De totalitaire verleiding van Steve

essay vrijdag 26 november 2004

Derk Jan Eppink

Steve Stevaert gaat een boek schrijven voor het Ideologisch Congres van zijn partij. Dat feit verdient inderdaad vermelding, zoals in DS van 13 November 2004. Na de Ideologische Congressen van 1974 en 1998 is niet alleen zijn partij maar ook de partijleider zélf aan herijking toe. Blijft de koers rood of gaat het naar roodbruin? Die vraag dook eigenlijk al op in de nasleep van de ‘Open Brief’ van Vlaams minister Frank Vandenbroucke. Partijvoorzitter Stevaert was juist in Cuba toen de Vlaamse minister van Onderwijs een dissidente stem liet horen. De hele Wetstraat sprak over de brief van Vandenbroucke maar niemand vroeg zich af wat Stevaert eigenlijk deed op Cuba.

In dezelfde periode ging het Nederlandse parlementslid Boris Dittrich (D66) ook naar Cuba om er op te komen voor de mensenrechten. Dittrich is een progressieve krullenbol die de Cubaanse leider Castro een dictator vindt. Maar de politicus werd op de luchthaven gearresteerd en per kerende post teruggestuurd naar Amsterdam. Castro duldt geen critici. In Cuba laat hij ze bij voorkeur opsluiten of vermoorden. Cuba is een tropische DDR. En Steve is daar kind aan huis. Stevaert ging naar Cuba om het zittende regime in de bloemen te zetten. Via internet is het spoor van Steve goed te achterhalen. Zowel het persbureau Prensa Latina als de krant Granma berichten over de hulde van Steve aan de Cubaanse leiders. Stevaert wordt trots omschreven als “één van de populairste en invloedrijkste figuren van Vlaanderen”. In Noticias de Cuba is zelfs te lezen dat Stevaert een krans legde bij een monument van de revolutionair Che Guevara. Merkwaardig genoeg werd de Hasseltse politicus betiteld als ‘de vice-voorzitter van de regering van België’. Vervolgens stelde het blad: “De Vlaamse vice-president van België betuigde tegenover de locale pers zijn bewondering en respect voor Che en hij wenste Cuba een glansrijke toekomst en met successen, net zo rijk als haar verleden.” Kennelijk kent Steve het verleden van Cuba niet zo goed want deze staat bol van revoluties, opstanden en onderdrukking. Castro past in die traditie.

Veel Vlaamse intellectuelen doen lachend over Steve’s Cubaanse expedities. Ze hebben niet in de gaten dat de socialistische leider lijdt aan een boosaardige kwaal: de totalitaire verleiding. De Franse filosoof Jean-François Revel schreef in 1976 een boek onder de titel La Tentation Totalitaire waarin hij linkse politici ervan beschuldigde te bezwijken voor de verleidingen van ‘progressieve dictators’ omdat die een ideale samenleving zouden nastreven. Deze progressieve politici zijn ziende blind in hun bewondering voor dictators die er niet zijn voor hun volk maar voor zichzelf. De bewonderaars komen pas tot inkeer als de massagraven worden geopend en zeggen dan alsnog dat ze van niets wisten. Ze recycleren hun eigen onschuld, keer op keer. Aangezien veel mediafiguren en academici hetzelfde doen, blijft de grote leugen onopgemerkt. Het socialisme in de Lage Landen heeft serieuze miskleunen op zijn naam staan. Hendrik De Man was in de jaren dertig het boegbeeld van de strijd tegen de werkloosheid met het ‘Plan De Man’. Velen deden mee. Maar het boegbeeld kwam in de bekoring van Adolf Hitler die ook grote werkgelegenheidsplannen maakte. De Man ging van socialisme naar nationaal-socialisme, van rood naar bruin. Een kleine stap kennelijk. Hij werd na de oorlog bij verstek ter dood veroordeeld, vluchtte en leefde als balling in Zwitserland waar hij in 1953 verongelukte.

In de jaren zeventig kwam Nederland in de ban van de ‘maakbare samenleving’, het grote gelijkheidsideaal. Een delegatie van de PvdA trok naar de DDR die werd geprezen wegens het gratis onderwijs en gezondheidszorg. Zowel partijvoorzitter Ien van den Heuvel als Jan Nagel, coryfee van de arbeidersomroep VARA, toonden begrip voor de Berlijnse muur. Ze erkenden de historische noodzaak van de ‘antifascistische beschermingsmuur’ en hadden kennelijk niet in de gaten dat die muur er vooral was om te voorkomen dat honderdduizenden DDR-burgers zouden vluchten.

Meestal kunnen deze dwaallichten hun onschuld recycleren met het argument dat een bepaalde dictatuur ‘goed bedoeld’ is. Stel echter dat CVP-voorzitter Wilfried Martens in de jaren zeventig met een partijdelegatie een bezoek zou hebben gebracht aan het Chili van generaal Pinochet. En stel dat hij had gezegd dat de toestand van de mensenrechten weliswaar iets beter zou kunnen maar dat het economisch in ieder geval beter ging dan tijdens de regering Allende. Martens zou nooit premier zijn geworden wegens een ‘veto’ van de PS en SP. Terecht trouwens. Maar waarom mogen socialistische leiders dan wel ongestraft dictators omhelzen? Vinden ze linkse dictaturen beter dan rechtse? Was Cambodja ‘beter bedoeld’ dan Chili? Naar mijn mening is geen enkele dictatuur goed.

Enkele jaren geleden viel ik van mijn stoel bij het RTBF-programma Striptease. Ik zag geen blote dames maar een delegatie Belgische politici die Noord-Korea bezocht. De leider van de groep, PS-parlementslid Willy Burgeon, zong de loftrompet over Noord-Korea alsof het een heilstaat was. Burgeon, voorzitter van de Vereniging van Waalse Steden en Gemeenten, zag in Noord-Korea een voorbeeld voor Wallonië. Hij werd later uit de partijfuncties ontheven. Niet zozeer om zijn uitspraken over Noord-Korea maar omdat hij er in de Waalse gemeente Binche een potje van had gemaakt. In het schepencollege sloeg hij er letterlijk op los. Burgeon maakte ruzie met iedereen en de PS verloor haar controle op Binche wegens het ontstaan van scheurlijsten. Dat kon niet. Het Noord-Korea incident kwam goed uit. Maar Burgeon, voormalig voorzitter van het Waalse parlement, reisde al jaren naar Noord-Korea. Geen Waalse haan die er voordien naar kraaide.

Wat verklaart het gemak waarmee Stevaert kritiekloos naar Cuba kan reizen? PvdA-leider Wouter Bos zou het niet aandurven Castro te bezoeken. Zijn partijgenoten en de media zouden genadeloos zijn. In de Wetstraat is het geen probleem. Misschien is een verklaring dat veel socialistische leiders zelf dorpspotentaten zijn: Hasselt (Havana bij de Maas), Oostende (Moskou aan de Noordzee), Leuven (Tobbackgrad aan de Dijle). Die leiders hebben het vrijheidsideaal van de werkende klasse verruild voor een gelijkenisideaal met autoritaire figuren. Bij dorpspotentaten is denken verboden. Ze lossen problemen op door feiten te ontkennen. Als de rampspoed dan toch komt, mag de gewone man het gelag betalen.

Stevaert noemt zich voorzitter van een ‘democratische partij’ maar hij bewierookt ondemocratische regimes. Zijn krans voor Che was totaal misplaatst. Che wilde van Zuid-Amerika een ‘groot Cuba’ maken. Maar intussen zijn landen als Brazilië, Argentinië en Chili democratieën. Cuba een socialistisch openlucht museum à la Bokrijk. Che volgde geen ideaal, maar joeg illusies na. Stevaert doet dat nog steeds. Hij is dringend aan herijking toe. Stevaert zit nu in het spoor van De Man: roodbruin. Hij zou beter in de leer gaan bij Karel Van Miert die in 1968 in Praag was. Hij zag hoe tanks een ontluikende democratie platreden. Van Miert zag het verschil tussen vrijheid en dictatuur. Die ervaring is hem bijgebleven want hij is nooit een dorpspotentaat geworden. Bovendien zou Stevaert voor zijn ideologische herscholing het boek van Revel eens moeten lezen. Er bestaat een Nederlandse vertaling en het is verkrijgbaar in Hasselt.


De auteur is medewerker van Europees Commissaris Frits Bolkestein. Hij schreef dit artikel op persoonlijke titel.


Derk Jan Eppink

Share |

De Arabische Revolutie:

tussen droom en werkelijkheid

Op woensdag 5 april 20.00 uur

Afspraak in De Markten (Oude graanmarkt 5, 1000 Brussel) voor een avond met Koert Debeuf,

schrijver, columnist, directeur van het Tahrir Institute for Middle East Policy Europe en onderzoeker aan de Universiteit van Oxford.

Zijn recentste boek is "Inside the Arab Revolution. Three Years on the Front Line of the Arab Spring".

Koert zal gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen de Arabische Revolutie trachten te kaderen door parallellen te trekken met de Franse Revolutie en door een aantal inzichten te bieden in het Midden Oosten.

Uw aanmeldingsmail aan info@liberales.be geldt als inschrijving.

STEUN LIBERALES

Liberales werkt met onbezoldigde vrijwilligers en beperkt haar kosten tot een minimum. Toch hebben wij middelen nodig voor noodzakelijke uitgaven zoals abonnementen voor website en mailverkeer.

Uw steun is welkom op onze bankrekening BE44 3900 2047 5745. Ook kleine bedragen worden gewaardeerd. Vermeld het woord 'steun' als referentie.

Met hartelijke dank

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Claude Nijs
gsm: +32476 343098
claude@liberales.be