel meer geweld is bij de politie dan wordt verondersteld en dat het dikwijls wordt toegedekt.

Lees meer...

Religie verdient geen uitzondering - Maurits Vande Reyde -

Terug van nooit weggeweest deze week: het debat religie op school. De katholieke onderwijskoepel liet weten dat 'anders'gelovigen voortaan ook hun plaats hebben in de leslokalen. Al is die plek dan wel vooral buiten de schooluren. Kwestie dat normale kinderen er niet te veel last van ondervinden. Die gesloten openheid is typerend voor de manier waarop jongeren op school leren omgaan met levensbeschouwelijke visies: ieder zijn kliekje, elk zijn eigen waarheid, kortom: een heus religieus apartheidsregime.

Lees meer...

Regionalisering van het dierenwelzijn? - Michel Vandenbosch - vrijdag 11 november 2011

De vooruitgang van de afgelopen 12 jaar, die voor dierenwelzijn is geboekt op het wetgevend niveau, is voor een belangrijk deel te danken aan het feit dat de bevoegdheid sinds 1999 is losgekoppeld van landbouw. Ere wie ere toekomt: dat gebeurde onder paarsgroen onder impuls van Magda Aelvoet en het toenmalige Agalev. Sindsdien worden landbouw- en andere economische belangen, weliswaar niet zonder slag of stoot, evenwichtiger afgewogen tegenover het dierenwelzijn. De regionalisering van dierenwelzijn dreigt die onmiskenbaar positieve evolutie teniet te doen. Voor wie opkomt voor meer dierenwelzijn, is uiterste waakzaamheid geboden.

Lees meer...

Geluk en politiek: een pleidooi voor helder denken - Frank Vandenbroucke - vrijdag 17 februari 2012

In de reeks Back to Basics plaatst Marc De Vos stevige vraagtekens bij wat hij omschrijft als ‘de snelgroeiende geluksagenda’. Zijn oproep luidt: “Bevrijd het geluk van de politiek”. In een vroegere publicatie heb ik me kritisch uitgelaten over de manier waarop de geluksagenda door sommige mensen wordt ingevuld. Zo meen ik dat het fout is om “zoveel mogelijk geluk voor zoveel mogelijk mensen” naar voor te schuiven als doelstelling van politiek, en kijk ik met enige verbazing naar de terugkeer in het debat van de 18de eeuwse utilitarist Jeremy Bentham – de goede man die deze stelregel voor het eerst geformuleerd heeft.

Lees meer...

In memoriam, John Rawls - Frank Vandenbroucke - vrijdag 13 december 2002

Twee weken terug overleed John Rawls, de man die bijna angstvallig het voetlicht meed, nooit over zichzelf schreef, uiterst zelden interviews gaf, en toch beschouwd wordt als de belangrijkste politieke filosoof van de afgelopen eeuw. Zijn boek A Theory of Justice betekende de wedergeboorte van de politieke filosofie als een discipline die vragen stelt èn antwoorden geeft over samenlevingsidealen. Minister Frank Vandenbroucke schreef een indrukwekkend in memoriam.

Lees meer...

Wordt 2004 een verloren jaar? - Frank Vandenbroucke en Johan Vande Lanotte - vrijdag 23 januari 2004

Wordt 2004 een ‘verloren jaar’ omdat noodzakelijke beslissingen op de lange baan geschoven worden? Politici èn vakbonden staan voor verkiezingen en tijdens verkiezingscampagnes komen moeilijke beslissingen niet tot stand. Dat is geen schande maar de problemen die zich stellen worden intussen niet minder belangrijk. De vergrijzing is één van die problemen. Ze stelt ons voor moeilijke keuzes en er rest ons niet zoveel tijd om knopen door te hakken. Toch hoeft 2004 geen verloren jaar te worden. Mits grondige beleidsvoorbereiding, kan 2004 een scharnierjaar worden waarin we beslissende keuzes maken voor de toekomst.

Lees meer...

Wie verlaagt de lasten? - Frederick Vandeput en Franc Bogovic -

De Vlaamse Open VLD fractie moet vooral hameren op het verlagen van de loonlasten, ook op Vlaams niveau. Dit moet de eerste prioriteit zijn voor de verkiezingen van 2014. Ons land heeft een lastenverlaging van minstens 5 miljard nodig. Met de 800 miljoen van de jobkorting, het vereenvoudigen van banenplannen en subsidiereglementen, een kleiner overheidsapparaat én het afschaffen van gratis bussen en andere projecten om de kiezer te paaien, kan Vlaanderen onze ondernemers al een stuk tegemoet komen. Dit verkiezingsthema nu al zetten is transparant en duidelijk, en dwingt politieke tegenstanders om kleur te bekennen.

Lees meer...

De liberale paradox van ons tijdsgewricht - Frederick Vandeput en Thomas Vanwing -

De geëmancipeerde en geëngageerde burger heeft de geest van 1989 omarmd. Het overheidsapparaat, de gebetonneerde maatschappelijke structuren en belangengroepen daarentegen niet. Zij houden vast aan verworvenheden, aan macht, en bijgevolg ook aan de onvolmaaktheden van het verleden. Dat is de paradox van ons tijdsgewricht. De burger heeft het begrepen, de overheid niet. Maar er is hoop, de burger heeft de macht om dit te veranderen. Vandaar dit manifest. Het is een oproep van de jonge generatie aan alle burgers om zich te bevrijden van de oude politieke, economische, sociale, maatschappelijke structuren en geplogenheden.

Lees meer...

Knelpunt - Luckas Vander Taelen - vrijdag 05 mei 2006

Toen de Belgische regering zich ertoe verbond om tegen 2006 de grenzen van het land open te stellen voor alle Europese arbeiders die hier wilden komen werken, moesten de socialisten wel akkoord gaan. De eenmaking van de Europese arbeidersklasse staat immers sinds lang hoog in het socialistische vaandel geschreven. De Oost-Europese proletariërs maakten hun valiezen klaar. Maar hoe dichter de symbolische datum van 1 mei 2006 kwam, hoe zenuwachtiger Peter Van Velthoven, de socialistische minister van Werk, werd. “De socialisten kunnen onmogelijk de Internationale blijven zingen en tegelijk de grenzen van ons land selectief dichthouden voor Europese arbeiders”.

Lees meer...

Durven opkomen voor onze waarden - Luckas Vander Taelen - vrijdag 09 oktober 2009

Ik woon vlakbij een buurt in Vorst, van de Merodestraat tot het Zuidstation, die je zelfs met de meest multiculturele vooringenomenheid niet anders dan als een getto kunt omschrijven. Mijn dochter heeft het al lang opgegeven om in die wijk te gaan. Daarvoor is ze net iets te vaak uitgescholden voor veel onfraais. Ik fiets er elke dag door en beleef steeds een ander avontuur. Dubbelgeparkeerde auto's, bestuurders die een kruispunt blokkeren om met elkaar te praten, rondhangende jongeren die je bekijken alsof je op hun privédomein komt. Probeer vooral niets te zeggen als je weer eens bijna omver gereden wordt: de laatste keer dat ik dit toch deed, werd ik de huid vol gescholden.

Lees meer...

Eigen schuld eerst - Luckas Vander Taelen - vrijdag 19 januari 2007

Weet u dat onder de niet aflatende impuls van de Vlaamse minister van Buitenlands Beleid, Geert Bourgeois, de Vlamingen nu ook al beschikken over negen vertegenwoordigingen in het buitenland? Uiteraard op plaatsen waar er Belgische ambassades zijn. Zo betalen we dus twee keer voor hetzelfde werk. Een schrijnend voorbeeld van die zelfingenomen megalomanie is de Vlaamse afvaardiging bij de Europese Unie, waar een Belgische permanente vertegenwoordiging al jaren uitstekend werk verricht. Maar dat zal de Vlaamse minister een zorg zijn. Zijn nauwelijks verborgen agenda is natuurlijk dat hij er nog altijd van uitgaat dat federale instanties per definitie niet te betrouwen zijn.

Lees meer...

De Nieuwe Wereld - Luckas Vander Taelen -

In Astana, de hoofdstad van Kazachstan, werd onlangs een conferentie gehouden over Syrië, waar voor het eerst alle betrokken partijen aanwezig waren. Dat die na enkele dagen mislukte, was enigszins voorspelbaar. Maar het meest opvallende feit was dat het initiatief was uitgegaan van Rusland, Turkije en Iran. De Verenigde Staten waren er niet bij, enkel hun ambassadeur was door Rusland uitgenodigd. De Europese Unie ook niet. Dat was ondenkbaar een paar jaar geleden.

Lees meer...

Westerse waarden en verminkte meisjes - Luckas Vander Taelen - vrijdag 01 oktober 2010

Op 5 augustus 2010 publiceerde het weekblad Time op de cover een foto van een meisje waarvan de oren en de neus waren afgesneden. Naast de weerzinwekkende foto stond de tekst ‘What Happens if We Leave Afghanistan’. Priyamvada Gopal, een Britse hoogleraar postkoloniale geschiedenis in Cambridge vond het erg voor dat meisje, maar ziet in die cover een vorm van verdraaiing van de werkelijkheid. Op 6 augustus verscheen haar tekst Vertekend Afghanistan. Het systeem achter de verontwaardiging in De Standaard. Luckas Vander Taelen repliceert dat een dergelijke houding leidt tot intellectuele verblinding en schuldig verzuim

Lees meer...

Halalburgers - Luckas Vander Taelen -

De ontkerstening van onze samenleving, de sinds decennia scherper afgelijnde scheiding tussen staat en katholieke godsdienst lijkt gepaard te gaan met een omgekeerde beweging vanuit de Islam met een toenemende wil tot invloed op het privéleven van zijn gelovigen. Ik denk dat we er goed aan doen dit niet te zien als bijkomstig of als een onvermijdelijke evolutie. Met godsdienstbeleving heeft dit niets van doen. Integendeel, het gaat erom dat niet de samenleving zich moet aanpassen aan de godsdienst, maar wel omgekeerd.

Lees meer...

Jihad 2.0 - Luckas Vander Taelen -

De impact van het internet op jongeren is bijzonder groot. Dat weet iedereen die wel eens met adolescenten te maken krijgt. En dat hebben de radicale islamitische fundamentalisten goed begrepen. Ze mogen zich dan wel beroepen op eeuwenoude geschriften, maar op vlak van communicatie zijn ze niet van gisteren. De website van Islamitische Staat is bijzonder goed gemaakt en in heel veel talen beschikbaar. Als we een oorlog moeten voeren, dan zal het er een zijn om de geesten van de jongeren te heroveren.

Lees meer...

Alle zonden van Israël - Luckas Vander Taelen -

Als de conversatie tijdens een gezellig etentje onder vrienden wat uitgedoofd is, volstaat het de naam van Israël te laten vallen om de vlam meteen weer in de pan te doen slaan. Het lijkt wel of iedereen een mening heeft over Israël en het meteen overlaadt met alle zonden van, inderdaad, Israël. Burgeroorlogen, slachtpartijen of genocides in andere delen van de wereld krijgen nauwelijks een fragment van de aandacht die elke opflakkering van het conflict in het Midden-Oosten krijgt.

Lees meer...

Makakken - Luckas Vander Taelen - vrijdag 19 mei 2006

In geen twintig jaar tijd kon men Dewinter of enig ander Blokkopstuk betrappen op een openlijke racistische uitspraak. Maar hun niet aflatende aanvallen op een multiculturele maatschappij waren meer dan voldoende voor hun kiezers om zich steeds racistischer op te stellen. Want de gestroomlijnde leiders van het Blok werd door de media geen strobreed in de weg gelegd: ze verschenen almaar vaker in het gezelschap van goedlachse presentatoren die hen al of niet letterlijk gemoedelijk op de rug klopten. Het ging zover dat het Blok zelf besliste dat het salonfähig geworden was: het veranderde zijn naam en schaafde zijn radicaalste standpunten wat bij. Fundamenteel was er niets veranderd, maar de media draaiden mee als gewillige windhanen.

Lees meer...

Nood aan innovatie - Bram Vanderborght en Wim Van Broeck - vrijdag 22 januari 2010

Zo goed als geruisloos maakte Barack Obama onlangs 4 miljard dollar vrij voor de ‘Educate to Innovate’-campagne. Op die manier wil de Amerikaanse president de huidige generatie jongeren in de VS naar de top loodsen op het vlak van wetenschap en wiskunde. Het initiatief moet ons nochtans aan het denken zetten, want wij slagen er niet voldoende in om onze jongeren warm te maken voor wetenschap en techniek, en al helemaal niet om ons potentieel om te zetten in echte innovaties. De recente economische crisis heeft op een pijnlijke manier blootgelegd dat onze welvaart steeds sterker zal afhangen van innovatie.

Lees meer...

NO PASSARAN - Werner Vanderleen -

Ik schrok me afgelopen zaterdag een bult. Een bijna op pensioen gaande procureur-generaal verkondigt doodleuk, alsof het de normaalste zaak van de wereld is, dat hij wil dat er van alle in België geboren, baby’s en van alle nieuwkomers een DNA-staal zou worden afgenomen. Op die manier kan politie en justitie later, wanneer die baby of die nieuweling een crimineel feit zou plegen, via het DNA-profiel dadelijk bij de dader terechtkomen. Voor bepaalde gerechtelijke dossiers zou dat inderdaad een mogelijke oplossing zijn. Toch heb ik een pak praktische en ethische bedenkingen.

Lees meer...

Een pleidooi voor darwinistisch feminisme - Griet Vandermassen - vrijdag 19 oktober 2007

Zonder georganiseerde vrouwelijke weerstand, zoals we die hier in het westen met het feminisme gekend hebben, is het met vrouwenrechten al snel belabberd gesteld. Ik wil echter een wetenschappelijk geïnformeerd feminisme, een feminisme dat bereid is over de grenzen van de cultuur- en gedragswetenschappen te kijken.. Een darwinistisch feminisme zou rekening houden met de stortvloed aan nieuwe evolutionaire inzichten in verschillen tussen de gemiddelde vrouwelijke en mannelijke natuur en zou van daaruit streven naar een maatschappij waarin de interesses en belangen van beide seksen ernstig genomen worden en gerespecteerd worden.

Lees meer...

Feminisme zonder fabeltjes, graag - Griet Vandermassen - vrijdag 08 mei 2009

De tragiek van het concept van gender als loutere sociale constructie is dat het meer problemen creëert dan het oplost. Het negeren van de overweldigende hoeveelheid bewijsmateriaal over gemiddelde inherente verschillen tussen de seksen bedreigt de intellectuele geloofwaardigheid van het feminisme. Het sluit feministische theoretici af van waardevolle bronnen van nieuwe inzichten. Het vervreemdt niet-academische (maar ook academische) vrouwen van de beweging, want zij willen niet horen dat hun weloverwogen wens om deeltijds te werken en zo meer tijd voor de kinderen te hebben, het product is van patriarchale indoctrinatie.

Lees meer...

Feiten en feministen - Griet Vandermassen - vrijdag 26 maart 2010

Veel feministisch onderzoek naar sekseverschillen is ideologisch gedreven, zo schreef de feministe Alice Eagly in 1995. Het doel is aan te tonen dat die verschillen niet bestaan, vanuit de hoop zo gemakkelijker gelijke kansen voor vrouwen te verwezenlijken. Waar dat project in de jaren zeventig nog een zekere geloofwaardigheid genoot, is het vandaag een achterhoedegevecht geworden, door de combinatie van een steeds verfijndere wetenschappelijke methodologie en de lawine aan studies die gemiddelde sekseverschillen in psychologie en gedrag aantonen. Toch, zo noteerde Eagly, blijven veel feministen uiterst hun best doen om die bevindingen gewoon te ontkennen.

Lees meer...

Irrationalisme in de academische wereld - Griet Vandermassen - vrijdag 25 juni 2010

Het Lacaniaanse denken vertoont veel kenmerken van een pseudowetenschap. Het bestaat uit vage beweringen, is intern tegenstrijdig en omvat een eigen vocabularium met dubbelzinnige of niet omschreven termen. Het vertoont een totaal gebrek aan belangstelling voor het testen van de theorie en hanteert opvattingen die in strijd zijn met wetenschappelijke inzichten, maar is daar onverschillig voor. Het immuniseert zich tegen kritiek, alleen al door de schrijfstijl, want niemand weet wat precies bedoeld wordt (veel Lacanianen hanteren dezelfde schrijfstijl als de meester). Het kenmerkt zich door stammentwisten in plaats van door rationele discussie.

Lees meer...

De mens als vlees - Griet Vandermassen - vrijdag 23 februari 2007

Veel kritiek op moderne biologische en evolutionaire inzichten is eerder gebaseerd op emotionele weerstand dan op kennis of degelijke argumenten. Mensen vinden het niet leuk om te horen dat we, hoewel we een heel bijzondere soort zijn, toch niet zoveel van de rest van het dierenrijk verschillen als we lang dachten. Het is weinig verheffend te vernemen dat we een groot deel van ons DNA delen met een fruitvlieg. We willen niet van ons zelfgemaakte voetstuk vallen. En sommige verklaringen klinken bijna onbetamelijk. Dat wat wij ervaren als vrouwelijke schoonheid grotendeels neerkomt op aanwijzingen van gezondheid, jeugdigheid en vruchtbaarheid, bijvoorbeeld.

Lees meer...

Hoe vroeger naar school, hoe beter - Marleen Vanderpoorten en anderen - vrijdag 08 juni 2012

Ouders moeten positieve stimulansen krijgen om hun kinderen naar school te sturen. Regelmatig in de klas zitten en op tijd komen zijn belangrijke factoren die echt het verschil kunnen maken. Het inbouwen van voldoende structuur en regelmaat zorgt voor evenwicht en harmonie, voor optimale ontwikkelings- en leerkansen. Onderwijs is een middel om gelijke startkansen te creëren. En de verlaging van de leerplicht naar drie jaar is daarvoor een probaat middel. Onderwijs moet emanciperend werken en geen sociale ongelijkheid installeren. Dit is de overtuiging van Bart Somers, Marleen Vanderpoorten, Jean-Luc Vanraes en Noël Slangen.

Lees meer...

De Nobelprijs en het belang van kinderrechten - Bruno Vanobbergen -

De symbolische kracht en dito promotiewaarde van de Nobelprijs voor de Vrede geeft de aandacht voor kinderrechten een flinke duw in de rug. Het Nobelprijscomité reikt dit jaar immers in belangrijke mate een Prijs voor Kinderrechten uit. De laureaten Kailash Satyarthi en Malala Yousafzay komen geweldloos op voor een fundamentele maatschappelijke verandering om recht op onderwijs als een evidentie en het uitbuiten van kinderen bij arbeid als een onrecht te zien. Dat dat in het geval van Malala in een oorlogssituatie gebeurt en met gevaar voor eigen leven, geeft de verdienste extra gewicht.

Lees meer...

Niet Ayaan maar Nederland is de verliezer - Mario Vargas Llosa - vrijdag 09 juni 2006

Het is niet Ayaan Hirsi Ali, de Somalische met haar groot rechtvaardigheidsgevoel die in deze zaak het onderspit delft en zij verlaat dit slagveld niet als verliezer. Het is Nederland dat een deprimerend en lamentabel schouwspel van morele bekrompenheid, politieke schijnheiligheid, schande en lafheid ten beste heeft gegeven. Het lijkt onwaarschijnlijk dat men in het land waar een martelaar als Anne Frank zo zwaar heeft geleden, nog steeds niet duidelijk inziet dat men vraatzuchtige tijgers niet tam krijgt door ze vers en onschuldig vlees aan te bieden of ze verliefde kussen toe te werpen: dit wakkert enkel hun honger aan en scherpt hun klauwen en hoektanden.

Lees meer...

Transseksuelen hebben ook rechten - Hilde Vautmans - vrijdag 27 februari 2004

Wat ons moet drijven is een betere samenleving. Een samenleving waar alle mensen recht hebben op respect en een menswaardige behandeling. Waarbij we streven naar de harmonieuze en gelukkige ontplooiing van elk individu in de maatschappij. Transseksuelen moeten de kans krijgen zich in hun ware identiteit te ontplooien. Even belangrijk als de materiële rechten, blijven zij mensen die recht hebben als iedereen om door de maatschappij aanvaard te worden, om integraal en volwaardig lid te zijn van onze samenleving.

Lees meer...

Ook vrouwen moeten kunnen genieten van seks - Hilde Vautmans -

Volgens cijfers van de studiedienst van het Europees parlement zijn 500.000 vrouwen in Europa het slachtoffer van genitale verminking. En 180.000 meisjes en vrouwen lopen het risico besneden te worden. Ook in ons land zijn er naar schatting 13.000 vrouwen besneden. Dat is een cijfer om van te duizelen. In Nederland stond onlangs in het Brabants Dagblad te lezen dat er zes risicosteden zijn waaronder Tilburg. Genitale verminking is daar vaak een familiegeheim.

Lees meer...

Europees socialisme compleet van het padje af - Hilde Vautmans -

Het Europees socialisme anno 2017 is een roestig en inefficiënt machtsblok dat zichzelf aan de kant heeft gemanoeuvreerd om vervolgens als een wesp gestoken te reageren wanneer anderen haar effectief links laten liggen. Een tip: misschien wat minder obsessies over Guy Verhofstadt aan de dag leggen en beginnen met een grondige introspectie. Want Trump en Farage hebben jullie rol als verdedigers van de kleine man overgenomen. Wij willen daar tegen vechten met een pro-Europees hervormingsproject. Waar staan jullie?

Lees meer...

Immigratie is onvermijdelijk - Theo Veenkamp - vrijdag 30 mei 2003

Vele Europese regeringen staan voor een dilemma: het controleren van de immigratie lijkt almaar meer nodig en steeds minder doenbaar. Erger nog, men ontdekt dat de pogingen om de immigratie te controleren het contraproductieve effect hebben dat ze mensenhandel doen ontstaan. Deze mensenhandel is bovendien de snelst groeiende tak van de georganiseerde misdaad. We moeten de positieve aspecten van menselijke mobiliteit in het oog houden terwijl we deze illegale handel bekijken. Daarom moeten we weg van een immigratiemodel gebaseerd op controle naar één dat de migratiestromen 'beheert'.

Lees meer...

Hebben de bomen de hemel bereikt? - Caroline Ven - vrijdag 03 februari 2012

In enkele decennia zijn we steeds minder en mét minder gaan werken terwijl onze consumptie op peil bleef. Dat model is niet duurzaam. Het maakt arbeid schaars en te duur. De weinigen die nog aan de slag zijn als ondernemer of werknemer torsen te zware collectieve lasten. We nemen stilaan de drijfveer weg van mensen om nog het verschil te maken. Het evenwicht is weg tussen het kunnen plukken van de vruchten van de eigen arbeid of investering en het plukken van de vruchten op de rug van de anderen. Wat is er mis aan iemand die innoveert, een succesvolle dienst of product op de markt brengt, of gewoon hard werkt en die daar de vruchten van wil plukken?

Lees meer...

Mickey Mouse nestelt zich in Irak - Preben Verberckt -

Niet de gedeeltelijke of volledige terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit Irak moet de centrale vraag zijn, wel wat er daarna staat te gebeuren. Welke nieuwe president kan de wonden helen en Irak onder controle krijgen? Een duidelijke, vooruitstrevende visie lijkt het meest aangewezen om op een efficiënte wijze orde en stabiliteit te creëeren.

Lees meer...

De vrije markt als utopisch streefdoel - Edwin Verberght - vrijdag 18 mei 2007

Een echte vrije markt voldoet aan enkele evidente voorwaarden volgens mij en volgens bijna elke cursus economie. De markt moet toegankelijk zijn en dat voor vele aanbieders en vragers. Zoveel mogelijke transparantie is een derde belangrijke voorwaarde. Een markt is pas flexibel op de vraag van de consument, als men een realistische prijszetting hanteert. Een markt waarvan de prijszetting onduidelijk is, is weinig toegankelijk en kan vooral kleine ondernemingen moeilijk maken om te overleven. Als men niet weet wat de concurrentie vraagt, hoe kan men als individueel bedrijf dan een competitieve prijs vaststellen. Vooral in zeer snel veranderende markten kan dit het geval zijn.

Lees meer...

Pleidooi voor een verantwoordelijke vrijheid - Jan Vercamst - vrijdag 11 januari 2008

De liberale vakbeweging bestaat al meer dan 120 jaar. Jawel, liberalen, die een maximale vrijheid voorstaan, verenigden zich toen om de belangen van werknemers te behartigen. En eigenlijk is dat niet zo contradictorisch. Waren het geen liberalen die zich als eerste in 1846 verenigden in een politieke partij? Het Ofxord-Manifest dat we vandaag in het spotlicht plaatsen, spreekt over vrijheden. Ik citeer: “De vrije keus van consumenten en de gelegenheid het volledig resultaat te oogsten van de aarde en het werk der mensen; Bescherming tegen de gevaren van ziekte, werkloosheid, handicap en ouderdom; Gelijke rechten van man en vrouw.” Hier liggen de roots van ons sociaal-liberalisme.

Lees meer...

Wallonië gedraagt zich als een aasgierfonds - Lode Vereeck -

De schade die Wallonië door de blokkering van CETA toebrengt aan de Europese en Belgische economie is manifest disproportioneel met het eventuele, maar twijfelachtige voordeel dat het zou verkrijgen uit niet-goedkeuring. Wallonië gedraagt zich dus als een aasgierfonds: het maakt misbruik van juridische procedures om zijn wil op te leggen aan een ruime democratische meerderheid die wel een constructieve oplossing wil. Er is nood aan een nieuwe beslisregel die dergelijk politiek aasgiergedrag aan banden legt.

Lees meer...

Is Donald Trump een fascist? - Lode Vereeck -

Is Donald Trump een fascist? Die vraag circuleert vandaag op de sociale media. Het is een legitieme vraag, want de president-elect heeft een aantal bedenkelijke en verontrustende uitspraken gedaan tijdens zijn verkiezingscampagne. Daarenboven weten we dat periodes van crisis en onzekerheid een vruchtbare voedingsbodem vormen voor het fascisme. Fascistische leiders beloven dan een radicale ommekeer en schrikken er daarbij niet voor terug om hun tegenstanders te demoniseren als zondebokken voor de crisis.

Lees meer...

Het neoliberale vergif - Paul Verhaeghe - vrijdag 10 december 2010

Het cruciale gevolg van het neoliberalisme is dat de sociale ongelijkheid zeer snel toeneemt in combinatie met een dalende mogelijkheid tot mobiliteit. Duidelijker gesteld: de middenklasse verdwijnt en de verschillen tussen boven en onder worden hoe langer hoe groter. Richard Wilkinson bestudeerde in The Sirit Level de inkomensongelijkheid. De resultaten zijn hallucinant. Hoe groter de inkomensongelijkheid in een land of zelfs regio, hoe meer agressie, hoe meer politie, hoe meer mentale stoornissen, hoe groter het drugsgebruik, hoe meer tienerzwangerschappen, hoe lager de levensverwachting, en hoe slechter de lichamelijke gezondheid.

Lees meer...

De effecten van een neoliberale meritocratie op identiteit - Paul Verhaeghe - vrijdag 06 mei 2011

Het veralgemeend gevoel van machteloosheid is dikwijls de basis voor een doemdenken en een cynisme. Als we kortzichtig redeneren, dan is er inderdaad reden voor pessimisme: de neoliberale meritocratie van de laatste drie decennia heeft toenemende sociale verschillen geïnstalleerd. Als we ruimer kijken, dan zien we een heel andere evolutie: de laatste 500 jaar zijn wij in het westen geëvolueerd naar een maatschappij waar de verschillen steeds kleiner werden, en waar traditioneel onderdrukte groepen steeds meer zeggingschap kregen. Het neoliberalisme is daarbinnen duidelijk een stap achteruit, maar de globale evolutie gaat wel in de goeie richting.

Lees meer...

Nederland is de ultieme liberale natie - Frans Verhagen - vrijdag 13 maart 2009

In Nederland gaat het met de integratie, om dat absurde woord maar te gebruiken (absurd én overbodig omdat uiteraard álle beleid gericht moet zijn op de integratie van onze samenleving), veel beter dan de doemroepers menen. Natuurlijk zijn er problemen, met groepen van Marokkaanse kutjong tot kaaskopperige voetbalfans, van zuipende bierhutbezoekers tot permanente potheads, van verdeeldheid zaaiende politici tot de stokende wakkere krant van Nederland. Maar die problemen mogen niet verhullen dat Nederland een behoorlijk hecht land is, een multiculturele samenleving, een aangename omgeving waarin je jezelf kunt zijn en juist daardoor bijzonder Nederlands.

Lees meer...

De rol van de VN in een gevaarlijke wereld - Harry Verhoeven - vrijdag 24 juni 2005

De taak van de Verenigde Naties is niet om een paradijs op aarde te scheppen, maar wel de hel te vermijden, om oud-secretaris-generaal Dag Hammarskjold te citeren. Het is de ontmoetingsplaats bij uitstek waar volkeren kunnen samenwerken om gepaste reacties te zoeken op steeds weer andere problemen. Terwijl gedurende de Koude Oorlog Sovjets en Amerikanen via hun veto de VN veel slagkracht ontnamen, doet zich nu de kans voor om de zestigjarige organisatie eindelijk te hervormen en van een echt humanitair interventionisme, gestuwd door de verontwaardiging en rechtvaardigheidszin van de internationale gemeenschap, in de praktijk te brengen.

Lees meer...

We moeten de mens bevrijden van Gods woord - Dirk Verhofstadt -

Terzake van dinsdag 14 januari zocht naar de redenen waarom Vlaamse jongeren van allochtone afkomst naar Syrië trekken om er te gaan vechten tegen het Assad-regime. Twee islamitische woordvoerders weigerden een verband te leggen met de islam en wezen vooral op de sociale situatie van de betrokkenen. Het wordt hoog tijd dat we deze argumentatie counteren en duidelijk maken dat het probleem wel degelijk te maken heeft met religie. In moskeeën en via het internet wordt door zogenaamde ‘Korankenners’ nadrukkelijk een verband gelegd tussen de islam en de strijd in Syrië.

Lees meer...

A new age of Empires - Guy Verhofstadt - vrijdag 21 november 2008

Niemand die kan er nog aan twijfelen dat de wereld zich op een keerpunt bevindt. De financiële crisis speelt als het ware de rol van deeltjesversneller op weg naar een nieuwe multipolaire samenleving. Dat is op economisch vlak overduidelijk. Maar ook politiek en militair beginnen grootmachten in spe zich te roeren en de neus aan het venster te steken. Vooral Rusland, China maar ook India laten geen moment voorbij gaan om de wereld te tonen dat er met hen rekening moet worden gehouden. De vraag is echter of ook Europa in dit multipolair concert een rol zal kunnen of willen spelen. ‘Kunnen’ mag zeker geen probleem opleveren. ‘Willen’ is echter een andere kwestie.

Lees meer...

Wat na Griekenland? - Guy Verhofstadt -

Er zijn al verschillende voorstellen gedaan om euro-obligaties in de steigers te plaatsen, waarbij een deel van de nationale soevereine schulden zouden worden gemutualiseerd. Op die manier zouden alle landen van de eurozone minder rente moeten betalen. Critici, voornamelijk Duitse, vrezen evenwel moral hazard. Ze denken dat zulke gezamenlijke obligaties de zondaars ervan zullen weerhouden de noodzakelijke herstructureringen door te voeren. Meer nog, dat zo'n systeem hen zou aanmoedigen zich in de toekomst verder onverantwoordelijk te gedragen. Nochtans kan aan dit (Duitse) bezwaar gemakkelijk tegemoet worden gekomen.

Lees meer...

Democratie en de verantwoordelijkheid van de winnaar - Guy Verhofstadt - vrijdag 14 december 2012

Winnaars en verliezers in de democratische wedloop moeten beseffen dat verkiezingen hooguit een momentopname zijn en dat de winnaars van vandaag de verliezers van morgen kunnen zijn, en omgekeerd. Het is belangrijk grootmoedig te zijn als je wint, loyaal te zijn als je verliest. Nog veel belangrijker is het te weerstaan aan de bekoring. Door geen oplossingen te forceren die door geen duurzaam vergelijk onder alle democratische partijen gedragen worden. Door politieke tegenstanders nooit systematisch af te schrijven, te isoleren of te schofferen. Want veel vaker dan je denkt, zijn dat je bondgenoten van morgen.

Lees meer...

Europa zal postnationaal zijn of niet zijn - Guy Verhofstadt - vrijdag 26 februari 2010

De mens is niet de gevangene van zijn identiteit of van de natie, maar er de verrechtvaardiging van. Het herlezen van Qu'est qu'une nation? van Renan uit 1882 had volstaan om de huidige Franse gezagsdragers te laten inzien dat zij dwaalden met hun debat over de ‘nationale identiteit’. Het had volstaan hun te doen beseffen dat het geen kwestie is van taal, geen kwestie van ras, van godsdienst, van belangen, van geografie, of zelfs van militaire noodzaak, geen kwestie van een gemeenschappelijk verleden. Het had volstaan hun te doen inzien dat een natie een zaak is van bewuste solidariteit, een actuele beslissing om samen te leven op basis van dezelfde wetten.

Lees meer...

Europa heeft geen strategie - Guy Verhofstadt -

Het is een eufemisme te stellen dat de Europese Unie betere tijden heeft gekend. Europa kampt momenteel met vijf crises tegelijkertijd. Een exodus aan vluchtelingen richting Europa, de laagste groeicijfers van alle regionale blokken, een monetaire crisis die tot een Grexit en het einde van de Euro kan leiden, burgeroorlogen in onze achtertuin en een gezagscrisis door het afhaken van de Europese burger. Alleen een flinke sprong vooruit kan dit Europa weer slagkracht geven en relevant maken.

Lees meer...

We mogen ze nooit vergeten - Guy Verhofstadt - vrijdag 12 mei 2006

Om te getuigen van de waarheid. Om te getuigen van de wrede gang van de geschiedenis, staan we hier vandaag. Van de Holocaust moet elk verhaal verteld worden, moet elk detail bewaard blijven, moet elk feit bekend worden gemaakt. Dat zijn wij aan alle slachtoffers, doden én overlevenden, verplicht. Het is onze plicht hun verhaal door te geven. Aan onze kinderen, aan onze kleinkinderen. En we moeten ervoor zorgen dat zij op hun beurt hetzelfde doen. Generatie na generatie. Want het gaat hier niet om anderen. En ook niet over een ver verleden. Het gaat hier om ons, om onszelf, om wat wij van de toekomst willen maken. Daarom hecht ik zoveel belang aan dit museum.

Lees meer...

Welvaart heeft geen nationaliteit meer - Guy Verhofstadt -

Wat me het meest stoort in de Europese politiek van vandaag is het struisvogelgedrag van de nationale elites. Achter gesloten deuren erkent iedereen dat een verregaande integratie van Europa de enige weg is om ons uit de crisis te loodsen en nog een rol van betekenis te spelen in de wereld van morgen. Maar wanneer het er op aankomt deze stelling te verdedigen, is er niemand meer te bespeuren. Uit angst om de zogenaamde publieke opinie tegen de haren in te strijken. Terwijl het juist de taak van politici is om een publieke opinie vorm te geven door visie te ontwikkelen, een perspectief op de toekomst gestalte te geven.

Lees meer...

Over de liberale ideoloog Frans Grootjans - Guy Verhofstadt - vrijdag 12 december 2008

De eerste in ons land die inzag dat het liberalisme de verkeerde weg was ingeslagen, was Frans Grootjans. Binnen het toenmalige triumviraat Vanderpoorten-de Clercq-Grootjans was hij die het meest bezig was met de ideologische kant van de zaak. Grootjans zag in dat niet zozeer de economie moest hervormd worden, maar wel het politiek systeem in die zin dat de macht van de overheid moest beperkt worden ten voordele van de vrijheid van de burgers. Hij zag in dat de toenmalige crisis geen gevolg was van economische tekortkomingen van de vrije markt maar wel van een overdreven politieke greep op de economie.

Lees meer...

Het individu staat boven de groep - Guy Verhofstadt - vrijdag 20 april 2007

We kunnen het sluipende proces dat van elke open samenleving een gesloten samenleving dreigt te maken, tegenhouden. Dat is zelfs niet eens zo moeilijk. Karl Popper wijst de weg. We moeten voor alles de kritische methode hanteren. Kritiek niet alleen toelaten, maar zelfs bevorderen. We moeten de mens als een vrij en verantwoordelijk wezen beschouwen. We moeten de vrije keuze vrijwaren. Het individu boven de groep stellen. We moeten daartoe niet wachten op de staat, maar enkel onszelf engageren. En, we moeten af en toe een boek lezen, een boek zoals De open samenleving en haar vijanden. Premier Guy Verhofstadt op de eerste Karl Popperlezing in Vlaanderen.

Lees meer...

Kinderrechten gelden ook voor oorlogskinderen - Sarah Verhofstadt -

De generatie kinderen en jongeren uit oorlogsgebied die in Europa zijn terecht gekomen, zijn getraumatiseerd. Ze werden verscheurd van hun thuis, ouders, broers, zussen. Of ze gingen gebukt onder een regime dat geen fundamentele vrijheden toelaat. Wat is het plan van Europa met deze kinderen? Ze hebben nu vooral nood aan rust, erkenning en traumabegeleiding. Daarnaast moeten ze zo snel mogelijk zicht te krijgen op hun toekomst. Daarbij moet een mogelijke hereniging met familie of verwanten centraal staan.

Lees meer...

De Verenigde Staten van Europa - Guy Verhofstadt -

Sinds Frankrijk en Nederland ‘neen’ zegden tegen de Europese Grondwet is het op Europees vlak bijzonder stil geworden. Te stil, als we de Belgische premier Guy Verhofstadt mogen geloven. In een opvallende toespraak voor het Europees parlement te Brussel heeft Verhofstadt voor de vlucht vooruit gepleit. De reflexieperiode heeft volgens hem niets opgeleverd. De oorverdovende stilte rond het Europees project werkt verlammend. Er moet opnieuw werk gemaakt worden van de ratificatie van de grondwet en de Europese integratie. De Belgische premier schreef hierover een boekje onder de titel De Verenigde Staten van Europa. Recensie van Bert Cornelis.

Lees meer...

Er is niks mis met consumentisme - Dirk Verhofstadt - vrijdag 11 maart 2005

Consumentisme is geen negatieve omgangsvorm, maar een eigenschap om ons uit te drukken in levensstijl en omgang, en de noodzakelijke stimulans voor een aangenamer en veiliger leven. Het afbouwen of inperken van het consumentisme betekent onvermijdelijk de beknotting van de creativiteit, waardoor de kwaliteit van het leven, de eigenheid, de veiligheid en finaal de vrijheid van de mens wordt aangetast en beperkt. Consumentisme als mogelijk gevolg van individualisme leidt niet tot standaardisering, integendeel. Het is juist de belangrijkste motor tot trendbreuken, verbetering, vernieuwing en originaliteit.

Lees meer...

Hoe de euro te redden? - Guy Verhofstadt - vrijdag 03 december 2010

Ofwel blijven de staats- en regeringsleiders aanmodderen zoals vandaag. Ofwel maken ze een sprong voorwaarts in de richting van een doorgedreven economisch bestuur incluis het oprichten van een gezamenlijke euro-obligatiemarkt. In het eerste geval lijkt het waarschijnlijk dat de euro onder de interne spanningen zal bezwijken. In het andere geval is de kans groot dat de euro uitgroeit tot een van de meest betrouwbare munten in de komende decennia. Als we in onze eurozone niet in staat blijken te zijn om een gezamenlijke vuist te maken en solidair te zijn met die landen in moeilijkheden, dan kan dit het einde betekenen van het veelgeprezen Europese model.

Lees meer...

De eerste Karl Popperlezing - Guy Verhofstadt -

We kunnen het sluipende proces dat van elke open samenleving een gesloten samenleving dreigt te maken, tegenhouden. Dat is zelfs niet eens zo moeilijk. Popper wijst de weg. We moeten voor alles de kritische methode hanteren. Kritiek niet alleen toelaten, maar zelfs bevorderen. We moeten de mens als een vrij en verantwoordelijk wezen beschouwen. We moeten de vrije keuze vrijwaren. Het individu boven de groep stellen. We moeten daartoe niet wachten op de staat, maar enkel onszelf engageren. En, we moeten af en toe een boek lezen, een boek zoals De open samenleving en haar vijanden.

Lees meer...

Pleidooi voor een nieuw atlantisme - Guy Verhofstadt - vrijdag 04 april 2003

België neemt samen met Frankrijk en Duitsland een afwijzende houding aan ten aanzien van de oorlog in Irak. Ze protesteren vooral tegen het feit dat de VS en Groot-Brittannië zonder mandaat van de Verenigde Naties ten strijde trokken. Maar het geschil zit dieper. De drie landen, die mee aan de basis liggen van de Europese Unie, verdedigen een kantiaanse wereldopvatting, met een sterk geloof in de rede, overreding en diplomatie om problemen op te lossen en zo de wereldvrede te benaderen. Ze gaan gebukt gaan onder de herinnering aan de twintigste eeuw, als slagvelden tijdens de twee wereldoorlogen. Hun terughoudendheid tegenover de recente oorlog hoeft dan ook niet te verwonderen.

Lees meer...

Pleidooi voor een open samenleving - Guy Verhofstadt - vrijdag 22 december 2006

Overal rondom ons, zien we nieuwe vormen van eng groepsdenken opduiken. Ze bedienen zich dan misschien niet meer van de fascistische of communistische retoriek, maar de inhoud blijft in wezen identiek. Namelijk het inpeperen van de angst voor de ander. Het terugplooien op de eigen groep. Eerder dan te pleiten voor diepgaande hervormingen, voeden ze die angst, koesteren ze die onzekerheid. Alleen het gezicht van de vijand verschilt. Fundamentalisten bestrijden elkeen die een ander geloof aankleeft. Nationalisten zien in alle andere volkeren een tegenstrever. Etatisten willen dan weer de eigen wil van het individu uitschakelen. Wie niet bereid is voor de vrijheid te vechten, loopt het risico haar voorgoed te verliezen.

Lees meer...

Gesluierde beginselen - Etienne Vermeersch -

Wat moeten we denken van een nieuw ‘charter' van de SP.A, dat blijkbaar onze institutionele problemen ‘rechts' laat liggen, maar een markante plaats toekent aan… de ‘hoofddoek'? Uit eerlijke schaamte wordt die topic wel ingebed in een onderdeel ‘diversiteit', maar de uitwerking daarvan geeft blijk van een pijnlijke intellectuele armoede. Men begint met: ‘In onze diverse steden en gemeenten moeten we vertrekken van wat ons verbindt. We hebben te lang gefocust op onze verschillen…'. Als er één maatschappelijk fenomeen is dat de laatste twintig jaar nadrukkelijk ‘focust op onze verschillen', dan is het wel de hoofddoek.

Lees meer...

Er is maar één weg naar de waarheid - Etienne Vermeersch -

Dat er twee wegen naar de waarheid zouden bestaan, wat Rik Torfs, die zich aansluit betoogt, lijkt dus in een eerste benadering bijzonder bevreemdend. Alsof geloof naar één enkel denksysteem verwijst, terwijl het toepasbaar is op allerlei leerstellingen. Er is één en slechts één weg naar betrouwbare kennis: die van een zo rationeel mogelijke benadering. Een parallellisme tussen wetenschap en ‘geloof’ (wat dit ook moge wezen) in verband met het zoeken naar waarheid, valt dus nergens te bespeuren.

Lees meer...

Pleidooi tegen rootisme - Etienne Vermeersch -

Racisme is mateloos dom omdat de maatschappelijk relevante menselijke kenmerken niets te maken hebben met biologische groepseigenschappen. Het is ook afschuwelijk onrechtvaardig en dus immoreel, omdat niemand verantwoordelijk is voor zijn biologische afstamming. Wat ik rootisme noem, is niet zo verderfelijk als racisme, maar het heeft er een heel verdacht aspect mee gemeen. De term verwijst naar het woord ‘roots’, wortels. De rootist is overtuigd dat de eigen identiteit bepaald wordt door biologische afstamming.

Lees meer...

Godsdienst en onderwijs - Etienne Vermeersch -

Als atheïst wil ik een betoog houden voor degelijk onderwijs over het christendom. Hiermee bedoel ik geen praat voor brave Hendrikken, maar kennis van de basisteksten, de essentiële dogma’s en de historische ontwikkelingen. Mensen van onze cultuur lopen verloren in hun confrontatie met geschiedenis, literatuur en kunst als die basiskennis ontbreekt. Daarbij we dringend werk maken van een strikt wetenschappelijke, ook historische studie, van de godsdiensten - inclusief hun ‘Kriminalgeschichte’.

Lees meer...

Het Vaticaan en de Nazi’s - Etienne Vermeersch - vrijdag 21 november 2008

De gewone Duitse en Oostenrijkse katholiek wist dat er op het gebied van rechten van de Kerk in verband met onderwijs en organisaties wrijvingen tussen Kerk en staat waren. Maar hij wist ook dat voor het overige de essentie van het Nazi-regime, met al zijn misdaden, niet door de Kerk werd bekritiseerd: noch de aantasting van de vrijheden, noch de concentratiekampen, noch de vervolging van de Joden en zigeuners, noch de oorlogen tegen landen die daar geen enkele aanleiding toe gegeven hadden en zeker niet de algemene nationalistische theorie. Niet alleen hebben ze dit niet bekritiseerd: ze hebben maand na maand tot trouw aan de Führer opgeroepen.

Lees meer...

Over de multiculturele samenleving - Etienne Vermeersch - vrijdag 04 juni 2004

Men zegt soms dat de mensenrechten ‘eurocentrisch’ zouden zijn omdat ze in wezen de waarden van het Westen uitdrukken. Maar wie zegt dat die mensenrechten westerse waarden zijn, kent de westerse geschiedenis niet. Die is gekenmerkt door gruwelijke vormen van slavernij, oorlog, onderdrukking, achterstelling van de vrouw, en ga zo maar door. De mensenrechten zijn geen westerse waarden; ze zijn stilaan gegroeid uit denkbeelden die in uiteenlopende culturen zijn ontstaan, maar die wel hun systematiek en rationele fundering gekregen hebben bij enkele denkers in de loop van de 18de eeuw: het zijn waarden van de Verlichting.

Lees meer...

Hoezo, christelijke waarden? - Etienne Vermeersch - vrijdag 17 oktober 2003

Sommigen willen in de Europese Grondwet een verwijzing naar het christendom. Etienne Vermeersch is het daar niet mee eens. Hij betwist niet dat het evangelie voor christenen een inspiratiebron geweest is om zich in te zetten voor hun medemens, maar de keerzijde van de medaille is zo verschrikkelijk dat er weinig reden is om naar die christelijke waarden te verwijzen als een uniek erfgoed waarop we fier zouden mogen zijn. Als je zoekt naar de doorslaggevende factor die onze beschaving gebracht heeft tot de unieke internationale positie die ze in de 20ste eeuw heeft bereikt, dan is het antwoord: de wetenschap.

Lees meer...

De vrouw in de Islam - Etienne Vermeersch - vrijdag 15 november 2002

Nu en dan hoort men losse beweringen uiten over voor en tegen van bepaalde godsdiensten en van de maatschappelijke invloed die ze in positieve of negatieve zin gehad hebben. Het is bijzonder frustrerend die te moeten lezen omdat, wanneer ze uit hun verband worden gerukt, ongeveer tot alle mogelijke conclusies aanleiding geven. Daarom heeft emeritus hoogleraar en filosoof Etienne Vermeersch, aangezien dit thema telkens weer aan de orde komt, een studie gemaakt van de positie van de vrouw in de Islam. Het is altijd zijn mening geweest dat samenwerking met mensen van welke aard ook, moet kunnen, maar dit mag niet in de mist gebeuren: we moeten eerlijk zeggen wat we over een aantal zaken menen te moeten denken.

Lees meer...

Pleidooi voor de opkomstplicht - Etienne Vermeersch - vrijdag 02 mei 2003

Een elementaire voorwaarde voor een volledige vrijheid in het stemgedrag, is dat deze stemming geheim is. Er is niet veel diepzinnig denkwerk nodig om in te zien dat alleen een verplichte stemming echt geheim is. Hiermee bedoel ik niet dat iedereen verplicht wordt voor een welbepaalde partij te stemmen: men kan bv. een blanco stembiljet indienen, maar wel dat iedereen zich naar het stemhokje moet begeven. Immers, zodra men weet dat iemand niet is gaan stemmen, weet men automatisch ook voor wie hij niet gestemd heeft, en dat betekent een afbreuk aan het geheim.

Lees meer...

Racisme en ethiek. Filip Dewinter en het nazi-racisme - Etienne Vermeersch - vrijdag 27 juni 2003

Filip Dewinster en het Vlaams Blok zijn in hun racistische sibbe- en bloedtheorie blijven steken: ze beseffen niet dat ze een moraal aanhangen die 2000 jaar achterop hinkt. Het is menselijk en begrijpelijk zich te bekommeren om degenen die ons het meest nabij zijn: familieleden, buren, vrienden, werkmakkers… maar ras of afkomst spelen daarbij geen enkele rol en in een volgroeide ethiek deint die zorg voor de naaste gaandeweg uit naar alle mensen, vooral naar hen die er het meest behoefte aan hebben.

Lees meer...

Touwtrekken levert geen betere wereld op - Etienne Vermeersch - vrijdag 12 februari 2010

Noch de wetenschap, noch de godsdienst leiden tot ethische normen en regels: die ontstaan uit de interactie tussen individuele menselijke behoeften en de eisen gesteld door het samenleven. Daarna wordt daarover dan systematisch nagedacht, ook binnen godsdiensten. De grote godsdiensten hebben echter vaak bijgedragen tot het behoud van achterhaalde gebruiken en normen. Touwtrekken tussen wetenschap en godsdienst hierover is steriel. Onze echte opgave bestaat er mijn inziens in, tot een consensus te komen over de waarden en normen die voor elk individu, voor de wereldgemeenschap en voor de mensen die na ons komen, een duurzaam welzijn kunnen garanderen.

Lees meer...

Boerkaverbod in naam van de menselijke waardigheid - Etienne Vermeersch en Dirk Verhofstadt - vrijdag 01 juni 2012

Wouter Verschelden, hoofdredacteur van De Morgen, keert zich in een opiniestuk tegen de wet op het boerkaverbod in de publieke ruimte. Hij deed dit naar aanleiding van de publicatie van een interview met een vrouw die zegt dat ze zelf kiest voor het dragen van een alles bedekkende sluier en dat ze zich door die wet beroofd voelt van haar vrijheid van religieuze expressie. Het is een redenering die getuigt van een beperkt inzicht in de grondslagen van ons democratisch samenlevingsmodel maar ook van een capitulatie tegenover denkbeelden en praktijken die wars zijn van een humane visie op het statuut van de vrouw.

Lees meer...

Het waardig levenseinde in gevaar - Etienne Vermeersch en anderen -

De algemene aanvallen op onze euthanasiewetgeving naar aanleiding van de nieuwe wet, worden nu aangevuld met een hetze tegen Wim Distelmans (De Morgen, 22 februari 2014). Het is een dwingende noodzaak aan het publiek duidelijk te maken dat een belangrijke maatschappelijke en ethische vooruitgang die door een groot deel van de bevolking wordt gesteund, door zulke initiatieven hier verdacht gemaakt wordt. Daarom vragen we met aandrang allen die door deze ontwikkelingen verontrust zijn dit opiniestuk te willen ondertekenen. Dit kan via de onderstaande link.

Lees meer...

Massificatie en personalisatie - Frans Vermeulen - vrijdag 15 april 2005

Het is maar goed dat de mens wezenlijk een gemeenschapswezen is en dat het begrip ‘persoon’ niet eenzijdig berust bij het individu, noch eenzijdig bij de gemeenschap - die hij/zij overigens niet zozeer kiest, maar eerder ontvangt -, maar precies in de eeuwige interactie én spanning tussen de persoon én de gemeenschap in hun beider, gezamenlijke project: mens worden tussen, mét, vóór en áán mensen, van wie ik als individu mijn identiteit ontvang, waardoor ik kan ontkomen aan de passieve beeldvorming, aan de óngeest, die van de massa uitgaat. Zo ontkwam Jezus uiteindelijk aan de valse beeldvorming rond zijn persoon, toen de leerlingen de geest ontvingen en zich met elkaar áántroffen in een gemeenschap rond de Heer.

Lees meer...

Liberalisme en vrije wil - Jan Verplaetse - vrijdag 11 januari 2013

Van alle ideologieën is het liberalisme uitstekend geplaatst om een rationele politiek te verdedigen. Dit omvat niet alleen een politiek die zijn programmapunten baseert op de beste argumenten, maar ook de moed heeft om in moeilijke omstandigheden, tegen de wind van gevoelens, het eigenbelang en de waan van de dag, de kracht van de rede te blijven verdedigen. Een liberaal politicus geeft de burger ongelijk als die strengere straffen eist wanneer is aangetoond dat die niet werken. Een liberaal politicus hecht veel waarde aan rechten zoals vrijheid en plichten zoals verantwoordelijkheidsbesef, maar wijst het simplisme ‘eigen schuld, dikke bult’ resoluut van de hand.

Lees meer...

Liberalisme en vrij wil - Jan Verplaetse -

Van alle ideologieën is het liberalisme uitstekend geplaatst om een rationele politiek te verdedigen. Dit omvat niet alleen een politiek die zijn programmapunten baseert op de beste argumenten, maar ook de moed heeft om in moeilijke omstandigheden, tegen de wind van gevoelens, het eigenbelang en de waan van de dag, de kracht van de rede te blijven verdedigen. Een liberaal politicus geeft de burger ongelijk als die strengere straffen eist wanneer is aangetoond dat die niet werken. Een liberaal politicus hecht veel waarde aan rechten zoals vrijheid en plichten zoals verantwoordelijkheidsbesef, maar wijst het simplisme ‘eigen schuld, dikke bult’ resoluut van de hand.

Lees meer...

Milieuvervuiling: de bom onder het Chinese mirakel - Erik Verreet - vrijdag 01 februari 2008

China is een economisch zwaargewicht, maar dan wel één op wankele benen. Het milieu gaat naar de haaien, en de Chinezen komen op straat. Kan een milieu-inferno ook ’s werelds grootste economische en politieke motor doen sputteren? In mei en juni trokken grote betogingen door de straten van Xiamen, een miljoenenstad in het zuidoosten van China. De inwoners protesteerden tegen de bouw van een fabriek voor paraxyleen, een aromatische basisgrondstof voor de productie van plastics en polyester. De studenten en de professoren van de lokale universiteit hadden honderdduizenden sms’jes verstuurd om hun medeburgers te mobiliseren.

Lees meer...

Het confessioneel onderwijs als moreel dilemma - Luc Vervloet -

De vrijheid van onderwijs geldt als een kostbaar goed. Maar net als andere rechten en vrijheden, heeft zij geen absolute geldigheid: zij kan botsen met andere fundamentele waarden. En dan dringen zich keuzes of compromissen op. De ‘vrije’ – dit is de privaatrechtelijke (in Vlaanderen haast uitsluitend de katholieke) – school is een product van die vrijheid. Wij gaan na of het katholiek onderwijs op een dusdanige manier functioneert dat het andere rechten en vrijheden niet in het gedrang brengt.

Lees meer...

Het confessioneel onderwijs als moreel dilemma - Luc Vervloet -

De vrijheid van onderwijs geldt als een kostbaar goed. Maar net als andere rechten en vrijheden, heeft zij geen absolute geldigheid: zij kan botsen met andere fundamentele waarden. En dan dringen zich keuzes of compromissen op. De ‘vrije’ – dit is de privaatrechtelijke (in Vlaanderen haast uitsluitend de katholieke) – school is een product van die vrijheid. Wij gaan na of het katholiek onderwijs op een dusdanige manier functioneert dat het andere rechten en vrijheden niet in het gedrang brengt.

Lees meer...

Het offensief van het katholiek onderwijs - Luc Vervloet -

De meeste persberichten van Katholiek Onderwijs Vlaanderen en deelgenoten lijken veeleer zegebulletins. Ze bespelen steeds weer de thema’s ‘kwaliteit’ en ‘gastvrijheid’ (of een variant daarop, bijvoorbeeld ‘de juiste omgang met de maatschappelijke diversiteit’). Er wordt ook gehamerd op het feit dat binnen het katholiek onderwijs – althans bij directies en schoolbesturen – de consensus over de ‘katholieke dialoogschool’ en haar avances richting islam, zeer groot is. Maar is zoveel triomfalisme gewettigd?

Lees meer...

Watertekort: privatiseren kan helpen, maar is geen mirakeloplossing - Marc Verwilghen - vrijdag 26 maart 2004

Tegen 2015 zou het aantal mensen dat geen toegang heeft tot drinkwater gehalveerd moeten zijn. Zo luidt één van de acht centrale doelstellingen die de Verenigde Naties omschrijft in de strijd tegen de armoede, beter bekend als de ‘Millenniumdoelstellingen’. Een enorme uitdaging. Zeker als je weet dat er op dit moment 1,2 miljard mensen zijn die geen toegang hebben tot veilig, drinkbaar water. Bovendien beschikt meer dan het dubbel van dit aantal mensen niet over een sanitair basisnet (met verbeterde hygiëne-installaties, opvang en verwerking van afvalwater, aansluiting op het rioleringsnetwerk). Verontrustende cijfers.

Lees meer...

Economie zit niet in het verdomhoekje - Philip Verwimp - vrijdag 06 november 2009

In een interview in De Standaard van zaterdag 31 oktober bekent Paul De Grauwe ootmoedig dat hij het marktfundamentalisme dat hij zijn ganse carrière heeft aangehangen, niet meer verdedigt. Zijn publieke bekentenis siert hem. Bij het lezen van het interview krijg ik echter de indruk dat de hoogleraar de economische wetenschap reduceert tot een strijd tussen de inzichten van de Chicago School en de Keynesiaanse school. Dag mag kloppen voor de jaren zeventig, maar vandaag de dag klopt dit helemaal niet meer. Meer nog, het beeld dat de economische wetenschap in een verdomhoekje zou zitten, stemt niet met de werkelijkheid overeen, wel integendeel.

Lees meer...

Een realistische kijk op de toekomst van microfinanciering - Patrice Viaene - vrijdag 11 maart 2011

Microfinanciering dient paradoxaal twee belangen te verenigen. Enerzijds is meer commercialisering noodzakelijk om duurzaamheid en onafhankelijkheid op lange termijn te verzekeren. Anderzijds is behoedzaamheid en een grotere nadruk op sparen vereist om asset bubbles en schuldspiralen te vermijden. Het meest duurzame en realistische pad lijkt het besef dat microfinanciering, indien efficiënt en met mate ingezet, maar een van de instrumenten is voor armoedebestrijding in de derde wereld. De landen waar microfinanciering frequent voorkomt prijken immers ook het laagst op de meest recente rangschikking van de Index of Economic Freedom.

Lees meer...

Een liberaal antwoord op biotechnologie - Patrice Viaene - vrijdag 14 december 2007

Wat gebeurt er met individuele verantwoordelijkheid in een samenleving waar alles genetisch modificeerbaar wordt? Creëren we niet opnieuw een klassensamenleving als sommigen er in slagen zich genetisch te ‘upgraden’ en anderen niet bij machte zijn dit te doen? En bovenal zal de biotechnologie uiteindelijk niet leiden tot het verlies van onze menselijkheid, als onze meest gekoesterde eigenschap? Vooruitgang is waardevol, maar toch mag de ontkiemende biotechnologische revolutie nooit of te nimmer de weg bereiden voor een samenleving waar de menselijke waardigheid wordt gefnuikt, namelijk een posthumane samenleving.

Lees meer...

Appel voor een meer liberale democratie - Patrice Viaene - vrijdag 08 mei 2009

Zonder de stem des volks te willen negeren dienen politici opnieuw hun plaats in te nemen als aparte pijler in het democratische veld. Ideeën stoelend op een welomlijnd ideologisch referentiekader moeten worden getoetst aan de praktijk en de publieke vraag. Democratie dus, als een dynamische wisselwerking tussen burger en kiezer, die verder gaat dan de waan van de dag. Geen eenrichtingsverkeer, maar verantwoordelijk tweerichtingsverkeer moet opnieuw de leidraad worden voor het politieke handelen. Dit vereist een herwaardering van de politieke mores, te beginnen bij de politici zelf, die opnieuw ideeën op de voorgrond dienen te plaatsen.

Lees meer...

Het gevaar van economisch nationalisme - Patrice Viaene - vrijdag 13 februari 2009

In de financiële wereld is de roep naar overheidshulp heel groot. Maar het opbod aan bail-outs begint nu ook de reële economie te teisteren. Denk aan de vraag van de Amerikaanse autoconstructeurs en de kniebuiging van de Vlaamse regering voor sommige multinationals. Deze evolutie is zonder meer schrijnend te noemen. Niet de meest innovatieve, rendabele of efficiënte economische actoren worden beloond, maar de beste ‘rent-seekers’ in goede oude public choice-traditie. Rent-seeken, of het proces waarbij ondernemingen en belangengroepen dingen naar de gunst van de overheid en niet van de consument is rampzalig voor een echte vrije markt en de eerlijke mededinging.

Lees meer...

De relatie tussen kunst en kapitalisme - Thibault Viaene -

De weerzin van de kunstenaar voor de markt ligt in het feit dat hij het oordeel van het publiek meer vreest dan dat van een subsidiecommissie. De markt is immers kritischer, heterogener en veel minder voorspelbaar. Net daar ligt de grote uitdaging voor artiesten. Een samenleving waarin kennis, smaken en voorkeuren gedecentraliseerd en wijdverspreid zijn, zal meer en betere kunst kunnen ontdekken en financieren dan politiek gestuurde overheidsinstellingen. Er is niets van kwaliteit waar geen (niche)publiek voor bestaat, de ‘kunst’ bestaat erin dat publiek te vinden, te overtuigen en te begeesteren.

Lees meer...

De schaduwzijden van ontwikkelingshulp - Thibault Viaene - vrijdag 25 november 2011

Politici, NGO's en projecten zoals 'Make Poverty History' en de Milleniumdoelstellingen dwepen met megalomane doelstellingen zoals 'het uitroeien van wereldwijde armoede'. Op die manier worden schaarse middelen inefficiënt verspreid over diverse doelstellingen, in plaats van zich te focussen op kleine, haalbare projecten. Veelal wordt ook beroep gedaan op lokale overheden om de plannen te implementeren, waar corruptie vaak schering en inslag is. Lokale overheden hebben veelal geen incentive om een einde te maken aan de problemen die aan de basis liggen van de ontwikkelingshulp, daar ze er financieel te sterk afhankelijk van zijn.

Lees meer...

Totaalliberalisme - Patrice Viaene - vrijdag 31 oktober 2008

Liberalen geloven sterk in de weldaden van de markt, desondanks beseffen ze dat diezelfde markt, net zoals een overheid, niet altijd perfect werkt. Meer transparantie en grotere democratisering in de instellingen die de globale markt een institutioneel kader geven dringen zich bijgevolg op, denken we maar aan de G8, de Wereldbank en het IMF. Bovendien kan een vrije markt enkel gedijen in een samenleving waar de fundamentele rechten en vrijheden van elk individu worden gegarandeerd. Het ideologisch liberalisme vernauwen tot een theorie van de absolute vrije markt is zeer kort door de bocht. Het economisch liberalisme kan niet zonder zijn ethische en politieke staatkundige pijler.

Lees meer...

De noodzakelijke herwaardering van de vrije meningsuiting - Patrice Viaene -

In de Verenigde Staten wordt in de meeste gevallen ook hate speech niet beperkt. De rechtspraak bouwt verder op het Engelse gezegde ‘stokken en stenen mogen mijn benen breken, maar schelden zal mij niet bezeren’. Haatdragende uitingen mogen slechts worden gecensureerd indien ze aanzetten tot direct crimineel handelen en deze uitingen niet meer kunnen gecounterd worden door ‘counterspeech’. Zo kan worden opgetreden door de overheid tegen iemand die ‘brand’ roept in een overvolle cinemazaal maar dienen racistische uitlatingen bestreden te worden door woord en pen.

Lees meer...

De zwarte Voltaire - Jaffe Vink - vrijdag 26 mei 2006

Jaffe Vink vindt het ‘bijzonder wrang om vast te stellen dat Ayaan Hirsi Ali – voor wie Nederland het land is dat zij liefheeft – moet vertrekken’. Aan haar opvattingen kan het niet liggen, want die zijn ’heel gewoon, bijna huiselijk’. Nee, het ligt aan de islam die ’twee grote problemen kent: de positie van de afvallige en de voorstelling van het paradijs’. Beste imams, kritiseer dat beeld van het paradijs, kritiseer de dood van de martelaar, in naam van het leven dat heilig is. Vier het leven, imams. Leer dat uw kinderen. Vier het leven. En zeg tegen uw kinderen dat Ayaan Hirsi Ali ook gewoon mag leven. Gun haar het leven. Zeg dat tegen uw kinderen. Zeg dat.

Lees meer...

Zelfstandige kinderopvang is ten dode opgeschreven - Mieke Vogels -

In 2013 hielden niet minder dan 50 zelfstandige kinderopvanginitiatieven het voor bekeken? Nog eens 74 zelfstandige crèches zochten ten einde raad een overnemer. Paradijsje in Gentbrugge, De Kaboutertjes en Het Berenhuisje in Melle, Kids en Co. in Wommelgem: het regent berichten van zelfstandige kinderdagverblijven die noodgedwongen en met pijn in het hart de handdoek in de ring gooien. Veel ouders zijn de wanhoop nabij en blijven hopeloos en zonder opvang achter. Opeenvolgende maatregelen op federaal en Vlaams niveau maken de organisatie van zelfstandige kinderopvang in Vlaanderen stilaan onmogelijk.

Lees meer...

Op zoek naar de identiteit van Europa - Hendrik Vos - vrijdag 07 oktober 2005

De Europese Unie is een politieke club en we moeten de discussie over de grenzen niet vertroebelen met weinig relevante overwegingen. Daardoor riskeren de zaken die wél van belang zijn in de schaduw te belanden. Het gaat dan om kwesties die precies te maken hebben met die politieke invulling van de Europese eigenheid. In de eerste plaats de basisregels van de club. In de Europese Unie horen alleen democratieën thuis, waar man en vrouw gelijke rechten hebben, rechten van minderheden gerespecteerd worden en fundamentele vrijheden gewaarborgd zijn. Wat dit betreft heeft Turkije op korte tijd een grote sprong gemaakt.

Lees meer...

Multiculturalisme en vrijheid - Geere Vroegindeweij -

De keuze voor multiculturalisme is in beginsel een liberale politieke keuze. Mensen in Europa zijn vrij om welk geloof dan ook aan te hangen zolang zij daarmee geen inbreuk maken op de vrijheden van anderen of mensenrechten schaden. Het is de vraag in hoeverre Europa de vrijheid kan toelaten aan een bepaalde godsdienst en daarmee tegelijkertijd de vrijheden beperkt van leden van deze godsdienst die uiteindelijk wordt beheerst door mogendheden buiten Europa. Dat is waar de schoen wringt.

Lees meer...

Het vrije woord van Vermeersch en De Kesel’ van - Jan W. De Waele -

De uitspraak van aartsbisschop De Kesel beroert de maatschappij (en niet alleen de seculiere) door het onderwerp waarover hij zich uitspreekt: het moment van onze dood en de manier waarop dat zal verlopen. Dit onafwendbaar feit brengt bij het merendeel van de mensen (even goed bij gelovigen als bij niet-gelovigen) de vurige wens met zich mee dat dit op een zo pijnloos mogelijke, zeg humane, wijze moge verlopen en dat ze waardig van het leven kunnen afscheid nemen. Dat hen leed bespaard moge worden.

Lees meer...

Het vrije woord van Vermeersch en De Kesel’ van - Jan W. De Waele -

De uitspraak van aartsbisschop De Kesel beroert de maatschappij (en niet alleen de seculiere) door het onderwerp waarover hij zich uitspreekt: het moment van onze dood en de manier waarop dat zal verlopen. Dit onafwendbaar feit brengt bij het merendeel van de mensen (even goed bij gelovigen als bij niet-gelovigen) de vurige wens met zich mee dat dit op een zo pijnloos mogelijke, zeg humane, wijze moge verlopen en dat ze waardig van het leven kunnen afscheid nemen. Dat hen leed bespaard moge worden.

Lees meer...

Het vrije woord van Vermeersch en De Kesel - Jan W. De Waele -

De uitspraak van aartsbisschop De Kesel beroert de maatschappij (en niet alleen de seculiere) door het onderwerp waarover hij zich uitspreekt: het moment van onze dood en de manier waarop dat zal verlopen. Dit onafwendbaar feit brengt bij het merendeel van de mensen (even goed bij gelovigen als bij niet-gelovigen) de vurige wens met zich mee dat dit op een zo pijnloos mogelijke, zeg humane, wijze moge verlopen en dat ze waardig van het leven kunnen afscheid nemen. Dat hen leed bespaard moge worden.

Lees meer...

Dierenrechten of mensenhaat? - Marc Wajsberg - vrijdag 06 juni 2003

"Hebben dieren rechten?". Op deze vraag antwoordt de man in de straat bijna altijd: ja! Wanneer men hem vraagt wat hij daarmee bedoelt, dan stelt hij dat de dieren die de mens gebruikt recht hebben op een goede behandeling. Dit verstaat de dierenrechtenbeweging echter niet onder de term 'dierenrechten' (DR). DR betekent in hun ogen dat de mens dieren niet meer mag gebruiken voor voedsel, kleding en medisch onderzoek. DR heeft dus weinig te maken met dierenbescherming, haar consequenties reiken veel verder. De DR-beweging wil alle gebruik van dieren voor menselijke doeleinden buiten de wet stellen.

Lees meer...

De politieke tijdbom Iran - Gregory Wauters - vrijdag 31 maart 2006

Twee dagen voor de Jeruzalemdag pleitte de Iraanse president voor een wereld zonder zionisme en dat ‘Israël van de kaart moet geveegd worden’. Enkele uren later werd in Israël een aanslag gepleegd. Dit was echter niet zijn laatste straffe verklaring. Vervolgens moest Israël naar Europa verhuizen, later was de holocaust een mythe, de coma van Sharon zou een straf van God zijn enzovoort. Wat probeerde hij hiermee te bereiken? Probeerde hij zijn populariteit te vergroten? Daagt hij de wereld uit, zoals Hitler vroeger deed? Een religieuze dictatuur zoals Iran in het bezit van kernwapens zou een ramp betekenen voor de verhoudingen in het Midden Oosten.

Lees meer...

Poetin is de nieuwe tsaar - Gregory Wauters - vrijdag 27 januari 2006

Dat Poetin er in eigen land een andere interpretatie op nahoudt van het begrip democratie is geen nieuws meer. Kritische journalisten worden bedreigd, televisiezenders uit de ether gehaald, olie- en gasmaatschappijen genationaliseerd. Ook het proces tegen Chodorkovski was een voorbeeld hoe de ex-KGB’er Poetin afrekent met de democratische verworvenheden die er in Rusland kwamen onder Jeltsin. Van het Russisch volk moet je niet verwachten dat ze daartegen zullen betogen. Voor hen heeft het begrip democratie een negatieve connotatie gekregen: het uiteenvallen van hun vroeger zo machtige rijk, economische chaos, armoede en de opkomst van de maffia.

Lees meer...

Hoe Geert Wilders de begrippen van links heeft gekaapt - Rob Wijnberg - vrijdag 12 november 2010

De kracht van Geert Wilders is natuurlijk grotendeels politiek van aard: hij is een geslepen politicus. Toch heeft zijn succes ook een meer politiek-filosofische oorzaak. Wilders heeft namelijk het filosofische vocabulaire van zijn tegenstanders gekaapt. De begrippen waar hij zich – impliciet en expliciet – veelvuldig op beroept, zoals vrijheid, gelijkheid, autonomie van het individu en rechtsstaat, zijn termen uit de Verlichting die van oudsher hebben toebehoord aan de links-liberale traditie. Het politieke gogme van Wilders bestaat eruit dat hij die termen juist weet in te zetten ten gunste van een politiek programma dat haaks op die traditie staat.

Lees meer...

Vrouw zijn is ook een verdienste - Rob Wijnberg -

Vrouwen zijn inmiddels hoger opgeleid dan mannen, en toch wordt in Nederland nog geen zeven procent van de topfuncties bij de belangrijkste beursgenoteerde bedrijven door vrouwen bekleed - ruim vier procent minder dan het Europese gemiddelde. Het aantal vrouwen in topfuncties bij de overheid is met 16 procent niet veel beter. Voor de wetenschap geldt hetzelfde: nog geen tien procent van de hoogleraren en universitaire hoofddocenten is vrouw. Vrijblijvende maatregelen, zoals fiscale prikkels om meer te gaan werken, blijken vaak weinig effectief. Daarom gaan er steeds vaker stemmen op voor het instellen van quota. Rob Wijnberg legt uit waarom.

Lees meer...

Vrouw zijn is ook een verdienste - Rob Wijnberg - vrijdag 13 februari 2009

Vrouwen zijn inmiddels hoger opgeleid dan mannen, en toch wordt in Nederland nog geen zeven procent van de topfuncties bij de belangrijkste beursgenoteerde bedrijven door vrouwen bekleed - ruim vier procent minder dan het Europese gemiddelde. Het aantal vrouwen in topfuncties bij de overheid is met 16 procent niet veel beter. Voor de wetenschap geldt hetzelfde: nog geen tien procent van de hoogleraren en universitaire hoofddocenten is vrouw. Vrijblijvende maatregelen, zoals fiscale prikkels om meer te gaan werken, blijken vaak weinig effectief. Daarom gaan er steeds vaker stemmen op voor het instellen van quota. Rob Wijnberg legt uit waarom.

Lees meer...

Vrije meningsuiting... hoe lang nog?’ - Erik Willaert - vrijdag 01 juni 2007

Smaad jegens godsdienst wordt voortaan weerhouden als en geldige reden voor de beperking van de vrijheid van meningsuiting. Op 30 maart 2007 kwam de resolutie namens de Organisatie van de Islamitische Conferentie en op initiatief van Pakistan te berde in Genève. Daar vergaderde de Raad voor de Mensenrechten, die weliswaar nog steeds ernstig twijfelt over de schending van de mensenrechten in Darfour maar met aplomb een resolutie goedkeurt waarbij ‘de internationale gemeenschap verzocht wordt smaad jegens godsdienst - inzonderheid de islam - te bestrijden’. Waartoe kan zo'n stemming dienen en welke toekomst biedt zij voor de vrijheid van meningsuiting?

Lees meer...

Vrijheid in gemeenschap - Jan Willem Duyvendak en Menno Hurenkamp - vrijdag 22 april 2005

Je krijgt met de krant op schoot al snel de indruk dat Nederland in verwarring is over haar zelfbeeld. Nederlanders zijn losgeslagen en eenzame figuren, volgens de pessimisten. Nederlanders zijn vrije en unieke wezens, volgens de optimisten. Beide dankzij de individualisering. Balkenende startte een normen- en waardenproject, omdat de individualisering ons niet alleen normloos heeft gemaakt maar ook de gemeenschappelijke basis onder de samenleving heeft weggeslagen. Tegelijkertijd benoemde Laurens Jan Brinkhorst, de individualisering als een van de meest positieve bronnen van emancipatie. Eén regering, twee mensen en twee verhalen over wat in Nederland aan de hand is.

Lees meer...

Het blozende dier - Jan Willem Jongejans -

Vrijheid en gelijkheid zijn geen tegenpolen maar elkaar aanvullende waarden. Stellen dat beide begrippen spanning oproepen, zoals Fukuyama doet, is aldus een onjuiste aanname, omdat die tegenstelling noch historisch (Franse revolutie!), noch filosofisch bestaat. Het zijn, zoals verder uiteengezet elkaar aanvullende en complementaire begrippen. Alleen kent de liberale traditie een dominantie toe aan het vrijheidsbeginsel, terwijl de sociaal-democratie zijn opkomst en bestaan te danken heeft aan de tekortkomingen van het liberalisme, dat onvoldoende oog had voor de negatieve effecten van het ‘pure’ vrijheids- en laissez-faire-denken.

Lees meer...

Laat de Olympische Spelen aan Amnesty International over - Raf Willems - vrijdag 09 november 2007

De Nederlandse lange afstandsloper Kamiel Maase lanceerde onlangs een opmerkelijke stelling: ‘Het zou mooi zijn indien China in de Veiligheidsraad zou meewerken aan resoluties om het geweld tegen vreedzaam protesterende monniken en burgers in Birma te stoppen. Want ergens droomt ongetwijfeld een jonge Birmees ooit de kans te krijgen mee te doen aan de Olympische Spelen. En dat is belangrijker dan winnen. Sport bedrijven en verbroedering verkondigen in een land waar met regelmaat mensenrechten worden geschonden, is niet de keuze van de gemiddelde topsporter.’ Maase hoopt op een versnelling van het democratiseringsproces, in Rangoon én in Peking.

Lees meer...

Waarheen met ons hoger onderwijs - Walter Ysebaert - vrijdag 02 december 2011

De structurele onderfinanciering van het Vlaams hoger onderwijs, de actuele internationale evoluties én het spanningsveld waarbinnen onze Vlaamse instellingen zich bevinden, wegen op de kwaliteit van het onderwijs, het onderzoek en de dienstverlening die worden aangeboden. Het uitblijven van bijkomende financiële middelen zal wegen op alle taken die de hogescholen en universiteiten vervullen, of zal leiden tot bepaalde keuzes die mogelijk het principe van een volledig gedemocratiseerd onderwijs in gevaar zullen brengen. Hoe kunnen we er voor zorgen dat onze instellingen op correcte wijze hun maatschappelijke opdracht kunnen uitvoeren.

Lees meer...

Behoorlijke en betaalbare huurwoningen, nu! - Karim Zahidi - vrijdag 10 oktober 2008

De aanslepende communautaire crisis, gevolgd door de wereldwijde crisis in de financiële sector, zorgt ervoor dat de toegang van mensen tot basisbehoeften op de achtergrond verzeilt. Een van de basisrechten die Vlaanderen niet realiseert, is het recht op behoorlijk wonen. Uit onderzoek blijkt immers dat een woning huren voor steeds meer mensen een te grote hap uit het gezinsbudget wegkaapt. Het zijn uiteraard de gezinnen met lage inkomens die op de woonmarkt steeds meer in de verdrukking komen. Een rechtvaardige sociale politiek vergt van de overheid dat ze op deze markt ingrijpt zodat ook voor de lage inkomens het recht op wonen gegarandeerd wordt.

Lees meer...

Vrouwenhaat moslims valt niet goed te praten - Machteld Zee -

Wetenschappers moeten niet schrijven dat zo'n boerka beschermt tegen de zon (Martha Nussbaum!), maar over de schande van seksesegregatie. Kortom, in de derde feministische golf kan je niet tegelijkertijd feminist zijn en culturele en religieuze vrouwenhaat bagatelliseren met een frase als 'dat willen die vrouwen zelf' of 'wij zijn even erg'. Alleen zo wordt er voor nieuwe feministen de ruimte geschapen zich uit te spreken, zonder dat ze bang hoeven zijn voor rechtspopulistische fellow traveller te worden versleten. En mannen moeten ook meedoen in de derde feministische golf.

Lees meer...

Tegen de abracadabra van de academische elite - Machteld Zee -

Ik gaf die middag voor de vijfde keer een lezing over de mogelijkheden die een staat heeft om om te gaan met religieuze rechtspraak, waarbij ik shariaraden in het Verenigd Koninkrijk als casus gebruikte. Normaliter volgt na zo’n lezing een vragenrondje. Nu was het anders. Dit debat ontaardde bijna in ruzie tussen de hoogleraar/moderator en mijzelf. Wat was het heikele punt? Ik meende dat ik naar aanleiding van mijn onderzoek stellingen kon produceren waar consequenties aan verbonden konden worden. Hij was echter van oordeel dat de materie te complex was om conclusies te kunnen trekken.

Lees meer...

Vrouwenhaat moslims valt niet goed te praten - Machteld Zee -

Wetenschappers moeten niet schrijven dat zo'n boerka beschermt tegen de zon (Martha Nussbaum!), maar over de schande van seksesegregatie. Kortom, in de derde feministische golf kan je niet tegelijkertijd feminist zijn en culturele en religieuze vrouwenhaat bagatelliseren met een frase als 'dat willen die vrouwen zelf' of 'wij zijn even erg'. Alleen zo wordt er voor nieuwe feministen de ruimte geschapen zich uit te spreken, zonder dat ze bang hoeven zijn voor rechtspopulistische fellow traveller te worden versleten. En mannen moeten ook meedoen in de derde feministische golf.

Lees meer...

Is er een plaats voor islam in Europa? - Sami Zemni - vrijdag 06 december 2002

De titel van deze lezing is opzettelijk provocerend. Ik hoop aan te tonen dat de vraag eigenlijk irrelevant is en gebruikt wordt als een manipulatie door politici, intellectuelen, wetenschappers en maatschappelijke werkers om allerlei vormen van discriminatie te rationalizeren en goed te keuren. Wanneer we de problematiek van islam in Europa bekijken dan kunnen we grofweg twee verschillende aanpakken onderscheiden. De eerste kan men omschrijven als de 'traditionele of orientalistische aanpak'. Een tweede aanpak is de 'genealogische-pluralistische' aanpak.

Lees meer...

Geen Bantoestans in België - Walter Zinzen - vrijdag 13 mei 2011

Er zijn vele goede redenen om het separatisme af te wijzen: sociale, economische, politieke, culturele. Ze zijn allemaal valabel en ze worden in het debat over de toekomst van België veelvuldig gebruikt. Maar er is één argument dat onderbelicht blijft, hoewel het toch essentieel is: separatisme komt neer op etnische zuivering. Anderstaligen zijn welkom maar dan op voorwaarde dat ze net zo worden als wij. Het is een toepassing in vermomming van de apartheid, die in Zuid-Afrika voor zoveel ellende heeft gezorgd. In feite willen de nationalisten een soort van Bantoestans creëren: ieder volk met zijn eigenheid, taal en cultuur in zijn eigen gebied met ondoordringbare (taal)grenzen.

Lees meer...

Alleen de Afrikanen kunnen Afrika redden - Walter Zinzen - vrijdag 15 mei 2009

Velen gaan ervan uit dat ontwikkelingshulp het antwoord is op de vele Afrikaanse problemen. In hemelsnaam in deze crisistijden niet beknibbelen op ontwikkelingshulp en integendeel inspanningen leveren om eindelijk die 0,7 % van het BNP te bereiken, dat is ook de vaste overtuiging van ons panel. Het is als een dogma, waaraan niet mag worden getwijfeld: hulp helpt. Nee dus, ontwikkelingshulp staat juist eerlijke handel, of zelfs handel tout court, in de weg. Dat is althans de uitdagende stelling van de Zambiaanse econome Dambisa Moyo die, onder het motto ‘Red Afrika, schaf de ontwikkelingshulp af’, een meer dan controversieel boek heeft geschreven

Lees meer...

Open brief aan Mark Rutte - Petra de Boevere - vrijdag 16 maart 2012

Er is een foto van ons genomen na de verkiezingen van 2010. Tijdens de kadercursus van de VVD, in de tuin van de Business Universiteit Nijenrode. Ik ben inmiddels geen lid meer van je partij. Dat heeft met verschillende factoren te maken. De druppel die bij mij de emmer deed overlopen was het zo eenvoudig verkwanselen van de liberale waarden die jij juist zo mooi beschreef in die beginselverklaring. Ik heb in 2010 diverse zondagen, mijn enige vrije dag, campagne gevoerd met tasjes met daarop de tekst 'Shoppen op zondag moet mogen.' Mijn eigen winkel was die zondag dicht, terwijl die in onze gemeente wel open mocht.

Lees meer...

Populisme is een langzaam werkend gif’ - Thom de Graaf - vrijdag 26 juni 2009

Wie angst en onzekerheid als belangrijkste politieke grondstoffen gebruikt, is niet geïnteresseerd in compromissen en in meerderheden voor beleid. De politieke filosofie van veel populisten bestaat feitelijk maar uit één gedachte: terug naar de tijd waarin de problemen van vandaag nog niet bestonden, waarin de samenleving nog overzichtelijk en veilig was en niet beïnvloed door de onzekerheden van mondiale crises en migratiestromen. In Nederland wordt dit vertaald in het politieke verlangen naar een samenleving zonder files, zonder grote immigratie, zonder een eigen, gelijkwaardige plek in cultuur en religie voor moslims, zonder verdergaande Europese eenwording.

Lees meer...

Inburgering: eigen volk eerst - Leo de Haes - vrijdag 07 maart 2003

De tolerantie, ook een fundament van onze samenleving, eindigt waar de intolerantie van de ander begint. Dat geldt zowel voor wahabieten als voor christenen. Het wordt moslims terecht verboden schapen op hun appartement te slachten of de grote schaamlippen van hun dochters toe te naaien om hun maagdelijkheid te vrijwaren, maar katholieken mogen wel ongestraft met stervende mensen sollen. Wat de kandidaten betreft voor inburgeringscursussen, ben ik het voor een keer volmondig eens met de Vlaams Blok-slogan: eigen volk eerst. Te beginnen met kardinaal Danneels.

Lees meer...

Bestaat de joods-christelijke beschaving? - Leo de Haes - vrijdag 23 mei 2003

Iemand nog iets gehoord over de noodzaak tot ethisch reveil? Nee? Toch is het virus weer opgedoken, dit keer vermomd onder de mediavriendelijke roepnaam: normen en waarden. Je merkt het aan de would-be sjamanen en duivelbezweerders die zich spontaan melden als ervaringsdeskundigen. Nu hou ik wel van bokkensprongen, maar het palaver erover zint me minder. Of het nu om Stefaan De Clerck gaat of het CDA in Nederland, de onderliggende redenering is onveranderlijk aandoenlijk eenvoudig: 'Onze beschaving wortelt in een christelijke traditie; als we opnieuw die bron aanboren, komt alles weer goed.'

Lees meer...

De superioriteit van het Westen - Leo de Haes - vrijdag 20 juni 2003

Sommige cultuurrelativisten vrezen dat universele waarden de culturele verscheidenheid bedreigen. Maar moet het doodstenigen van Amina Awal wegens zogenaamd overspel goedgepraat worden wegens het behoud van de diversiteit? Het begrip 'cultuur' wordt steeds meer een smoes voor onverschilligheid tegenover elke wantoestand waar ook ter wereld. Cultuur is tegenwoordig een eenduidig positieve term waarmee jolig alles vergoelijkt wordt. Volgens Paul Cliteur tast cultuurrelativisme de kritische vermogens van mensen aan en leidt het tot moreel nihilisme. Probeer hem maar eens ongelijk te geven.

Lees meer...

Blokfluiten en sirenen voor het Vlaams Belang - Piet de Moor - vrijdag 26 mei 2006

Over de deelneming van het VB wordt graag gepraat in termen van binnenbreken, maar zijn de schurken die uitgenodigd worden om in te breken nog dieven? De pleitbezorgers van de machtsdeling met het VB maken op mij de indruk van huisbezitters die ’s nachts de deuren van hun huizen laten openstaan in de hoop dat de dieven maar één keer zullen komen en dat ze zich, gezien de bonus die ze genieten, als redelijke schurken zullen gedragen. Maar wat moeten we beginnen met burgers die medeplichtig worden aan de misdaden die anderen tegen henzelf beramen? Wat gebeurt er als de schurken toch niet redelijk blijken te zijn?

Lees meer...

De positieve energie van de citoyens - Piet de Moor - vrijdag 20 oktober 2006

De standvastigheid waarmee de democratische partijleidingen tegen de pressie van het totalitaire VB en hun vijfde colonnes zijn opgetreden, begint eindelijk te lonen. Als er iets bewezen wordt, dan is het dat democratische principes hun geldigheid niet verliezen omdat ze door charlatans onder vuur worden genomen. Het terugwinnen van het zelfvertrouwen van de democratische partijen was de eerste voorwaarde om de politieke hegemonie weer op te eisen en het VB in het defensief te dringen. Dat dit gebeurd is, lijdt geen twijfel. De verwrongen en verbijsterde gezichten van de VB-kopstukken op de verkiezingsavond illustreerden hun appreciaties méér dan welke uitvluchten ook.

Lees meer...

De positieve energie van de citoyens - Piet de Moor -

De standvastigheid waarmee de democratische partijleidingen tegen de pressie van het totalitaire VB en hun vijfde colonnes zijn opgetreden, begint eindelijk te lonen. Als er iets bewezen wordt, dan is het dat democratische principes hun geldigheid niet verliezen omdat ze door charlatans onder vuur worden genomen. Het terugwinnen van het zelfvertrouwen van de democratische partijen was de eerste voorwaarde om de politieke hegemonie weer op te eisen en het VB in het defensief te dringen. Dat dit gebeurd is, lijdt geen twijfel. De verwrongen en verbijsterde gezichten van de VB-kopstukken op de verkiezingsavond illustreerden hun appreciaties méér dan welke uitvluchten ook.

Lees meer...

De Standaard en het Duivelspact met het VB - Piet de Moor - vrijdag 23 juni 2006

Het is nu toch wel een schandaal dat uitgerekend een krant als De Standaard aan de wieg staat van dit monster dat voor onze ogen geboren wordt. In plaats van ons te waarschuwen voor het gedrocht dat zich uit het slangenei perst, zorgt u ervoor dat het beest geluidloos op fluwelen kussens ploft. Nu weet ik ook wel dat u geen VB’er bent – was dat maar waar, hoe simpel ware het dan niet! – maar dat maakt u juist zo gevaarlijk. U bent gevoelig voor om het even welke druk. En omdat u ook gevoelig bent voor de pressie van uw eigen marketing – die apenplaneet die nu vooral de VB’ers onder uw lezers stroop om de mond wil smeren – lijkt u bereid te zijn om de democratie, Vlaanderen en alle arme Vlamingen hier letterlijk voor het blok te zetten.

Lees meer...

We don’t do God - Sophie in ‘t Veld - maandag 28 februari 2011

Vrijheid van godsdienst was bedoeld om het individu te beschermen tegen onderdrukking en dwang. Religies bepalen niet waar de grenzen van de grondrechten liggen. De EU-grondrechten krijgen momenteel steeds meer hun beslag in wetgeving. Het is onaanvaardbaar als die wetgeving éénzijdig wordt gevormd naar een streng religieuze moraal. Het wordt hoog tijd de seculiere aard van het Europese project te onderstrepen. ‘Europe doesn’t do God’. Misschien wordt het tijd om ‘vrijheid van godsdienst’ te vervangen door vrijheid van levensbeschouwing of geweten, een individueel recht waar 500 miljoen Europeanen in al hun diversiteit aanspraak op kunnen maken.

Lees meer...

We don’t do God - Sophie in ‘t Veld - vrijdag 04 februari 2011

Vrijheid van godsdienst was bedoeld om het individu te beschermen tegen onderdrukking en dwang. Religies bepalen niet waar de grenzen van de grondrechten liggen. De EU-grondrechten krijgen momenteel steeds meer hun beslag in wetgeving. Het is onaanvaardbaar als die wetgeving éénzijdig wordt gevormd naar een streng religieuze moraal. Het wordt hoog tijd de seculiere aard van het Europese project te onderstrepen. ‘Europe doesn’t do God’. Misschien wordt het tijd om ‘vrijheid van godsdienst’ te vervangen door vrijheid van levensbeschouwing of geweten, een individueel recht waar 500 miljoen Europeanen in al hun diversiteit aanspraak op kunnen maken.

Lees meer...

Bolkestein slaat de plank mis - Sophie in ’t Veld - vrijdag 15 januari 2010

In mijn optiek maken liberalen zich hard voor scheiding van Kerk en Staat, niet voor een wedloop in vermeende culturele superioriteit. Liberalen zien mensen als individuen, niet als leden van een (religieus) collectief. Liberalen zetten zich in voor een wereld waar de leidende waarden die zijn van universele rechten van de mens, vrijheid, democratie en rechtsstaat, individuele vrijheden, scheiding van kerk en staat. Liberalen hebben vertrouwen in de overtuigingskracht van deze waarden. Ook in islamitische landen zijn veel mensen die deze waarden nastreven en zeker veel mensen die snakken naar vrijheid en democratie.

Lees meer...

De publieke ruimte is niet per se gewelddadig - Maarten van Dijck - vrijdag 23 maart 2007

Vreemd genoeg behoorden verstedelijking, een doorgedreven individualisering en de opkomst van de publieke ruimte tot de belangrijkste redenen voor de afname van geweld in Europa. Als historicus is het dan ook vreemd te moeten constateren dat de huidige uitbarstingen van geweld net aan die factoren worden toegeschreven. De hoge verstedelijkingsgraad van de Nederlanden was bijvoorbeeld één van de redenen waarom gewelddadig gedrag in onze streken al sinds de Middeleeuwen sterk terugliep. Doordat mensen in steden letterlijk dicht op elkaar leefden, was de sociale controle er veel groter dan op het platteland.

Lees meer...

Adam Smith over moraliteit en welvaart - Herman van Erp - vrijdag 06 februari 2009

Adam Smith hield in zijn werk een pleidooi voor arbeidsverdeling, vrij ondernemerschap, vrije markten en staatsonthouding als de belangrijkste bronnen van welvaart. Niet de moraal, de staat of de kerk, maar het vrije marktmechanisme heeft welvaart, stabiliteit en burgerlijk fatsoen tot stand gebracht en gegarandeerd. Smith was echter beslist geen vooruitgangsoptimist of vroege verheerlijker van het kapitalisme. In The Wealth of Nations maakt hij zich meermalen bezorgd over het lot van de arbeiders en over het zinloos worden van hun arbeid, die zich tot eenvoudige handelingen reduceerde en daardoor steeds goedkoper werd.

Lees meer...

Algemeen belang - Geert van Istendael - vrijdag 21 oktober 2005

Ik ben bereid na te denken over een notie algemeen belang indien dat algemeen belang wordt gezien als een samenstelling of een samenspel van verschillende belangen die duidelijk worden gearticuleerd. Niet een van die belangen kan aanspraak maken op algemeenheid, ze botsen tegen elkaar of ze versterken elkaar misschien (al geloof ik niet zo geweldig in zogenaamde win-win-situaties, maar ik ben nu eenmaal zwartgallig van aard), de resultante is een voortdurend evoluerende definitie van algemeen belang. Algemeen belang wil ik aannemen, op voorwaarde dat de machtsverhoudingen die het algemeen belang produceren niet worden weggemoffeld.

Lees meer...

Globalisering. Waarom het liberalisme niet de schuldige is. - Jules van Rie - vrijdag 17 januari 2003

Antiglobalisten en andersglobalisten, die in het algemeen wel goede bedoelingen hebben, richten hun pijlen vooral op het liberalisme, dat ze vereenzelvigen met het wilde kapitalisme en dat de wereld zou veroverd hebben. Net daar gaan ze in de fout. Het liberalisme is heel wat meer dan het kapitalisme en zolang er mensen in de wereld sterven of niet in volle vrijheid kunnen leven omwille van honger, dictaturen of oorlogen, kan men niet spreken van een geliberaliseerde wereld.

Lees meer...

Filosoferen is kansen creëren - Wim van Rooy en Willy Poppelmonde - vrijdag 01 december 2006

Filosoferen in de klas stimuleert de algemene denkvaardigheden, vergroot het reflexief nadenken over reeds aanwezige ervaring en ontwikkelt de metacognitieve vaardigheden, het denken over het denken. Filosoferen oefent de goede dialoog, iets wat in de discussie- en spelletjescultuur van vandaag verloren dreigt te gaan. Nu men vanuit het beleid zoveel aandacht vraagt voor het interculturele, wordt het tijd dat men ook weer leert dialogeren. Filosoferen moet ertoe leiden dat oordeelsbekwame vrije burgers worden gevormd, een noodzakelijke voorwaarde in een zichzelf ernstig nemend democratisch maatschappijmodel dat voortdurend onder druk staat.

Lees meer...

Het liberalisme bevrijd? - Sas van Rouveroij en Sven Gatz - vrijdag 03 november 2006

De VLD moet niet links of rechts maar vooral liberaal zijn. Het liberalisme is ontstaan vanuit een fundamenteel onbehagen tegen de onvrijheid van het individu en voor de basisidee van de gelijkwaardigheid van alle mensen. Elk liberaal denken is ontvoogdend, is een handeling tegen wat het individu verknecht. Elke liberale actie gaat uit van een positvistisch vooruitgangsdenken. Elk liberaal streven is gericht op het vergroten van de zelfbeschikking met het oog op een maximale zelfverwezenlijking met als enige grens datzelfde streven van een ander. Vrijheid kan niet gedijen wanneer men dagelijks strijd moet leveren voor eten, een dak, gezondheidszorg en onderwijs.

Lees meer...

Inzet op liberale identiteit - P.G.C. van Schie -

Liberalen willen dat individuen de mogelijkheid hebben om hun leven naar eigen inzicht en op basis van eigen energie in te richten. De opkomst van hun politieke stroming in de 19de eeuw sproot voort uit ongenoegen over de starre standensamenleving die dit ideaal in de weg stond. Tot dan toe legden geestelijke en wereldlijke gezagsdragers enge grenzen op aan het leven van de ‘onderdanen’. Kort gezegd streefden liberalen naar het doorbreken van die van bovenaf opgelegde grenzen en naar het vastleggen van burgerlijke en economische rechten, die voor iedereen in gelijke mate golden en die tegenover de staat konden worden ingeroepen.

Lees meer...

Het recht op beledigen - Floris van den Berg - zaterdag 06 maart 2010

Spugen op straat is niet bij wet verboden, maar het is ook niet algemeen sociaal geaccepteerd. Er zijn fatsoensnormen over wat je wel en niet mag zeggen. Die sociale normen zijn strenger dan wat door de wet geoorloofd is. Toch is het een grote verworvenheid dat de wet niet samenvalt met de sociale omgangsnormen van de meerderheid op een bepaald moment. Het is dan ook een paradox van de open samenleving dat het recht om te mogen beledigen een teken van beschaving is. Voor de vrijheid van het individu en de open samenleving waarin vrije individuen vreedzaam met elkaar samenleven is het van wezenlijk belang dat de vrijheid van meningsuiting niet nodeloos wordt beknot.

Lees meer...

Beschaving en haar academische vijanden - Floris van den Berg - vrijdag 10 maart 2006

Beschaving is om personen, situaties en opvattingen in woord en geschrift te mogen beledigen, kunstwerken af te kraken, tegendraadse meningen te spuien over uiterlijk en gedrag, opvattingen en religie. Zonder deze vrijheid geen cabaret, geen polemieken, geen Mandarijnen op zwavelzuur, geen Gerard Reve, geen liberale democratie. Schelden, beledigen, ongezouten of juist genuanceerde kritiek uiten, horen bij een open samenleving; sterker nog: ze zijn de essentie van de open samenleving. Er zijn fatsoensnormen, maar ook die mogen en moeten op de hak kunnen worden genomen, door cabaretiers, columnisten, critici en academici.

Lees meer...

Blackfish en moderne slavernij - Floris van den Berg -

Wij mensen, de meeste althans, hebben een despotische houding jegens dieren: wij stellen onszelf moreel boven de dieren en vinden dat wij hen instrumenteel mogen behandelen. We mogen doen met hen wat we maar willen, gebruiken voor dierproeven, afschieten in de jacht, beesten met duizenden bij elkaar dooddrukken en laten stikken – zoals bij de visserij gebeurt, fokken om door ons gewenste eigenschappen te krijgen, zoals met honden, katten en paarden gebeurt, of voor ons plezier, zoals met dolfijnen en orka’s.

Lees meer...

Open brief aan premier Mark Rutte - Floris van den Berg -

Het is mijn gewoonte niet om politici te schrijven, maar door de ernst van de globale ecologische crisis, die ik als milieufilosoof bestudeer, voel ik mij verplicht deze open brief aan je te schrijven. Wij Nederlanders hebben er hier en nu geen last van, maar wat gaat Nederland doen wanneer over enkele decennia de olie op is, wanneer de vis uit de oceanen is verdwenen – mede dankzij de (gesubsidieerde) Nederlandse vissersvloot – en de gevolgen van klimaatverandering in Nederland merkbaar zullen zijn? Wat is, kortom, het lange termijn beleid, voor een duurzaam en welvarend Nederland?

Lees meer...

Met gekromde moslimtenen - Floris van den Berg - vrijdag 30 maart 2007

Dat beledigen onderdeel is van beschaving vergt een Gestallt-switch. Wanneer de overheid zich gaat inspannen om mensen (of groepen) die zich beledigd voelen te beschermen, door het toepassen van straffen of censuur, is dat het begin van een politiestaat en het einde van de open samenleving. Beschaving is om personen, situaties en opvattingen in woord en geschrift te mogen beledigen, kunstwerken af te kraken, tegendraadse meningen te spuien over uiterlijk en gedrag, opvattingen en religie. Zonder deze vrijheid geen cabaret, geen polemieken, geen Mandarijnen op zwavelzuur, geen Gerard Reve, geen secularisering, geen liberale democratie.

Lees meer...

Bijles in de hogere wiskunde van de vrijheid van expressie - Floris van den Berg -

Na de aanslag in Parijs op de redactie van het satirische cartoon tijdschrift Charlie Hebdo was de publieke opinie onverdeeld: Je suis Charlie. Iedereen was Charlie, of riep Charlie te zijn. Voor heel even dan. Arm in arm liepen regeringsleiders in een protest voor de vrijheid van expressie. Maar al heel snel kwam het beruchte woordje ‘maar’ er achteraan in de discussie: ‘Ik ben voor de vrijheid van expressie, maar…’ En achter dat ‘maar’ volgt dan meestal dat die vrijheid van expressie niet geldt wanneer het tekeningetjes betreft die over de Islam gaan.

Lees meer...

Tegen censuur en zelfcensuur - Floris van den Berg - vrijdag 25 mei 2007

Het doel van journalistiek is het zo objectief mogelijk berichten over zaken van algemeen belang om op die manier een vrije samenleving te creëren waarin leugens, onzin, corruptie, misdaad en smakeloosheid aan de kaak kunnen worden gesteld. Gesloten samenlevingen kennen censuur, repressie en terreur. Het vrije woord is het belangrijkste wapen tegen terreur en repressie. Vrije journalistiek is een pijler van de open samenleving. Dat is ook de essentie van de filosofie van Jürgen Habermas in zijn theorie van het communicatief handelen. Journalisten dienen zich bewust te zijn van hun specifieke rol als onafhankelijke rechercheurs naar misstanden.

Lees meer...

Ecologische grenzen aan de vrijheid’ van - Floris van den Berg - vrijdag 28 mei 2010

John Stuart Mill beperkt de toepassing van het schadeprincipe tot een politiek filosofisch principe binnen een staat, tussen mensen hier en nu. Maar is het niet nodig om het schadeprincipe breder en algemener te interpreteren? Bijvoorbeeld door het schadeprincipe algemeen te formuleren als: alles mag, zolang je anderen geen schade toebrengt. En die anderen omvatten dan ook dieren, toekomstige generaties, mensen in ontwikkelingslanden en de natuur als complex van ecosystemen. Bij de toepassing van het schadeprincipe is het goed om het perspectief van alle (mogelijke) slachtoffers in de gaten te houden.

Lees meer...

De veronachtzaamde politiek van het eten - Floris van den Berg - vrijdag 23 december 2011

Het toebrengen van leed aan dieren is in onze samenleving geïnstitutionaliseerd en sinds de laatste eeuw decennia verder geïntensiveerd en vergroot, zodat wij thans niet alleen met 17 miljoen mensen in Nederland wonen, maar ook met tientallen miljoenen dieren – koeien, kippen, varkens, geiten etc. – in de intensieve veehouderij. Beeldmateriaal van de intensieve veehouderij komt genoeg in de media, zodat iedereen weet kan hebben van de barre omstandigheden waaronder dieren leven. Intensieve veehouderij betekent het op grote schaal toebrengen van leed en het doden van miljoenen dieren, zonder dat daar noodzaak voor is.

Lees meer...

Minder leed, meer geluk - Floris van den Berg - vrijdag 16 oktober 2009

Het menselijk samenleven kan een stuk beter geregeld worden. In mijn boek Filosofie voor een betere wereld onderzoek ik hoe de wereld prettiger, beter, rechtvaardiger, mooier, gelukkiger, gezonder, vrijer, welvarender, vreedzamer, duurzamer zou kunnen zijn dan het geval is. Hoe kan er minder leed zijn en meer geluk? Ik ontwerp hiervoor een politiek filosofische theorie: het universeel subjectivisme. Deze theorie is een kapstok om naar de wereld te kijken en om problemen mee aan de kaak te stellen. Hedendaagse filosofen als John Rawls, Peter Singer, Martha Nussbaum, Paul Cliteur en Paul Kurtz zijn daarbij een belangrijke bron van inspiratie.

Lees meer...

Bevrijd het onderwijs van het religieuze juk - Floris van den Berg - vrijdag 21 maart 2008

Er zijn drie redenen om religieus onderwijs in Nederland – en waar het elders ter wereld ook maar voor komt – af te schaffen: organisatorisch, onderwijskundig en inhoudelijk. De meest basale reden is dat kinderen recht hebben op onderwijs waarin kennisoverdracht, burgerschapsvorming en individuele ontplooiing centraal staan. Kinderen hebben recht op eerlijke kennis en, omgekeerd, kinderen hebben het recht om gevrijwaard te blijven van indoctrinatie. Kinderen moeten de mogelijkheid hebben om uit de levensbeschouwelijke koker van hun ouders en omgeving te stappen. Neutraal openbaar onderwijs, waarin belangrijke levensbeschouwingen aan bod komen, is nodig.

Lees meer...

Het drama van de prostitutie - Floris van den Berg -

Ik ben van mening veranderd: ik ben tegen prostitutie en ik vind dat prostitutie verboden moet worden en dat pooiers en hoerenlopers bestraft moeten worden. Ik had er nooit erg diep over na gedacht en daar heb ik spijt van. Ik heb te gemakkelijk gedacht dat er geen slachtoffers waren. Het pamflet Prostitutie. De waarheid achter de Wallen (2013) van onderzoeksjournalist Renate van der Zee heeft mij de schellen van de ogen doen vallen. Ik hoop dat dat bij veel mensen en met name onder hoerenlopers, het geval zal zijn.

Lees meer...

Pleidooi voor sterk secularisme - Floris van den Berg - vrijdag 14 mei 2010

Sterk secularisme of laïcisme helpt de bescherming van kinderen tegen religieuze indoctrinatie en vrijheidsinperking, maar ook vrouwen, homoseksuelen en afvalligen. Sterk secularisme is een stap op weg naar een betere wereld. Zwakkere vormen van secularisme, zoals het pluriforme model en multiculturalisme, leiden in de praktijk tot het tolereren van intolerantie en een verval aan draagvlak voor democratisch burgerschap. Het multiculturele model getuigt van onverschilligheid tegen ingroup intolerantie. Onder het mom van tolerantie wordt intolerantie getolereerd. Multiculturalisme is een voorbeeld van de uitdrukking ‘zachte heelmeesters maken stinkende wonden’.

Lees meer...

Het morele belang van de toevalligheid van het bestaan - Floris van den Berg - vrijdag 16 november 2007

Stel je voor dat je op miraculeuze wijze uit je bestaan op aarde wordt opgetild en je naar de wereld kunt kijken ‘vanuit het universum’. Vanuit deze positie weet je dat je terug zult keren naar de aarde, maar je weet niet in welke hoedanigheid. Je moet rekening houden dat je in iedere mogelijke bestaansvorm ‘geboren’ kan worden. Deze hypothetische uitgangspositie noemt John Rawls de ‘Oorspronkelijke Positie’ van waaruit je de politieke en institutionele ordening van de wereld – de principes van rechtvaardigheid - moet ontwerpen. Je moet proberen de instituten van de wereld waarin je ‘geboren’ gaat worden zodanig te ontwerpen dat onafhankelijk van in welke positie je geboren wordt, je altijd het beste af zult zijn.

Lees meer...

Tijd voor een nieuwe Verlichting - Floris van den Berg - vrijdag 18 januari 2008

Mijn uitgangspunt is: het is niet toegestaan om intolerantie te tolereren. Dat is mijn ‘dogma’ waaraan niet te tornen valt. Individuele vrijheid is de kernwaarde. Die waarde is niet transdentaal verankerd, maar het wordt gerechtvaardigd door je simpelweg voor te stellen dat nu juist jij degene bent wiens handelingsvrijheid wordt belemmerd door de opvattingen (sociale terreur) van de groep. Stel, je bent homo in een streng religieus milieu: christen, moslim of jood, allemaal even intolerant over homoseksualiteit. Mijn basisuitgangspunt qua politiek is dat een open samenleving waarin individuele vrijheid gegarandeerd wordt superieur is aan sociale organisatievormen waarin dat niet het geval is.

Lees meer...

De ethiek van het hoofddoekje - Floris van den Berg - vrijdag 12 november 2004

In het debat over de hoofddoek zijn er twee verschillende stramienen te ontwaren. Enerzijds de politieke filosofie, het liberale debat waarin het draait om hoe groot de vrijheid van het individu zou moeten zijn en over wanneer de overheid de vrijheid van het individu mag beperken. Anderzijds is er de theologische en filosofische zijde waarin het gaat of er redenen zouden kunnen zijn waarom vrouwen een hoofddoek zouden moeten dragen. Vanuit liberaal perspectief moet het individu zoveel mogelijk beschermd worden tegen ideologische indoctrinatie en zodoende moet er voor kinderen ruimte blijven om van levensovertuiging te veranderen, met name omdat religieuze levensovertuigingen de vrijheid van individuen dwars kan zitten.

Lees meer...

Waar bevindt zich de politieke filosofie? - Evert van der Zweerde -

Los van wat we vinden van zijn toekomstvisioen van een communistische samenleving, kan Marx’ analyse van het kapitaal nog altijd veel verklaren van de huidige werkelijkheid. Zo kunnen we begrijpen hoe, bijvoorbeeld, milities van religieuze fanatiekelingen in Afrika en het Midden-Oosten, van al Qaeda tot Boko Haram, feitelijk bezig zijn met het vernietigen van lokale sociale en economische structuren, daarmee de weg vrijmakend voor integratie van die gebieden in een wereldwijde kapitalistische markt.

Lees meer...

Share |

De Arabische Revolutie:

tussen droom en werkelijkheid

Op woensdag 5 april 20.00 uur

Afspraak in De Markten (Oude graanmarkt 5, 1000 Brussel) voor een avond met Koert Debeuf,

schrijver, columnist, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford.

Zijn recentste boek is "Inside the Arab Revolution. Three Years on the Front Line of the Arab Spring".

Koert zal gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen de Arabische Revolutie trachten te kaderen door parallellen te trekken met de Franse Revolutie en door een aantal inzichten te bieden in het Midden Oosten.

Uw aanmeldingsmail aan info@liberales.be geldt als inschrijving.

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be