‘Rock me, Benedictus!’ zongen katholieke jongeren in de zomer van 2005, die met een klein miljoen naar Keulen waren gekomen om de nieuwe paus te horen. Een echo van Falco’s hit met Amadeus. Stond zelfs op nummer één in de USA in 1985. Voor de Oostenrijkse muzikant geschreven door ‘onze’ Bolland broers Rob en Ferdie. Warempel, meldden media, deze gereserveerde kamergeleerde weet zowaar de harten van de jeugd te werven. Dezelfde media die bij de keuze voor Joseph Ratzinger vooral zijn rol als theoloog benadrukten en niet uitwijdden over hetgeen hij decennialang had aangericht als de in alle opzichten ultraconservatieve prefect van de Congregatie der Geloofsleer. De zweep van zijn Poolse voorganger.

Tegenwoordig zullen nog maar weinig jongeren de paus toezingen. Het was uiteraard te verwachten dat Benedictus zijn conservatieve lijn zou voortzetten. Hij wil zijn controversiële voorganger Pius XII heilig laten verklaren en heeft in verband met een voorgenomen bezoek aan Israël de uitdrukkelijke wens uitgesproken dat deze oorlogspaus in het herdenkingscentrum Yad Vashem wat positiever wordt gepresenteerd. Vorig jaar sprak de Benedictus op Goede Vrijdag een gebed uit voor de redding van de kerk ‘in heel Israël’ - een eufemisme voor het oude gebed ter bekering van de joden. Een jaar daarvoor bekrachtigde hij het dogma dat protestanten geen kerk vormen 'in de eigenlijke zin'. En hij ging door met het benoemen van aartsconservatieve bisschoppen, vaak lijnrecht tegen de wens van nationale kerkbestuurders in.

Het is overigens indrukwekkend wat de Heilige Moederkerk recent heeft gepresteerd. Een selectie. De nieuwe president van de Verenigde Staten werd gekapitteld omdat Obama weer geld schenkt aan ontwikkelingshulporganisaties die geboortebeperking propageren en in laatste instantie abortus niet schuwen. Spaanse atheïsten met het type openbare reclame worden onthouden dat de kerk zelf wel mag maken. Ondanks de verleende juridische toestemming de familie van een Italiaanse vrouw die 17 jaar in coma verkeert, wilde de Kerk haar beletten haar leven te laten beëindigen. Interveniëren in een Boliviaans referendum dat de Moederkerk haar exclusieve karakter wil ontnemen en haar positie gelijkstellen aan die van andere religies. De kerk van Maledictus was betrokken bij de onderhandelingen met FARC over het vrijlaten van gijzelaars. Last but not least. Een oerconservatieve holocaust-ontkenner en een notoire antisemiet werden in ere hersteld omwille van de eenheid in de Rooms Katholieke Kerk.

Een recent wapenfeit speelt zich af in Brazilië, waar onlangs een negenjarig meisje door abortus werd verlost van een tweeling. De vrucht van een verkrachtingsproces door haar stiefvader, al op haar zesde jaar aangevangen. Die abortus is zelfs binnen de op dit punt nog reactionaire wetgeving van Brazilië toegestaan. Desalniettemin heeft de Artsbisschop van Recife, die zich al tevoren op hoge toon tegen de abortus had gekeerd, aangekondigd de moeder van het meisje aan te klagen wegens medeplichtigheid aan moord. Misschien valt zo’n moeder aan te klagen, maar dan eerder voor medeplichtigheid aan langdurig seksueel misbruik. Maar neen, het gaat de aartsbisschop om moord, omdat er twee potentieel katholiek zieltjes aan het leger wordt ontrokken en de moeder is dan ook geëxcommuniceerd. Met instemming van het Vaticaan. Zo fulmineert de moederkerk eveneens tegen het Britse voornemen om tienermeisjes die onbeschermd hebben gevrijd, op hun verzoek een morning-afterpil te verstrekken. Dit is de ethiek à la Maledictus XVI, zoals die ook onlangs bleek bij zijn bezoek aan Afrika. Condooms bieden geen bescherming tegen HIV, het uitreiken van condooms verergert het AIDS-probleem alleen maar, zei de Heilige Vader aldaar.

Het Vaticaan verdedigt overal ter wereld vooral de eigen privileges, minder de vrijheid van godsdienst voor iedereen en de vrijheid van meningsuiting van anderen. Liever gaat Ratzinger te rade bij een oude Colombiaanse kardinaal, dan bij zijn aartsbisschop van Wenen, die kritiek had op het eerherstel van de holocaust-ontkenner Richard Williamson. In de Derde Wereld groeit de Moederkerk tenminste, want daar heb je nog echte gelovigen. Ik heb die groei nooit duidelijker zien uitleggen dan door Pippa Norris en Ronald Inglehart, in hun Sacred and Secular (2004, p. 235): ‘The rich countries, in which secularization is most advanced, now have human fertility rates far below the replacement level – while poor societies with traditional religious worldviews have fertility rates that are far above the replacement level, and contain a growing share of the world’s population.’ In tegenstelling dus tot de slappe katholieken in Europa, die zich vaak neerleggen bij de decadente, helaas gelegaliseerde praktijk van anticonceptie en abortus, laten hun arme geloofsgenoten in de Derde Wereld nog onbelemmerd Gods water over Gods akker stromen. Liberalisering van abortus, zoals de Braziliaanse regering van plan is, de bestrijding van AIDS door in Afrika condooms uit te delen, dit alles dient volgens het Vaticaan dan ook met alle middelen te worden bestreden.

Overigens zal het mij een zorg zijn welke koers van de katholieke kerk vaart, die moeten de gelovigen bepalen. Maar er is een cruciaal punt dat iedereen aangaat. Wat maakt het uit of het Rode Kruis of het Vaticaan met de FARC onderhandelt? Het maakt toch geen verschil of de paus, een rabbi, pandit, imam of dominee ten bate van zijn geloof ergens ter wereld in een debat interfereert? Dat maakt een wereld van verschil, want Benedictus is een soeverein vorst van een onafhankelijke staat. Met een eigen diplomatieke dienst, postzegel en euromunten en –biljetten. Wordt het daarom geen tijd dat de Nederlandse en Belgische ministers van Buitenlandse Zaken samen met hun premiers bij de Europese Unie gaat lobbyen om een eind te maken aan de soevereine status van het Vaticaan? Om aan te dringen op ontbinding van het Verdrag van Lateraan dat Pius IX in 1929 met de fascistische dictator Benito Mussolini sloot, waarbij de paus soeverein vorst werd van Vaticaanstad en het katholicisme tot de Italiaanse staatsgodsdienst promoveerde. Die positie heeft de Moederkerk daar pas in 1984 verloren. Nu nog die van soevereine staat. De vrome katholiek Berlusconi zal mordicus tegen zijn, maar wat is leuker voor Europese politici dan dit criminoïde sujet te dwarsbomen?

Overigens heeft Ratzingers collega Tenzin Gyatso, de Dalai Lama, die door anti-communisten, neo-spiritualisten, ietsisten en esoterici als de wijze Tibetaanse Vader des Vaderlands wordt gecultiveerd, al wel afstand gedaan van zijn wereldlijke macht. Weliswaar heeft Maledictus XVI veel meer macht dan zijn collega in Tibet ooit had, voor de Chinese bezetting. Maar Tibet is dan ook een stuk omvangrijker – in alle betekenissen van het woord - dan het papale wijkje in Rome. Daarom lijkt het verstandig dat staatshoofden voortaan de Dalai Lama niet meer ontvangen als de politieke leider van de (exil-) Tibetanen, zeker wanneer zij hopen dat zijn land ooit een onafhankelijke staat wordt. Zijne Heiligheid heeft immers uit eigener beweging in 2004 zijn wereldlijke macht overgedragen aan de Tibetaanse regering in ballingschap en wil in een toekomstig vrij Tibet geen staatshoofd zijn. Verstandig, want recente ontwikkelingen in het buurland Nepal hebben namelijk geleerd wat er bij vrije verkiezingen resulteert. Een democratische republiek. Zonder een (priester-) koning die te manipuleren valt.

En last but not least: laat Ratzinger, zoals hij binnenkort van plan is, niet in het House of Parliament de Britse volksvertegenwoordigers toespreken. Als hij spreekt, dan in zijn hoedanigheid van religieus leider in een kathedraal of een door zijn organisatie gehuurd sportpaleis. Net als de Dalai Lama niet in overheidsgebouwen dient te worden ontvangen als staatshoofd.

De auteur schreef het boek 'God als hype', Van Gennep, 2008

August Hans den Boef

August Hans den Boef

Links

mailto:ahdenboef@euronet.nl