Ter gelegenheid van de bespreking in het Parlement van het wetsontwerp tot wijziging van de wet Verwilghen, is Test-Aankoop opnieuw komen aankloppen met de eis de reserves in de hospitalisatieverzekering te individualiseren en overdraagbaar te maken. Vreemd dat Test-Aankoop hiervoor de steun krijgt van sommige parlementsleden, van wie – gelet op hun gedachtegoed of engagement in andere dossiers – allerminst verwacht zou worden dat zij voorstander zijn van de tenuitvoerlegging van de health policy van G.W. Bush in België. De verklaring is wellicht dat zij zich niet echt rekenschap geven van de draagwijdte van de eisen van Test-Aankoop. De vraag is overigens of Test-Aankoop dit zelf goed beseft.

Waarover gaat het? De consumentenorganisatie wil de overdraagbaarheid van de vergrijzings- of verouderingsreserve bekomen, dit wil zeggen dat de reserve in de hospitalisatieverzekering de verzekeringnemer moet volgen wanneer hij van verzekeraar verandert. Dit lijkt billijk en consumentvriendelijk. De realiteit is nochtans anders, omdat de eis op het misverstand berust dat de hospitalisatieverzekeraar voor elke verzekeringnemer een aparte (individuele) reserve aanlegt. Dit is niet zo. Iedereen weet dat de gezondsheidsuitgaven stijgen met de leeftijd. De hospitalisatieverzekeringspremie zou dus voor iedere verzekeringnemer jaarlijks moeten stijgen om in overeenstemming te zijn met het risico. De verzekering werkt echter in de praktijk met een genivelleerde (gemiddelde) premie die in de aanvangsjaren het werkelijk gelopen risico overtreft. Het overschot wordt door de verzekeraar gereserveerd om tot dekking te dienen van de ontoereikendheid van de premie in de latere jaren waarin het gezondheidsrisico veel hoger ligt.

Die gemiddelde premie wordt niet per individuele verzekeringnemer berekend. Zij wordt globaal berekend voor groepen van verzekerden, meestal ingedeeld per leeftijdscategorie. De verzekeraar maakt een inschatting van de te verwachten gemiddelde medische uitgaven op grond van de kenmerken en statistieken van bovenbedoelde homogene groepen van verzekerden. Dit is precies de mutualiteitsgedachte die tot het wezen van de verzekering behoort. De vergrijzingsreserve in de hospitalisatieverzekering wordt derhalve collectief opgebouwd op grond van gemiddelde waarden voor de verzekeringsportefeuille en niet op grond van de concrete eigenschappen van elke individueel verzekerde. De collectiviteit van de verzekerden profiteert bovendien van de zogenaamde jaarlijkse chute (vrijval). Elk jaar zijn er verzekerden die hun hospitalisatieverzekering opzeggen of die overlijden. Hun vertrek of verdwijning laat de collectieve reserve onaangeroerd.

De reserve overdraagbaar maken, zoals sommige parlementsleden nu wensen in navolging van Test-Aankoop, staat haaks op al het voorgaande. De overdraagbaarheid impliceert de overstap naar een gedesolidariseerd systeem van geïndividualiseerde contracten en reserves. In een dergelijk scenario worden de reserves individueel opgebouwd en dus ook individueel verbruikt. Wie zijn reserve opgebruikt heeft, blijft onverbiddelijk in de kou staan. Dit systeem komt grotendeels overeen met het concept van de Amerikaanse health savings accounts, die in 2003 werden ingevoerd onder voormalig president G.W. Bush. Health savings accounts zijn geïndividualiseerde spaarformules ter financiering van actuele en toekomstige medische kosten. Zij hebben de verdienste personen aan te zetten om te sparen voor latere medische uitgaven, maar van solidarisering is geenszins meer sprake.

De slechtste gezondheidsrisico’s en de ouderen zullen hiervan het eerste slachtoffer zijn, afgezien van de aanzienlijke premiestijging waartoe de invoering van dit systeem aanleiding zou geven gelet op de individualisering en desolidarisering. Dit zijn de consequenties verbonden aan de eis van Test-Aankoop. Dit kan toch niet de bedoeling van het Parlement zijn.

De auteur is gedelegeerd bestuurder van Assuralia en hoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel.

Philippe Colle

Philippe Colle

Links

mailto:Philippe.Colle@assuralia.be