 |
Liberales is een onafhankelijke denktank binnen de liberale beweging. De leden zien het liberalisme als een progressieve beweging die opkomt voor de vrijheid van het individu, rechtvaardigheid en mensenrechten. |
|
A B C D E F G H I J K L M N O P R S T V W Y Z d v
Leven en werk van Hellema (1921-2005) - Hellema - vrijdag 20 mei 2005
De schrijver Hellema – een pseudoniem voor Alexander Bernard van Praag – debuteerde pas in 1982 met de verhalenbundel Langzame dans als verzoeningsrite waarin hij het heeft over de meest intense periode in zijn leven, de Tweede Wereldoorlog. Hellema werd in april 1943 als lid van het verzet opgepakt in Amsterdam en doorstond nadien zes Duitse concentratiekampen. Twee jaar later kon hij ontsnappen uit een dodenmars na de ontruiming van Flossenbürg. Deze thema’s kwamen ook voor in zijn latere romans. Hij overleed op 20 maart 2005. Ter gelegenheid van de zestigste herdenking van het einde van de oorlog verscheen onlangs postuum een selectie van zijn werk onder de titel Niet van horen zeggen.
Leven en werk van Lenin (1870-1924) - Lenin - vrijdag 14 decmeber 2007
Maksim Gorki heeft erop gewezen dat mensenlevens in de ogen van Lenin niets voorstelden, en dat hij de bevolking behandelde als ‘ijzererts’. Door het in het vuur te laten smelten, kon je het in de gewenste vorm gieten. Hierin was er dus geen enkel verschil tussen Lenin en Stalin. Doordat zij de boomstammen die zij op hun weg tegenkwamen helemaal tot spaanders hakten, door alle sociale en juridische structuren te vernietigen, waren zij in staat om van de houtsnippers pulp te maken, waaruit zij de nieuwe, socialistische mens hoopten te kneden. Door zijn relatief vroege dood, in januari 1924, kon Lenin dat karwei niet zelf meer afmaken maar nam Stalin deze taak energiek ter hand. Tekst van Rob Hartmans.
Leven en werk van Montesquieu (1689-1755) - Montesquieu - vrijdag 21 maart 2003
Charles-Louis de Secondat, Baron de Montesquieu is geboren op 18 januari 1689 nabij Bordeaux. Hij was van adellijke afkomst. Hij studeerde wetenschappen, geschiedenis en ook rechten. Hij was jurist in het lokale parlement in Bordeaux. Hij schreef ook verschillende boeken. Montesquieu had een vrolijke pen, misschien omdat hij weinig problemen had. Hij woonde in zijn eigen kasteeltje, had een gouden ambtenarenbaan en hij kon in zijn vrije tijd doen waar hij zin in had. Zijn beroemdste werk is L'esprit des lois uit 1748. Dit handelt over staatsvormen, de scheiding der machten, de invloed van het klimaat, en nog veel meer. Montesquieu is gestorven in 1755 in Parijs.
Leven en werk van Voltaire (1694-1778) - Voltaire - vrijdag 25 mei 2007
De Fransman Voltaire werd in 1694 geboren in Parijs als François Marie Arouet. Deze schrijver en filosoof wordt als de belangrijkste vertegenwoordiger van de Verlichting beschouwd. Voltaire schreef niet alleen filosofische boeken en artikelen maar ook drama, romans, geschiedkundige werken, theaterrecensies en essays over strafrecht en staatkundige aangelegenheden. Tot de grote filosofen heeft Voltaire nooit behoord en doorgaans stond hijzelf kritisch tegenover hen. Alleen John Locke heeft hij steeds bewonderd omdat die de ervaring als het enige middel erkende om werkelijke kennis te vergaren.
Leven en werk van Anna Achmatova (1889-1966) - Anna Achmatova - vrijdag 21 decmeber 2007
Anna Achmatova wordt beschouwd als de grootste Russische dichteres. De bolsjewieken, die er op uit waren alle sporen van 'kleinburgerlijke' voor-revolutionaire cultuur te vernietigen, vonden haar werk te soft, te persoonlijk en niet interessant voor arbeiders. Ze werd bekritiseerd omwille van haar zogenaamde bourgeoismentaliteit en kreeg vanaf 1925 een publicatieverbod. In 1940 verscheen de bundel Requiem waarin de Stalin-terreur aan bod kwam. Na de oorlog werd ze beschuldigd als volksvijand en uit de schrijversbond gezet.
Leven en werk van Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) - Wolfgang Amadeus Mozart - vrijdag 27 januari 2006
Tweehonderdvijftig jaar geleden, op 27 januari 1756 werd Wolfgang Amadeus Mozart geboren in Salzburg. Op vijfjarige leeftijd gaf hij zijn eerste concert en op zijn achtste werden zijn eerste eigen composities gepubliceerd door zijn vader Leopold. Naast tal van symfonieën, kamermuziek, strijkkwartetten en pianosonates maakte hij vooral naam met zijn opera’s Die Entführung aus dem Serail, Don Giovanni, Cosi Fan Tutti, Le Nozze di Figaro, La clemenza di Tito en Die Zauberflöte. Op het einde van zijn leven componeerde hij nog zijn Requiem, dat echter onvoltooid bleef. Mozart stierf op 35-jarige leeftijd en werd begraven in armengraf in Wenen.
Leven en werk van Günther Anders (1902-1992) - Günther Anders - vrijdag 02 februari 2007
Günther Stern werd geboren in Breslau in 1902 maar veranderde als journalist van naam toen zijn hoofdredacteur hem vroeg of hij zichzelf niet ‘anders’ wilde noemen. Hij studeerde filosofie bij Cassirer, Heideger en Husserl, publiceerde in 1928 zijn werk Über das Haben en huwde met de filosofe Hannah Arendt. In 1932 schreef hij zijn beruchte boek Die molussische Katakombe over de mechanismen van het fascisme. Lange tijd dacht men dat het boek verloren was gegaan. Anders was intussen verhuisd naar de VS en keerde pas in 1950 terug naar Duitsland. Het boek werd weergevonden en in 1992 verscheen het voor het eerst. Onlangs verscheen de Nederlandse vertaling onder de titel De catacombe van Molussië.
Tayyip Erdogan wijst de weg - Christophe Andrades - Christophe Andrades - vrijdag 23 januari 2009
De Turkse premier Tayyip Erdogan maakte een geslaagde doortocht in ons land. Hij was aanwezig voor gesprekken met de Europese Unie over de toetreding van Turkije. Daarnaast maakte hij tijd vrij om de Turkse gemeenschap in ons land toe te spreken. Gekozen werd voor de Ethiasarena in Hasselt. Begeesterend sprak hij tienduizend Turken toe. Het leek een beetje alsof de Turkse Barack Obama was opgestaan. De toehoorders waren laaiend enthousiast. Busladingen vol waren afgezakt naar de hoofdstad van Limburg. Zelfs vanuit Duitsland kwamen Turken aansjokken. We zien het voor een toespraak van Yves Leterme niet snel gebeuren. Verslag van Christophe Andrades.
Leven en werk van Kofi Annan (°1938) - Kofi Annan - vrijdag 08 decmeber 2006
Kofi Annan werd geboren in Ghana en is sinds 1997 de zevende secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Annan begon zijn carrière bij de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in 1962. In 1976 werd hij commissaris voor de vluchtelingenhulp. Bij zijn aantreden als hoogste baas van de VN droeg hij de last van onder andere mislukte VN-missies in Rwanda en Bosnië en budgettaire en bureaucratische problemen van de organisatie. Annan oogst alom lof voor zijn bekwaamheid als topdiplomaat. Als idealist maakt hij zich hard voor het belang van Afrika, zonder daarbij de rijke westerse wereld voor het hoofd te stoten. Kofi Annan heeft zich ook altijd gekeerd tegen de oorlog in Irak. Hij ontving eredoctoraten van onder meer de universiteiten van Tilburg en Gent.
Leven en werk van Aharon Appelfeld (°1932) - Aharon Appelfeld - vrijdag 01 juni 2007
De Israëlische schrijver Aharon Applefeld werd geboren in 1932. Met zijn romans Badenheim 1939, Tzili en Om elke zonde. In zijn autobiografie Het verhaal van een leven keert Appelfeld naar zijn kindertijd in een klein dorpje in de Oekraïne waar hij beschermd opgroeide in een kleine gemeenschap, als kind van verlichte, geassimileerde joden. Op zevenjarige leeftijd eindigt zijn jeugd als zijn moeder wordt vermoord door de nazi’s en hij samen met zijn vader wordt gedeporteerd naar een concentratiekamp. Aharon weet uit het kamp te ontsnappen en wordt opgenomen in het Rode Leger, dient in veldkeukens en komt vervolgens in Italië terecht. In 1946 bereikt hij tenslotte Palestina waar hij een nieuw leven opbouwt.
Leven en werk van Hannah Arendt (1906-1975) - Hannah Arendt - vrijdag 05 november 2004
Hannah Arendt is een Amerikaanse filosofe van Duitse afkomst. Ze werd in 1906 geboren in Linden bij Hannover. Ze studeerde wijsbegeerte bij Martin Heidegger, Edmund Husserl en Karl Jaspers en later ook theologie en klassieke filologie. In 1933 wordt Hannah Arendt door de Gestapo gearresteerd omdat ze politiek vervolgde mensen in Duitsland geholpen heeft. Het lukt haar naar Parijs te vluchten. Later wordt ze opgesloten in een interneringskamp in Zuid-Frankrijk. Na haar vrijlating slaagt ze erin om te emigreren naar de Verenigde Staten. In 1951 nam ze het Amerikaans staatsburgerschap aan. Ze publiceerde ophefmakende werken als The Origins of Totalitarism, Vita Activa, Eichmann in Jerusalem, On Revolution en The Life of the Mind.
Leven en werk van Raymond Aron (1905-1983) - Raymond Aron - vrijdag 13 juni 2008
Socioloog Raymond Aron ontwikkelde in Frankrijk een fel anti-communistisch en anti-fascistisch liberalisme. Hij acht het liberalisme het best in staat de persoonlijke vrijheid, waarop de democratie steunt, te garanderen. Hij zoekt de rechtvaardiging van zijn liberale opvattingen in een analyse van moderne maatschappijtypen eerder dan in abstracte principes.
Leven en werk van Leo Augusteyns (1870-1945) - Leo Augusteyns - vrijdag 30 mei 2008
Het overlijden van Leo Augusteyns in 1945 leverde slechts een onooglijk krantenberichtje op. Nochtans had deze man vóór de Eerste Wereldoorlog de liberale arbeidersbeweging in Antwerpen helpen uitbouwen tot de grootste arbeidersbeweging van de metropool. Aan zijn politieke opgang maakte hij zelf een einde door in het activisme te stappen. Daarvoor werd hij veroordeeld, maar hij gaf zijn Vlaamsgezind en democratisch ideaal niet op. Daniël Vanacker, medewerker van het Liberaal Archief, schreef een uitvoerige biografie van deze figuur. Meer info op de website van het Liberaal Archief: http://www.liberaalarchief.be/info_actueel.html
Leven en werk van Isaak Babel (1894-1940) - Isaak Babel -
Isaak Babel (1894-1941) was een Russische schrijver van joodse oorsprong die op slag beroemd werd met zijn bundel Rode Ruiterij. De machthebbers verweten hem echter een te subjectieve weergave van de revolutie. Ook het feit dat hij regelmatig naar het buitenland reisde en kritiek gaf op de stalinistische methodes was een doorn in het oog van de leiders. In 1939 werd hij gearresteerd. Alle informatie over zijn dood bleef achterwege. Pas met de opening van de KGB-archieven in de jaren negentig bleek dat hij reeds in 1940 was geëxecuteerd.
Leven en werk van Samira Bellil (1972-2004) - Samira Bellil - vrijdag 08 oktober 2004
Samira Bellil, de auteur van het spraakmakende boek Ontsnapt aan de hel, overleed op 6 september 2004 aan de gevolgen van maagkanker. Ze werd nauwelijks 31 jaar. Haar autobiografische boek deed vorig jaar heel wat stof opwaaien in Frankrijk en daarbuiten. Daarin getuigde ze hoe ze als 13-jarige slachtoffer werd van een groepsverkrachting. Ze besloot de daders aan te klagen en werd daardoor verstoten uit haar moslimgemeenschap. Samira Bellil, van Algerijnse afkomst, groeide op in de Parijse buitenwijk Seine-Saint-Denis. Ze was een fervent activiste voor de beweging Ni Putes Ni Soumises die zich inzet voor de rechten van vrouwen in de voorsteden van de grote steden waar vooral allochtonen wonen en bendegeweld welig tiert.
Leven en werk van Mario Benedetti (1920-2009) - Mario Benedetti - vrijdag 22 mei 2009
Zondag is in zijn huis in Montevideo Mario Benedetti op 88-jarige leeftijd overleden. Mario Benedetti, een generatiegenoot van Juan Carlos Onetti, schreef ruim 80 poëziebundels, romans, novelles, essays en theaterstukken. Hij debuteerde in 1949 met de verhalenbundel Esta mañana. De filmversie van de roman La tregua (vertaald als Het uitstel) kreeg in 1974 de Oscar voor Beste Buitenlandse Film. De Uruguayaanse hoofdstad Montevideo speelde in veel boeken een belangrijke rol. Hoewel zijn werk vertaald werd in meer dan twintig talen, bleef Benedetti in de Lage Landen relatief onbekend. Tekst van Dirk Leyman. Zie ook 'De Papieren Man'.
Leven en werk van Jeremy Bentham (1748-1832) - Jeremy Bentham - vrijdag 01 februari 2008
Jeremy Bentham was een Britse filosoof en jurist die voorstander was van het utilitarisme. Vanuit die optiek heeft hij een grote impact gehad op het liberale filosofische denken. Zijn boek An Introduction to the Principles of Morals and Legislation (1789) begint met de stelling dat de natuur ervoor heeft gezorgd dat de mens onder de macht leeft van twee soevereine meesters, namelijk pijn en genot. Op politiek vlak was hij een pleitbezorger van individuele en economische vrijheid, scheiding van kerk en staat, vrijheid van meningsuiting, gelijke rechten voor vrouwen, dierenrechten, afschaffing van de slavernij en vrije handel.
Leven en werk van Isaiah Berlin (1909-1997) - Isaiah Berlin - vrijdag 08 juni 2007
Isaiah Berlin werd geboren in Letland in 1909, maar emigreerde reeds op jonge leeftijd, in 1919, naar Engeland. Berlin wijst de overtuiging af dat er op elke vraag slechts één antwoord bestaat. Er moet een grote pluraitliteit aan nastrevenswaardige waarden bestaan. In zijn bekendste werk Two concepts of liberty schetst hij een beeld van de positieve en negatieve vrijheid. Met zijn visie voedt hij het actuele debat tussen liberalen en communitaristen.
Leven en werk van Isaiah Berlin (1909-1997) - Isaiah Berlin - vrijdag 16 januari 2009
Honderd jaar geleden werd de Britse filosoof Isaiah Berlin geboren. In zijn essay Two concepts of liberty onderscheidde hij twee interpretaties van het vrijheidsbegrip, een negatieve en een positieve. Negatieve vrijheid is het domein waarin men ongestoord door anderen kan doen of laten. Positieve vrijheid gaat over de mate waarin men meester is over zijn eigen bestaan en benadrukt de waarde van de gemeenschap, culturele identiteit en culturele zelfbeschikking. Legt men te veel nadruk op de gemeenschap, dan kan de negatieve vrijheid onaanvaardbaar in de verdrukking komen. Heeft men geen oog voor de gemeenschap dan doet men evenzo geen recht aan het individu.
Leven en werk van Michael Boelgakov (1891-1940) - Michael Boelgakov - vrijdag 20 februari 2004
Michael Boelgakov werkte als jounalist en toneelschrijver in de Sovjet-Unie. Hij kantte zich tegen de bureaucratie en het despotisme van de Sovjet-Russische autoriteiten. Hij kreeg snel last met de autoriteiten en kreeg een publicatieverbod. Tot zijn belangrijkste werken behoren De Witte Garde en De Meester en Margarita schreef hij tussen 1928 en 1940 maar mochten pas verschijnen in de jaren zestig. In Het leven van de heer Molière beschrijft Boelgakov het conflict tussen een auteur en een tiranniek regime. Toen Boelgakov in 1940 overleed was zijn naam uit alle literatuurhandboeken geschrapt en mocht zijn werk niet worden uitgegeven.
Leven en werk van Lily Boeykens (1930-2005) - Lily Boeykens - vrijdag 23 decmeber 2005
Lily Boeykens was één van de voornaamste Vlaamse feministes van de afgelopen decennia genoemd worden. Begin jaren ’70 gaf ze mee de aanzet tot de tweede feministische golf in België, en jarenlang bleef ze actief in de vrouwenbeweging. Ze kon zich beroepen op een lange lijst wapenfeiten. In 1964 zette zij haar schouders onder de vernederlandsing van de, toen nog nagenoeg uitsluitend Franstalige, Nationale Vrouwenraad. Na de splitsing werd zij dan ook voorzitster van de Nederlandstalige Vrouwenraad. In 1999 werd ze voorzitter van het Europees Centrum van de Internationale Vrouwenraad of de Europese Vrouwenraad. Ze overleed op 22 november 2005.
Johan Braeckman bij Liberales - Johan Braeckman - vrijdag 11 april 2008
Begin 2008 kwam prof. Braeckman in de pers met zijn project om de evolutietheorie bij het brede publiek beter kenbaar te maken. Hij was niet echt gelukkig met de manier waarop dit project in de media terechtgekomen was en hij nam de gelegenheid om even de zaken scherper te stellen. Het project, waarvan Braeckman de promotor is, kent vier co-promotoren, allen evolutie-biologen verbonden aan UGent. Het is een pedagogisch project dat de evolutietheorie beter bekend wilt maken bij het brede publiek. Er bestaan immers heel wat misverstanden over de deze theorie, wat niet hoeft te verbazen, gezien het feit dat de theorie niet in vijf minuten uit te leggen is.
Leven en werk van Thomas Brasch (1945-2001) - Thomas Brasch - vrijdag 14 mei 2004
Thomas Brasch schreef toneel, proza en gedichten waarin de weerstand van het individu tegen dwang en beperkingen centraal stond. Hij werd geboren in Engeland maar verhuisde twee jaar later naar het voormalige Oost-Duitsland. Hij werd van de journalistenschool gestuurd wegens ‘het belasteren van leidende persoonlijkheden van de DDR’ en ‘existentialistische opvattingen’. In 1968 werd hij veroordeeld tot 2 jaar en 3 maanden gevangenis wegens ‘vijandige ophitsing tegen de staat’ omdat hij pamfletten tegen de inval in Tsjechoslowakije had verspreid. Hij kreeg later publicatieverbod en emigreerde naar West-Duitsland waar hij overleed in 2001.
Leven en werk van Jane Brigode (1870-1952) - Jane Brigode - vrijdag 01 decmeber 2006
Het stemrecht voor vrouwen kwam er mede onder impuls van sterke liberale vrouwen als Marthe Boël, Alice Buyse en Jane Brigode. In 1921 mochten vrouwen voor het eerst deelnemen aan de gemeentelijke verkiezingen. Jane Brigode geraakte verkozen en werd meteen schepen van Openbaar Onderwijs in Vorst. Een aanstelling die werd aangevochten door de socialisten onder het voorwendsel dat ze een vrouw was. Jane Brigode zette haar strijd verder. Tijdens de oorlog werd zij de eerste vrouwelijke voorzitter van de Liberale Partij. Uiteindelijk realiseerde Jane Brigode haar levensdoel in 1948 met de goedkeuring van het vrouwenstemrecht voor Kamer en Senaat.
Leven en werk van Joseph Brodsky (1940-1996) - Joseph Brodsky - vrijdag 18 januari 2008
Joseph Brodsky was een Russische dichter van joodse afkomst. In 1964 werd hij veroordeeld tot vijf jaar dwangarbeid wegens ‘parasitisme’ en ‘onaangepastheid’. Eerst werd hij opgesloten in de psychiatrische kliniek Kastsjenko in Moskou en nadien verplicht tewerkgesteld in een kolchoze in Norinskaya. Onder internationaal protest werd hij vrijgelaten. Hij vertrok naar de Verenigde Staten en werd er Amerikaans staatsburger. Hij dichtte virtuoos over het leven en de mens in het algemeen met als centraal thema zijn ballingschap. In 1987 kreeg hij de Nobelprijs voor Literatuur.
Leven en werk van Victor Brunclair (1899-1944) - Victor Brunclair - vrijdag 30 april 2004
De Vlaamse dichter en schrijver Victor Brunclair debuteerde in 1915 met lyriek in het tijdschrift De Goedendag, waarin hij in 1917, naast Paul van Ostaijen en Gaston Burssens tot het humanitair expressionisme kwam. In 1936 richtte hij het links georiënteerd humanistische blad Getuigenis op waarin hij vooral het fascisme en nazisme aanviel. Een jaar later publiceerde hij een essay onder de titel Het Heilige Handvest waarin hij zich afzette tegen de ‘volksverbonden’ kunst van rechtse regimes en de ‘proletkult’ van de communisten. Deze publicatie lag aan de basis van zijn aanhouding door de Gestapo en zijn dood in het concentratiekamp Lagelund in Sleeswijk-Holstein.
Leven en werk van James Buchanan (°1919) - James Buchanan - vrijdag 15 november 2002
James Buchanan, Amerikaans econoom, werd geboren op 2 oktober 1919. Hij is de grondlegger van de 'public choice-theorie'. Deze theorie toont aan dat het overheidsbeleid grotendeels bepaald wordt door allerhande drukkingsgroepen. In 1986 kreeg Buchanan de Nobelprijs voor de Economie voor zijn 'synthese van de theorieën over politieke en economische besluitvorming'. Zijn ideeën vormden de theoretische basis van het liberale pleidooi voor een kleinere en efficiënte overheid.
Leven en werk van Edmund Burke (1729-1797) - Edmund Burke - vrijdag 19 januari 2007
Burke heeft drie grote werken geschreven. In 1756 publiceerde hij A Vindication of Natural Society, zijn aanval op het politieke rationalisme; een jaar later A philosophical Enquiry into the Origin of Our Ideas of the Sublime and Beautifull, een verhandeling over estethica; en in 1790 publiceerde hij Reflections on the Revolution in France, het boek waarin hij de pogingen van de philosophes en het gepeupel om met een armed doctrine de samenleving radicaal te transformeren bekritiseert, en definitief zijn naam als vader van het conservatisme vestigt. Een portret door René Schmitt.
Leven en werk van Ian Buruma (°1951) - Ian Buruma - vrijdag 25 januari 2008
De Brits-Nederlandse schrijver Ian Buruma ontving op woensdag 23 januari 2008 de Erasmusprijs die jaarlijks wordt toegekend aan een persoon of instelling die een belangrijke bijdrage heeft geleverd op cultureel, sociaal of sociaal-wetenschappelijk gebied. Hij raakte internationaal bekend met essays en boeken over Azië, in het bijzonder over China en Japan. De jury prijst Buruma als ‘een nieuwe wereldburger die het liefst een wereld zonder grenzen en belemmeringen ziet, maar rekening houdt met een maatschappelijke realiteit, waarin identiteit vaak gefixeerd is op het traditionele onderscheid van nationaliteit, cultuur, godsdienst of etnische herkomst.’
Leven en werk van Alice Buysse (1868-1963) - Alice Buysse - vrijdag 17 oktober 2003
Alice Buysse werd geboren op 8 juli 1868 te Nevele als dochter van Pauline Loveling en Louis Buysse, een industrieel en liberaal schepen te Nevele. Haar familiebanden lezen bijna als een beknopte versie van de Vlaamse Wie is Wie. Ze is de achternicht van de liberale Vlaamse voormannen Paul Fredericq en Julius McLeod, de nicht van de schrijfsters Rosalie en Virginie Loveling en de zus van de auteur Cyriel Buysse en van de liberale politicus Arthur Buysse. Het politiek en sociaal engagement waarmee zij kennis maakte was dan ook niet doorsnee te noemen en bereidde haar voor op een leven waarin maatschappelijke inzet centraal stond.
Leven en werk van Nicola Calipari (1944-2005) - Nicola Calipari - vrijdag 11 maart 2005
Nicola Calipari was het hoofd van de Italiaanse veiligheidsdienst in Irak. Hij slaagde erin om verschillende gegijzelde Italiaanse onderdanen vrij te krijgen. In februari 2005 onderhandelde hij met succes voor de vrijlating van de Italiaanse journaliste Giuliana Sgrena, die in Irak ontvoerd was. Tijdens de rit naar het vliegtuig werden ze beschoten door Amerikaanse soldaten. Calipari gooide zich op het lichaam van Sgrena en verloor daarbij het leven. Een joods gezegde stelt: ‘wie één enkel leven redt, redt de hele wereld’. Met zijn daad heeft Nicola Calipari bewezen dat er nog mensen bestaan die hun leven offeren voor de vrijheid van anderen.
Leven en werk van Gustave Callier (1819-1863) - Gustave Callier -
Het stedelijk onderwijs is in liberaal Gent steeds een prioriteit geweest. De snelheid waarmee in de tweede helft van de negentiende eeuw een uitgebreid netwerk van stadsscholen ontstond, dwingt nog steeds bewondering af. Voortbouwend op het werk van de twee eerste Gentse schepenen van openbaar onderwijs, August Van Lokeren (1848-1854) en Jules de Saint-Genois (1855-1857), werd Gustave Callier de grote bezieler van het volksonderwijs. Hierna volgt het portret van een 19de eeuwse progressieve liberaal.
Leven en werk van Jean-Jacques Cassiman (°1943) - Jean-Jacques Cassiman - vrijdag 16 februari 2007
Jean-Jacques Cassiman is een wereldvermaard Belgisch onderzoeker en professor in de menselijke genetica. Sinds 1998 is hij hoofd van het Centrum voor Menselijke Erfelijkheid verbonden aan de Katholieke Universiteit Leuven. Door middel van DNA-onderzoek kon hij aantonen welke overleden personen al dan niet familieleden waren van bekende mensen in de geschiedenis. In 2004 haalde hij het wereldnieuws toen hij met genetisch onderzoek de echtheid aantoonde van het hart van koning Lodewijk XVII. ‘Het doel van mijn wetenschappelijke onderzoek is het vergaren van kennis om de levenskwaliteit te verhogen’, aldus de wetenschapper.
Leven en werk van Fidel Castro (°1926) - Fidel Castro - vrijdag 22 februari 2008
Fidel Castro is de belangrijkste historische en politieke leider van de anti-Batistische revolutie van 1959 in Cuba. Van 1959 tot 1976 was hij eerste minister van de republiek Cuba, sinds 2 december 1976 werd hij president voor het leven. Op 18 februari 2008 maakte Castro bekend geen nieuwe ambtstermijn te ambiëren. In het VRT-programma Terzake van 20 februari 2008 werd een quasi hagiografisch portret gemaakt van deze dictator. Daarbij werden geen kritische kanttekeningen bij de figuur van Castro geplaatst. Dus kregen we niet te horen dat sinds het bewind van Castro ongeveer één miljoen Cubanen hun land verlieten, en dit om politieke of economische redenen.
Leven en werk van Hugo Claus (1929-2008) - Hugo Claus - vrijdag 21 maart 2008
Hugo Claus was de meest bekende Vlaamse dichter, schrijver, schilder en filmmaker. Hij was de meest bekroonde auteur uit het Nederlandse taalgebied. Zijn eerste roman De Metsiers uit 1950 werd al een voltreffer. De auteur verrast en choqueert de goegemeente met opeenvolgende uiterst realistische romans waarin met niets ontziende oprechtheid de mens tot in het uiterste ontluisterd wordt. Dat is ook het geval in zijn meest bekende werk is Het verdriet van België. Claus overleed op 19 maart 2008 op 78-jarige leeftijd. De schrijver leed aan de ziekte van Alheimer en bepaalde zelf het moment van zijn dood door voor euthanasie te kiezen. Hierna volgt een hommage van Guy Verhofstadt.
Paul Cliteur bij Liberales - Paul Cliteur - vrijdag 09 maart 2007
De aanvallen op de vrijheid van meningsuiting mogen volgens Paul Cliteur niet meer gezien worden als incidenten, maar als een patroon. In zijn boek Moreel Esperanto uit hij zijn bezorgdheid over dit patroon en probeert hij ook een aantal uitwegen aan te reiken. Daarbij moeten godsdiensten onderworpen worden aan kritiek. Om die kritiek mogelijk te maken, via het maatschappelijke debat, is het onmogelijk om het religieuze discours van één godsdienst te hanteren. Daarom moet men tweetalig worden, met een religieuze taal en een moreel Esperanto. Want als men dat niet doet, dan sluit men de ander uit, gezien men elkaar eenvoudigweg niet begrijpt. Verslag van Andreas Tirez.
Paul Cliteur bij Liberales over de Verlichting - Paul Cliteur - vrijdag 20 maart 2009
De Verlichting is een pijler van onze beschaving, zoals het Christendom dat is, het Humanisme, de Reformatie, de Romantiek en nog vele andere culturele stromingen en bewegingen. Het voortreffelijke boek De Verlichting. Pijler van onze beschaving van Karel Poma dat de aanleiding is geweest tot deze avond heeft echter een verder gaande strekking: Poma wil niet alleen als een cultuurhistoricus schetsen dat de Verlichting één van de vele invloeden is geweest op de Europese of Westerse beschaving, maar een van de belangrijkste invloeden en bovendien een invloed die ten onrechte tegenwoordig onder druk is komen te staan.
Leven en werk van Benedetto Croce (1866-1952) - Benedetto Croce - vrijdag 03 oktober 2003
De Italiaanse filosoof Croce werd in 1866 in Napels geboren. Hij zag het als zijn taak Italië te bevrijden uit het provincialisme waarin het verzeild was geraakt. Hij wilde komaf maken met het volgens hem ‘vulgaire’ positivisme, dat slechts waarde hechtte aan ondubbelzinnig vaststelbare feiten en data. In de plaats daarvan poneerde hij het concept van ‘de geest’. Croce schreef niet minder dan zestig boekdelen over uiteenlopende thema’s als geschiedenis, literaire kritiek, politiek, filosofie - meer bepaald ethiek en geschiedfilosofie - en esthetiek.
Leven en werk van Ralf Dahrendorf (1929-2009) - Ralf Dahrendorf - vrijdag 19 juni 2009
De Duits-Britse socioloog, filosoof en politicus Lord Ralf Dahrendorf is vorige woensdag overleden. Hij werd in 1929 geboren in Hamburg, als zoon van een sociaaldemocratische parlementariër. Dahrendorf was een van de belangrijkste denkers van het liberalisme en zetelde van 1969 tot 1970 voor de Duitse liberale FDP in de Bondsdag. In 1974 werd hij commissaris bij de Europese Commissie. Hij verliet de actieve politiek om directeur te worden van de London School of Economics. Daarnaast bleef hij ook in Duitsland doceren. Als hommage volgt de recensie van het boek Ralf Dahrendorf over neoliberalisme, sociaal liberalisme en sociaal democratie van Huub Broekhuijse.
Leven en werk van Ralf Dahrendorf (°1929) - Ralf Dahrendorf - vrijdag 27 april 2007
De Duits-Britse gewezen politicus Ralf Dahrendorf wordt samen met Anthony Giddens, Ulrich Beck en Jürgen Habermas beschouwd als een van de meest invloedrijke filosofen (en sociologen) van onze tijd. Na de oorlog studeerde Ralf Dahrendorf filosofie en sociologie aan de Universiteit van Hamburg, en trok daarna naar de London School of Economics waar hij onder invloed kwam van Karl Popper. Dahrendorf wordt door velen beschouwd als de man die het concept van de open samenleving van Popper in de voorbije decennia verder heeft gepreciseerd en geactualiseerd. Hij werd lid van de Duitse Bondsdag en werd vier jaar Europees Commissaris. In 1993 werd hij lid van het Britse Hogerhuis.
Paul De Grauwe bij Liberales - Paul De Grauwe - vrijdag 26 januari 2007
Het is duidelijk dat veel liberale denkers een evolutie meegemaakt hebben: waar vroeger liberalen pleitten voor een minimal state, erkennen de meeste liberalen nu dat de overheid zich niet zoveel mogelijk moet terugtrekken uit de samenleving, maar integendeel sterk aanwezig moet zijn om te markt te regelen, aangezien de markt niet altijd perfect werkt. Waar de liberalen het echter wél bij het rechte eind hadden was hun pleidooi dat de overheid geen producent moet zijn. De private sector moet de producent zijn en de overheid de controleur. Een verslag van de Liberales-lezing met professor Paul De Grauwe op 17 januari 2007. Verslag door Andreas Tirez.
Karel De Gucht bij Centrum Frans Grootjans - Karel De Gucht - vrijdag 23 oktober 2009
Het Centrum Frans Grootjans organiseert op dinsdag 10 november om 20 uur een lezing door Europees Commissaris Karel De Gucht, verantwoordelijk voor Ontwikkelingshulp en Humanitaire Hulp. Hij zal spreken over ‘Ontwikkelingssamenwerking: zin en onzin’. Deze lezing grijpt plaats in de Sint-Aldegondiskaai 18, 2000 Antwerpen. Het Centrum Frans Grootjans heeft als doel de verspreiding en actualisering van het liberale gedachtegoed, zoals onder meer neergeschreven in het Manifest van Oxford van 1947 en de verspreiding van het liberale gedachtegoed van de in 1999 overleden liberale staatsman Frans Grootjans. Inschrijven kan op info@centrumfransgrootjans.be.
Leven en werk van Leon De Meyer (1928-2006) - Leon De Meyer - vrijdag 17 november 2006
Leon De Meyer was de voormalige rector van de Gentse universiteit. Hij was een autoriteit op het vlak van het spijkerschrift en besefte heel goed de onderliggende symboliek van Liberales. De tekens die in het logo van Liberales staan, betekenen het woord ‘vrijheid’. Leon De Meyer werkte jarenlang in het oude Irak en ontdekte tal van kleitabletten die na de Amerikaanse invasie in gevaar kwamen. Hij was jarenlang lid van de Unesco-commissie en maakte zich zorgen over de verietigende impact van de oorlog op het enorme erfgoed in Irak. Tegelijk was Leon De Meyer een steunpilaar van het sociaal liberalisme in Gent en in Vlaanderen. Zijn stelling was dat het liberalisme alleen sociaal zou zijn, of niet zou zijn. Samen met Willy De Clercq zorgde hij er voor dat de liberale beweging in onze contreien Vlaams werd.
Leven en werk van Giacomo Debenedetti (1901-1967) - Giacomo Debenedetti - vrijdag 04 november 2005
Giacomo Debenedetti werd geboren in 1901 in Biella als zoon van een geassimileerde joodse familie. Hij was een van de meest gezaghebbende literatuurcritici van de vorige eeuw in Italië, werkte als hoogleraar aan de universiteiten van Rome en Messina, en wordt algemeen beschouwd als een van de belangrijkste kenners van het werk van Proust. Zelf schreef hij enkel wat korte stukken, en twee werken over de jodenvervolging: Acht joden en 16 oktober 1943. Dat laatste boekje is een kroniek van de Duitse pogrom in het getto van Rome. In één dag werden toen meer dan duizend joden opgepakt en gedeporteerd. Slechts vijftien mensen overleefden.
Leven en werk van René Descartes (1596-1650) - René Descartes - vrijdag 25 april 2003
René Descartes wordt beschouwd als de vader van de moderne filosofie. Hij was op zoek naar een basis voor het mechanistische systeem dat de Westerse wereld veroverd heeft onder invloed van het wereldbeeld van Copernicus en Galilei. Als rationalist dacht hij dat zintuigen verwarrende kennis geven, terwijl de rede geroepen is om de natuur te ontcijferen en de empirische gegevens te verklaren. Deze kennis van de werkelijkheid wordt gegarandeerd door het enige volmaakte wezen: God. Zijn theorieën werden zwaar bekritiseerd door de empiristen van de 18de eeuw. Descartes zoekt zekerheid van kennis en vindt die bij de mens zelf. Hij beweert dat je aan alles kunt twijfelen, behalve aan het feit dat je twijfelt. Dat geeft hem de zekerheid dat hij redeneert en dat hij bestaat. Je pense, donc je suis.
Patrick Dewael op 10 maart te gast bij Liberales - Patrick Dewael - zaterdag 06 maart 2010
Op woensdag 10 maart 2010 organiseert Liberales een gespreksavond over justitie. Spreker is Kamervoorzitter en volksvertegenwoordiger voor Open-Vld Patrick Dewael. Hij zal het hebben over de noodzakelijke hervormingen in ons justitieel apparaat, maar ook over de redenen waarom deze maar niet geraken uitgevoerd. Het debat zal interactief gehouden worden (dus veel tijd voor vraag en antwoord met het publiek). Moderator is Annelies Keirsmaekers. Tijdstip: woensdag 10 maart 2010 om 20uur. Plaats: De Markten, Oude Graanmarkt 5 te Brussel. Toegang is gratis, maar gelieve wel in te schrijven op onderstaand e-mailadres.
Leven en werk van Tahar Djaout (1954-1993) - Tahar Djaout - vrijdag 04 juni 2004
Tahar Djaout was een Algerijnse journalist, schrijver en dichter. Zijn belangrijkste werken zijn l’Exproprié, Les chercheurs d’os, l’Invention du désert en Les Vigiles. Voor dit laatste boek ontving hij in 1991 de prix Méditerranée. Hij zette zich in zijn werk af tegen het islamitisch obscurantisme, het autoritarisme en de onderdrukking van de vrije meningsuiting. Hij droomde van een vrij en democratisch Algerije. Op 26 mei 1993 werd hij in zijn auto doodgeschoten door radicale moslims.
Leven en werk van Joeri Dombrovski (1909-1978) - Joeri Dombrovski - vrijdag 12 maart 2004
Joeri Dombrovski was een Russische schrijver die in 1933 verbannen werd naar Alma-Ata, de hoofdstad van de socialistische sovjetrepubliek Kazachstan, wegens zogenaamde ‘antisovjetactiviteiten’. Over deze confrontatie met het rechtsapparaat schreef hij het boek De faculteit van de onnodige kennis. Hierin analyseerde hij de mechanisme van de onderdrukking tijdens het schrikbewind van Stalin. Zijn boek verscheen in 1978 in Parijs en werd pas vanaf 1988 toegelaten in de toenmalige Sovjet-Unie dankzij de glasnost-politiek van Gorbatsjov.
Leven en werk van Eduard Douwes Dekker (1820-1887) - Eduard Douwes Dekker - vrijdag 26 november 2004
Multatuli is het pseudoniem van Eduard Douwes Dekker (1820-1887). De voormalig Indisch ambtenaar keerde in 1856 gedesillusioneerd naar Europa terug na een ambtelijke carrière van 18 jaar. De behandeling van de inlanders door hun eigen bestuurders en de Nederlanders had hem zodanig tegen de borst gestuit, dat hij na een ambtelijk conflict ontslag had genomen. Zijn wederwaardigheden stelde hij in zijn roman Max Havelaar te boek. Het verscheen in 1860 en Multatuli was in één klap een bekende naam.
Hugo Dyserinck geeft Tweede Popperlezing - Hugo Dyserinck geeft Tweede Popperlezing - vrijdag 23 mei 2008
Liberales organiseert op woensdag 4 juni om 20 uur de Tweede Popperlezing. Gastspreker is Prof.em.dr. Hugo Dyserinck, oud-Hoogleraar aan de Universiteiten van Aken en Luxemburg. Onderwerp: 'Over het denken in nationale categorieën heen. Komparatistische imagologie als kritisch-rationalistische visie op het probleem van de Europese „multinationaliteit“.' Inleider is Dirk Verhofstadt, kernlid van Liberales. Deze lezing gaat door in de Golf Meeting Point, Vissenbroekstraat 15, 3500 Hasselt. De toegang is gratis, maar vooraf inschrijven is verplicht op onderstaand emailadres.
Leven en werk van Shirin Ebadi (°1947) - Shirin Ebadi - vrijdag 24 oktober 2003
Het Nobelprijscomité heeft de Nobelprijs voor de Vrede 2003 toegekend aan de 56-jarige Iraanse juriste, docente en schrijfster Shirin Ebadi. Ze kreeg internationale bekendheid als de eerste vrouwelijke rechter in haar geboorteland Iran. Na de islamitische revolutie in 1979 werd zij gedwongen haar functie op te geven. Shirin Ebadi bleef echter actief als advocate voor de rechten van vrouwen en kinderen. Zo pleit ze al lang voor een versterking van de juridische positie van gescheiden vrouwen.
Leven en werk van Mohamed El Baradei (°1943) - Mohamed El Baradei -
De Egyptenaar Mohammed El-Baradei (63) staat al sinds 1997 aan het hoofd van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA), de nucleaire waakhond van de Verenigde Naties. Twee maanden terug werd hij voor de derde keer gekozen als directeur van deze organisatie. Hij was bijzonder actief tijdens de inspecties in Irak en zocht naar massavernietigingswapens in dat land. Later ook bij de controverse tussen Iran en het Westen over het Iraans nucleaire programma en het conflict over het Noord-Koreaanse kernprogramma. Hij hekelt de dubbelzinnige politiek van landen die over nucleaire wapens beschikken. Hij ontving dit jaar de Nobelprijs voor de Vrede.
Mark Elchardus en Erik Schokkaert over geluk - Mark Elchardus en Erik Schokkaert - vrijdag 19 oktober 2007
Liberales nodigde op maandag 8 oktober 2007 twee professoren uit. Professor Mark Elchardus is socioloog en werkzaam aan de Vrije Universiteit van Brussel. Hij heeft onlangs een onderzoek naar geluk bij 4.500 Belgen afgerond waarvan de resultaten zijn beschreven in het boek Het grootste geluk. Professor Erik Schokkaert is econoom en verbonden aan de Katholieke Universiteit Leuven. Zijn interessegebieden zijn onder meer distributieve rechtvaardigheid en economie en ethiek. Tijdens de gespreksavond hebben de professoren de mogelijkheid van wetenschappelijk onderzoek naar geluk, en de waarde van dit onderzoek, toegelicht. Met andere woorden, hoe moet de overheid de resultaten uit geluksonderzoek gebruiken. Een verslag van de gespreksavond.
Leven en werk van Afshin Ellian (°1966) - Afshin Ellian - vrijdag 11 november 2005
Afshin Ellian is een rechtsgeleerde, filosoof en dichter. Hij is een expert in het internationaal strafrecht. In 1989 kwam hij als politiek vluchteling naar Nederland. Als ervaringsdeskundige van de totalitaire, islamistische staat en de repressie van de islam schrijft en becommentarieert hij over de wereld in het algemeen en de Nederlandse samenleving in het bijzonder. Ellian werd geboren in Teheran. Toen na de revolutie in Iran de linkse partij waartoe hij behoorde werd verboden, kon hij kiezen tussen zichzelf aangeven en meewerken met de veiligheidsdiensten of vluchten. Hij koos (in 1983) voor dat laatste en vluchtte naar Pakistan.
Leven en werk José Emilio Pacheco (°1939) - José Emilio Pacheco - vrijdag 04 decmeber 2009
De Mexicaanse schrijver José Emilio Pacheco won deze week de Cervantesprijs, de belangrijkste literaire prijs van de Spaanstalige wereld. Hij schreef een groot aantal essays, verhalen, gedichten en toneelstukken. Belangrijke dichtbundels van zijn hand zijn as No me preguntas cómo pasa el tiempo (Don't Ask Me How the Time Goes By) en El silencio de la luna (The Silence of the Moon). Hij vertaalde werk van Samuel Beckett, Yevgeny Yevtuschenko en Albert Einstein in het Spaans. Hij is samen met Octavio Paz en Alfonso Reyes een van de grootste levende Mexicaanse auteurs.
Leven en werk van Desiderius Erasmus (ca.1466/69-1536) - Desiderius Erasmus - vrijdag 28 februari 2003
Desiderius Erasmus, beter bekend als Erasmus, was een Nederlands schrijver, geleerde en humanist en vooraanstaand vertolker van de Renaissance in Noord-Europa. Hij wordt beschouwd als de belangrijkste vertegenwoordiger van het humanisme. Erasmus was een pleitbezorger van de rede, verdraagzaamheid en pacifisme. Geen enkele intellectueel heeft bij zijn leven zoveel aanzien genoten als Erasmus. Niet alleen met alle geleerden van betekenis, maar ook met alle leidende figuren in kerk en politiek stond hij in voortdurend contact.
Leven en werk van Oriana Fallaci (1929-2006) - Oriana Fallaci - vrijdag 06 oktober 2006
Oriana Fallaci was een Italiaanse verzetsstrijdster die zich in de tweede helft van de twintigste eeuw ontpopte tot een van de meest toonaangevende journalistes. Ze kreeg wereldwijde bekendheid als oorlogscorrepondente in Vietnam en het Midden-Oosten. Ze interviewde belangrijke politici uit haar periode zoals Willy Brandt, Indira Ghandi, Henry Kissinger en Yasser Arafat. Legendarisch was haar interview met ayatollah Khomeini waarbij ze voor de ogen van de islamitische leider haar hoofddoek aftrok. Na de aanslagen van 11 september 2001 keerde ze zich met ongemene felheid tegen de islam in haar boeken De woede en de trots en De kracht van de rede.
Leven en werk van Hu Feng (1903-1985) - Hu Feng - vrijdag 11 juni 2004
Hu Feng was een politieke essayist. In 1923 ging hij naar Nanking in Japan. Daar werd hij tien jaar later uitgewezen omwille van zijn linkse activiteiten. Terug in China sloot hij zich aan bij de Bond van de Linkse Schrijvers en de Communistische jeugd. In 1955 bekritiseerde hij openlijk de eis van Mao dat de literatuur in dienst moest staan van zijn politiek. Hij werd schuldig bevonden aan dissidentie en veroordeeld tot 14 jaar gevangenis en later tot levenslange opsluiting, eerst in de gevangenis van Qincheng en daarna in Chengdu. Hij werd geestelijk ziek en werd pas in 1980 gerehabiliteert. Hij leefde nog 5 jaar als een vrij man.
Leven en werk van Joachim Fest (1926-2006) - Joachim Fest -
Joachim Fest was een Duitse journalist en historicus die wereldwijde bekendheid kreeg door zijn boek over Albert Speer, zijn biografie over Hitler en zijn beschrijving van Der Untergang, de laatste dagen van de Führer in zijn bunker in Berlijn. Zijn vader werd als tegenstander van de nieuwe orde als onderwijzer ontslagen door de nazi’s. Fest werd lid van de Wehrmacht om te vermijden dat hij zou ingelijfd worden door de Waffen SS. Hij bekritiseerde Günter Grass, die toegaf lid te zijn geweest van de Waffen-SS. Binnenkort verschijnt zijn laatste boek Ich nicht waarin zijn ouders centraal staan. De titel is ontleend aan een veel gebezigde uitspraak van zijn vader toen de nazi’s aan het bewind waren: ‘Ook al doet iedereen mee, ik niet!’
Leven en werk van Joachim Fest (1926-2006) - Joachim Fest - vrijdag 27 oktober 2006
Joachim Fest was een Duitse journalist en historicus die wereldwijde bekendheid kreeg door zijn boek over Albert Speer, zijn biografie over Hitler en zijn beschrijving van Der Untergang, de laatste dagen van de Führer in zijn bunker in Berlijn. Zijn vader werd als tegenstander van de nieuwe orde als onderwijzer ontslagen door de nazi’s. Fest werd lid van de Wehrmacht om te vermijden dat hij zou ingelijfd worden door de Waffen SS. Hij bekritiseerde Günter Grass, die toegaf lid te zijn geweest van de Waffen-SS. Binnenkort verschijnt zijn laatste boek Ich nicht waarin zijn ouders centraal staan. De titel is ontleend aan een veel gebezigde uitspraak van zijn vader toen de nazi’s aan het bewind waren: ‘Ook al doet iedereen mee, ik niet!’
Leven en werk van Vera Figner (1852-1942) - Vera Figner - vrijdag 09 juni 2006
Vera Figner (1852-1942) werd geboren in een rijke familie in het Russische gouvernement Kazan. Ze werd met strenge discipline opgevoed. Na 20 jaar gevangenis krijgt ze gratie en wordt vervolgens verbannen naar het gouvernement Archangelsk. De revolutie van 1905 leidde tot haar bevrijding. Gebroken door de gevangenis en verbanning gaat ze in 1906 naar Frankrijk. Hier organiseert ze een hulpcomité voor Russische gevangenen. In 1914 reist ze weer naar Rusland en wordt opnieuw onder politietoezicht geplaatst. De revolutie in 1917 bracht nieuwe hoop voor Vera Figner die echter door de toenemende dictatuur van de bolsjewiki de bodem werd ingeslagen.
Leven en werk van Emile Flamant (1933-1994) - Emile Flamant - vrijdag 15 januari 2010
Het Centrum Emile Flamant organiseert op zaterdag 16 januari van 14 tot 16 uur een rondgang in het Liberaal Archief gevolgd door een causerie over drie liberale boegbeelden. Dirk Verhofstadt zal spreken over Louis Varlez, Pascale Vanaudenhove over haar vader Omer Vanaudenhove en Jan De Clercq over Emile Flamant. Tijdens de causerie zullen foto's en documenten van de betrokken boegbeelden geprojecteerd worden. Emile Flamant werd te Gent geboren op 13 juni 1933 en kreeg van huis uit het liberaal-vrijzinnige gedachtegoed mee. Hij was een van de belangrijkste boegbeelden van de sociaal-liberale strekking binnen de naoorlogse liberale partij.
Leven en werk van Emile Flamant (1933-1994) - Emile Flamant - vrijdag 24 oktober 2008
In 1971 werd Emile Flamant verkozen tot volksvertegenwoordiger. Tijdens zijn parlementaire loopbaan werd hij tweemaal fractievoorzitter en was hij ondervoorzitter van de Kamer. In de Kamer ging zijn belangstelling vooral naar de sociale wetgeving met wetsvoorstellen over pensioenen, ziekte- en invaliditeitsverzekering, arbeidsongevallen, kinderarbeid, zwangerschapsonderbreking, de rol van de ziekenfondsen en het statuut van de Orde der Geneesheren. Tot zijn overlijden was hij voorzitter van de Commissie Sociale Zaken. Onlangs kreeg het Centrum Emile Flamant onder leiding van volksvertegenwoordiger Mathias De Clercq een nieuwe impuls.
Leven en werk van Farag Fouda (1945-1992) - Farag Fouda - vrijdag 09 januari 2004
Farag Fouda was een Egyptische politicus en schrijver die streed tegen elke vorm van fundamentalisme. In 1978 werd hij lid van de liberale Wafd-partij. Zes jaar later verliet hij de partij omdat ze een coalitie sloot met de radicale Moslimbroederschap. Tussen 1984 en 1992 schreef hij acht boeken over het gevaar van het islamitisch fundamentalisme. In zijn boek Tahteem Al Asham beschrijft hij hoe radicale moslims de standbeelden van Ramses en andere historische Egyptische figuren vernielen. In 1992 werd hij vermoord door een lid van de radicaal islamitische Gamaa Islamiya.
Tariq Ramadan, een wolf in schaapsvacht - Caroline Fourest - vrijdag 15 mei 2009
“Een moslim, resident of staatsburger moet zich beschouwen als gebonden door een moreel en sociaal contract met het land waar hij verblijft”, aldus Tariq Ramadan. Of anders gezegd, hij moet de wetten naleven. Maar in zijn cassettes vraagt Tariq Ramadan aan de moslims om de religieuze identiteit ‘boven alles’ te plaatsen. Hij preciseert dat de Grondwet en wet weliswaar moeten geëerbiedigd worden, maar dit voor zover zij niet in strijd komen met een islamitisch principe dat erboven staat. Eigenlijk is hij een voorstaander van een diep retrograde visie op de islam die op vele punten onverenigbaar is met het moderne leven. Tekst van Caroline Fourest.
Leven en werk van Marilyn French (1929-2009) - Marilyn French - vrijdag 08 mei 2009
Op zaterdag 2 mei 2009 stierf de Amerikaanse feministe en schrijfster Marilyn French. In 1977 werd ze wereldberoemd met haar boek Ruimte voor vrouwen waarin ze wees op de economische achterstand van vrouwen. “They rape us with their eyes, their laws and theis codes”, schreef French. Nadien schreef ze tal van andere ophefmakende boeken zoals Beyond power: on men, women and morals, The war on women en From eve till dawn, de wereldgeschiedenis van vrouwen, waarbij de nadruk ligt op de onderdrukking van vrouwen door mannen. Daarnaast schreef ze ook een autobiografisch boek over haar strijd tegen kanker.
Leven en werk van Betty Friedan (1921-2006) - Betty Friedan - vrijdag 16 juni 2006
Betty Friedan was een Amerikaanse feministe, sociaal activiste en schrijfster. Toen ze in 1952 zwanger was van haar tweede kind werd ze daarom ontslagen. Het was een ervaring die haar leven koers gaf. In 1963 schreef zij haar baanbrekend feministisch werk The Feminine Mystique. De bestseller wordt algemeen beschouwd als het begin van de Tweede Golf in het feminisme. In 1966 richtte ze de National Organization for Women (NOW) op. In 1969 richtte ze samen met Bernard Nathanson en Larry Lader de pressiegroep NARAL op die ernaar streefde abortus provocatus niet meer strafbaar te maken in de Verenigde Staten en die nu streeft om dit zo te behouden.
Leven en werk van Milton Friedman (1912-2006) - Milton Friedman - vrijdag 31 januari 2003
Milton Friedman was economist en behoorde tot de Chicago-school. Hij was een van de invloedrijkste economen van de laatste eeuw en zonder twijfel de meest succesvolle advocaat van de economische vrijheid. Tegelijk stond hij bekend als een monetarist. Hij haatte onnodige reguleringen. Een overheid moet volgens hem haar burgers beschermen, dat was haar hoofdtaak. Haar pogingen om belangen van kiezers te behartigen, de moraal in wetten te gieten en de economie te regelen, leiden onwillekeurig tot minder efficiëntie, minder innovatie en minder vrijheid. Milton Friedman overleed vorige week op 94-jarige leeftijd.
Leven en werk van Milton Friedman (1912-2006) - Milton Friedman - vrijdag 24 november 2006
Milton Friedman was economist en behoorde tot de Chicago-school. Hij was een van de invloedrijkste economen van de laatste eeuw en zonder twijfel de meest succesvolle advocaat van de economische vrijheid. Hij haatte onnodige reguleringen. Een overheid moet volgens hem haar burgers beschermen, dat was haar hoofdtaak. Haar pogingen om belangen van kiezers te behartigen, de moraal in wetten te gieten en de economie te regelen, leiden onwillekeurig tot minder efficiëntie, minder innovatie en minder vrijheid. Milton Friedman overleed vorige week op 94-jarige leeftijd.
Leven en werk van Varian Fry (1907-1967) - Varian Fry - vrijdag 29 april 2005
De Amerikaanse journalist Varian Fry werd in augustus 1940 vanuit New York naar Marseille gestuurd om er tal van joodse kunstenaars en intellectuelen uit handen van de nazi’s te redden. Met geld van het Emergency Rescue Committee slaagde hij erin velen onder hen te helpen. Zo ondermeer Marc Chagall, André Breton, Max Ernst, Hannah Arendt, Alfred Döblin en Alma Mahler. Daarbij gebruikte hij vooral valse paspoorten, uitreisvisa en sommkelde hij mensen met vissersboten uit Frankrijk. Bij zijn terugkeer in de Verenigde Staten schreef hij een boek over zijn jaar in Marseille, een verslag dat pas onlangs in het Nederlsnds verscheen bij uitgeverij Mouria.
Leven en werk van Lidia Ginzburg (1902-1990) - Lidia Ginzburg - vrijdag 13 januari 2006
De Russische schrijfster en literatuurwetenschapper Lidia Ginzburg was jarenlang alleen in kleine kring bekend als auteur van studies over Franse en Russische literatuur. Pas in 1988 brak ze door in ons taalgebied met haar indrukwekkende novelle Omsingeling over haar ervaringen tijdens het beleg van Leningrad (het huidige Sint Petersburg) door de Duitsers tussen 1941 en 1943. Ze vertelt onder meer het verhaal van N., ‘een symbolisch mens’, levend in de belegerde stad. In haar boek Een dwaling van de wil zoekt ze een antwoord op de vraag wat de dood betekent voor mensen die niet in een hiernamaals geloven.
Leven en Werk van William Gladstone (1809-1898) - William Gladstone - vrijdag 30 mei 2003
William Gladstone is geboren in Liverpool op 29 december 1809. Zijn vader was parlementslid en een succesvolle handelaar. William liep school in Eton en Oxford. In 1833 kwam hij als Tory (conservatief) binnen in het Parlement. Hij werd al vlug een 'protégé' van Sir Robert Peel. Hij maakte hem in 1835 onderminister voor Oorlog en Kolonies. In 1841 werd hij vice-voorzitter en in 1843 voorzitter ( Minister van Industrie en Handel) van de Handelscommissie die de eerste overheidsregulering installeerde voor de spoorwegen. In 1845 werd hij Minister van de Kolonies. Hij was een groot voorstander van vrijhandel. Hij nam in 1846 ontslag en evolueerde naar het liberale gedachtegoed. Hij was gedurende enkele decennia de dominante persoon in de liberale partij.
Leven en werk van Nikolaj Goemiljov (1886-1921) - Nikolaj Goemiljov - vrijdag 13 februari 2004
Nikolaj Goemiljov was een Russische dichter die aan het hoofd stond van de school der akmeïsten. Deze stroming in de dichtkunst benadrukte vooral de liefde, vreemde landen en exotische landschappen en zette zich daarmee af tegen het symbolisme. In 1910 trouwde hij met de dichteres Anna Achmatova van wie hij in 1918 opnieuw scheidde. Hij werd in 1921 wegens zijn vermeende deelname aan een contrarevolutionair komplot gefusilleerd. Zijn gedichten munten uit door helderheid van taal en beeld en hadden grote invloed op jonge Sovjet-Russische dichters als Tichonov en Bagritski. Pas aan het einde van de jaren tachtig kreeg hij in de Sovjet-Unie officiële erkenning.
Leven en werk van Frans Grootjans (1922-1999) - Frans Grootjans - vrijdag 07 februari 2003
Frans Grootjans hoort onmiskenbaar thuis in de galerij van de grote staatsmannen. In de naoorlogse liberale geschiedschrijving is hij niet weg te denken: hij stond – samen met Herman Vanderpoorten, Willy De Clercq en Karel Poma – aan de wieg van de Vlaamse PVV en tussen 1973 en 1977 bezorgde hij als partijvoorzitter het liberalisme opnieuw een ideologische onderbouw. Op het beruchte congres van Kortrijk gaf hij ook steun aan de nieuwe generatie van Guy Verhofstadt en Patrick Dewael.
Leven en werk van Frans Grootjans (1922-1999) - Frans Grootjans - vrijdag 28 november 2008
Frans Grootjans hoort thuis in de galerij van de grote staatsmannen. In de naoorlogse liberale geschiedschrijving is hij niet weg te denken: hij stond – samen met Herman Vanderpoorten, Willy De Clercq en Karel Poma – aan de wieg van de Vlaamse PVV en tussen 1973 en 1977 bezorgde hij als partijvoorzitter het liberalisme opnieuw een ideologische onderbouw. Op donderdag 4 december wordt het Centrum Frans Grootjans opgericht. Sprekers zijn Philippe De Backer, Karel Poma, Wilfried Martens en Guy Verhofstadt. Dit gaat door in het Congrescentrum Elzenveld, Lange Gasthuisstraat 45 te Antwerpen. De inkom is gratis. Reserveren moet wel op onderstaand mailadres.
Leven en werk van Vasili Grossman (1905-1964) - Vasili Grossman - vrijdag 26 maart 2004
Vasili Grossman was van joodse afkomst en had de Sovjet-Russische nationaliteit. Hij is een van de weinige schrijvers die op eigen kracht de overgang van onderworpenheid naar opstandigheid heeft doorgemaakt. Eerst geëerd maar nadien uitgestoten door het systeem. In 1960 voltooide hij het boek Leven en noodlot over de Slag om Stalingrad. Zijn manuscript werd aangeslagen maar verscheen uiteindelijk toch na zijn dood in 1980 in Frankrijk. Voor Grossman is het duidelijk: de slachtoffers van het nazisme en het bosjewisme hebben gemeenschappelijke kenmerken. Kolyma en de Solovki-eilanden zijn het Russische equivalent van Buchenwald en Dachau.
Leven en werk van Nasr Hamid Aboe Zaid (°1943) - Nasr Hamid Aboe Zaid - vrijdag 18 november 2005
Nasr Hamid Aboe Zaid (1943, Tanta, Egypte) wordt gezien als een van de meest opmerkelijke islamitische denkers van dit moment. Door zijn kritiek op de logica van de sjaria kwam hij in de jaren 1990 in conflict met conservatieve kringen in zijn geboorteland. In 2000 bekleedde Aboe Zaid de Cleveringa leerstoel aan de Universiteit Leiden. In 2004 aanvaardde hij de Ibn Rushd leerstoel voor humanisme en islam aan de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht. Hij is verder verbonden aan de Universiteit Leiden en het Wissenschaftskolleg in Berlijn. Hij is auteur van de boeken Vernieuwing in het islamtisch denken (1998) en Mijn leven met de islam (2002).
Leven en werk van Wu Han (1909-1969) - Wu Han - vrijdag 18 juni 2004
Wu Han was een vooraanstaande historicus en deskundige over de Ming-dynastie. Hij schreef de biografie Van bedelaar tot keizer over de stichter van de Ming-dynastie en het toneelstuk Het ontslag van Hai Rui. Bij het begin van de Culturele Revolutie werd hij hiervoor bekritiseerd en ter dood veroordeeld. De kritiek op Wu Han vormde het startsein voor een grote massacampagne onder de naam ‘Grote Proletarische Culturele Revolutie’. Dit leidde in 1966 tot gewelddadig optreden van de Rode Gardisten tegen de zogenaamde revisionisten.
Leven en werk van Ollie Harrington (1912-1995) - Ollie Harrington - vrijdag 25 juni 2004
Ollie Harrington was de zoon van een interraciaal huwelijk die opgroeide in de Bronx in New York. Hij was een talentvol cartoonist die de maatschappij op een satirische manier bekritiseerde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte hij als correspondent voor de Pittsburg Courier bij de bevrijding van Italië. Daar werd hij geconfronteerd met het racisme tegenover de zwarte soldaten. Hij werd het slachtoffer van de heksenjacht van de Amerikaanse politicus Joseph McCarthy tegen vermeende binnenlandse communisten. In 1952 vertrok hij naar Frankrijk waar hij via zijn alter-ego Bootsie het racisme in de wereld aankloeg.
Leven en werk van Jean Hatzfeld (°1949) - Jean Hatzfeld - vrijdag 19 decmeber 2008
Jean Hatzfeld werkte vanaf 1973 als oorlogsverslaggever voor het Franse dagblad Libération. Over de genocide in Rwanda publiceerde hij eerder Dans le nu de la vie (2000), bekroond met de Prix France Culture, en Seizoen van de machetes (2004), dat de Prix Femina Essai kreeg. Voor De strategie van de antilopes ontving hij de Prix Médicis. In dit huiveringwekkende maar tevens hoopgevende boek komen de overlevenden van de genocide in Rwanda aan het woord. Na vijftien jaar is een groot aantal daders uit de gevangenis ontslagen. Jean Hatzfeld voert indringende gesprekken met slachtoffers én daders.
Leven en werk van Robert Haveman (1910-1982) - Robert Haveman - vrijdag 16 januari 2004
Robert Haveman was een Oost-Duitse dissident. In 1933 werd hij lid van een anti-fascistische beweging. In 1943 werd hij door de nazi's ter dood veroordeeld, maar zijn executie werd verijdeld door het einde van de oorlog. Hij werd lid van de Oost-Duitse communistische partij en lid van de Volkskamer. Wegens zijn geschriften werd hij in 1964 uit de partij gestoten en ontslagen als hoogleraar scheikunde. Hij bekritiseerde de werkelijkheid van de socialistische staten vanuit marxistisch perspectief en stelde dat individuele vrijheid niet vervangen mocht worden door discipline. Tot zijn dood werd hij voortdurend door de politie bewaakt.
Leven en werk van Friedrich Hayek (1899-1992) - Friedrich Hayek - vrijdag 20 juni 2003
Friedrich August Hayek werd op 8 mei 1899 in Wenen geboren. Op jonge leeftijd zou hij zich al ontwikkelen tot een veelzijdig wetenschapper. Hij is bij het grote publiek bekend geworden als econoom en politiek-filosoof. Hayek is een groot voorstander van vrije concurrentie en blijft zich met kracht afzetten tegen degenen die de vrijemarkteconomie proberen te vervangen door een centraal geleide planeconomie.
Leven en werk van Ernest Hemingway (1899-1961) - Ernest Hemingway - vrijdag 03 juni 2005
De Amerikaanse schrijver Ernest Hemingway bracht een groot deel van zijn leven door in Europa. Tijdens de Eerste Wereldoorlog nam hij vrijwillig dienst bij de ambulancetroepen, eerst in Frankrijk, daarna in Italië. Van 1920 tot 1927 woonde hij in Parijs. Als oorlogscorrespondent maakte hij de Spaanse Burgeroorlog van nabij mee. Tot zijn belangrijkste werken behoren The sun also rises, A Farewell to Arms, To have and to have not, For whom the bell tolls en True at first light. Verschillende van zijn boeken waren verboden lectuur, zelfs in Nederland. In 1954 kreeg Hemingway, op het hoogtepunt van zijn roem, de Nobelprijs voor literatuur. Op 2 juli 1962 schoot hij zichzelf dood.
Leven en werk van Gustav Herling (1919-2000) - Gustav Herling - vrijdag 24 maart 2006
Gustav Herling was een jonge Poolse student die in de herfst van 1939 door de Sovjettroepen werd gearresteerd. In feite vocht hij tegen Hitler maar dat strookte toen niet met het pact tussen nazi-Duitsland en Stalin in 1939. Hij werd veroordeeld tot vijf jaar kamp waarvan hij er twee doorbracht in Jertsevo bij de Witte Zee. In 1951 verscheen zijn boek Een wereld apart, het verslag van Herlings ervaringen in de kampen van Stalin. Van 1955 tot zijn dood in 2000 woonde Herling in Italië. In de tientallen jaren van zijn leven die hij in Italië woonde, ontpopte Herling zich als een groot schrijver van historische verhalen en dagboeken.
Leven en werk van Lucienne Herman-Michielsens (1926-1995) - Lucienne Herman-Michielsens - vrijdag 11 april 2003
Lucienne Herman-Michielsens is een van de meest talentvolle vrouwen die de liberale beweging in België gekend heeft. Zij stond samen met het driemanschap Frans Grootjans, Herman Vanderpoorten en Willy De Clercq garant voor de liberale ideologie en doctrine in de jaren zeventig en tachtig. Daarbij steunde ze vooral op principes als verdraagzaamheid en sociale rechtvaardigheid. Zij verwierf haar plaats in de politieke geschiedenisboeken door haar strijd voor de emancipatie van de vrouw, de toelating van voorbehoedsmiddelen en de wettelijke voorziening rond abortus.
Leven en werk van Abel Herzberg (1893-1989) - Abel Herzberg - vrijdag 10 juni 2005
Abel Herzberg werd geboren in Amsterdam uit Russisch-joodse ouders. Hij studeerde rechten en werd actief zionist en voorzitter van de Nederlandse zionistenbond. Al heel vroeg waarschuwde hij voor het gevaar dat vanuit nazi-Duitsland dreigde. In 1943 werd hij gevangen genomen en gedeporteerd naar het concentratiekamp van Bergen-Belsen. Na zijn terugkeer in 1945 schreef hij zijn bekende boek Amor fati. Later publiceerde hij ook over de jodenvervolging, het proces Eichmann en romans zoals De memoires van koning Herodes, Drie rode rozen en Brieven aan mijn kleinzoon. Abel Herzberg werd bekroond met de Constantijn Huygensprijs 1964 en de P.C. Hooftprijs 1972.
Leven en werk van Raul Hilberg (1926-2007) - Raul Hilberg - vrijdag 23 november 2007
Raul Hilberg was een Amerikaanse historicus van Joods-Oostenrijkse komaf. Hij legde zich vooral toe op de geschiedenis van de Holocaust waarover hij het drieledige referentiewerk The Destruction of the European Jews schreef. Hij emigreerde in 1938 naar Cuba en later naar de Verenigde Staten. Hij vocht in 1945 als vrijwilliger in het Amerikaanse leger en maakte op die manier de bevrijding van het concentratiekamp van Dachau mee. In zijn werk ondersteunde Raul Hilberg de intentionalistische strekking, namelijk dat de Endlösung al vanaf het eerste moment deel uitmaakte van de plannen van de nazi’s.
Leven en werk van Etty Hillesum (1914-1943) - Etty Hillesum - vrijdag 16 maart 2007
Etty Hillesum (1914-1943) werd geboren in een joods-Nederlandse familie en kreeg bekendheid door de publicatie van haar dagboek, 38 jaar nadat zij in Auschwitz werd vermoord. In haar dagboek verwoordde ze haar persoonlijke, innerlijke ontwikkeling temidden van de turbulentie van de Tweede Wereldoorlog en de absurditeiten van de holocaust. Het boek is niet alleen een sterk persoonlijk document, maar geeft ook enig inzicht in de wijze waarop de anti-Joodse maatregelen en deportaties in die jaren op Joden zelf is overgekomen. Etty’s dagboeken werden uitgegeven onder de titel Het verstoorde leven - Dagboek van Etty Hillesum. Het dagboek begint op 9 maart 1941 en eindigt met het bericht van een vriend over haar deportatie naar Auschwitz op 6 september 1943.
Ayaan Hirsi Ali exclusief te gast bij Liberales en het LVV - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 26 februari 2010
Liberales en het LVV organiseren op donderdag 18 maart om 20 uur een exclusieve gespreksavond met de Nederlandse feministe en schrijfster Ayaan Hirsi Ali over haar nieuw boek 'Nomade'. Ayaan Hirsi Ali zal geïnterviewd worden door Liberales-kernlid Dirk Verhofstadt. Nadien zal ze vragen uit het publiek beantwoorden en haar boek signeren. Deze activiteit grijpt plaats in Brussel. Meer informatie over de juiste locatie en de inschrijvingsvoorwaarden volgt binnenkort. Hou deze datum alvast vrij.
Leven en werk van Thomas Hobbes (1588-1679) - Thomas Hobbes - vrijdag 21 februari 2003
Thomas Hobbes was een Engels filosoof die als één van de eersten zeer sterk beïnvloed werd door de nieuwe natuurwetenschappelijke inzichten. Hij bracht waarschijnlijk de meest complete filosofie van het materialisme in de 17e eeuw. Hij verwierp het Cartesiaans dualisme en gelooft in de sterfelijkheid van de ziel. Hij verwerpt de vrije wil en stelt determinisme in de plaats. Hij geldt als een belangrijk denker over staat, politiek en maatschappij. Hobbes kan gezien worden als de intellectuele vader van de moderne dictatuur.
Leven en werk van Bohumil Hrabal (1914-1997) - Bohumil Hrabal - vrijdag 21 mei 2004
Bohumil Hrabal was een Tsjechische schrijver die tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte als dwangarbeider bij de spoorwegen. Nadat hij in 1968 de invasie van de Warschautroepen in zijn land had veroordeeld, kreeg hij een schrijfverbod opgelegd. In 1975 tekende hij een loyaliteitsverklaring en mocht zijn werk onder strenge censuur weer verschijnen. Regelmatige thema’s in zijn werk zijn de oorlog en de communistische dictatuur. Toch bleef hij steeds geloven in de schoonheid van het leven. Enkele van zijn betere werken zijn Zwaarbewaakte treinen, Gekortwiekt en Verpletterende Schoonheid.
Leven en werk van Peter Huchel (1903-1981) - Peter Huchel - vrijdag 23 januari 2004
Peter Huchel was een Duitse dichter. Na de Tweede Wereldoorlog werd hij hoofdredacteur van het literaire tijdschrift Sinn und Form. Het bleek echter al snel dat de leiders van de kersverse Duitse heilstaat niet zo gecharmeerd waren van Huchels dialectische aanpak en in 1953 zag het ernaar uit dat hij zijn tijdschrift kwijt zou raken aan een gezagsgetrouwer hoofdredacteur. In 1962 moest hij ontslag nemen omdat hij zich niet hield aan officiële richtlijnen van de partij. Hij kon in 1972 vertrekken naar West-Duitsland.
Leven en werk van David Hume (1711-1776) - David Hume - vrijdag 05 februari 2010
David Hume werd geboren in Edinburgh op 26 april 1711. Hume was gezien de traditie in zijn familie voorbestemd advocaat, rechter of staatsman te worden. Zijn rechtenstudie was evident maar Hume verkiest oude werken van grote literaire schrijvers en de relatief recente boeken door Hutcheson, Newton en Locke boven zijn juridische studieboeken. Hij bezweek al jong voor wat hij later zou beschrijven als "my love of litery frame, my ruling passion". Zijn belangrijkste filosofische werk, de Treatise of Human Nature, schreef hij rond zijn vijfentwintigste. Hij stierf op 25 augustus 1776.
Leven en werk van Hauwa Ibrahim (°1968) - Hauwa Ibrahim - vrijdag 25 november 2005
Het Europees Parlement heeft de prestigieuze Sacharovprijs voor de Vrijheid van Meningsuiting van 2005 toegekend aan de Nigeriaanse advocate Hauwa Ibrahim. Zij is de enige advocaat in haar land die zich tegen de Sharia (islamitisch recht) verzet. Als vrouw heeft ze echter niet het recht in islamitische rechtbanken te verschijnen. Haar collega’s moeten het woord voor haar voeren. Als moslima wordt ze ervan beschuldigd haar geloof te verraden. Hauwa Ibraham kreeg wereldwijde bekendheid door haar verdediging van Amina Lawal die de doodstraf door steniging kreeg omdat ze overspel had gepleegd. Die straf werd door de inzet van Ibrahim uiteindelijk kwijtgescholden.
Leven en werk van Paul-Emile Janson (1872-1944) - Paul-Emile Janson - vrijdag 29 november 2002
Paul Janson werd geboren te Brussel op 30 mei 1872. Hij was advocaat van beroep en zetelde van 1914 tot 1935 als volksvertegenwoordiger in het Parlement. Van 1935 tot 1936 was hij senator. Als minister bekleedde hij verschillende functies. Eerste minister was hij van 1937 tot 1938. Het ging om een moeilijk tot stand gekomen regering in een politiek onstabiele periode, die nog verergerde door de groeiende internationale spanningen. De regering richtte een Nederlandse en een Franse cultuurraad op en diende een wetsontwerp in betreffende het taalgebruik in het leger. Paul Janson werd Minister van Staat in 1931 en stierf tijdens Wereldoorlog II in het concentratiekamp van Buchenwald in 1944.
Leven en werk van Paul Janson (1840-1913) - Paul Janson - vrijdag 18 april 2003
Paul Janson werd geboren te Herstal op 11 april 1841 als zoon van Pauline Dery en Emile Janson, een jeugdvriend van Charles Rogier. Hij studeerde rechten aan de Université Libre de Bruxelles en vervoegde in 1862 de Brusselse balie. Na een flirt met de vroeg-socialisten van César De Paepe - voor wie hij in 1861 een aantal bijdragen schreef in La Tribune du Peuple - werd hij in 1863 partijpolitiek actief. Bij de parlementsverkiezingen van dat jaar sloten de gematigd progressieven van de Association libérale de Bruxelles een kiescompromis met de doctrinairen, wat Janson er samen met een aantal jonge collega-advocaten toe bracht de Meeting libéral op te richten die zich achter het ideeëngoed van het radicaal liberalisme schaarde.
Leven en werk van Elfriede Jelinek (1946) - Elfriede Jelinek - vrijdag 02 decmeber 2005
De Oostenrijkse schrijfster Elfriede Jelinek debuteerde op 21-jarige leeftijd met de poëziebundel Lisa’s Schatten en werd beroemd met romans als Die Liebhaberinnen (1975), Die Ausgesperrten (1980) en de autobiografische roman roman Die Klavierspielerin (1983, vertaald in het Nederlands als De Pianiste), die in 2001 verfilmd werd door Michael Haneke. Haar werk bevat felle kritiek op Oostenrijk waain gehoorzaamheid als voornaamste deugd telt. Voor haar is het een door en door autoritaire staat die elke vorm van eigenwijsheid bestraft. In 2004 ontving ze de Nobelprijs voor Literatuur.
Leven en werk van Boris Jeltsin (1931-2007) - Boris Jeltsin - vrijdag 18 mei 2007
Boris Jeltsin was de eerste democratisch verkozen president van Rusland. In maart 1989 werd Boris Jeltsin verkozen in het Congres van Volksafgevaardigden, en twee maanden later 1989 tot lid van de Opperste Sovjet. Hij bekritiseerde fel het beleid van Michael Gorbatsjov en slaagde erin de laatste secretaris generaal van de communistische partij tot aftreden te bewegen. In juni 1991 werd hij met 57,3 % van de stemmen de eerste direct verkozen president van de Russische Federatie. Hij begon met wisselend succes de vrijemarkteconomie in te voeren en normaliseerde de betrekkingen met het Westen. Eind 1999 trad hij af en maakte hij de weg vrij voor de huidige president Poetin.
Leven en werk van Mohamed Kacimi-El Hassani (°1955) - Mohamed Kacimi-El Hassani - vrijdag 06 maart 2009
De kracht van de Islam is volgens Kacimi dat het mensen leert niet te wanhopen over het leven omdat het kan worden genegeerd. Omdat het leven voor die Islam, als het er op aan komt, van geen tel is. ‘De hele wereld is een lachwekkende ouverture op wat eeuwig gaat komen. Om deze reden gooien miljoenen moslims zich in die lachwekkende eeuwigheid en laten ze een werkelijke wereld achter zich, alsof het om een vuil kledingstuk gaat.’ Kacimi noemt het kortweg een schizofrene houding. Alle ongelukken zijn de schuld van de anderen. En hij schrijft: ‘Laten wij niet wijken voor de godsdienstige dictatuur die meisjes oplegt de hoofddoek te dragen.’ Tekst door Ronald Commers.
Leven en werk van Edward Kennedy (1932-2009) - Edward Kennedy - vrijdag 16 oktober 2009
Edward Kennedy bouwde een indrukwekkende carrière uit in de Amerikaanse Senaat, waar hij veel wetten liet goedkeuren die zijn naam dragen. In 2002 stemde hij als één van de weinigen tegen de Irak-oorlog. Hij was een man die zich kon verplaatsen in de geest van Joe Sixpack, en zo vele Amerikaanse harten wist te winnen. Als senator heeft Kennedy meer dan wie ook zijn stempel gedrukt heeft op de Amerikaanse politiek van de voorbije decennia. Hij steunde de kandidatuur van Barack Obama voor het presidentsschap omwille van zijn voorstellen om de gezondheidszorg betaalbaar te maken voor de minderbedeelden. Tekst van Preben Verberkt.
Leven en werk van John Kenneth Galbraith (1908-2006) - John Kenneth Galbraith - vrijdag 05 mei 2006
Alhoewel John Kenneth Galbraith nooit de Nobelprijs won, wordt hij beschouwd als een van de meest invloedrijke economen van de twintigste eeuw. Hij studeerde af tijdens de Grote Depressie in de jaren dertig en volgde de ideeën van John Maynard Keynes. Hij pleitte voor een actieve staat om sociale problemen op te lossen. In zijn meest bekende werk The Affluent Society wees hij op het gevaar van toenemende inkomensongelijkheid en pleitte voor een oorlog tegen armoede. Galbraith was adviseur van Roosevelt en Clinton en werd beschouwd als een van de eerste postmaterialisten. In 1992 schreef hij: “Er is geen hoop voor liberalen als zij alleen maar proberen conservatieven te imiteren”.
Leven en werk van Alexander Kluge (°1932) - Alexander Kluge - vrijdag 31 maart 2006
De Duitse schrijver en filmmaker Alexander Kluge werd geboren in 1932 in Haberstadt. Hij heeft zowel romans, verhalenbundels, essays, films en televisieprogramma's op zijn naam geschreven en won in 2003 de belangrijkste literatuurprijs van Duitsland, de Georg-Büchnerprijs. In zijn laatste boek 'Die Lücke, die der Teufel Lässt' beschrijft hij in 500 verhalen en op bijna duizend baldzijden, tal van wereldgebeurtenissen zoals de Holocaust, Tsjernobyl, 11 September, de oorlog in Irak, enzovoort.
Leven en werk van André Klukhuhn (°1940) - André Klukhuhn - vrijdag 04 mei 2007
André Klukhuhn is een Nederlandse wetenschapper. In 2003 publiceerde hij De geschiedenis van het denken, waarin hij een overzicht geeft van de pogingen die de mens in de loop van de geschiedenis heeft ondernomen om greep te krijgen op zijn omgeving. Talloze aspecten komen aan de orde: van de cultuur in de Griekse, Romeinse en Arabische Oudheid tot aan de moraal van de medische wetenschap; van de ontdekking van de wiskunde tot aan kunstmatige intelligentie; van het fin de siècle tot aan het fin de millénaire. De honderden citaten waarmee Klukhuhn zijn boek lardeert, demonstreren niet alleen zijn grote eruditie maar tonen ook aan hoe tijdloos het denken over goed en kwaad is.
Leven en werk van Arthur Koestler (1905-1983) - Arthur Koestler - vrijdag 12 januari 2007
Arthur Koestler is een Hongaarse journalist van joodse afkomst die lid werd van de Duitse Communistische Partij en als verslaggever actief was in de Sovjet-Unie. Daar raakte hij ontgoocheld in het communistische systeem. Uiteindelijk vestigde hij zich in 1940 in Engeland en publiceerde het ophefmakende boek Darkness at Noon. Het boek opende de ogen in de wereld voor de nachtmerrie waarin het land van de Oktoberrevolutie onder Stalin was beland. In de figuur van Roebasjow, een voormalig lid van het Centraal Comité van de Partij en Volkscommissariseen volkscommissaris, die zelf eerst talloze mensen de dood injoeg, en door vroegere medestrijders verhoord en uiteindelijk veroordeeld wordt, worden de Russische zuiverings- acties in de dertiger jaren beschreven. Dit boek zorgde voor heel wat verwarring bij westerse intellectuelen die sympathiseerden met het marxisme.
Leven en werk van Leszek Kolakowski (1927-2009) - Leszek Kolakowski - vrijdag 02 oktober 2009
Kolakowski was een moedig denker die zich kantte tegen elke dogmatische waarheidsclaim, maar ook elk al te vrijblijvend waarheidsrelativisme verafschuwde. Hij beantwoordde vele filosofische vragen met een oprecht ‘nie wiadomo’: dat is niet geweten. Dit niet-weten en deze filosofische vragen moeten daardoor echter niet uit de weg gegaan, maar net opgezocht worden. Wittgenstein op zijn kop en daarin onderscheidt zich de moedige denker bij uitstek: zelfs voorbij de grenzen van het kenvermogen op zoek te gaan naar antwoorden en de onophoudelijke twijfel die daarmee gepaard gaat, dragen als een verworvenheid. Tekst door Alicja A. Gescinska.
Leven en werk van Hanna Krall (°1933) - Hanna Krall - vrijdag 14 oktober 2005
De Poolse schrijfster Hanna Krall overleefde de holocaust en is een van de circa 5000 joden die nu nog in Polen wonen. Ze werd in 1937 in Warschau geboren en tijdens de Duitse bezetting als zevenjarig meisje met haar moeder door nazi’s uit hun woning in Lublin verdreven. Na de middelbare school in Otwock studeerde ze journalistiek aan de universiteit in Warschau. Ze schreef ondermeer het boek Dansen op andermans bruiloft. In 2000 ontving ze de prestigieuse literaire Prijs voor een Europese Verstandhouding. Regelmatig drukt ze haar verbazing uit over het huidige Europa, waar de oude demonen van nationalisme en racisme opnieuw de kop opsteken.
Leven en werk van Paul Krugman (°1953) - Paul Krugman - vrijdag 17 oktober 2008
Deze week ontving de Amerikaanse econoom en publicist Paul Krugman de Nobelprijs voor Economie. Hij studeerde aan de Yale-universiteit en is sinds 2000 hoogleraar economie en internationale betrekkingen aan de Universiteit van Princeton. Sinds enkele maanden is hij ook verbonden aan de London School of Economics. Hij staat gekend als een neo-Keynesiaan die voorspelde dat de vastgoedprijzen dramatisch zouden dalen. In zijn laatste boek The conscience of a liberal betoonde Krugman zich een criticus van de regering-Bush. Hij riep op tot een terugkeer naar de ‘New Deal’ om zo democratie en welvaart te waarborgen.
Leven en werk van Jaap Kruithof (1929-2009) - Jaap Kruithof - vrijdag 27 februari 2009
Op 25 februari 2009 is Prof. em. dr. Jaap Kruithof op negenenzeventigjarige leeftijd overleden. Volgens professor Rik Pinxten, voorzitter van de Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging, is hiermee een pionier van het vrijzinnig humanisme heengegaan. Kruithof onderwierp het humanistisch gedachtegoed aan vlijmscherpe kritiek, wanneer hij dat noodzakelijk achtte. Hij verweet een bepaald soort humanisme zijn antropocentrisme, kritiek die hij publiceerde in zijn boek De mens aan de grens. Binnen georganiseerde humanistische kringen wekte zijn pleidooi voor een ecocologische dimensie binnen het humanisme een levendige belangstelling en lokte dat ook discussie uit.
Leven en werk van Erich Kästner (1899-1974) - Erich Kästner - vrijdag 24 februari 2006
De Duitse auteur Erich Kästner werd in 1899 geboren in Dresden. Met zijn eerste publicaties had hij heel wat succes. In 1931 publiceerde hij Fabian. Die Geschichte eines Moralisten dat door de nazi’s werd beschouwd als een decadent boek. Op 10 mei 1933 werden op de Opernplatz in Berlijn en in tal van andere steden boeken openbaar verbrand omdat ze volgens de nazi’s ingingen tegen de Duitse geest. Erich Kästner was de enige schrijver die getuige was van de verbranding van zijn eigen boeken. Hij werd tweemaal gearresteerd maar weer vrijgelaten. Hij wordt beschouwd als een exponent van de Innere Emigration, de ballingschap in eigen land.
Leven en werk van Gotthold Lessing (1729-1781) - Gotthold Lessing - vrijdag 13 juni 2003
Gotthold Ephraim Lessing werd op 22 januari 1729 in Kamenz (Saksen) geboren als zoon van een predikant. Het predikantenmilieu was een belangrijk bron voor de opkomende burgerlijke intelligentsia in protestantse landen. Hij studeerde theologie. Journalistiek en toneel boeiden hem echter meer en daarin ging hij dan ook aan de slag. In Die Erziehung des Mensengeschlechts uit 1780 legde hij zijn ideeën over godsdienst en rationalisme neer. Lessings pleidooi voor tolerantie, universalisme en redelijkheid had nog een lange weg te gaan voor het werkelijkheid werd.
Leven en werk van Doris Lessing (°1919) - Doris Lessing - vrijdag 12 oktober 2007
De Nobelprijs voor Literatuur 2007 werd gisteren toegekend aan de Britse schrijfster Doris Lessing. De jury De jury wil hiermee hulde brengen aan ‘die heldendichteres van de vrouwelijke ervaring, die met scepsis, vuur en visionaire kracht een verdeelde beschaving onder de microscoop heeft gelegd’. Doris Lessing schreef hoofdzakelijk verhalen en romans. Ze brak in 1962 door met haar boek The golden notebook die heel wat feministen inspireerde. Lessing is politiek en maatschappelijk geëngageerd. In 1988 publiceerde ze haar reisverslag De wind waait onze woorden weg over het Afghaanse verzet waarbij ze vluchtelingenkampen in Pakistan bezocht. Ze stelde toen reeds het oprukkende fundamentalisme vast en beschreef het droevige lot van de Afghaanse vrouwen.
Leven en werk van Primo Levi (1919-1987) - Primo Levi - vrijdag 14 maart 2003
Primo Levi werd geboren in 1919 in Turijn. Hij was chemicus van opleiding. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij gearresteerd als lid van de Anti-Fascistische weerstand en gedeporteerd naar Auschwitz in 1944. Hij schreef over de jaren in het 'dodenkamp' het boek Is dit een mens. Levi dacht na en onderzocht hoe mensen zich gaan gedragen onder extreme onderdrukking, die hij beschrijft als de bodem van het menselijk bestaan. Levi is overleden in 1987.
Leven en werk van Hippolyte Lippens (1847-1906) - Hippolyte Lippens -
Volgens Pierre Kluyskens was Hippolyte Lippens ontegensprekelijk een van de meeste capabele en verstandige burgemeesters die Gent ooit heeft gekend. Ondanks zijn gematigd-progressief imago was hij echter niet zo populair als zijn voorgangers. Hij was een autoritair en gesloten figuur die koppig een eigen koers voerde, desnoods tegen de stroom in. Zijn heftig antiklerikalisme maakte een compromis met de katholieke partij zo goed als onmogelijk en vervreemdde een deel van de gelovige liberalen van de partij.
Leven en werk van John Locke (1632-1704) - John Locke - vrijdag 09 mei 2003
John Locke (1632-1704) is de filosoof van de vrijheidsrechten en van de rechtstaat. Voor hem berust de staat op een overeenkomst die tot doel heeft de oorspronkelijke rechten van de mensen op leven, vrijheid en eigendom te waarborgen. Overschrijdt de staat de grenzen van deze opdracht, dan verliest hij zijn gezag en zijn de burgers gerechtigd zich een regering aan te schaffen die beter aan haar doel beantwoordt. Het overheidshandelen dient gelegitimeerd te zijn door algemeen geformuleerde wetten.
Leven en werk van Marcel Louette (1907-1978) - Marcel Louette - vrijdag 12 november 2004
Marcel Louette was een onderwijzer van liberale signatuur en reserveluitenant in het Belgische leger. In de zomer van 1940 richtte hij de Geuzengroep op, een verzetsgroep tegen de Duitse bezetters. Die groep verspreidde anti-Duitse informatie via het sluikblad Steeds Verenigd/Unis Toujours. Twee jaar later veranderde Louette de naam in Witte Brigade met afdelingen in gans het land. De verzetsgroep hielp ook joden onderduiken en pleegde ook steeds meer sabotagedaden zoals het vernietigen van signalisaties en het dynamiteren van bruggen en spoorwegen. In mei 1944 werd Louette door de Duitsers opgepakt, zwaar mishandeld in Breendonk en afgevoerd naar het concentratiekamp van Sachsenhausen. Hij overleefde de kampen en stierf in 1978.
Leven en werk van Claude Lévi-Strauss (1908-2009) - Claude Lévi-Strauss - vrijdag 13 november 2009
Op 31 oktober 2009 stierf de Frans-joodse etnoloog Claude Lévi-Strauss, een van de grootste denkers van de twintigste eeuw. Hij was de grondlegger van de structurele antropologie. Zijn conclusie was dat de hoofdoorzaak van menselijk gedrag ligt in de structuur. Hij stelde dat culturele verschijnselen in een grotendeels onbewust proces door mensen ontwikkelde communicatiesystemen zijn. Het leidde tot zijn controversiële stelling dat culturen gelijkwaardig zijn. Als humanist keerde hij zich tegen elke vorm van westers superioriteitsdenken en tegen de toenemende culturele uniformiteit. In 1973 ontving hij de Erasmusprijs. Hij was lid van de Académie Française.
Leven en werk van Niccolo Machiavelli (1469 - 1527) - Niccolo Machiavelli - vrijdag 02 mei 2003
Niccolo Machiavelli werd geboren op 3 mei 1469 in Firenze (Italië). Deze Florentijn is een van de bekendste historische figuren wat betreft het politieke denken. Machiavelli kwam uit een oude en welgestelde burgerlijke familie. Zijn vader, die jurist en financieel expert was, en zijn moeder, die eveneens uit een oude Florentijnse familie afkomstig was, gaven hem een voortreffelijke opvoeding. De jonge Machiavelli studeerde rechten. Het was het tijdperk van Lorenzo de Medici (1449 - 1492), bijgenaamd 'Magnifico'. Machiavelli werd beroemd door zijn werken Il Principe en zijn Discorsi.
Leven en werk van Vladimir Maksimov (1932-1995) - Vladimir Maksimov -
Vladimir Maksimov was een Sovjet-Russische autodidactische auteur. In 1954 publiceerde hij zijn eerste gedichten maar die werden omwille van ideologische redenen vernietigd. Ook zijn romans De zeven dagen van de schepping en In Quarantaine verschenen zonder toestemming van de overheid in de ondergrondse pers. Die werken bevatten kritiek op Stalin en het Sovjet-systeem. Hij werd uit de schrijversbond gestoten maar kon nadien naar Frankrijk emigreren. Samen met Brodsky en Saharov lanceerde hij in Parijs het politieke tijdschrift Continent. Dit magazine was jarenlang een van de meest invloedrijke publicaties tegen de communistische ideologie.
Leven en werk van Osip Mandelstam (1891-1938) - Osip Mandelstam -
Osip Mandelstam wordt beschouwd als de belangrijkste Russische dichter van de 20ste eeuw. In zijn essay Het humanisme en de huidige tijd wees hij op het gevaar dat oude humanistische waarden verloren dreigden te gaan in de nieuwe Sovjet-staat. Na publicatie van zijn bundel Tristia kwam hij in conflict met de machthebbers. Hij weigerde zich te plooien naar de richtlijnen van de overheid. In 1934 schreef hij een hekeldicht op Stalin en werd prompt verbannen naar de provinciestad Voronezj. Drie jaar later mocht hij terugkeren naar Moskou maar werd opnieuw opgepakt. Hij stierf uiteindelijk in 1938 in een Siberisch doorgangskamp.
Irshad Manji bij Liberales - Irshad Manji - vrijdag 09 februari 2007
Irshad Manji roept moslims en niet-moslims op om te reageren tegen de conservatieve en enggeestige interpretaties van de fundamentalisten. Het valt hierbij op dat zij een zeer pragmatisch discours hanteert: ze probeert de beste strategie te zoeken om gematigde moslims en niet-moslims te overtuigen om ‘uit de kast te komen’ en op te komen voor een beschaafde islam. Daarbij maakt ze gebruik van het authentieke concept ijtihad, kritisch denken, en geeft ze praktische argumenten die men kan gebruiken in discussies om potentiële medestanders proberen te overtuigen. Andreas Tirez maakte een verslag van de gespreksavond.
Herman Matthijs bij Liberales - Herman Matthijs - vrijdag 03 oktober 2008
Op donderdag 18 september 2008 opende Liberales het nieuwe werkjaar met het actuele thema overheidsefficiëntie. Het is de overtuiging van Liberales dat dit onderwerp hoog op de politieke agenda moet staan. Het toeval wou dat bewuste week het thema overheidsefficiëntie veel persaandacht genoot. De aankomende economische recessie, de toenemende overheidsuitgaven en het stijgend aantal ambtenaren zijn daar niet vreemd aan. Liberales kon rekenen op de academische invalshoek van Professor Matthijs, gespecialiseerd in overheidsadministratie en openbare financiën.
Leven en werk van Albert Mechelynck (1854-1925) - Albert Mechelynck (1854-1925) -
Met Willy De Clercq en Guy Verhofstadt heeft Gent prominente partijvoorzitters geleverd. Willy De Clercq was de eerste voorzitter van de Vlaamse PVV en Guy Verhofstadt lag aan de basis van de VLD. Maar Gent heeft tachtig jaar geleden ook de eerste voorzitter van de Liberale Partij geleverd. Albert Mechelynck wordt bestempeld als de grote architect achter de eengemaakte Liberale Partij, waarvan hij in 1920 de eerste voorzitter werd. Onder zijn impuls werden in de Belgische steden honderden nieuwe wijkgebonden liberale kringen opgericht, die meer dan ooit gericht waren op het directe contact met de gewone man.
Leven en werk van Henk Meert (1963-2006) - Henk Meert - vrijdag 10 oktober 2008
Op 20 oktober 2006 overleed de geëngageerde en alom gewaardeerde sociaalgeograaf Henk Meert op 43-jarige leeftijd. Hij was ondermeer hoofddocent aan het Instituut voor Sociale en Economische Geografie van de KULeuven en voorzitter van Opbouwwerk Pajottenland. Henk's strijd voor rechtvaardigheid heeft sporen nagelaten in zijn wetenschappelijk werk. Hij legde de vinger op de wonde van de slechte en onbetaalbare huisvesting en op de wonde van de armoede in de stad en op het platteland. Enkele collega's van Henk Meert hebben een bloemlezing van zijn werk samengesteld onder de titel <I>Mens, maatschappij en ruimte</I>.
Leven en werk van Laurent Merchiers (1904-1986) - Laurent Merchiers - vrijdag 10 maart 2006
Laurent Merchiers werd geboren op 9 juni 1904 in Zottegem, waar hij lid werd van de Liberale Jonge Wacht en een verdienstelijk saxofonist was in de lokale liberale harmonie. Na lagere school te hebben gelopen in zijn geboortestad, volgde hij humaniorastudies aan het Gentse atheneum. In 1953 werd hij burgemeester van Gent. Bij de vorming van de regering Eyskens had de Liberale Partij Merchiers, die van 1955 tot 1958 volksvertegenwoordiger was geweest en sinds 1958 in de senaat zetelde, naar voor geschoven als kandidaat-minister en op 6 november 1958 kreeg hij het departement Justitie toegewezen.
Leven en werk van Vsevelod Meyerhold (1874-1940) - Vsevelod Meyerhold - vrijdag 02 april 2004
Vsevelod Meyerhold was een Russisch theaterdirecteur en regisseur. Hij organiseerde diverse massaspektakels met duizenden deelnemers. In de loop der jaren zette hij zich af tegen het socialistisch realisme dat door de overheid werd opgelegd. Hij werd ervan beschuldigd niet in staat te zijn de realisaties van het Sovjet-proletariaat in beeld te brengen. In 1939 werd hij gearresteerd. Hij stierf in een Siberisch concentratiekamp. Uit recente documenten blijkt dat eerste minister Mikhailovich Molotov zijn executie beval.
Leven en werk van Hanny Michaelis (1922-2007) - Hanny Michaelis - vrijdag 15 juni 2007
De joodse dichteres Hanny Michaelis, die een tijdlang getrouwd was met Gerard Reve, is op 84-jarige leeftijd in Amsterdam overleden. Haar ouders werden gedporteerd naar het uitroeïngskamp van Sobibor en keerden niet terug. Zijzelf dook als joods weeskind onder en overleefde de oorlog. Tussen 1949 en 1971 publiceerde Michaelis zes gedichtenbundels: Klein voorspel (1949), Water uit de rots (1957), Tegen de wind in (1962), Onvoorzien (1966, Jan Campertprijs), De rots van Gibraltar (1969) en Wegdraven naar een nieuw Utopia (1971). In 2002 publiceerde ze nog haar jeugdherinneringen in Verst verleden.
Leven en werk van Adam Michnik (°1946) - Adam Michnik - vrijdag 30 maart 2007
Adam Michnik sloot zich in 1961 aan sloot hij zich aan bij een verboden non-conformistische groep en vanaf die tijd behoorde hij tot de critici van het communistisch regime in Polen. In de jaren '80 werd hij adviseur van de vrije vakbond 'Solidariteit'. Omwille van zijn activisme zat hij verschillende jaren gevangen. Na de invoering van de democratie richtte hij de alom gewaardeerde krant Gazeta Wyborcza op. Hij geldt ook als belangrijk theoreticus van het functioneren van de democratie, die volgens hem gebaseerd moet zijn op het verwerpen van censuur en een belangrijke rol voor mensenrechteneducatie in alle geledingen van de samenleving. Hij kreeg in 2001 de Erasmusprijs.
Leven en werk van Arthur Miller (1915-2005) - Arthur Miller - vrijdag 22 april 2005
De Amerikaanse schrijver en scenarist Arthur Miller werd beroemd door zijn sociaal bewogen toneelstukken, waarin de angst van het individu voor de moderne massale samenleving centraal thema is. Hiertoe behoren 'Death of a salesman' (1949), 'The crucible' (1953), 'A view from the bridge' (1955), 'The misfits' (1961; filmscenario), 'After the fall' (1964), 'Incident at Vichy' (1965) en 'The price'(1968). Zijn meest bekende stuk, ‘Death of a Salesman’ staat symbool voor de kritiek van Miller op de 'American Dream'. In de jaren vijftig werd hij het slachtoffer van de Amerikaanse politicus Joseph McCarthy en zijn hetze tegen vermeende binnenlandse communisten. Tot het einde van zijn leven vocht hij tegen de inperking van de vrijheid en bekritiseerde hij Broadway dat volgend hem in handen van de commercie zat.
Nobelprijs voor literatuur 2009 naar Herta Müller - Herta Müller - vrijdag 09 oktober 2009
De Nobelprijs voor literatuur werd dit jaar toegekend aan Herta Müller. Zij werd als lid van een Duitse minderheid in 1953 geboren in Roemenië. Ze debuteerde in 1982 met Niederungen die in een gecensureerde versie verschenen. Ze week uit naar Duitsland waar ze tal van werken schreef over het terreurbewind van Ceauºescu. In 1994 publiceerde ze haar autobiografische roman Herztier over studenten die zich verzetten tegen de Roemeense geheime dienst. Müllers laatste roman Atemschaukel gaat over de deportatie van Duitstalige Roemenen na de Tweede Wereldoorlog naar de toenmalige Sovjet-Unie.
Leven en werk van Susan Neiman (°1955) - Susan Neiman - vrijdag 27 november 2009
De Amerikaans-joodse Susan Neiman studeerde filosofie aan Harvard University en aan de Freie Universität in Berlijn. Ze was jarenlang hoogleraar filosofie aan Yale en de universiteit van Tel Aviv. Momenteel is ze directeur van het studiecentrum Einstein Forum in Potsdam. Susan Neiman kan samen met Martha Nussbaum beschouwd worden als een van de meest invloedrijke filosofen van onze tijd. In 2004 kreeg ze internationale erkenning met haar boek Het kwaad denken. Een andere geschiedenis van de filosofie. In 2008 verscheen haar boek Morele helderheid. Goed en kwaad in de 21ste eeuw waarin ze teruggrijpt naar het Verlichtingsdenken van de 18de eeuw.
Leven en werk van Irene Nemirovsky (1903-1942) - Irene Nemirovsky - vrijdag 17 juni 2005
De joods Franse schrijfster Irène Némirovsky werd geboren in Kiev in 1903. In 1929 stuurde ze haar eerste manuscript, David Golder, naar de Franse uitgever Bernard Grasset stuurde. De roman oogstte meteen een enorm succes. Haar literaire carrière werd echter bruut afgebroken door de inval van de nazi's in Frankrijk. Toen ze in 1942 als statenloze joodse werd weggevoerd, lukte het Irène nog net een koffertje met het manuscript van Storm in juni aan haar dertienjarige dochter Denise te geven. Irène Némirovsky werd vermoord in Auschwitz. Denise besloot op haar 74ste dat Storm gepubliceerd mocht worden.
Leven en werk van Katoucha Niane (°1960) - Katoucha Niane -
Katoucha Naime was een van de eerste zwarte topmannequins in de jaren tachtig. Toen ze negen jaar oud was werd ze onverdoofd besneden door haar tante. Nu bindt ze de strijd tegen de besnijdenis aan met haar organisatie KPLCE (Katoucha pour la lutte contre l’excision). Zo trekt ze in Senegal in de dorpen rond met de bedoeling de vrouwen te ontraden verder te gaan met de barbaarse praktijken van de genitale verminkingen. Wereldwijd zouden 130 miljoen vrouwen hiervan slachtoffer zijn, jaarlijks zes miljoen in Afrika, of omgerekend vier besnijdenissen per minuut. In Frankrijk zouden nog elk jaar, 30.000 genitale verminkingen plaats vinden. Over haar ervaringen schreef ze het boek Dans ma chair.
Leven en werk van Katoucha Niane (°1960) - Katoucha Niane - maandag 05 november 2007
Katoucha Naime was een van de eerste zwarte topmannequins in de jaren tachtig. Toen ze negen jaar oud was werd ze onverdoofd besneden door haar tante. Nu bindt ze de strijd tegen de besnijdenis aan met haar organisatie KPLCE (Katoucha pour la lutte contre l’excision). Zo trekt ze in Senegal in de dorpen rond met de bedoeling de vrouwen te ontraden verder te gaan met de barbaarse praktijken van de genitale verminkingen. Wereldwijd zouden 130 miljoen vrouwen hiervan slachtoffer zijn, jaarlijks zes miljoen in Afrika, of omgerekend vier besnijdenissen per minuut. In Frankrijk zouden nog elk jaar, 30.000 genitale verminkingen plaats vinden. Over haar ervaringen schreef ze het boek Dans ma chair.
Leven en werk van Friedrich Nietzsche (1844-1900) - Friedrich Nietzsche - vrijdag 15 oktober 2004
Nietzsches boeken gaan niet over een of over enkele onderwerpen, maar ze gaan over ongeveer alles. En ze geven van al die onderwerpen geen volledige bespreking, maar slechts een scherpe observatie, of een verrassende kijk, puntig en vaak raadselachtig geformuleerd. Dat maakt het lezen ervan tot een bijzondere opgave. Nietzsche dwingt zijn lezer bijna tot opvolging van zijn eis: zijn boeken kunnen alleen maar langzaam gelezen worden, met ruimte voor eigen bijgedachten, met oog voor betekenisvolle associaties, met tijd voor herlezing en herdenking. Een portret van het leven en werk van Friedrich Nietzsche door Paul van Tongeren.
Leven en werk van Robert Nozick (1938-2002) - Robert Nozick - vrijdag 17 januari 2003
Robert Nozick was de denker die het klassieke liberalisme met het economische liberalisme verbond. In zijn hoofdwerk, Anarchy, state and utopia (1974) brengt hij een radicale vorm van liberalisme naar voren: 'Individuen hebben rechten waar niets of niemand inbreuk op mag maken'. Nozick was een vertegenwoordiger van het libertarisme, de stroming die de individuele keuzevrijheid centraal stelt, en de staat wil afschaffen. Deze ideeën heeft hij goed beschreven in zijn hoofdwerk Anarchy, state and utopia.
Leven en werk van Martha Nussbaum (°1947) - Martha Nussbaum - vrijdag 09 decmeber 2005
Martha Nussbaum studeerde aan de universiteiten van New York en Harvard. Van 1975 tot 1983 was ze docent in Harvard. Vanaf 1984 werd ze hoogleraar wijsbegeerte, klassieke literatuur en vergelijkende literatuur aan de Brown University. Vanaf 1995 bekleedt ze de Ernst Freud Leestoel in ‘Recht en Ethiek’ aan de University of Chicago. Ze schreef talrijke boeken en essays, waarbij ze ondermeer voortbouwt op The Theory of Justice van John Rawls en het werk van Amartya Sen. Haar laatste boek Compassion and Capabilities gaat over de relatie tussen Nussbaums theorie van compassie en haar capabilities approach.
Leven en werk van Amos Oz (°1939) - Amos Oz - vrijdag 03 februari 2006
Amos Oz is leraar literatuur aan de Ben-Gurion Universiteit van de Negev en een van de grootste romanschrijvers van onze tijd. Tijdens de voorbije jaren werd hij onderscheiden met de Prix Fémina, de Israëlprijs, de Friedenspreis des Deutschen Buchhandels en de Prix France Culture. Zijn boek Mijn Michael behoort tot een van de honderd meest verkochte boeken in de 20e eeuw. In 2005 ontvangt Amos Oz in Frankfurt de prestigieuze Goethe-prijs, een driejaarlijkse prijs voor uitmuntendheid in de literatuur. Naast zijn fictie en non-fictiewerken toont Amos Oz zich ook als een begenadigd spreker, columnist en politiek geëngageerde essayist.
Leven en werk van Ludek Pachman (1924-2003) - Ludek Pachman - vrijdag 04 maart 2005
Ludek Pachman was een Tsjechische topschaker. In 1954 werd hij grootmeester FIDE en hij is zeven keer schaakkampioen van Tsjechië geweest. Oorspronkelijk steunde hij het communistische systeem maar nadien keerde hij zich resoluut tegen het regime in zijn land. In 1972 vertrok hij naar West-Duitsland. Naast een aantal schaakboeken schreef hij in 1973 het boek Nu kan ik spreken. Van Benes tot Dubcek waarin hij zijn leven vertelt en vooral inzoomt op de gebeurtenissen tijdens de Praagse Lente van januari tot augustus 1968.
Leven en werk van Heberto Padilla (1932-2000) - Heberto Padilla - vrijdag 03 decmeber 2004
De Cubaanse schrijver en dichter Heberto Padilla was een voormalig medestander van Fidel Castro, maar werd in 1971 gearresteerd wegens contrarevolutionaire activiteiten. Zijn aanhouding bracht tal van progressieve denkers tot inkeer. Padilla werd na het schrijven van zijn roman Fuera del juego en in voorbereiding van zijn boek En mi jardin pastan los héroes (In mijn tuin grazen de helden) in de gevangenis gegooid. Pas na zware druk van West-Europese en Zuid-Amerikaanse intellectuelen kreeg hij toestemming om het land te verlaten.
Leven en werk van Thomas Paine (1737-1809) - Thomas Paine - vrijdag 05 juni 2009
Op 8 juni 1809, exact 200 jaar geleden, overleed in New York de Amerikaanse liberale filosoof Thomas Paine. Het valt op hoe weinig aandacht er vandaag nog aan Thomas Paine gegeven wordt. Geen viering, geen colloquium geen speciale uitgave van zijn boeken. Nochtans waren de ideeën van Paine heel progressief en belangrijk. Naar aanleiding van deze 200ste sterfdag zal Liberales-kernlid en publicist Dirk Verhofstadt op 8 juni 2009 een Thomas Painelezing geven. De lezing start om 20u.Deze lezing vindt plaats in het Liberaal Archief, Kramersplein 23 te 9000 Gent. De inkom is gratis, maar inschrijven is wel nodig op onderstaand mailadres.
Boek over Thomas Paine op de boekenbeurs - Thomas Paine - vrijdag 06 november 2009
Tweehonderd jaar geleden overleed de Amerikaanse publicist en filosoof Thomas Paine. Over deze markante, maar wat vergeten figuur schreef Dirk Verhofstadt het boek Het liberale denken van Thomas Paine. Het boek bevat een overzicht van het leven en werk van Thomas Paine, de actualiteit van zijn denken en vertalingen van uittreksels van zijn belangrijkste publicaties: Common Sense, Rights of Man, The Age of Reason en Agrarian Justice. Dirk Verhofstadt wordt op woensdag 11 november om 16 uur geïnterviewd door Joseph Pearce in de Blauwe Zaal op de Boekenbeurs in Antwerpen.
Leven en werk van Orhan Pamuk (°1952) - Orhan Pamuk - vrijdag 28 oktober 2005
Orhan Pamuk is een Turkse journalist en schrijver. Hij schreef bekende werken als Sneeuw, Ik heet Karmozijn en Istanbul, en ontving deze week in Frankfurt de prestigieuze Vredesprijs van de Duitse Boekhandel. Pamuk riskeert een gevangenisstraf wegens het beledigen van de Turkse nationale identiteit. In een interview met een Zwitserse krant sprak hij begin dit jaar over de moord op dertigduizend Koerden en een miljoen Armeniërs in Turkije. De maximumstraf daarvoor zou zes jaar cel zijn. Heel wat westerse politici en schrijvers beschouwen de vervolging van schrijver Orhan Pamuk als een schending van de mensenrechten.
Leven en werk van Orhan Pamuk (°1952) - Orhan Pamuk - vrijdag 13 oktober 2006
Orhan Pamuk is een van de grootste Turkse schrijvers van deze tijd. Centraal in zijn werk staan de tegenstellingen tussen Oost en West, Islam en christendom, traditie en moderniteit. Hij schreef ophefmakende boeken als Het huis van de stilte, De witte vesting, Het zwarte boek, Sneeuw en Istanbul: herinneringen en de stad. Met dit laatste werk kwam hij in aanvaring met de Turkse autoriteiten. Zo neemt hij controversiële standpunten in met betrekking tot de genocide op de Armeniërs en problematiek van de Koerden. Vorig jaar ontving hij de Vredesprijs van de Duitse Boekhandel en vorige donderdag de Nobelprijs voor Literatuur 2006.
Leven en werk van Boris Pasternak (1890-1960) - Boris Pasternak - vrijdag 05 maart 2004
Boris Pasternak was een Russische schrijver en dichter die ruime bekendheid genoot buiten de Sovjet-Unie. Omwille van zijn individualistische ideeën werd hij al snel bekritiseerd. Na de publicatie van Dokter Zjivago viel hij in ongenade. Het boek werd afgedaan als onpatriottisch. In 1958 kreeg hij de Nobelprijs voor Literatuur maar onder druk van Chroestsjov weigerde hij de prijs in ontvangst te nemen. Toch werd hij nadien uit de Schrijversbond gezet. Dokter Zjivago verscheen tijdens zijn leven niet in zijn eigen land. Het boek verscheen pas in 1988 in de boekhandels in Rusland, nadat hij een jaar eerder was gerehabiliteerd.
Leven en werk van Willy Peeter Reese (1921-1944) - Willy Peeter Reese - vrijdag 10 november 2006
Klasgenoten van Willy Peeter Reese gaven hem de bijnaam 'Pudding' omdat hij liever boeken las dan in bomen te klauteren. Op jeugdfoto's is hij te zien als een fijnzinnige intellectueel, die zich liet fotograferen als de jonge Bertold Brecht. Maar de tijdgeest was minder beschaafd. In 1941 meldde hij zich vrijwillig bij de Wehrmacht en na een korte opleiding werd hij naar het Oostfront gestuurd. De heroïsche aantrekkingskracht van de oorlog heeft hem waarschijnlijk tot deze beslissing gemotiveerd. Het bijzondere is dat Reese tijdens de uitputtende veldtochten bleef nadenken over zijn eigen rol en verantwoordelijkheid en dus weigerde anoniem op te gaan in de Duitse oorlogsmachine. In februari 1944, vlak voor zijn, dood schreef hij zijn ervaringen aan het Oostfront op.
Leven en werk van Boris Pilnjak (1894-1937) - Boris Pilnjak - vrijdag 14 maart 2008
Boris Pilnjak was een Russische schrijver die het epos Het naakte jaar maakte over de Russische revolutie. Toen hij schreef over een aantal desillusies over de revolutie kreeg hij moeilijkheden met de autoriteiten. Met zijn roman Machines en wolven veroorzaakte hij nog meer irritatie. Samen met Andrei Platonov schreef hij ook kritische stukken over de bureaucratie en het machtsmisbruik in de Russische stad Voronezj. Hij voerde openlijk campagne voor een apolitieke literatuur en noemde de sociale controle op het schrijven de ‘castratie van de kunst’. In 1937 werd hij op beschuldiging van landverraad gearresteerd en gefusilleerd.
Leven en werk van Harold Pinter (°1930) - Harold Pinter - vrijdag 21 oktober 2005
De Britse toneelschrijver Harold Pinter (75) heeft de Nobelprijs voor de Literatuur 2005 gewonnen. Dat heeft het Nobelcomité in Stockholm vorige week laten weten. Pinter begon zijn carrière als acteur, speelde in stukken van zijn grote voorbeelden Samuel Beckett en Eugène Ionesco en debuteerde als toneelschrijver in 1957 met de eenakters The Room en The Dumb Waiter. Later schreef hij zijn bekende toneelstukken als The Birthday Party (1958), The Caretaker (1960) en Betrayal (1978). Pinter kwam de voorbije jaren vooral in het nieuws door zijn protest tegen de oorlog in Irak en Afghanistan.
Leven en werk van Andrej Platonov (1899-1951) - Andrej Platonov -
Andrej Platonov was een Russische journalist en schrijver die in zijn oeuvre aandacht besteedde aan de ‘anoniem-wording’ waarbij mensen hun identiteit en eigenheid verliezen. Een van zijn belangrijke werken is De verborgen mens. Eerst werd hij door de autoriteiten op handen gedragen omdat het opgaan van het individu in het collectief als een positief proces werd aanzien. Vanaf 1931 kreeg hij een publicatieverbod op basis van ‘ideologische dubbelzinnigheid’, een eufimisme voor kritiek op de communistische ideologie. Een bundeling van zijn werk verscheen in het Nederlands onder de veelzeggende titel In deze prachtige, grimmige wereld.
Karel Poma bij Liberales en het PKI over De Verlichting - Karel Poma - vrijdag 27 maart 2009
Minder dan drie eeuwen geleden werd in West-Europa een aanvang gemaakt met de toepassing van de filosofie van de Verlichting. Wij leven nu in een overgangsperiode tussen de oorspronkelijk joods-christelijke traditie en de Verlichting. Het zal nog verschillende eeuwen duren alvorens de Verlichting in haar integraliteit toegepast zal worden, hier en overal ter wereld. Hiervoor zijn mensen nodig die, wetende dat hun werk niet af zal zijn, toch onverdroten voortwerken, zoals de sjouwers van de stenen nooit de afgewerkte kathedraal hebben gezien. Daarom moeten wij zoals Karl Popper optimist zijn, want ‘Optimism is een moral duty’.
Karel Poma bij Liberales en het PKI over De Verlichting - Karel Poma -
Minder dan drie eeuwen geleden werd in West-Europa een aanvang gemaakt met de toepassing van de filosofie van de Verlichting. Wij leven nu in een overgangsperiode tussen de oorspronkelijk joods-christelijke traditie en de Verlichting. Het zal nog verschillende eeuwen duren alvorens de Verlichting in haar integraliteit toegepast zal worden, hier en overal ter wereld. Hiervoor zijn mensen nodig die, wetende dat hun werk niet af zal zijn, toch onverdroten voortwerken, zoals de sjouwers van de stenen nooit de afgewerkte kathedraal hebben gezien. Daarom moeten wij zoals Karl Popper optimist zijn, want ‘Optimism is een moral duty’.
Karel Poma wint de prijs Vrijzinnig Humanisme - Karel Poma - vrijdag 26 juni 2009
Wat is rechtvaardig, wat is de waarheid? Ik wil trachten een eenvoudige bepaling van rechtvaardigheid te geven. Rechtvaardig is datgene dat een evenwicht houdt tussen de belangen van het individu en van de gemeenschap. Maar in het verleden hebben machthebbers steeds bepaald dat wat in hun voordeel was, ook rechtvaardig was. Hoe meer de macht geconcentreerd was, hoe meer een klasse - rechtvaardigheid ontstond. Bijgevolg hoe meer de macht verdeeld wordt, over zoveel mogelijk instanties, hoe meer het ideaal van de absolute rechtvaardigheid zal benaderd worden, hoe beter de corruptie voorkomen of bestreden kan worden.
Karel Poma schrijft een nieuw boek over 'De Verlichting' - Karel Poma - vrijdag 13 februari 2009
Karel Poma was een Vlaams politicus voor de PVV. Poma kwam uit een politiek nest. Zijn vader was een tijdlang burgemeester van Wilrijk. Tijdens de oorlog was hij een actief weerstander. Na de Tweede Wereldoorlog doctoreerde hij aan de RUG. Vanaf 1945 begon hij te werken als laborant, maar vanaf 1971 legde hij zich full-time toe op zijn politieke mandaten. Tussen 1974 en 1977 was Poma Staatssecretaris voor Leefmilieu in de regering-Tindemans I. En tussen 1981 en 1985 was hij vicevoorzitter van de Vlaamse Executieve en bevoegd voor Cultuur. Wegens grote verdienste verkreeg hij in 2005 de adellijke titel Baron. Op 17 februari om 10u30 zal Karel Poma zijn nieuw boek De Verlichting. Pijler van onze beschaving voorstellen in de MuHKA-Conferentiezaal, Leuvenstraat 32 te Antwerpen.
Leven en werk van Karel Poma (°1920) - Karel Poma - vrijdag 30 november 2007
Karel Poma was een Vlaams politicus voor de PVV. Poma kwam uit een politiek nest. Zijn vader was een tijdlang burgemeester van Wilrijk. Tijdens de oorlog was hij een actief weerstander. Na de Tweede Wereldoorlog doctoreerde hij aan de RUG. Vanaf 1945 begon hij te werken als laborant, maar vanaf 1971 legde hij zich full-time toe op zijn politieke mandaten. Tussen 1974 en 1977 was Poma Staatssecretaris voor Leefmilieu in de regering-Tindemans I. En tussen 1981 en 1985 was hij vicevoorzitter van de Vlaamse Executieve en bevoegd voor Cultuur. Wegens grote verdienste verkreeg hij in 2005 de adellijke titel Baron. Op 17 december is Karel Poma gastspreker bij Liberales naar aanleiding van de voorstelling van het ‘Tweede Manifest van Oxford’.
Leven en werk van Karl Popper (1902-1994) - Karl Popper - vrijdag 23 juni 2006
Karl Raimund Popper werd in 1902 geboren in een progressief Joods milieu. Het Wenen waarin Popper opgroeide werd gekenmerkt door grote sociale onrust. Popper zelf was in zijn jonge jaren een overtuigd communist. In de jaren twintig begon hij zich geleidelijk te distantiëren van marxistische doctrines, en ging hij zijn socialistische ideeën steeds meer funderen op kantiaanse principes van wet en rechtvaardigheid. Hij vluchtte voor de extreem-rechtse dreiging in Europa en werd een vurig pleitbezorger van de 'open samenleving'. Popper stierf in Engeland in 1994. In het jaar 2002 worden ter ere van zijn 100ste geboortedatum over de ganse wereld activiteiten georganiseerd om zijn ideeën en visies meer doorgang te doen vinden.
Leven en werk van Virginia Postrel (°1960) - Virginia Postrel - vrijdag 11 mei 2007
Virginia Postrel is een Amerikaanse columniste voor The Atlantic. In haar boek The Future and Its Enemies legt ze uit dat de huidige politieke en culturele discussies niet zozeer gedomineerd worden door de tegenstelling tussen links en rechts maar tussen diegenen die geloven in de vooruitgang en zij die vasthouden aan de traditie. Creativiteit en de toepassing van het systeem van trial en error leidt tot concrete verbeteringen voor de mens. De echte vijanden voor een betere toekomst van de mensheid zijn diegenen die op voorhand bepaalde resultaten eisen en die daarom concurrentie en experiment uit de weg gaan ten voordele van hun eigen verwachtingen en vooroordelen.
Leven en werk van Walter Prevenier (°1934) - Walter Prevenier - vrijdag 07 decmeber 2007
Walter Prevenier is sinds 1999 emeritus gewoon hoogleraar aan de Universiteit Gent. Daarvoor was hij titularis van de leerstoel ‘Hulpwetenschappen en methodologie der geschiedenis’. In 1990 ontving hij de Prijs Herman Vanderpoorten voor zijn ‘ideologische en ethische integriteit’. Hij was lange tijd actief als algemeen secretaris van het Willemsfonds. Momenteel is hij voorzitter van de Stichting ‘Het Laatste Nieuws’ die erop toeziet dat de journalistieke lijn van de krant overeenstemt met het Manifest van Oxford. Op 17 december is Walter Prevenier gastspreker bij Liberales naar aanleiding van de voorstelling van het ‘Tweede Manifest van Oxford’.
Leven en werk van Ilya Prigogine (1917-2003) - Ilya Prigogine - vrijdag 22 decmeber 2006
Ilya Prigogine was een scheikundige en natuurkundige van Russische afkomst die in 1949 de Belgische nationaliteit verwierf en doceerde aan de Université Libre de Bruxelles en de Universiteit in Austin. In 1977 ontving hij de Nobelprijs voor Chemie voor zijn bijdrage tot de thermodynamica van onomkeerbare processen. Hij toonde aan dat onevenwichtige open systemen zich spontaan organiseren. In Prigogines ogen was de tijd van de zekerheden definitief voorbij. Meer nog, hij zag onzekerheid als een bron van rijkdom. Daarmee demonstreerde hij een rotsvast geloof in de kracht van de mens. Net zoals Karl Popper noemde hij zich de waarschijnlijk meest optimistische pessimist. Samen met Isabelle Stengers publiceerde hij het ophefmakende boek Order out of Chaos.
Anne Provoost wint Vlaamse Cultuurprijs voor proza - Anne Provoost - vrijdag 06 februari 2009
Met de roman In de zon kijken heeft Anne Provoost de jury overtuigd van haar kwaliteiten als schrijfster van volwassenliteratuur. In een reeks losstaande en toch perfect in elkaar passende hoofdstukken, vertelt ze hoe een moeder en een dochter het verlies van de man en vader proberen te verwerken. Provoost stond tot voor kort vooral bekend als auteur van jeugdboeken. Met De Arkvaarders en het essay Beminde ongelovigen. Atheïstisch sermoen wist ze een ouder publiek te bekoren. Met deze roman is ze definitief toegetreden tot de orde van de grote Vlaamse romanciers. Haar poëtisch en fijnzinnig taalgebruik en de meeslepende plot, hebben indruk gemaakt.
'Doden van mijn leven' van Nathan Ramet (°1925) - Nathan Ramet - vrijdag 02 mei 2008
Doden van mijn leven is de persoonlijke getuigenis van Nathan Ramet. Hij is de stichter en voorzitter van het Joods Museum van Deportatie en Verzet, dat in de Mechelse Dossinkazerne gevestigd is. Hij verbleef tijdens de Tweede Wereldoorlog acht dagen in de Dossinkazerne alvorens naar het Oosten gedeporteerd te worden. Hij was een van ‘De Laatste Getuigen’ in de gelijknamige documentaire serie van Cas Vander Taelen. Hij werd samen met mijn vader gedeporteerd toen hij 17 was. Ze maakten deel uit van het VIe konvooi van Mechelen, 1000 personen, mannen, vrouwen, oude mensen, kinderen. Nathan Ramet is een van de weinige Belgische overlevenden van Auschwitz.
Leven en werk van John Rawls (1921-2002) - John Rawls - vrijdag 27 juni 2003
De Amerikaanse filosoof John Rawls (1921-2002) heeft enorme invloed gehad op het politieke en filosofische denken van de laatste 30 jaar. De grote belangstelling voor zijn werk moet wellicht daarin worden gezocht dat zijn theorieën een hulpmiddel zijn bij een debat over een rechtvaardige samenleving. Rawls laat ons indringend en overtuigend zien hoe kan worden gereflecteerd over het welzijn van mensen, met name dat van de minst bevoorrechten. De mensen mogen niet de dupe worden van de oneerlijke verdeling van aanleg en talenten. Hij paste zijn rechtvaardigheidstheorie ook toe op de rechtvaardigheid tussen volkeren. Met zijn verfijnde inzicht in het morele en het sociale kan het liberalisme zijn voordeel doen.
Leven en werk van Gerard Reve (1923-2006) - Gerard Reve - vrijdag 28 april 2006
Gerard Reve werd op 14 december 1923 geboren in Amsterdam als zoon van Gerard van het Reve en Janetta Jacoba Doornbusch. Persoon en werk van Gerard Reve hebben regelmatig aanleiding gegeven tot grotere en kleinere rellen. Zo moest de auteur in 1966 (het jaar van zijn toetreding tot de rooms-katholieke kerk) voor de rechtbank in Amsterdam verschijnen na een aanklacht wegens godslastering. Deze had betrekking op een passage in 'Nader tot U' waarin Reve beschrijft hoe hij gemeenschap heeft met een als ezel geïncarneerde God. Gerard Reve werd, evenals Hermans, Mulisch en Wolkers, gerekend tot de grote vier van de Nederlandse na-oorlogse literatuur.
Leven en werk van Jean-François Revel (1924-2006) - Jean-François Revel - vrijdag 12 mei 2006
De Franse filosoof, schrijver en journalist Jean-François Revel zat tijdens de oorlog in het verzet tegen de Duitse bezetter. Hij hield er eerst socialistische ideeën op na maar brak ermee omdat hij ze in strijd zag met de vrijheid van de mens. Hierover schreef hij zijn beroemde werk Ni Marx ni Jésus (1970). In zijn latere boeken La Tentation totalitaire (1976) en Comment les démocraties finissent (1983) keerde hij zich tegen de vele intellectuelen die bezweken voor utopische, vaak totalitaire rsystemen. In zijn boek L'obsession anti-américaine (2002) bekritiseerde hij het in Frankrijk wijd-verbreide anti-amerikanisme. Sinds 1998 was hij lid van de prestigieuze Académie Française.
Leven en werk van David Ricardo (1772-1823) - David Ricardo - vrijdag 13 mei 2005
David Ricardo werd in 1772 geboren in Londen en begon na zijn schoolopleiding te werken in de zaak van zijn vader. Hij geraakte sterk onder invloed van het werk van Adam Smith en ging zich steeds meer concentreren op economische wetenschappen. Hij kwam in contact met James Mill, de vader van John Stuart Mill, en ontwikkelde zich tot een wetenschappelijk auteur. Stilaan groeide hij uit tot de grondlegger van de compartieve kostenwet, waarmee verklaard wordt dat internationale handel voordelig kan zijn voor alle partijen. In 1817 publiceerde hij zijn belangrijkste werk The Principles of Political Economy and Taxation. Twee jaar later trad hij toe tot het Lagerhuis.
Leven en werk van Paul Ricoeur (1913-2005) - Paul Ricoeur - vrijdag 27 mei 2005
Vorige week overleed de Franse filosoof Paul Ricoeur. Hij werd in 1913 geboren in Valenciennes en studeerde filosofie aan de universiteit van rennes en aan de Sorbonne in Parijs. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zak hij in een concentratiekamp in Duitsland. Na een carrière in Frankrijk werd hij hoogleraar in de filosofie aan de universiteiten van Yale en Chicago. In zijn driedelige Philosophie de la Volonté betoogt hij dat alle uitingsvormen van het menselijk bestaan twee dimensies hebben: sommige kan hij zelf kiezen andere worden hem opgelegd. Die twee dimensies vullen elkaar aan. Ricoeurs ethiek gaat ervan uit dat het menselijk leven een ethisch doel heeft en dat ieders lot verbonden is met dat van een ander. Mensen hebben de plicht voor elkaar te zorgen.
Advocaat Hans Rieder te gast bij Liberales - Hans Rieder - vrijdag 13 maart 2009
Liberales organiseerde op 2 maart 2009 een gespreksavond met advocaat Hans Rieder. In januari kreeg Hans Rieder tien verdachten vrij door procedurefouten met de toepassing van de wet op bijzondere opsporingsmethoden. In de media werd advocaat Rieder (nog maar eens) met alle zonden overladen. Maar Rieder beet van zich af: hij zegt op te komen voor de rechtstaat en verdedigt de grondrechten van het individu tegen de macht van de staat. Tijdens het eerste deel van de gespreksavond gaf de spreker zijn visie over de rechtstaat in het algemeen en over het strafrecht in het bijzonder. Hieronder het verslag van de gespreksavond. Verslag door Andreas Tirez.
Leven en werk van Joseph Roth (1894-1939) - Joseph Roth - vrijdag 23 februari 2007
Joseph Roth was een Joods-Oostenrijks-Hongaarse schrijver. Zijn sociale bewogenheid en zijn compassie met de minderbedeelden maakten hem aanvankelijk ontvankelijk voor linkse politieke standpunten, waarvan hij in de jaren '20 na een reis naar de Sovjet-Unie grotendeels afstapte ten gunste van het conservatisme. Hij had een afkeer van het nationalisme dat Europa in zijn greep had en onderkende al vroeg de gevaren van het fascisme en van de opkomende nazibeweging. In 1933 ontvluchtte hij Duitsland, waar zijn boeken verboden werden. Hij stierf verarmd als banneling in Parijs. Zijn belangrijkste werk is Radetzkymars uit 1932.
Leven en werk van David Rousset (1912-1997) - David Rousset - vrijdag 17 maart 2006
David Rousset was eerst actief als socialist, later als trotskist. In 1943 werd hij als verzetsman opgepakt en in Buchenwald opgesloten. Na de oorlog richt hij met een groep ex-gedeporteerden een Commission International Contre le Régime Concentrationnaire op om de nog actieve kampen in de Sovjet-Unie aan te klagen. Het wordt een soort Amnesty International avant la lettre. Het is een moedige daad waardoor hij fel wordt aangevallen ondermeer door Sartre en Merleau-Ponty. Het Comitee publiceert getuigenissen over de kampen in de USSR en China. Hiermee doorbreekt Rousset de stereotypie van de nationaliteiten en zet zich af tegen het communistische determinisme op politiek vlak.
Leven en werk van Johan Rudolf Thorbecke (1798-1872) - Johan Rudolf Thorbecke - vrijdag 29 oktober 2004
Jan Rudolph Thorbecke was een van de meest bekende liberale politici van Nederland. Als lid van de Tweede Kamer en minister was hij een voorvechter van tal van democratische maatregelen in het Nederlandse staatsbestel. Hij kwam daardoor herhaaldelijk in botsing met de toen regerende vorsten Willem II en Willem III, die veel meer macht hadden dan de huidige koningin Beatrix. Thorbecke wordt algemeen beschouwd als de grondlegger van de Nederlandse parlementaire democratie. Onder zijn impuls kwamen er rechtstreekse verkiezingen en ministeriële verantwoordelijkheid, werden parlementaire rechten uitgebreid en werd de mogelijkheid van Kamerontbinding ingevoerd.
Leven en werk van John Russell (1792-1878) - John Russell - vrijdag 29 januari 2010
John Russell was een Brits liberaal politicus die lange tijd de Whigs leidde. In 1832 voerde hij als minister van binnenlandse zaken de Reform Bill in, die een belangrijke verruiming van het kiesrecht beoogde. Hij werd premier van het Verenigd Koninkrijk van 1846 tot 1852 en van 1865 tot 1866. In zijn eerste ambtsperiode voerde hij de vrijhandel in, keurde een wettelijke beperking op het aantal werkuren in fabrieken goed, en gaf gestalte aan de eerste Public Health Act (1948). Hij was een groot voorstander van de vrijheid van meningsuiting. Toen Pruisen de uitlevering vroeg van de revolutiepredikers Karl Marx en Friedrich Engels weigerde hij dat, en verleende ze asiel.
Leven en werk van Hans Sahl (1902-1993) - Hans Sahl - vrijdag 07 januari 2005
Hans Sahl werd in 1902 in Dresden geboren als zoon van welgestelde joodse ouders. Hij studeerde kunst en literatuurgeschiedenis en filosofie. Hij was bevriend met Bertolt Brecht, Ernst Rowolht, Alfred Kerr en Carl von Ossietzsky en keerde zich af van het nationaal-scocialisme. In 1933 sloeg hij op vlucht naar Parijs. Door het verdrag tussen Hitler en Stalin breekt hij ook finaal met het communisme. In 1941 vlucht hij naar de Verenigde Staten waar hij toneelstukken vertaalt en schrijft. In 1989 keert Sahl terug naar Duitsland en verstide zich in Tübingen waar hij in 1993 overleed. Hij schreef het indrukwekkende boek Memoires van een moralist.
Leven en werk van Aung San Suu Kyi (°1945) - Aung San Suu Kyi - vrijdag 05 oktober 2007
Aung San Suu Kyi is een Birmaanse oppositieleidster. In 1988 nam ze de leiding op zich van een grote democratiseringsbeweging en haalde een grote overwinning bij de verkiezingen in 1990. De militaire junta weigerde de verkiezingsuitslag echter te erkennen. De beweging werd onderdrukt door het leger en Suu Kyi, die de Nobelprijs voor de vrede had gekregen, staat sinds 2003 onder huisarrest. In augustus 2007 gingen de Birmaanse monniken op straat om te demonstreren tegen het dictatoriale regime. Die protesten werden evenwel onderdrukt en Aung San Suu Kyi blijft nog steeds onder huisarrest.
Leven en werk van Aung San Suu Kyi (°1945) - Aung San Suu Kyi - vrijdag 24 juni 2005
Vorige zondag werd Aung San Suu Kyi, de leidster van de democratische beweging in Birma, zestig jaar. Zij wordt nu al bijna tien jaar vastgehouden door de militaire junta in haar land. Zij is momenteel de enige levende Nobelprijswinnaar voor de Vrede die in gevangenschap leeft. In 1990 won ze als vertegenwoordiger van de National League for Democracy de enige democratisch gehouden verkiezingen in haar land en haalde bijna tachtig procent van de zetels. Maar de junta legde de verkiezingsuitslag naast zich neer en sloot tal van vertegenwoordigers van de NLD op in de gevangenis. Aung San Suu Kyi roept nu de wereld op om Birma economisch te boycotten.
Leven en werk van Fernando Savater (°1947) - Fernando Savater - vrijdag 18 februari 2005
Fernando Savater werd in 1947 geboren in San Sebastian, een van de belangrijkste steden in Baskenland. Hij studeerde filosofie en literatuur in Madrid, doctoreerde op Nietzsche, doceerde ethiek aan de Universiteit van Baskenland en nadien filosofie aan de Universiteit van Madrid. Hij schreef meer dan vijftig essays, novellen en kinderboeken. In het Nederlands verschenen De waarde van opvoeden, Het goede leven en Goed samen leven. Momenteel is hij een van de meest gelezen filosofen van onze tijd. In zijn werk kant hij voortdurend tegen fundamentalisme, onverdraagzaamheid en extreem nationalisme. Het leverde hem al diverse doodsbedreigingen van de Baskische afscheidingsbeweging ETA op.
In memoriam Edward Schillebeeckx (1914-2009) - Edward Schillebeeckx - vrijdag 08 januari 2010
Schillebeeckx moest zich verschillende keren verantwoorden voor de Congregatie voor de Geloofsleer. Hij verscheen daar trouw op het appel en verdedigde zich briljant tegenover mensen die intellectueel niet tot aan zijn enkels reikten. Anders dan Hans Küng, die de convocatie vernederend vond en die in tegenstelling tot Schillebeeckx effectief een sanctie opliep. Schillebeeckx was minder ijdel dan Küng, zou je dan denken, maar het zou net zo goed kunnen dat hij zich, meer nog dan zijn collega uit Tübingen, vrij voelde tegenover de kerkstructuren, waardoor hij hen tegelijk relativeerde en trouw bleef. Tekst van Rik Torfs.
Leven en werk van Hans Scholl (1918-1943) - Hans Scholl - vrijdag 06 mei 2005
Hans Scholl werd in 1933 zoals vele jongens lid van de Hitler-jeugdbeweging, maar hij kwam er al snel achter, dat de idealen van deze club niet spoorden met zijn eigen opvattingen van goed en kwaad. In 1942 vocht hij enkele maanden aan het oostfront. Daar ontwikkelde hij een grote afkeer tegen Hitler en het nazisme. Hij studeerde medicijnen en organiseerde samen met zijn zuster Sophie Scholl de studentenverzetsgroep Die weisse Rose aan de universiteit van München. Samen verspreidden ze zes pamfletten aan de universiteit en via de post in andere Duitse steden. Ook kalten ze ant-nazileuzen op de muren van enkele gebouwen. Hans Scholl werd samen met enkele medestanders betrapt, aangehouden, wegens hoogverraad ter dood veroordeeld en geëxecuteerd.
Leven en werk van Robert Schuman (1886-1963) - Robert Schuman - vrijdag 23 maart 2007
Vijftig jaar geleden, op 25 maart 1957, werd in Rome het verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap (EEG), de voorloper van de huidige Europese Unie, ondertekend. Samen met Jean Monnet wordt Robert Schuman beschouwd als een van vaders van de Europese eenwording. Schuman was afkomstig van de tussen Frankrijk en Duitsland betwiste regio Elzas-Lotharingen. Ondanks, of misschien dankzij zijn ervaringen in nazi-Duitsland (hij werd in 1940 gedeporteerd naar Duitsland, maar kon vluchten en sloot zich aan bij het Franse verzet) zag hij in dat alleen een duurzame verzoening met Duitsland de basis zou kunnen vormen voor een verenigd Europa.
Leven en werk van Jaroslav Seifert (1901-1986) - Jaroslav Seifert - vrijdag 28 mei 2004
Jaroslav Seifert was een Tsjechische dichter. Hij groeide op in een Praagse arbeiderswijk en werkte als journalist tot 1950. Hij leverde aanvankelijk bijdragen voor verschillende linkse en communistische bladen, schreef revolutionaire, maar later overwegend intiem-lyrische gedichten. Tijdens de stalinistische periode na de tweede wereldoorlog kreeg hij een publicatieverbod opgelegd. Na de Praagse Lente in 1968 verschenen zijn publicaties ondergronds. In 1981 verschenen zijn memoires Alle Schönheiten der Welt: Geschichten und Erinnerungen. Hij kreeg in 1984 de Nobelprijs voor Literatuur.
Leven en werk van Nahed Selim (°1953) - Nahed Selim -
Nahed Salim werd in 1953 geboren in Egypte en werkt momenteel als vertaler-tolk. Ze schrijft regelmatig columns voor NRC Handelsblad en Opzij. Eerder publiceerde ze de opvallende roman Brieven uit Egypte en het ophefmakende boek De vrouwen van de profeet waarin ze de traditionele interpretaties van de koran in twijfel trekt en zich afvraagt wat de koran vrouwen in deze tijd te bieden heeft. Onlangs verscheen haar nieuw boek Zwijgen is verraad. Daarin veroordeelt ze het zwijgen van de grote meerderheid van de moslims ten aanzien van ontoelaatbare praktijken die door andere moslims, namens de islam, worden gepleegd.
Leven en werk van Nahed Selim (°1953) - Nahed Selim - vrijdag 03 november 2006
Nahed Salim werd in 1953 geboren in Egypte en werkt momenteel als vertaler-tolk. Eerder publiceerde ze het ophefmakende boek De vrouwen van de profeet waarin ze de traditionele interpretaties van de koran in twijfel trekt en zich afvraagt wat de koran vrouwen in deze tijd te bieden heeft. Onlangs verscheen haar nieuw boek Zwijgen is verraad. Daarin veroordeelt ze het zwijgen van de grote meerderheid van de moslims ten aanzien van ontoelaatbare praktijken die door andere moslims, namens de islam, worden gepleegd. Nahed Selim kreeg deze week de Harriët Freezerring 2006.
Leven en werk van Amartya Sen (°1933) - Amartya Sen - vrijdag 11 februari 2005
Amartya Sen werd in 1933 geboren in India. Van 1989 tot juni 1998 bezette hij een leerstoel in de economie en de filosofie aan de Harvard University. In 1998 keerde hij terug naar Cambridge in Engeland, waar hij als Master van Trinity College verder werkt. Sen kreeg in 1998 de Nobelprijs voor Economie voor zijn werk op het terrein van de welvaartseconomie. De rode draad door het werk van Amartya Sen is hoe een samenleving met de zwakkeren omgaat of om zou moeten gaan. Hongersnood, bevolkingspolitiek, ontwikkelingshulp, inkomensongelijkheid en de positie van de vrouw in ontwikkelingslanden, zijn allemaal onderwerpen die voortvloeien uit zijn hoofdwerk.
Leven en werk van Amartya Sen (°1933) - Amartya Sen - vrijdag 09 november 2007
Elf jaar geleden verscheen het ophefmakende boek The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order waarin hij wees op de toenemende spanning tussen diverse beschavingen. In zijn nieuw boek Identity and violence maakt de Indische Nobelprijswinnaar voor Economie Amartya Sen brandhout van deze visie. Mensen zijn niet lid van één bepaalde groep en hebben niet één specifieke en vastomlijnde identiteit. In werkelijkheid behoren we tot diverse groepen die voortdurend de diverse aspecten van onze complexe identiteit bepalen en dat is een goede zaak aldus de auteur. Het tegendeel is pas gevaarlijk. Net de opdeling en opsluiting van mensen in één specifieke identiteit leidt tot gevoelens van meerderwaardigheid en geweld.
Leven en werk van Michael Servet (1511-1553) - Michael Servet - vrijdag 20 april 2007
Michel Servet was een Spaanse arts en theoloog. Hij publiceerde in 1553 anoniem de tekst Christianismi Restitutio waarin hij het had over de onvoorstelbaarheid van God, zich verzette tegen de kinderdoop en de drieeenheid van de chtistelijke leer, en ook fors tekeerging tegen de katholieke kerk. Die gebruikte interpretaties van het ‘woord van God’ en praktijken als de aflaten – het afkopen van zonden – om haar eigen machtspositie uit te breiden. Servet deed daarmee een poging om Europa leefbaar te maken voor christenen, joden en moslims. Uiteindelijk belandde hij in Genève, werd opgepakt op vraag van Calvijn en als ketter verband.
Leven en werk van Andrej Sinjavski (1925-1997) - Andrej Sinjavski - vrijdag 19 maart 2004
Andrej Sinjavski was een Rusische schrijver en schreef boeken onder de schuilnaam Abram Terts. Hij uitte heel wat kritiek op het socialistisch realisme en op de sfeer van angst en terreur tijdens het Stalin-tijdperk. In 1959 verspreidde hij een anoniem en opzienbarend essay: Wat is socialistisch realisme? In 1965 werd hij hiervoor gearresteerd en veroordeeld tot zeven jaar opsluiting. Hij kwam vervroegd vrij en emigreerde naar Frankrijk. In zijn autobiografische roman Goedenacht heeft hij het over zijn clandestien schrijverschap, het smokkelen van teksten naar het Westen en het leven in de kampen.
Leven en werk van Varlam Sjalamov (1907-1982) - Varlam Sjalamov -
Sjalamov was een Sovjet-Russische schrijver. Hij werd gearresteerd in 1927 na verspreiding van het boek Testament van Lenin waarin hij Lenin liet twijfelen over de geschiktheid van Stalin als zijn opvolger. Hij kreeg toen drie jaar dwangarbeid. Hij werd opnieuw gearresteerd in 1937 wegens zogenaamde contrarevolutionaire trotskistische praktijken en gevangengezet. Tweeëntwintig jaar bracht Varlam Sjalamov in Russische strafkampen door, waarvan zeventien jaar in de mijnstreek van Kolyma, diep in het noordoosten van Siberië.
Leven en werk van Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975) - Dmitri Sjostakovitsj - vrijdag 25 februari 2005
Sjostakovitsj ontpopte zich als het muzikale geweten van zijn tijdperk. Door zijn aanklacht tegen een brutaal regime en zijn steun aan de verdrukten en vervolgden, tot uitdrukking gebracht in intense en diepmenselijke muziek, stak hij zijn tijdgenoten een hart onder de riem in de donkerste uren van het stalinisme en hield hij de vlam van de vrijheidsdrang levend in een totalitaire staat. De moed van Sjostakovitsj blijkt ondermeer uit zijn uitgesproken anti-heroïsche Negende Symfonie, zijn krachtige bevestiging van de waardigheid van het individu in de Tiende Symfonie en zijn steunbetuiging aan de vervolgde joden in Uit Joodse Volkspoëzie en de Dertiende Symfonie.
Leven en werk van Adam Smith (1723-1790) - Adam Smith - vrijdag 20 juni 2008
Adam Smith werd in 1723 in Kirkcaldy (Schotland) geboren, als enig kind. Op veertienjarige leeftijd ging Adam naar de Universiteit van Glasgow, waar hij theologie ging studeren. Van grote betekenis voor Adam Smiths ontwikkeling was zijn vriendschap met David Hume, die publiceerde op het gebied van geschiedenis, economie, kunst en filosofie. Smith had zoveel succes, dat hij benoemd werd tot hoogleraar in de logica en later in de moraalfilosofie aan de Universiteit van Glasgow. In 1776 verscheen zijn boek de Wealth of Nations, dat onmiddelijk een succes was. Door dit boek wordt Adam Smith algemeen gezien als grondlegger van de economische wetenschap.
Leven en werk van Susan Sontag (1933-2004) - Susan Sontag - vrijdag 14 januari 2005
De Amerikaanse schrijfster Susan Sontag is op 71-jarige leeftijd overleden in New York. Sontag gold als een van de meest vooraanstaande intellectuelen van de Verenigde Staten. Ze schreef zeventien boeken, die werden vertaald in 32 talen. In 2000 kreeg ze de prestigieuze Amerikaanse National Book Award voor haar werk In America. De politiek zeer geëngageerde Sontag gold als het morele geweten van de VS. Na de aanslagen van 11 september 2001 uitte ze felle kritiek op de rol van de Verenigde Staten in de wereld. Vorig jaar werd de schrijfster in Duitsland nog geeërd met de Vredesprijs van de Duitse boekhandel voor haar inzet voor het vrije woord.
Leven en werk van Paul Steinberg (1926-1999) - Paul Steinberg - vrijdag 10 decmeber 2004
Paul Steinberg werd in 1926 in Berlijn geboren en kwam op 7-jarige leeftijd in Frankrijk terecht. In 1943 werd hij gedeporteerd naar Auschwitz. Daar leerde hij Primo Levi kennen die over hem schreef in zijn beroemde werk Is dit een mens. Levi typeert Henri, zoals hij hem noemt, als de ultieme overlever, de gevangene die zich aan het leven vastklampt ten koste van zijn eigen menselijkheid. Na de bevrijding keerde Steinberg terug naar Parijs. Hij trouwde en kreeg twee kinderen. In 1996 verscheen Chroniques d'ailleurs (in het Nederlands verschenen onder de titel De bokswedstrijd) waarin hij zijn overleven in Auschwitz beschrijft. Hij overleed in 1999.
Leven en werk van Henri Story (1897 - 1944) - Henri Story - vrijdag 10 oktober 2003
Henri Story werd geboren in Gent op 27 november 1897 als telg van een vooraanstaande liberale familie van textielbaronnen. Hij was een gedreven sociaal-liberaal, die teruggreep naar de emancipatorische wortels van het klassieke liberalisme en droomde van een brede volkspartij. Tegen het Duitse verbod op politieke activiteiten in, begint de Liberale Partij reeds kort na het uitbreken van de oorlog aan het opstellen van een blauwdruk voor een nieuwe na-oorlogse liberale partij. Zijn activiteiten in het verzet worden hem echter fataal. In 1943 wordt hij gearresteerd. Hij sterft in het concentratiekamp van Grosz Rosen in december 1944.
John Stuart Mill – 150 jaar over vrijheid - John Stuart Mill - vrijdag 03 april 2009
John Stuart Mill was één van de grootste liberale denkers aller tijden. 150 jaar geleden schreef hij zijn boek On Liberty. Naar aanleiding hiervan verschijnt eind april het boek John Stuart Mill – 150 jaar over vrijheid met bijdragen van Patrick Loobuyck, Christophe Andrades, Koen Schoors, Dirk Verhofstadt, Rob Wijnberg, Meindert Fennema, Leon Heuts, Cor Hermans, Dick Pels, Paul Cliteur, Peter Venmans en Naema Tahir. De inleiding en eindredactie zijn in handen van Dirk Verhofstadt. Het boek wordt voorgesteld op 23 april in Amsterdam en op 25 april in Gent. In Amsterdam is er een debat en in Gent een colloquium over Mill en de actualiteit van zijn ideeën.
Leven en werk van John Stuart Mill (1806-1873) - John Stuart Mill - vrijdag 23 mei 2003
John Stuart Mill werd in 1806 in Londen geboren. Hij was de zoon van James Mill, die ook een bekende econoom uit de Klassieke School was. Vanaf zijn derde kreeg hij lessen in lezen, schrijven, Grieks en rekenen. Vanaf zijn achtste kreeg hij les in Latijn, algebra en meetkunde. Toen hij zeventien jaar oud was stichtte hij al een 'utilitarische vereniging'. Na een zenuwinzinking op zijn eenentwintigste nam hij wat meer afstand tot de ideeën van Jeremy Bentham. Hij leefde lange tijd samen met zijn vrouw Harriët Tayler, die samen met hem de emancipatie van de vrouwen heeft bepleit. John Stuart Mill was als Engels filosoof en econoom een van de meest liberale denkers van de 19e eeuw. Hij stierf in 1873.
Leven en werk van John Stuart Mill (1806-1873) - John Stuart Mill - vrijdag 09 januari 2009
Dit jaar is het 150 jaar geleden dat 'On Liberty' van John Stuart Mill verscheen. Toen Mill dit boek schreef, beschikte slechts een kleine elite over de nodige middelen en kennis om bewust eigen keuzes te kunnen maken. Mill groeide op in een wereld en tijd waarin de meerderheid van de bevolking onvrij was ingevolge armoede, onwetendheid en feitelijke slavernij zoals dat het geval was voor vrouwen. Hij klaagde deze onrechtvaardigheden aan en legde met zijn geschriften de filosofische onderbouw waarop de Verlichtingsidealen verder konden bloeien. Liberales zal dit jaar diverse activiteiten organiseren over John Stuart Mill.
Leven en werk van John Stuart Mill (1806-1873) - John Stuart Mill - vrijdag 24 april 2009
Vaak wordt Mill gezien als ‘de filosoof van de vrijheid’, maar Cor Hermans heeft gelijk wanneer hij stelt dat men hem beter de filosoof van de bevrijding kan noemen: ‘“Vrijheid’ is een toestand, een ideaal of een recht; “bevrijding” is een proces en een opgave.’ En volgens Mill was de klus nooit klaar, zouden er altijd nieuwe problemen opdoemen, die om nieuwe oplossingen vroegen. Hoewel hij geloofde in de vooruitgang, geloofde hij niet dat de geschiedenis ooit ten einde zou komen in een of andere socialistische heilstaat of in het neoliberale perpetuum mobile dat ons tot de herfst van 2008 als een vette worst werd voorgehouden. Tekst van Rob Hartmans.
Leven en werk van Naema Tahir (°1970) - Naema Tahir - vrijdag 07 maart 2008
Liberales had de Brits-Pakistaans-Nederlandse schrijfster Naema Tahir uitgenodigd voor een gespreksavond en dit naar aanleiding van de publicatie van haar nieuwe roman Eenzaam heden. Het boek gaat over de botsing die veel migranten ervaren, namelijk van de oude cultuur van het thuisland en de nieuwe cultuur waarin ze als migrant terechtkomen. Naema Tahir zelf is geboren in het Verenigd Koninkrijk en is op negenjarige leeftijd naar Nederland gekomen. Ze heeft rechten gestudeerd in Leiden en heeft onder meer voor de Raad van Europa gewerkt. Ze staat bekend als een liberale, kritische moslima. Een verslag van de gespreksavond door Andreas Tirez.
Naema Tahir te gast bij het Provinciaal Kaderinstituut - Naema Tahir - vrijdag 22 januari 2010
Het Provinciaal kaderinstituut organiseert op woensdag 27 januari om 20 uur een debatavond over ‘De paradox van het hoofddoekenverbod en de vrijheid (bevrijding) van de mens’. Sprekers zijn de Nederlands-Brits-Pakistaanse schrijfster Naema Tahir, Groen!-parlementslid Meyrem Almaci, directrice van het Koninklijk Atheneum te Antwerpen Karin Heremans en advocaat Pierre Bogaerts. Moderator is Egebert Lachaert, kernlid van Liberales. Het debat zal doorgaan in het Liberaal Huis, St.-Aldegondiskaai 18 te Antwerpen. De inkom is gratis, maar gelieve wel in te schrijven op het onderstaande mailadres.
Leven en werk van Louis Theroux (°1970) - Louis Theroux - vrijdag 20 februari 2009
Een avondje stappen met Marc Dutroux ziet hij niet echt zitten, net zomin als een week optrekken met een stel moslimterroristen. Louis Theroux heeft nochtans al heel wat raar volk van dichtbij leren kennen. Met zijn tv-documentaires over Amerikaanse neonazi’s, gangstarappers en pornoacteurs gooide hij het voorbije anderhalve decennium ook bij ons hoge ogen. Wat zou er geworden zijn van al die mensen, vroeg hij zich een paar jaar geleden af, en daarom besloot hij hen nog een keer op te zoeken, nu niet met een cameraploeg in het kielzog, maar wel met een laptop onder de arm. Hij wou immers een boek schrijven. Interview met Marnix Verplancke.
Humanisme volgens Rob Tielman (°1946) - Rob Tielman - vrijdag 12 februari 2010
Tielman is een socioloog en zijn benadering van het (georganiseerd) humanisme is dan ook sociologisch. Tielman is een leerling van de oprichter van het Humanistisch Verbond in 1946, de humanist Jaap van Praag. Tielman plaatst het humanisme in de traditie van de Verlichting: door middel van de rede trachten de wereld beter te maken, zonder god, zonder beroep op autoriteit (ni dieu, ni maitre, zoals de lijfspreuk van de Franse vrijdenkers luidt). Tielman is een succesvolle pragmaticus en heeft als focus het individuele recht op zelfbeschikking wat tot veel concrete toepassingen van het georganiseerd humanisme leidt. Tekst van Floris van den Berg.
Leven en werk van Leo Tolstoj (1828-1910) - Leo Tolstoj - vrijdag 22 oktober 2004
Een van de grootste Russische schrijvers was Leo Tolstoj, de auteur van meesterwerken als Anna Karenina en Oorlog en Vrede. Hij zag in dat de situatie van de boeren afschuwelijk was en voelde de behoefte om de levensomstandigheden van het volk te helpen verbeteren. Op het toppunt van zijn internationale roem liep de auteur rond in boerenkleren en had hij zijn bezittingen aan zijn vrouw en kinderen geschonken. In de winter van 1910 verliet Tolstoj zijn gezin en domein om als boer te gaan leven. Hij stierf aan longontsteking.
Rik Torfs schreef het Liberales-boek van 2009 - Rik Torfs - vrijdag 18 decmeber 2009
Liberales heeft het boek Wie gaat er dan de wereld redden? van Rik Torfs verkozen tot 'Liberales-boek van het jaar'. De auteur slaagt erin om belangrijke thema's zoals solidariteit, normen en waarden, en zingeving in een ander perspectief te plaatsen, waarbij hij de platgetreden paden links laat liggen. Zo pleit hij voor méér individualisme in de samenleving en gaat hij lijnrecht in tegen het populisme. De winnaar ontvangt een geldprijs van 1.000 euro. Deze prijs wordt uitgereikt tijdens de voorstelling van het Jaarboek 2009. Deze activiteit vindt plaats op zaterdag 19 december van 10u30 tot 12u30 in het Liberaal Archief, Kramersplein 23 te Gent. Inkom is gratis.
Leven en werk van Marina Tsvetajeva (1892-1941) - Marina Tsvetajeva - vrijdag 06 februari 2004
Marina Tsvetajeva was een Russische dichteres. Haar eerste publicaties waren Avondalbum (1910) en De toverlantaarn (1912) waarmee ze onmiddellijk de aandacht trok. Ze trouwde met Sergej Efron en verliet in 1922 de Sovjet-Unie om zich in Praag bij haar man te voegen, die in de burgeroorlog aan de zijde van de Witten had gevochten. Daarop werd ze verwijderd uit de literatuurgeschiedenis van de Sovjet-Unie. Later ging ze naar Parijs. In 1939 keerde ze terug naar de Sovjet-Unie waar haar man en dochter gearresteerd werden. Na de Duitse inval werd ze geëvacueerd de Tataarse Autonome Republiek waar ze in 1941 zelfmoord pleegde.
Guy Van Hengel over zingeving - Guy Van Hengel - vrijdag 20 november 2009
In samenwerking met SPES Academie (www.spesforum.be) organiseert Liberales een gespreksavond over 'zinverlies' met gastsprekers prof. Mia Leijssen (Onderzoeksgroep psychotherapie, K.U.Leuven) en vice-premier en minister van Begroting Guy Vanhengel (Open Vld). De sprekers worden uitgenodigd om vanuit hun persoonlijke en professionele ervaringen dieper in te gaan op het centrale thema. Welke antwoorden bieden respectievelijk het liberalisme, de psychotherapie en spiritualiteit op symptomen van zinverlies zoals depressie, burn-out en zelfdoding? Het gebeuren vindt plaats in De Markten, Oude Graanmarkt 5 te Brussel. De activteit start om 19u. Toegang is gratis maar gelieve in te schrijven op onderstaand e-mailadres.
Lucienne Herman Michielsens - Peter Van Osta -
Lucienne Herman-Michielsens, born Lucienne Michielsens, was born on 26 March 1926, in Ghent. She was the only daughter of Gaston Michielsens, and Adeline Millecam a teacher. Her father dies when she is only 4 years old. At first she follows in the footsteps of her mother and becomes a teacher, but then she takes a year leave, during which she catches up with six years of general education and enters the University of Ghent to study law. Besides law she also obtains a licentiate in criminology and notary. Her dream however is to become a journalist, not a lawyer.
Leven en werk van Omer Vanaudenhove (1917-1994) - Omer Vanaudenhove - vrijdag 06 decmeber 2002
Omer Vanaudenhove is één van de boegbeelden van de liberale beweging en één van de markantste politieke figuren uit de naoorlogse Belgische geschiedenis. Hij was onder andere burgemeester van Diest, informateur, minister, ondernemer en partijvoorzitter. Onder de leiding van Omer Vanaudenhove werd de partij in 1961 grondig vernieuwd en een eerste grote verruimingsoperatie vond plaats. De liberale partij werd opengezet voor gelovigen. De oude Liberale Partij werd opgevolgd door de Partij voor Vrijheid en Vooruitgang (PVV). Hij was van 1961 tot 1968 de onbetwiste leider van de PVV.
Leven en werk van Herman Vanderpoorten (1922-1984) - Herman Vanderpoorten - vrijdag 24 januari 2003
Herman Vanderpoorten werd in 1922 geboren te Lier als zoon van de politicus Arthur Vanderpoorten. Hij studeerde rechten aan de Gentse universiteit en maakte er kennis met onder meer Frans Grootjans, Albert Maertens en Karel Poma. Na de oorlog stapte hij in de politieke voetsporen van zijn vader die in het Duitse concentratiekamp van Bergen-Belsen was omgekomen. Hij maakte een indrukwekkende politieke carrière, werd diverse malen minister en stond samen met Frans Grootjans en Willy De Clercq aan de wieg van de Vlaamse PVV.
Leven en werk van Mario Vargas Llosa (°1936) - Mario Vargas Llosa (°1936) - vrijdag 01 oktober 2004
Na veertig jaar heeft Mario Vargas Llosa meer dan vijfentwintig boeken geschreven, waaronder romans, essays en verhalen. De lijst met prijzen die hij in ontvangst heeft mogen nemen hiervoor is oneindig. Dat zijn onder andere de Cervantes prijs in 1994 en de Príncipe de Asturias in 1986, twee belangrijke literatuurprijzen van Spanje. Ook wordt hij getipt voor de Nobelprijs voor de Literatuur. Sinds 1994 is hij lid van de Real Academia Española, het instituut van de Spaanse taal. Fleur Hoog Antink schreef een portret van deze opmerkelijke figuur.
Leven en werk van Louis Varlez (1868-1930) - Louis Varlez - vrijdag 19 februari 2010
Louis Varlez was een zeer gedreven protagonist van de laat negentiende-eeuwse radicaal-liberale familie te Gent. Varlez werd daarbij gevoed door de denkbeelden van vorige generaties liberale intellectuelen die zich vanuit liberale motieven bekommerden om het lot van de groeiende arbeidersbevolking. In 1900 introduceerde hij het ‘Gentse systeem’ van werkloosheidsverzekering, een innoverende samenwerkingsvorm tussen overheid en arbeiders. Na zijn professoraat aan de Gentse universiteit trad de man in dienst van de Volkenbond. Als permanent functionaris bij de International Labour Organisation ILO werkte hij gedurende een decennium de grondslagen van de multilaterale migratiereglementering uit.
Peter Venmans en het Liberales boek van het jaar 2008 - Peter Venmans - vrijdag 30 januari 2009
Liberales publiceert jaarlijks meer dan honderd boekbesprekingen. Voor 2008 koos Liberales Over de zin van nut van Peter Venmans tot het beste boek. Uiteraard gaat het hier om een subjectieve beslissing. Het is onmogelijk om op basis van objectieve criteria het 'beste' boek te kiezen. Maar Over de zin van nut heeft veel kwaliteiten die andere boeken ontberen. De auteur slaagt erin om op een toegankelijke manier het utilitarisme en het pragmatisme te omschrijven. Daarvoor graaft hij in het gedachtegoed van Jeremy Bentham, John Stuart Mill en Richard Rorty. Op donderdag 15 januari organiseerde Liberales een gespreksavond met de auteur.
Mirjam Vossen en Ralf Bodelier bij Liberales - Mirjam Vossen en Ralf Bodelier - vrijdag 16 november 2007
Liberales organiseerde op 11 november 2007 op de boekenbeurs een gesprek met Mirjam Vossen en Ralf Bodelier, auteurs van het boek Hulp. Waarom ontwikkelingssamenwerking moet, groeit en verandert. Jos Geysels, momenteel voorzitter van 11.11.11, interviewde de beide auteurs. Het boek heeft van Liberales al aandacht gekregen, omdat het ingaat tegen het doemdenken dat vaak rond de problematiek van armoede en ontwikkelingshulp hangt. Hierna volgt een verslag van dit gesprek door Andreas Tirez.
Leven en werk van Raoul Wallenberg (1912-1947?) - Raoul Wallenberg - vrijdag 17 decmeber 2004
Raoul Wallenberg werd in 1912 geboren als telg van een vooraanstaande Zweedse familie. In 1944 nam hij het aanbod van de United States War Refugee Boards aan in Boedapest de situatie van de Hongaarse Joden in de gaten te houden. Als afgezant van het Zweedse ministerie van Buitenlandse Zaken reisde hij naar Boedapest. Wallenberg kon door zijn diplomatieke immuniteit en met veel moed duizenden Joden redden door ze een Zweeds visum te verstrekken. In enkele gevallen wist hij zelfs Joden die al in de deportatietrein zaten door zijn tussenkomst vrij te krijgen. De toen 32-jarige diplomaat werd voor het laatst gezien toen hij op weg was naar een commandant van Sovjettroepen in Hongarije. Wallenberg werd waarschijnlijk in 1947 door de Sovjets geëxecuteerd.
Leven en werk van van Jiri Weil (1900-1959) - Jiri Weil - vrijdag 19 november 2004
De Tsjechische auteur Jiri Weil studeerde letterkunde in Praag en promoveerde op Gogol en de Engelse roman in de achttiende eeuw. Hij was een overtuigd communist tot hij in de jaren dertig getuige was van de stalinistische zuiveringen in Moskou. Hij schreef er een zeer kritische roman over, wat hem een conflict met de communistische partij opleverde. De Tweede Wereldoorlog overleefde hij door zogenaamd zelfmoord te plegen en vervolgens onder te duiken. Dit verwerkte hij in De ster van Josef Roubícek dat verscheen net na de bevrijding. Na de communistische machtsovername werd hij uit de schrijversbond gestoten en kreeg hij een publicatieverbod op. In de jaren zestig werd hij gerehabiliteerd.
Leven en werk van Frank Westerman (°1964) - Frank Westerman - vrijdag 02 maart 2007
Frank Westerman werd geboren in Emmen. Hij studeerde aan de Landbouwuniversiteit van Wageningen maar schreef al snel journalistieke reportages. Hij werkte als correspondent voor de Volkskrant in Belgrado en later als verslaggever van NRC-Handelsblad bij tal van internationale brandhaarden. Hij kreeg bekendheid met zijn boek De Graanrepubliek waarin hij laat zien hoe het Nederlandse landschap in de afgelopen honderd jaar veranderd is, en wat de gevolgen daarvan zijn geweest voor mens en natuur. Daarna verscheen Ingenieurs van de ziel, waarin hij gaat hij op zoek naar de sporen van de Russische schrijver Konstantin Paustovski en diens tijdgenoten als Maxim Gorki, Andrej Patonov en Boris Pilnjak. Met El Negro en ik won hij de prestigieuze Gouden Uil. Onlangs verscheen zijn nieuw boek Ararat.
Leven en werk van Elie Wiesel (°1928) - Elie Wiesel - vrijdag 11 januari 2008
Elie Wiesel werd in 1928 geboren als zoon van orthodoxe joden van Hongaarse afkomst. De ganse familie werd gedeporteerd naar Auschwitz. Zijn moeder en een zus werden er vermoord; hij en zijn vader werden naar het aangrenzende werkkamp Auschwitz III Monowitz gestuurd. In januari 1945, werden vader en zoon gedwongen te marcheren naar Buchenwald, waar Elies vader overleed. Na de oorlog belandde hij in een Frans weeshuis en in 1948 begon hij te studeren aan de Sorbonne. Hij schreef zijn Holocaustervaringen in zijn meesterwerk Nacht. Nadien vertrok hij naar de Verenigde Staten. Daar kreeg hij leiding over het 'United States Holocaust Memorial Museum' en schreef er tal van boeken. In 1986 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede.
Leven en werk van Simon Wiesenthal (1908-2005) - Simon Wiesenthal - vrijdag 07 oktober 2005
Op 20 september stierf de beruchte nazi jager Simon Wiesenthal. Hij groeide op in Lviv, een stad in de vroegere Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie die na de Eerste Wereldoorlog Oekraïne werd. Als jood mocht hij niet studeren in zijn stad. Daarna trok hij naar Wenen waar hij afstudeerde als architect. In 1939 werd Lviv bezet door de Russen die heel wat joden gevangen namen en deporteerden naar Siberië. Twee jaar later veroverden de nazi’s de Oekraïne. Negenentachtig familieleden van Wiesenthal kwamen om in de concentratiekampen. Hijzelf overleefde de oorlog en werd in mei 1945 bevrijd uit het kamp Mauthausen.
Leven en werk van Ludwig Wittgenstein (1889-1951) - Ludwig Wittgenstein - vrijdag 02 juni 2006
In dit betoog zal ik mij beperken tot het bespreken van de Tractatus Logico Philosophicus. Een voor velen ondoorgrondelijk kort boekje, waarin Wittgenstein op reeds jonge leeftijd zijn filosofische gedachten op een zeer gestructureerde manier uiteenzet. Hij dacht met de Tractatus een oplossing te hebben gevonden voor alle filosofische problemen en trok zich na de voltooiing hiervan dan ook voor lange tijd terug uit het wetenschappelijk leven. Ik heb gepoogd een bondige interpretatie te geven, die voor de meeste lezers toegankelijker zal zijn dan de oorspronkelijke tekst. Een essay van B.N. van Eikema Hommes.
Leven en werk van Jan Wolkers (1925-2007) - Jan Wolkers - vrijdag 26 oktober 2007
Jan Wolkers was een Nederlandse schrijver, beeldhouwer en kunstschilder. Hij kreeg vooral bekendheid met zijn liefdesroman Turks Fruit uit 1969 die vier jaar later werd verfilmd door Paul Verhoeven verfilmd, met als hoofdrolspelers Rutger Hauer en Monique van de Ven. Zijn laatste boek Waddenboek bevat een reeks verhalen en essays die hij wijdde aan de natuur en de omgeving van zijn geliefde eilanden rond Texel waar Wolkers woonde. Als beeldend kunstenaar ontwierp hij in 1977 het bekende Auschwitz-monument dat te bezichtigen is in het Wertheimpark in Amsterdam. Als eerbetoon schreef de dichter Eric Rosseel het volgende gedicht.
Leven en werk van Mary Wollstonecraft (1759-1797) - Mary Wollstonecraft - vrijdag 01 mei 2009
Exact 250 jaar geleden werd Mary Wollstonecraft, ‘moeder van het feminisme’ geboren. Ferministische ideeën bestonden uiteraard reeds al langer, maar kregen pas moderne vorm met haar publicatie A vindication of the Rights of Woman. Dit boek stelde dat zowel vrouwen als mannen in staat waren tot rationeel denken en dus beiden aanspraak konden maken op de rechten die door het liberalisme werden verdedigd. Het toekennen van zulke rechten (niet in het minst het recht op onderwijs) zou vrouwen in staat stellen om een positieve invloed uit te oefenen op diegenen in hun directe omgeving en zo op de gehele samenleving. Vertaling door Olivier Van Horenbeeck.
Leven en werk van Muhammad Yunus (°1940) - Muhammad Yunus - vrijdag 20 oktober 2006
Muhammad Yunus werd geboren in 1940, in Chittagong, het zakencentrum van het toenmalige Oost-Bengalen, het huidige Bangladesh. Hij studeerde economie aan de Vanderbilt University in de VS. Na zij studies trok hij zich terug in de arme dorpen in Bangladesh. In 1976 richtte hij er de Grameen Bank op die microkredieten verleent aan de armsten in de samenleving, in het bijzonder aan vrouwen. De bank is geen liefdadigheidsinstelling: de leningen moeten terugbetaald worden, mét interest. Wie geld leent, belooft zich te houden aan een aantal regels, zoals de kinderen naar school sturen, het geld terugbetalen, het systeem van de bruidsschat achterwege te laten, enzovoort, enz. De resultaten zijn opmerkelijk. Op vrijdag 13 oktober 2006 kreeg Yunus de Nobelprijs voor de Vrede.
Leven en werk van Nikolai Zabolotsky (1903-1958) - Nikolai Zabolotsky - vrijdag 27 februari 2004
Nikolai Zabolotsky was een Russische dichter. Hij is de auteur van zowel experimentele als klassieke poëzie. Hij schreef in de dertiger jaren een bundel gedichten onder de titel De triomf van de landbouw. Die werden beschouwd als een satire op de collectivisatie van de landbouw. In 1938 werd hij wegens het afwijken van de leninistische opvattingen opgepakt en voor meer dan 6 jaar opgesloten in een concentratiekamp in Siberië. Na zijn vrijlating schreef hij nog gedichten maar die waren minder sterk dan in zijn beginperiode.
Leven en werk van Jevgenij Zamjatin (1884-1937) - Jevgenij Zamjatin - vrijdag 03 maart 2006
Jevgenij Zamjatin was een Russische revolutionair en schrijver die tijdens zijn studie in Petersburg communist werd en problemen kreeg met de politie van de tsaar. Na de bolsjevistische revolutie van 1917 kwam hij echter in conflict met de rode leiders vanwege zijn onafhankelijke houding en kreeg de bijnaam duivel van de Sovjetliteratuur. In 1920 schreef hij zijn bekende anti-utopische boek Wij. Daarin ging hij te keer tegen de robotisering van de maatschappij, de beknotting van de geestelijke vrijheid en onderdrukking van de verbeelding. Het boek mocht niet verschijnen in de Sovjetunie, maar dook in 1924 in Engelstalige vertaling op in de Verenigde Staten.
Leven en werk van Mala Zimetbaum (1918-1944) - Mala Zimetbaum - vrijdag 28 januari 2005
Op 22 juli 1942 werd Mala, toen nauwelijks 24 jaar oud, bij een razzia in Antwerpen opgepakt en voor enkele maanden opgesloten in de Dossinkazerne te Mechelen. Op 15 september 1942 werd zij in Mechelen op het Xde treintransport gezet en gedeporteerd naar het reeds naar een uitroeiingkamp omgebouwde concentratiekamp van Auschwitz-Birkenau. In Auschwitz werd haar het nummer 19880 toegekend en op de arm getatoeërd. Na een mislukte ontsnapping in 1944 sneed ze in Birkenau haar polsen over, net voordat ze levend zou verbrand worden.
Leven en werk van Béla Zsolt (1895-1949) - Béla Zsolt - vrijdag 21 januari 2005
Béla Zsolt werd geboren in 1895 geboren in het noorden van Hongarije. Hij raakte als soldaat ernstig gewond tijdens de Eerste Wereldoorlog.Na de oorlog ontwikkelde hij zich met tien romans en vier toneelstukken tot een van de toonaangevende schrijvers van zijn land. Tijdens de Tweede Wereldoorlog belandde Zsolt in een werkkamp in de Oekraïne, in het ghetto van Nagyvarad en in het concentratiekamp van Bergen-Belsen. Zsolt overleefde en richtte na de bevrijding de Hongaarse Radicale Partij op waarvoor hij in 1947 verkozen werd in het parlement. Hij was ook medeoprichter van het weekblad Haladas waarin hij terugblikte op de nazitijd. Na de machtsovername door de communisten raakte hij uit de gratie. Hij overleed in 1949. Onlangs verscheen zijn boek Negen Koffers.
Leven en werk van Hernando de Soto (°1941) - Hernando de Soto - vrijdag 22 juni 2007
De Peruaanse econoom Hernando de Soto is de oprichter en voorzitter van het Instituut voor Vrijheid en Democratie (ILD) met hoofdzetel in Lima, Peru. Hij wordt beschouwd als een van de belangrijkste denkers op het vlak van ontwikkeling en schreef het boek Het mysterie van het kapitaal: waarom het kapitalisme zo'n succes kent in het Westen maar faalt in de rest van de wereld. Zijn belangrijkste vaststelling is dat de situatie van de armen in de ontwikkelingslanden en de vroegere communistische landen grotendeels het gevolg is van hun onvermogen om voordeel te halen uit de positieve effecten die formele eigendommen met zich meebrengen.
Leven en werk van Benedictus de Spinoza (1632-1677) - Benedictus de Spinoza - vrijdag 06 juni 2008
Spinoza is één van de grote Nederlandse filosofen. Hij werd geboren op 24 november 1632 te Amsterdam. Spinoza groeide op in een Joods milieu, maar kwam in conflict met het dogmatische geloof. In 1656 werd hij uit de Joodse gemeenschap verstoten op beschuldiging van ketterij. Tijdens zijn leven gaf hij maar één werk uit, Het theologisch-politiek traktaat (1670). Zijn hoofdwerk De Ethica naar geometrische methode beschreven werd door vrienden uitgegeven na zijn dood. Hij werd bespot door alle religieuze autoriteiten omdat hij leerde dat de mens een deel of een aspect was van één enkele natuur die gelijk was aan God, en dat de rede en niet de openbaring kon doordringen tot de waarheid aangaande God en de natuur. Hij liet zich hierdoor echter niet uit het lood slaan, maar maakte dit uitgangspunt tot de basis van zijn niet aflatende strijd tegen bijgeloof en voordeel.
Tom Boonen als pedagodisch exempel - Wim van Rooy - vrijdag 12 juni 2009
Terwijl zowat de halve wereld slikt, spuit en snuift, er in België alleen al per dag 50.000 doses cocaïne per dag worden ingenomen en wij meer uitgeven aan dat witte poeder dan aan suiker, is de andere helft van de wereld enkele weken gelden aan het moraliseren geslagen over Tom Boonens drugsgebruik. Dat is zeer verhelderend en wel om een aantal redenen die we de laatste weken her en der verspreid in brieven en artikelen terugvonden. Al die verklaringen zijn legitiem, maar wie ze samen legt krijgt een helderder beeld van een dolgedraaide maatschappij. Opiniestuk van Wim van Rooy.
Liberales-debat met Wim van Rooy en Rik Pinxten - Wim van Rooy en Rik Pinxten - vrijdag 05 decmeber 2008
Op woensdag 19 november 2008 organiseerde Liberales in het Liberaal Archief te Gent een debatavond tussen enerzijds Rik Pinxten, professor antropologie Universiteit Gent en voorzitter van de Humanistische Vrijzinnige Vereniging, en anderzijds Wim Van Rooy, publicist en essayist. Dit naar aanleiding van de publicatie van Wim Van Rooy’s laatste ophefmakende boek De Malaise van de Multiculturaliteit. Zijn boek is een frontale aanval tegen de onverschilligheid van de links progressieve elite voor de nieuwe opmars van religies in het algemeen en van de orthodoxe islam in het bijzonder. Moderator Philippe De Backer, stelde devragen. Verslag van Karl Dhaene.
Leven en werk van Ödön von Horváth (1901-1938) - Ödön von Horváth - vrijdag 12 decmeber 2008
Von Horváth werd geboren is Triëst in 1901. Hij kende met ophefmakende toneelstukken in het begin van de jaren dertig veel succes in Duitsland en de vroegere Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie. Hij werd beschouwd als een van de grootste literaire talenten van zijn tijd en won in 1930 de prestigieuze Heinrich von Kleistprijs. In zijn stukken sprak hij vaak op badinerende wijze over de nazi’s. Na de machtsovername door Hitler in 1933 werden zijn stukken niet meer opgevoerd. Hij ging in exil en schreef in 1938 het boekje Jeugd zonder God. Het werd door de nazi’s verboden wegens te pacifistisch. Enkele maanden later stierf hij bij een ongeval in Parijs.
Leven en werk van Ludwig von Mises (1881-1973) - Ludwig von Mises - vrijdag 20 decmeber 2002
Ludwig von Mises is geboren in 1881 in Lemburg. Hij studeerde aan de Universiteit van Wenen en behaalde er zijn doctoraat in 'law en economics' op 27-jarige leeftijd. Hij was één van de laatste leden van de originele Oostenrijkse Economische School. Zijn meest invloedrijke student was Friedrich Hayek. Von Mises wordt erkend als de eerste klassieke liberale denker van de 20e eeuw.
Nieuwsbrief
Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief
Contact
Andreas Tirez
gsm: +32485 24 46 71
andreas@liberales.be