René Descartes werd geboren in La Haye op 31 maart 1596. Hij kreeg onderricht aan de jezuïetenschool van La Flêche. In 1615 trekt hij naar Parijs. Daar ontmoet hij de wijsgeer en musicoloog Mersenne, met wie hij zich twee jaar lang op de wiskunde toelegt. Ondertussen studeert hij rechten in Poitiers. In 1618 trekt Descartes naar het leger in Breda. Hier werkt hij enkele jaren samen met de wetenschapper Beeckman. In de nacht van 10 november 1619 krijgt hij te Ulm drie belangrijke dromen, waaraan hij zijn eerste ideeën voor een nieuwe filosofie en voor de analytische meetkunde ontleent. In 1620 neemt hij ontslag uit het leger en vult de volgende vijf jaar met reizen, terwijl hij zich toelegt op de zuivere wiskunde. Terug in Parijs in 1625 gaat zijn interesse uit naar de maatschappijleer en houdt hij zich bezig met constructies voor optische elementen. Vanaf 1628 stelt hij zijn leven in dienst van de waarheid en verhuist hij naar Nederland. Tussen 1629 en 1633 schrijft hij het boek Le Monde, dat hij niet laat verschijnen omwille van de verwantschap van zijn verklaring voor het universum met de theorieën van Galilei. Zijn filosofie vat hij in 1637 samen in zijn boek Discours de la Méthode. In 1641 verschijnt Meditationes, waarin hij verder uitleg geeft over zijn filosofisch systeem, en in 1644 publiceert hij Principia Philosophiae, vooral gewijd aan de fysica. In 1649 wordt Les Passions de L'âme gepubliceerd. Kort daarna reist Descartes naar Stockholm om onderricht te geven aan de koningin. Daar overlijdt hij op 11 februari 1650. René Descartes wordt beschouwd als de vader van de moderne filosofie. Hij was op zoek naar een basis voor het mechanistische systeem dat de Westerse wereld veroverd heeft onder invloed van het wereldbeeld van Copernicus en Galilei. Als rationalist dacht hij dat zintuigen verwarrende kennis geven, terwijl de rede geroepen is om de natuur te ontcijferen en de empirische gegevens te verklaren. Deze kennis van de werkelijkheid wordt gegarandeerd door het enige volmaakte wezen: God. Zijn theorieën werden zwaar bekritiseerd door de empiristen van de 18de eeuw. In zijn Méthode stelt hij voor om een complex probleem op te delen in zijn eenvoudigste bestanddelen (analyse). Descartes zoekt zekerheid van kennis en vindt die bij de mens zelf. Hij beweert dat je aan alles kunt twijfelen, behalve aan het feit dat je twijfelt. Dat geeft hem de zekerheid dat hij redeneert en dat hij bestaat. Je pense, donc je suis. Descartes is tevens een dualist: hij maakt een duidelijke scheiding tussen ziel en lichaam. Op wiskundig gebied is hij de grondlegger van de analytische meetkunde. Verschillende kwadratische krommingen zijn door hem onderzocht. Hij gaf een oplossing aan vierdemachts-vergelijkingen. Zijn constructies voor raaklijnen van krommen hebben de differentiaalrekening voorbereid. Het boek La Géometrie is zijn belangrijkste wiskundige werk.

In het vijfde deel van zijn hoofdwerk Discours de la Méthode publiceert hij de theorieën van Harvey omtrent de bloedsomloop, maar vergeet daarbij deze wetenschapper als uitvinder te vermelden. In het boek La Dioptrique behandelt hij eveneens zonder bronvermelding de theorie van de straalbreking, die hij ontleende aan de Nederlandse wiskundige Snellius. Les Météores heeft hij geschreven om de atmosferische verschijnselen, zoals de regenboog, te verklaren.

Descartes was, buiten zijn wetenschappelijke verdiensten, belangrijk als mede-grondlegger van de Westerse moderniteit: Hij promootte de methodische twijfel, het rationele denken en onderzoeken. Het geloof in de maakbaarheid van mens en wereld kwam een stapje dichterbij.

René Descartes

Links

http://www.utm.edu/research/iep/d/descarte.htm http://www.maths.tcd.ie/pub/HistMath/People/Descartes/RouseBall/RB_Descartes.html http://www.lucidcafe.com/library/96mar/descartes.html