Tijdens de ellenlange regeringsonderhandelingen namen de liberalen hun verantwoordelijkheid en slaagden zij er alvast in een liberaal sociaal-economisch programma in de gedeeltelijke regeringsakkoorden in te schrijven. Jammer genoeg strandde de oranje-blauwe formatie op de communautaire klippen. Ook al deed Open Vld het de afgelopen maanden meer dan behoorlijk, toch kan niet ontkend worden dat het beeld dat de politiek in 2007 nalaat niet fraai is. 2007 was ronduit een verloren jaar, een jaar van politieke verlamming waarbij er eindeloos werd onderhandeld en dit zonder enig resultaat. Ons land en de Wetstraat in het bijzonder kwamen in een existentiële crisis terecht. In al dat communautaire geweld leken de gewone mensen en hun problemen soms echt vergeten te worden. Dit alles deed de geloofwaardigheid van de politiek alvast geen deugd. Zonder de tussenkomst van premier Guy Verhofstadt was er vandaag trouwens nog steeds geen regering. Het enige politiek lichtpunt in 2007 was dan ook dat Guy Verhofstadt er in geslaagd is de teller te stoppen en ons land een regering te geven. Hij heeft daarmee een einde gemaakt aan de politieke impasse en de schade inzake internationale uitstraling van ons land wordt op die manier alvast beperkt. Iedereen weet echter dat we er nog lang niet zijn. De slijtageslag bij de onderhandelingen van de afgelopen maanden en het gevoel van onmacht laten diepe sporen na. Sommigen lijken moegestreden en weten het niet meer. Bij de ene vertaalt die moedeloosheid en stuurloosheid zich in een 'faits-divers-politiek' of 'show-politiek'. Men concentreert zich meer op het beeld, een straffe quote of een los idee, dan op de maatschappelijke uitdagingen. De andere lijkt bevangen door immobilisme en zoekt vooral excuses om niets te doen in plaats van een weg om vooruit te gaan. Het 'goed bestuur' en de zogezegde 'politiek moed' van Leterme & Co is in ieder geval ver zoek vandaag. Open Vld mag zich niet laten meeslepen in dit klimaat van moedeloosheid. Ons land heeft geen middelmaat, maar ambitie nodig. De liberale partij is steeds een partij geweest met een project, met een visie. Zonder project verandert er immers niets en stilstaan is vandaag achteruit gaan. Het liberaal programma is daarbij steeds een sterkte geweest voor de partij. Hierdoor liep de liberale partij steeds voorop in de modernisering van de samenleving. Visie, dat is ook de kracht van de nota over de staatshervorming die Guy Verhofstadt begin januari aan de Koning richtte. Een gedurfde, maar evenwichtige nota, waarin voor meer hefbomen en bevoegdheden voor Vlaanderen wordt gepleit, maar ook voorstellen gedaan worden voor een sterke federale staat. Een sterke Vlaamse Regio in een sterke Belgische Federatie. De premier pleit daarbij terecht voor meer Vlaanderen, maar een Vlaanderen dat niet terugplooit op zichzelf. Men zegt duidelijk 'nee' tegen separatisme, want separatisme is een keuze van het verleden. Dit is niet meer dan terecht aangezien samenwerking tussen gemeenschappen en culturen, in België, in Europa, in de wereld de enige keuze is die aan onze kinderen een toekomst geeft. Ook op sociaal-economisch vlak is er nood aan visie en daadkracht. De wereld stond de voorbije maanden niet stil, wel integendeel. Onze bedrijven worden steeds meer geconfronteerd met een globaliserende wereldeconomie. In de Verenigde Staten, en nu ook in de rest van de wereld maakt men zich zorgen over een mogelijke recessie. De inflatie, ook al blijft die nog beperkt, maakt de mensen onzeker. Ze vrezen welvaartsverlies. Ondanks ons uniek systeem van automatische loonindexering, die de koopkracht beter beschermt dan waar ook, blijft die fundamentele onrust. Op een dergelijk ogenblik mag de politieke wereld niet zwalpen. Ons land heeft meer dan ooit een daadkrachtige regering nodig, die zich concentreert op de echte problemen en noden van de mensen. Een regering die keuzes durft maken.

Ik geloof alvast dat ons land alle troeven heeft om ook de volgende jaren onze welvaart veilig te stellen, de kosten van de vergrijzing op te vangen en ervoor te zorgen dat alle mensen echte kansen krijgen, dat met andere woorden niemand uit de boot valt. Dan moeten we evenwel de juiste prioriteiten kiezen de komende en die zijn op sociaal-economisch vlak alvast duidelijk: meer jobs, meer banen en meer mensen aan de slag. Niemand kan aan de kant blijven staan. Een werkloosheiduitkering is geen alternatieve loopbaan, die jaren kan blijven duren. Iedereen die kan, moet de handen uit de mouwen steken: dat is de echte solidariteit. Het is de enige manier om de sociale zekerheid betaalbaar te houden en de pensioenen veilig te stellen. Werken en ondernemen moet verder aangemoedigd worden en dat gaat voor liberalen nog steeds vooral via investeringen in duurzame infrastructuur, opleiding en lastenverlagingen. 2008 wordt dus opnieuw een cruciaal politiek jaar en het is uitkijken hoe partijen zoals Open Vld zich in de strijd zullen werpen. Hoopgevend is in ieder geval dat de liberale partij teruggrijpt naar de wortels van het liberalisme. De partij lijkt haar geloof in de kracht en de spontane solidariteit van een maatschappij die gestoeld is op ‘vrijheid en verantwoordelijkheid’ te bevestigen. Hopelijk blijft Open Vld in 2008 ook een partij die geen schrik heeft voor veranderingen en de toekomst als een uitdaging beschouwt en niet als een bedreiging voor ‘verworven rechten’. Liberalen moeten er zijn voor iedereen: wij willen een maatschappij die kansen schept voor elkeen, ook voor de zwaksten onder ons. Die liberale boodschap is de enige die echte, duurzame oplossingen aanreikt voor de uitdagingen van de snel veranderende wereld waarin we vandaag leven.

Of het nu gaat over de gevolgen van de vergrijzing, waar we het geluk hebben langer en gezonder te leven dan vroeger; of de globalisering van onze wereld en onze economie, met de opkomst van nieuwe spelers, die net zoals wij het recht claimen om zich te ontwikkelen en in welvaart te leven, maar hier vaak gezien worden als een bedreiging voor onze bedrijven en werkgelegenheid; of de opkomst van het racisme of religieuze extremisme, en de bedreiging die dit betekent voor de rechten en vrijheden die we bij ons hebben afgedwongen en opgebouwd na een strijd van vele eeuwen; of de bedreiging van ons allen door de vervuiling en de opwarming van onze blauwe planeet. Wat de uitdaging ook is, het is niet door ons op te sluiten in ons eigen geloof, in ons eigen gelijk, door ons af te sluiten van de rest van de wereld, of door de creativiteit en het initiatief van de mensen te fnuiken door te veel regels, te veel belastingen en andere beperkingen, dat we er zullen komen. Neen, het is met een open maatschappij, met meer vrijheid en verantwoordelijk, dat we die belangrijke uitdagingen met succes kunnen aanpakken. Ons land, Europa, maar ook de rest van de wereld, heeft niet minder, maar dringend meer liberalisme nodig.

De auteur is voorzitter van de Open Vld Gent. Deze toespraak hield hij op 27 januari 2008 in Gent.

Mick Daman

Mick Daman

Links

mailto:mick.daman@telenet.be