Decennialang hadden delen van Azië en Noord Amerika een sterkere economische ontwikkeling dan Europa. Dertig jaar geleden maakten EU-landen 25 procent van de globale economie uit, vandaag is dat nog amper 18 procent. Als de huidige trend zich voortzet zullen over dertig jaar zowel Brazilië, Rusland, Indië en China sterkere economiën hebben dan alle West-Europese landen samen. Dat andere delen van de wereld economisch groeien is natuurlijk een goede zaak. Maar het is duidelijk dat indien Europa haar toekomst met verhoogde een levensstandaard wil verzekeren, de economische groei in Europa een prioriteit moet worden. Anders zal ‘Old Europe’ de juiste omschrijving en een ontegensprekelijk feit zijn. 270 miljoen werkende mensen zorgen vandaag in de Europese Unie voor 70 miljoen gepensioneerden - en men verwacht dat over tien jaar 200 miljoen werkende mensen zullen moeten zorgen voor 100 miljoen gepensioneerden.

De grote uitdaging voor het uitgebreide nieuwe Europa is dan ook om haar welvaart te vergroten. De eengemaakte markt is een zeer belangrijke stap. Maar om te slagen moeten we de markt flexibel maken en openstellen voor de mogelijkheden die de globalisering biedt. Hoeveel er ook wordt gepraat over de noodzaak van de meest competitieve en dynamische economie, een deel van het beleid en de instellingen van de Europese Unie werkt de groei eerder tegen dan ze te promoten.

Een open en dynamische economie is maar mogelijk door concurrentie toe te laten en door kapitaal en werk van oude, inefficiënte sectoren, naar moderne, groeiende sectoren te leiden. Subsidies werken meestal in de omgekeerde richting. En ongeveer 75 procent van het hele EU-budget wordt gespendeerd aan subsidies voor landbouw en regionalisme.

De argumenten tegen dit systeem zijn overweldigend. De meeste onderzoeken tonen aan dat het regionale beleid zijn doelstellingen niet bereikt. Het geld wordt grotendeels verspild. Is het wel verstandig om samenhang tussen de regio's als doelstelling te hebben? Dit impliceert immers dat indien sommige regio's snel groeien, het correct zou zijn om hen te doen vertragen. Een uitgebreid systeem voor regionale samenhang is een obstakel voor verdere groei. Maar het ergste is het Europees landbouwbeleid. Het verhoogt de prijzen voor de consumenten, het kost de belastingbetalers fortuinen en het houdt ontwikkelingslanden arm. Het CAP (Common Agricultural Policy) is ook het sterkste obstakel voor de uitbreiding. Het is een economische verspilling en bovendien hoogst immoreel.

De aankomende veranderingen in het CAP kunnen gezien worden als een kleine stap in de juiste richting maar lijken ook een parodie te worden. In de toekomst zullen boeren betaald worden om niets te doen in plaats van betaald te worden om aan landbouw te doen, enkel om de ergste overproductie tegen te gaan. Daarbij zullen de uitgaven voor het CAP in de komende jaren op hetzelfde financiële niveau blijven. Iedereen ziet in dat dit zowel in de praktijk als principieel verkeerd is. Het is een gigantische verspilling van middelen en brengt de economie uit evenwicht. Het systeem van subsidies voor landbouw en regionalisme bestaat door het spel van onderhandelingen en strategische afwegingen, niet omdat iemand denkt dat ze iets goeds zouden verwezenlijken.

Er komen enkele kansen om hierin verandering te brengen. De uitbreiding en het nieuwe verdrag geven ons een kans om ons zelf af te vragen waar de EU voor dient. Is haar doel samenhang, stagnatie en subsidies? Of zou het eerder moeten dienen om grenzen weg te werken en zo mobiliteit, handel, investeringen en concurrentie in de hand te werken? En zo groei te stimuleren? Ons antwoord is duidelijk: wij verkiezen dat laatste.

Een andere kans, die niet onderschat mag worden, is het feit dat Groot-Brittannië misschien klaar is om zich te bedenken over een budgetverlaging. Dan zou Frankrijk zijn enige argument verliezen om het CAP te houden. Het tactische evenwicht zou naar de juiste richting verschuiven.

Misschien is het onrealistisch om te verwachten dat er beslissingen komen om deze systemen te ontmantelen. Maar het is noodzakelijk om de aandacht te vestigen op de noodzaak naar openheid en groei, iets waar iedereen voordeel uit haalt. Niemand wordt rijker door geld te herverdelen. Welvaart wordt gecreëerd door groei. Het is tijd om de herverdeling te stoppen en een breed front tussen politici, landen, handelsorganisaties en bedrijven te vormen om zo tot een economisch groeiend welvarend te komen.

Johnny Munkhammar

Senior Adviseur, Confederatie van Zweedse Ondernemingen



Johan Norberg

Auteur van In Defence of Global Capitalism, lid van de Zweedse denktank Timbro

Johan Norberg en Johnny Munkhammar

Johan Norberg en Johnny Munkhammar