‘2012’ is de nieuwste film van rampenfilmspecialist Roland Emmerich. Een film die, ondanks de oppervlakkigheid van de personages en de vooruitverwijzingen, toch grote indruk maakt.

Een team wetenschappers in India heeft ontdekt dat de wereld in 2012 zal vergaan, doordat de grootste zonuitbarsting ooit heeft plaatsgevonden. ‘Neutrino’s’, minuscule deeltjes die de zon uitzendt, zullen in het binnenste van de aarde terechtkomen en zo een immense opwarming met aardverschuivingen, tsunami’s en vulkaanuitbarstingen tot gevolg hebben. Wanneer de Amerikaanse regering op de hoogte wordt gesteld, besluit men in overleg met andere wereldleiders om enkele versterkte arken te laten bouwen, waarin in elk geval 400.000 mensen, geselecteerd op basis van eugenetica of in het bezit van veel geld, kunnen worden gered. De rest van het volk besluit men onwetend te houden. Eén man echter komt bij toeval achter de waarheid, en probeert alsnog zijn gezin te redden. Een spannende vlucht voor de ineenstortende aarde, achter de regeringsleiders en rijken der aarde aan, neemt een aanvang.

Zoals bij alle verhalen waarvan de afloop bij voorbaat vast staat – we weten al dat de wereld zal vergaan vanaf het begin van de film, en het sympathieke hoofdpersonage zal het ook wel redden – is de spanning er niet in gelegen wat er zal gebeuren, maar hoe dit zich zal voltrekken. Vooruitverwijzingen spelen daarbij een belangrijke rol. Jammer genoeg zijn die in ‘2012’ vaak veel te opzichtig aangebracht: een man die met een bord langs de kant van de weg het einde van de wereld voorspelt, het ten gehore brengen van het liedje It ain’t the end of the world, het nadrukkelijk zeggen dat het leven kort is... In plaats van de opbouw te versterken, passen dit soort elementen meer bij een klucht. Ook de personages zijn oppervlakkig en stereotiep neergezet: alle vrouwen en kinderen gillen continu hysterisch, alle mannen proberen heldhaftig te doen. Natuurlijk zijn er terloops wat relatieproblemen, die niet relevant zijn voor het verhaal en dus puur als decor gelden, en hoewel de loop van de gebeurtenissen zich er totaal niet toe leent, moet er hier en daar een kus plaatsvinden – ook als men bijna verdrinkt.

Een sterk motief in de film is religie en filosofie. De eerste scène opent met een man in India, die Boethius’ De consolatione philosophiae (Over de vertroosting van de filosofie) zit te lezen. En wanneer de ellende toeneemt, blijken religie en filosofie inderdaad de troost. De film bevat een aantal indrukwekkende speeches over universele menselijkheid, onder andere van de Amerikaanse president (een al wat oudere, donkere man die niet bij name genoemd wordt…). In tijden van grote rampspoed blijken alle mensen, ook als ze elkaar niet verstaan of andere religies aanhangen, elkaar onmiddellijk bij te staan. De vlucht van de hoofdpersonages voert hen langs vele landen, wat ook in ruimtelijke zin het thema van universele menselijkheid kracht bijzet. Beste gedeelte is mijns inziens wanneer men zich afvraagt wat er van de menselijke beschaving zal resten, als de mensen in de arken alleen zichzelf redden, en niet ook zo veel mogelijk van de arme lieden buiten? Er zijn dan wel wat mensen gered, maar de menselijkheid zal verloren zijn gegaan.

Maar de voornaamste verdienste van de film zijn de grafische effecten. We zien op fabuleuze wijze New York, Washington, Parijs en het Vaticaan ineenstorten, zeeën de continenten verzwelgen en de aardkorst opensplijten. Dit alles is zo indrukwekkend in beeld gebracht en door de muziek ondersteund, dat men de gebreken van de film gewoon voor lief neemt en alsnog door de spanning van de vlucht wordt meegevoerd.

Recensie door Isabelle Buhre



mailto:isabelle.buhre@student.uva.nl

Roland Emmerich

Links

http://www.whowillsurvive2012.com/