We leven in tijden van pessimisme. De Europese Unie bevindt zich in de ergste economische en financiële crisis sinds haar bestaan, met een negatieve fall-out in elk van de lidstaten. Die economisch onzekere situatie vertaalt zich ook in ons land in concrete cijfers. Zo noteerden we het afgelopen jaar maar liefst 10.528 faillissementen in België. Tal van organisaties en studiecentra voorspellen een minimale groei, een stagnatie of zelfs een lichte krimp van onze economie in 2012.

Dat onze economische toestand zorgwekkend is, mag ons echter niet in de hoek van het pessimisme en de gelatenheid drukken. En laat dat nu net een evolutie zijn die ik tegenwoordig al te vaak vaststel. Lees de opiniepagina’s en lezersbrieven in kranten en beluister en zie de nieuwsberichten op radio en televisie. Negativisme en verbittering vieren hoogtij. Mensen verliezen de hoop op een betere toekomst. Voor het eerst denken ze dat hun kinderen het in de toekomst minder goed zullen hebben dan hun eigen generatie. Kortom, het lijkt erop dat de crisis onze welvaart fundamenteel heeft aangetast en dat het alleen maar slechter kan worden. Juist dat laatste beeld wil ik bestrijden en counteren met een dosis realistisch optimisme.

Er zijn immers nog steeds lichtpunten die ons gezamenlijke vooruitgangsgeloof een duw in de rug kunnen geven. Het komt erop aan ze te zien, en meer nog, om er de juiste lessen uit te trekken. Ik verwijs naar mijn eigen Gent. Een stad die het op economisch en financieel gebied de laatste jaren goed doet. Zo steeg het aantal startende ondernemingen er in 2011 met maar liefst 14 procent, daalde het aantal faillissementen er tegelijkertijd met 9 procent, daalde de werkloosheid er met 6 procent, braken de cijfers van de Gentse haven alle records en bleek dat de kantorenmarkt de laatste jaren gemiddeld met maar liefst 10 procent is gegroeid. Hierbij sluit ik de ogen niet voor de globale negatieve economische situatie in ons land, maar ik wil de ogen openen voor de lichtpunten die er wel degelijk zijn.

Deze realisaties zijn een signaal tegen het negativisme dat diep in het gemoed van onze burgers sluipt. Ze zijn als het ware voorbeelden dat het ondanks het ongunstige economische klimaat toch anders kan. Door wat er in mijn stad gebeurt ben ik er oprecht van overtuigd dat dit ook voor Vlaanderen, België en Europa mogelijk is. Die opmerkelijk positieve tendens in Gent moet ons allen doen inzien dat er veel mogelijk is, zolang we maar geloof hebben in de menselijke capaciteit om kansen op te merken en te benutten. Onze maatschappij en haar burgers bieden zoveel meer dan dat we op het eerste zicht zelfs maar zouden vermoeden. Het laten ontbolsteren van dat menselijke kapitaal is dan ook een permanente opdracht.

In economisch zwaardere tijden is de noodzaak ervan echter nog urgenter. Dat er in mijn stad maar liefst 1.874 mensen de stap wagen om een eigen onderneming op poten te zetten is een exponent van dat geloof in de capaciteiten van mensen, van een beleid dat mensen stimuleert om te ondernemen, van een beleid dat nieuwe ondernemers over de brug haalt om hun ideeën in daden om te zetten. Die ondernemers zorgen op hun beurt voor nieuwe impulsen in onze economie en de hele maatschappij. Dat geloof in mensen moet ook de leidraad zijn voor een sterk activeringsbeleid. In onze samenleving kan immers iedereen een nuttige rol vervullen. Het is net dat menselijke en aanmoedigende verhaal dat ook moet doorklinken bij het (her)activeren van mensen op de arbeidsmarkt.

We moeten het geloof dat mensen iets kunnen maken van hun leven terugbrengen in de geesten van onze burgers, maar ook in die van de beleidsmakers. Dit is van cruciaal belang. Enkel uit dat fundamentele geloof kan nieuw optimisme opborrelen. De spiraal van angst en gelatenheid leidt immers enkel naar de afgrond. Niet voor niets waarschuwde president Franklin Roosevelt dat het enige waarvoor we daadwerkelijk angstig moeten zijn, de angst zelf is. Wie echt bang is, ziet immers de mogelijkheden niet en laat zich meeslepen door pessimisme en demagogie. Het heersende negativisme omkeren is daarom de grootste uitdaging waarvoor we vandaag als samenleving staan. Het is een uitdaging voor iedereen, voor elke burger, elke beleidsmaker en elke ondernemer. Meer dan ooit hebben we er immers belang bij om ons als maatschappij het vooruitgangsoptimisme terug eigen te maken. Het moet, want het is de enige weg terug naar boven.

De auteur is Volksvertegenwoordiger voor Open Vld

Mathias De Clercq

Mathias De Clercq

Links

mailto:schepen.declercq@gent.be