Leven en werk van Montesquieu (1689-1755)

figuur vrijdag 21 maart 2003

Montesquieu

Charles-Louis de Secondat, Baron de Montesquieu is geboren op 18 januari 1689 nabij Bordeaux. Hij was van adellijke afkomst. Hij studeerde wetenschappen, geschiedenis en ook rechten. Hij was jurist in het lokale parlement in Bordeaux. Hij schreef ook verschillende boeken. Montesquieu had een vrolijke pen, misschien omdat hij weinig problemen had. Hij woonde in zijn eigen kasteeltje, had een gouden ambtenarenbaan en hij kon in zijn vrije tijd doen waar hij zin in had. Zijn beroemdste werk is L'esprit des lois uit 1748. Dit handelt over staatsvormen, de scheiding der machten, de invloed van het klimaat, en nog veel meer. Montesquieu is gestorven in 1755 in Parijs.

In 1720 publiceert hij zijn Lettres persanes. Het is een meeslepend verhaal waarin de westerse en de islamitische wereld tegen elkaar worden afgezet. De steenrijke Pers Usbek wandelt met enkele reisgenoten door het Parijs van de salons, de koffiehuizen en de wetenschappelijke instituten. Hij meldt zijn bevindingen aan het thuisfront en ontvangt af en toe bericht terug over het reilen en zeilen van de vele vrouwen in zijn harem. De brieven zijn soms erg beschouwend - "Wie als filosoof overal aan twijfelt, durft als theoloog niets te ontkennen" - maar meestel overheerst de lichtvoetigheid. Over de Fransen lezen we bijvoorbeeld: "Ze geven grif toe dat andere volkeren verstandiger zijn, mits van de andere kant wordt erkend dat zij beter gekleed gaan". In zijn Lettres persanes wordt de idiotie van culturen aan de kaak gesteld.

In 1748 schrijft Montesquieu zijn beroemde werk L'esprit des lois. Hij probeert hierin de politieke gevoelens en bijbehorende belangen van burgers, koningen, geestelijken etc. in goede banen te leiden door de domeinen van de politieke macht af te bakenen. Wanneer de uitoefening van de wetgevende en uitvoerende macht aan één persoon of aan één instantie toebehoort, dan is er geen vrijheid omdat men kan vrezen dat de alleenheerser of instantie naar willekeur wetten kan geven, die hij ook willekeurig kan uitvoeren.

Er bestaat ook geen vrijheid waar de rechterlijke macht niet gescheiden is van de wetgevende en de uitvoerende machten; zou ze met de wetgevende macht verbonden zijn, dan zou daarmee een onbeperkte macht opgericht worden, want de rechter zou zelf wetten kunnen opstellen. Indien ze met de uitvoerende macht verbonden zijn, zo zou de rechter zijn besluiten met de macht van een onderdrukker kunnen doorvoeren. Omdat in een vrije staat ieder mens zijn handelwijze zelf moet kunnen bepalen, moet het gehele volk de wetgevende macht uitoefenen. Daar dit in grote staten onmogelijk is moet alles wat het volk niet kan doen, door zijn vertegenwoordigers uitgevoerd worden.

Zijn theorieën over de scheiding der machten wordt tot op de dag van vandaag in de meeste democratische staten toegepast.



Links
http://www.u-grenoble3.fr/montesquieu http://www.socsci.mcmaster.ca/~econ/ugcm/3ll3/montesquieu http://un2sg4.unige.ch/athena/montesquieu/mon_lp_frame0.html http://www.site-magister.com/persanes.htm http://panoramix.univ-paris1.fr/CHPE/Textes/Montesquieu/mindex1.html
Share |

De welvaart en trots van naties

Liberales organiseert op dinsdag 28 mei (20u) een gespreksavond met Olivier Boehme over zijn laatste boek 'De welvaart en trots van naties', waarin de auteur een geschiedenis geeft van het economische nationalisme, zowat het tegendeel van de liberale economische school. Klik hier voor meer info en inschrijven.

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief

Liberales TV

Contact

Andreas Tirez
gsm: +32485 24 46 71
andreas@liberales.be