 |
Liberales is een onafhankelijke denktank binnen de liberale beweging. De leden zien het liberalisme als een progressieve beweging die opkomt voor de vrijheid van het individu, rechtvaardigheid en mensenrechten. |
|
A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V W Z d e v
Een nieuwe voorzitter voor Open Vld - - vrijdag 27 november 2009
Van zaterdag 28 november tot zaterdag 5 december kiezen de leden van Open Vld een nieuwe voorzitter en twee ‘running-mates’. Daarvoor zijn er drie teams van kandidaten. Alexander De Croo met Vincent Van Quickenborne en Patricia Ceyssens, Marino Keulen met Annick De Ridder en Yves Deswaene, en Gwendolyn Rutten met Dirk Van Mechelen en Dirk Sterckx. De voorbije weken voerden ze al verschillende debatten. Liberales legde aan elk van de kandidaat-voorzitters een reeks inhoudelijke vragen voor. Wat is voor hen het liberalisme? Wat zijn hun belangrijkste strijdpunten? En door wie laten ze zich inspireren? Interview door Andreas Tirez.
Anderszijn bedreigt niet, maar biedt kansen - Ludo Abicht - vrijdag 06 juni 2003
Moeten we aannemen dat het geloof een privé-zaak is en aansturen op niet-inmenging in elkaars overtuiging? Of moeten we tegen de stroom van onverschilligheid in opnieuw ruimte opeisen voor levensbeschouwingen die mensen een innerlijke identiteit en een sterke overtuiging geven? Of is er een derde weg tussen het relativerend pluralisme en de vernieuwde zoektocht naar meer identiteit? Tertio sprak met de vrijzinnige filosoof Ludo Abicht over 'Actief pluralisme. Een antwoord op onverschilligheid?'
Uiteindelijk staat voor mij het individu centraal - Ludo Abicht - vrijdag 14 maart 2003
Ludo Abicht is een van de meest vooraanstaande filosofen in Vlaanderen. Hij studeerde Germaanse filologie en filosofie en doceerde aan de UIA. Hij publiceerde de boeken De joden van Antwerpen, Goed leven is goed samenleven, De herinnering is een vorm van hoop, Intelligente emotie. Dit laatste boek werd bekroond met de Arkprijs van het Vrije Woord. Ludo Abicht is een veelzijdige persoonlijkheid, een overtuigde Vlaming, marxist en internationalist. Hij verdedigt de Palestijnse zaak bij de joden en het joodse leed bij de Palestijnen. Over de problemen tussen joden en Palestijnen schreef hij onlangs het boek Eén maat en één gewicht. Redenen genoeg voor een interview.
Geweld kan ook iets positiefs voortbrengen - Hans Achterhuis - vrijdag 28 november 2008
Geweld kan soms best wel goed uitpakken, ja, maar dat is nooit op voorhand te voorspellen. De gewelddadige rellen na de moord op Martin Luther King hebben volgens mij een grotere impuls gegeven aan de opheffing van de segregatie dan de geweldloze actie die de man voordien voerde. Ik wil geen propaganda voor geweld maken, maar je moet erkennen dat geweld ook iets positiefs kan voortbrengen. Kijk naar Zuid-Afrika. Mandela had gelijk toen hij een gewapende tak van het al zo lang geweldloos werkende ANC oprichtte. Uiteindelijk heeft dat tot het nieuwe Zuid-Afrika geleid, ook al heeft het onderweg verschrikkelijke zaken in gang gezet. Interview door Marnix Verplancke.
Europa is meer dan geld, het is een droom - Hans Achterhuis - vrijdag 30 september 2011
Verhofstadt maakte duidelijk dat zonder een brede toekomstvisie het Europese project tot mislukken is gedoemd en dat is niet zonder gevaar: we kunnen terugvallen tot een beperkt nationalisme dat Europa in het verleden twee maal aan de rand van de afgrond had gebracht. Ik heb in de Elzas gewoond, in Straatsburg, dat afgelopen anderhalve eeuw inzet was van nationalistische oorlogen. Toen ik er woonde kon je de haat van de Fransen tegen de Duitsers nog voelen. Zeker gezien het populisme dat overal in Europa de kop op steekt, is het goed mogelijk dat deze gevoelens opnieuw de boventoon gaan voeren. Interview door Peter Henk Steenhuis.
Ook linkse politici zijn neoliberaal - Hans Achterhuis - vrijdag 23 maart 2012
We zijn allemaal hebzuchtige individuen geworden die voortdurend willen wat onze buren hebben. Het idee van de mimetische begeerte van de Franse filosoof René Girard is wat dat betreft verhelderend. De mimetische begeerte gaat verder dan simpele hebzucht. We denken allemaal dat we autonoom en authentiek zijn en niemand achterna hollen, maar in feite willen we dingen niet om het object zelf maar omdat een ander ze heeft. Dat leidt tot een voortdurende schaarste. Het is een soort race vooruit die niet te winnen valt want we willen altijd meer. De hele economie draait daar vandaag op. Interview door Ilse Degryse.
Het democratisch deficit van de islam - Tariq Ali en Abu-Zayd -
De islamitische wereld kreunt onder de autoritaire en dictatoriale regimes, daarover zijn Georges Bush en Osama Bin Laden het eens. Maar is dat nu de schuld van de islam of is dat zo ondanks de democratische principes van de islam? Of heeft religie er helemaal niets mee te maken? Om die vraag goed te beantwoorden, is meer nodig dan de oppervlakkige opinies die circuleren in Oost en West. Gelukkig produceerden de islamitische landen veel meer denkers en levens-beschouwingen dan wij beseffen. In onderstaand interview praat het maandblad MO* met een geëngageerde vrijdenker en met een vrije gelovige.
Veel moslims zijn het terrorisme beu - Yasmine Allas - vrijdag 28 april 2006
Nederland was steeds een open samenleving, tolerant, nieuwsgierig en met de blik naar buiten gericht. Maar sinds 11 september, de moorden op Pim Fortuyn en Theo Van Gogh is de angst binnengeslopen. We kennen nu een vorm van ontwijking. In plaats van elkaar echt te leren kennen en naar elkaar te groeien trekt iedereen sinds die gebeurtenissen zich terug op zichzelf en ontwijken we elkaar. En de Nederlandse politiek speelt daar gretig op in, in de stijl van ‘wie niet voor ons is, is tegen ons’. Kijk maar hoe ons integratiebeleid zo radicaal veranderd is. Weet je, ik heb er al die jaren dat ik in Nederland was nooit bij stilgestaan dat ik een Somalische vrouw was.
Het is de schuld van de wet van de cité - Fadela Amara - vrijdag 11 november 2005
Organisaties als de onze waarschuwen al jaren voor dit soort uitbarstingen. Werkloosheid, uitzichtloosheid, discriminatie... De oorzaken zijn niet nieuw. Toen ik jong was, rebelleerde ik tegen hetzelfde onrecht en stelde ik ook mijn eisen aan de Franse regering. Maar wij maakten destijds gebruik van de werktuigen van de republiek. Wij trokken de straat op in grote betogingen, schreven media aan, lobbyden bij ministers. Daar zit het verschil met onze strijd. De huidige rellen, die ik trouwens met klem veroordeel, zijn het resultaat van een proces van zelfvernietigingsdrang dat al jaren heerst in de getto’s. Ayfer Erkul interviewde Fadela Amara, de voorzitster van de organisatie Ni Putes Ni Soumises.
Goelag of de geschiedenis van de Sovjetkampen - Anne Applebaum - vrijdag 10 oktober 2003
In haar boek Goelag, een geschiedenis onthult de Amerikaanse journaliste Anne Applebaum de ware geschiedenis van de concentratiekampen in de Sovjetunie. Hiervoor bestudeerde ze recent geopende archieven, las ze ongepubliceerde memoires van gevangenen en interviewde ze diverse overlevenden. Het boek betekent niet minder dan de definitieve ontmaskering van de Sovjetideologie en het communistische systeem waarin de mens zijn persoonlijkheid verloor en ontdaan van al zijn rechten ingezet werd in het belang van de ideologie. Het toont aan tot welke gruwel een dictatuur kan leiden. Liberales had een exclusief interview met de auteur.
Religie is als muziek of poëzie - Karen Armstrong - vrijdag 05 februari 2010
Religie maakt het ons makkelijker om te gaan met levensvragen die geen makkelijk antwoord kennen. In de filosofie en de religie zijn er geen goede antwoorden, zoals je die in de wetenschap wel hebt. De vragen die Plato zich stelde staan vandaag nog steeds open. We zullen allemaal sterven en dat is voor sommigen moeilijk om mee om te gaan. We ervaren allemaal verdriet en wanhoop. Religie helpt ons deze transcendente facetten van ons bestaan handelbaarder te maken. Wanneer ons ego zich bedreigd voelt kan het bijzonder agressief uit de hoek komen. Religie kan een manier zijn om sereen te leren omgaan met ons verdriet en onze pijn. Interview door Marnix Verplancke.
Religieuze taal maakt onoverwinnelijk - Reza Aslan - vrijdag 03 maart 2006
Enkele maanden nadat de Iraanse revolutionaire grondwet geschreven was, brak de Irak-Iran oorlog uit, wat een abrupt einde betekende voor het experiment met een islamitische democratie. Daardoor werd de vrees gevoed dat een democratie die zich op de islam baseert altijd gevaar zal lopen gekaapt te worden door kleine groepen extremisten, die ervan overtuigd zijn dat hun interpretatie van het geloof de enig ware en enig aanvaardbare is. Toch blijf ik optimistisch. Dat alle moslims in de wereld kunnen zien hoe vreselijk een theocratische staat als Iran functioneert, vormt de beste waarschuwing tegen dat soort extremisme.
Als ik god was, zou ik tranen met tuiten huilen om de wreedheid van mijn creatie - Shalom Auslander - vrijdag 14 maart 2008
Ik denk dat het iets mee te maken heeft met het feit dat we doodsbange mensen zijn natuurlijk. Niets zo erg als door het leven moeten met de wetenschap dat je er uiteindelijk aan onderdoor gaat. Geen enkel ander wezen zit met zo'n last opgezadeld. Dus dan komt daar die god op je af, die je troost biedt en je eeuwige ouder wil zijn, maar die ook verantwoordelijk is voor de shit waarin je zit. Ga je dan geloven dat het een toffe god is die dat allemaal geschapen heeft? Dat kan toch niet. Als ik god was en ik zou hele dagen op de rotzooi moeten zitten neerkijken die wij ervan maken, zou ik tranen met tuiten huilen om de wreedheid van mijn creatie. Interview door Marnix Verplancke.
Bij Marokkanen is homoseksualiteit taboe - Omar B. - vrijdag 09 juni 2006
Mijn familie en mijn omgeving zouden niet accepteren dat ik mij zou laten kennen als homo. Mijn familie denkt nog altijd dat mijn homoseksuele ‘avonturen’ zonden van mijn jeugd waren. Maar er is nog een meer belangrijke reden waarom ik anoniem wil blijven. Bij Marokkanen is homoseksualiteit helemaal taboe. Vele allochtonen zeggen dat zoiets in hun cultuur niet bestaat, dat het iets is van Westers decadentie. Als je zoals ik schrijf dat het wel bestaat, kan gebeuren wat er met Carim Bouzian gebeurd is. Nadat hij zich op televisie ‘oute’ als homo moest Carim een maand lang onderduiken omdat allochtonen hem met dood bedreigden. Dat wil ik niet.
De geschiedenis zal nooit stoppen - Benjamin Barber - vrijdag 05 november 2004
De geschiedenis stopt nooit, en iedereen die denkt dat dit wel het geval is, is een buitenaards wezen of een gek. Het einde van de geschiedenis komt alleen met einde van de mensheid. Vergeet niet dat Europa aantoont dat het einde van de specifieke soevereiniteit van de natiestaten weer nieuwe problemen creëert; hier reeds zien we de geschiedenis in al zijn dialectiek aan het werk. Als we vooruitkijken naar een globale en confederale regering over de wereld die er uitziet als Europa, dan zul je zien dat er dezelfde soort problemen rijzen zoals die bijvoorbeeld opnieuw opdoken in bijvoorbeeld Nederland met Pim Fortuyn. Wim van Rooy interviewde Benjamin Barber.
Beschaving is een videogame geworden - Benjamin Barber - vrijdag 19 oktober 2007
Toen president Bush net na de aanslagen van 11 september 2001 op zoek ging naar een metafoor voor normaliteit om zijn landgenoten weer met de voeten op de aarde te krijgen, deed hij geen beroep op hun burgerzin, maar wel op hun economische koopkracht. Toon Al Qaida je patriottische rechte rug, rij naar het winkelcentrum en ga vrolijk door met shoppen, was zijn boodschap. Volgens politicoloog Benjamin Barber is dat tekenend voor de manier waarop het hedendaagse kapitalisme de mens herleid heeft tot niet meer dan een consument. Met burgers kan het immers niets aanvangen, aangezien die verder kijken dan hun neus lang is. Interview door Marnix Verplancke.
We hebben nood aan een helder, democratisch project - Tinneke Beeckman - vrijdag 26 oktober 2012
Tinneke Beeckman heeft een eigen blog, en publiceert regelmatig columns in De Morgen. Sinds kort ligt haar eerste boek in de boekhandel: Door Spinoza’s Lens. Beeckman past de theorie van de 17de-eeuwse Nederlandse filosoof Spinoza toe op hedendaagse thema’s zoals macht, meditatie, revolte, Darwin en seksualiteit. Hoewel ook Machiavelli een van haar grote voorbeelden is, blijft Spinoza Beeckmans grote liefde. Zij was al medeauteur van Spinoza. Filosoof van de blijheid. De belangstelling voor Spinoza gaat verder dan een louter academische interesse. Ze wil ook leven als een moderne Spinozist. Interview door Jan De Zutter.
Ik heb in mijn jeugd vooral smeerlappen gekend - Samira Bellil - vrijdag 13 februari 2004
De jeugd van Samira speelt zich af in een cité in een Parijse voorstad waar vooral allochtone werklozen wonen. Jongerenbendes zwaaien er de plak en wie zich niet aan de regels onderwerpt, moet het ontgelden. Samira, die thuis werd opgevoed volgens de tradities van haar islamitische ouders, verzette zich van jongs af aan tegen de ongelijkheid van de geslachten en trok, net als de jongens, de straat op. Ze was het liefje van bendeleider Jaid en dat gaf haar een zekere status. Tot op de dag ze zich smoorverliefd aan hem gaf en zich zo onbewust tot algemeen bezit en gezamenlijk seksobject maakte.
Over de relatie tussen filosofie, kunst en techniek - Vincent Blok - vrijdag 20 mei 2005
In onze tijd zijn de cultuurkritische geluiden niet van de lucht. Of het nu om het toenemend consumentisme gaat of het economiseren van alle menselijke verhoudingen, telkens wordt een tijd van onbehagen geëvoceerd dat protest aantekent tegen het technisch tijdperk waarin wij leven. In zijn boek Rondom de vloedlijn. Filosofie en kunst in het machinale tijdperk. Een confrontatie tussen Heidegger en Jünger staat de Nederlandse filosoof Vincent Blok evenwel stil bij onze technische wereld, zonder verstrikt te raken in het cultuurkritische optimisme of pessimisme. Een interview met de auteur over zijn boek en zijn drijfveren.
Geloven is aannemen wat je niet weet - Gerard Bodifee - vrijdag 16 januari 2004
Ik geloof in niets. Religie is niet ‘geloven’. Geloven is aannemen wat je niet zeker weet. Als je zegt “ik geloof in iets, maar ik weet het eigenlijk niet zeker” dan vind ik dat je moet zeggen dat je het niet weet, en niet dat je het gelooft. Dus geloven in die zin, doe ik niet. In verband met je vraag of ik in God geloof, zou ik eerst moeten weten wat je bedoelt met God en als dat dan iets is waar ik niet bijkan, dan ‘geloof’ ik daar niet in. Maar geloven kan natuurlijk wel in een ander zin, namelijk in de zin van ‘het vertrouwen hebben in’. Zoals bijvoorbeeld het vertrouwen hebben in een goede vriend. Je engageren in het bestaan, dat is religie.
De oorsprong van het economische nationalisme in Vlaanderen - Olivier Boehme - vrijdag 13 juni 2008
Vandaag wordt het debat zakelijk gevoerd: meer efficiëntie door homogene bevoegdheidspakketten. Maar daarachter gaat iets schuil wat in feite heel emotioneel geladen is: nationalisme. Eens je het pad opgaat van het federalisme, is het natuurlijk wel waar dat je bevoegdheden goed moet schikken om tot behoorlijk bestuur te komen. Vooral een van zelfvertrouwen blakende regio als Vlaanderen wil alsmaar meer zelf kunnen doen. Maar laat ons niet vergeten wat de oorsprong is van deze gang der geschiedenis: de 19de-eeuwse idee dat er zoiets was als een Vlaams volk, ook al had er in de eeuwen daarvóór nooit één afzonderlijk politiek Vlaams kader bestaan. Interview door Olivier Van Horenbeeck.
Poetin is een van de grootste mensenrechtenschenders - Hans Boland - vrijdag 17 februari 2006
Gorbatsjov heeft de voorwaarden geschapen voor een minder autoritair geregeerde staat. Onder Jeltsin liep alles volledig spaak: in plaats van meer democratie, waar Gorby naar streefde, kwam er anarchie. Gorbatsjov was zijn tijd ver vooruit; dat hij zichzelf communist noemde vind ik geen principiële makke – hij was tenminste geen geldwolf en geen machtswellusteling. Jeltsin was dat wél, en voor het overige was hij hooguit een nar, zonder een serieuze visie. Poetin op zijn beurt is uitsluitend gevoelig voor macht; enige gewetenslast schijnt hij niet te hebben, en hij zweert bij de methoden van de geheime politie – rampzaliger kun je het nauwelijks treffen.
Poetin is een van de grootste mensenrechtenschenders - Hans Boland -
Gorbatsjov heeft de voorwaarden geschapen voor een minder autoritair geregeerde staat. Onder Jeltsin liep alles volledig spaak: in plaats van meer democratie, waar Gorby naar streefde, kwam er anarchie. Gorbatsjov was zijn tijd ver vooruit; dat hij zichzelf communist noemde vind ik geen principiële makke – hij was tenminste geen geldwolf en geen machtswellusteling. Jeltsin was dat wél, en voor het overige was hij hooguit een nar, zonder een serieuze visie. Poetin op zijn beurt is uitsluitend gevoelig voor macht; enige gewetenslast schijnt hij niet te hebben, en hij zweert bij de methoden van de geheime politie – rampzaliger kun je het nauwelijks treffen.
Het liberalisme aanvaardt geen moreel absolutisme - Boudewijn Bouckaert - vrijdag 18 februari 2005
Het liberalisme stelt in de eerste plaats een aantal politieke waarden voorop, bijvoorbeeld over de manier waarop mensen met elkaar samenleven in een polis die breder is dan jezelf en je familie. Die politieke waarden scheppen het kader waarbinnen allerlei morele attitudes en houdingen kunnen worden ontwikkeld. Het liberalisme aanvaardt wel geen absolutisme inzake moraal. Maar dat betekent nog niet dat het moreel indifferent is. De mens moet uiteindelijk zelf zijn geluk nastreven, wat betekent dat hij of zij in overeenstemming moet leven met zichzelf en zijn of haar eigen beperkingen moet aanvaarden.
Islam en homoseksualiteit zijn verzoenbaar - Carim Bouzian -
Carim Bouzian is voorzitter van Jong Agalev in Antwerpen. Als jonge homo van Marrokaanse afkomst komt hij onder meer op voor de aanvaarding van homoseksualiteit onder moslims. Daartoe startte hij een affichecampagne waarbij homojongens en lesbische meisjes getoond worden. Niets aan de hand zou je denken, maar de link met de islam schoot bij veel moslims in het verkeerde keelgat. Extreme moslims uitten zelfs doodsbedreigingen aan het adres van Carim Bouzian. Hij wil echter doorgaan en vooral een open gesprek rond dit thema in de moslimgemeenschap op gang brengen.
Over de gevolgen van de moderne evolutietheorie voor het mens- en wereldbeeld - Johan Braeckman - vrijdag 20 juni 2003
Geen enkele wetenschappelijke theorie heeft ons denken over de natuur en onszelf zo drastisch beïnvloed als Charles Darwins evolutietheorie. Dat neemt volgens docent wijsbegeerte Johan Braeckman van de Universiteit Gent niet weg dat er zelfs onder deskundigen nog tal van misverstanden bestaan over het ontstaan van soorten en van adaptaties, en van de mechanismen die daarvoor verantwoordelijk zijn. In zijn verhelderende boek Darwins Moordbekentenis zet hij de puntjes op de i. Wie denkt dat de mens van de aap afstamt, heeft er niets van begrepen.
Darwin wordt steeds actueler - Johan Braeckman - vrijdag 01 april 2011
Er is veel onbegrip over de evolutietheorie in menswetenschappelijke kringen. Men heeft er zelfs een beetje schrik van. Men denkt onder meer dat zij imperialistisch is of reductionistisch is. Neem het onderzoek vanuit evolutionair perspectief naar morele vermogens zoals empathie en altruïsme. Sommigen denken dat deze belangrijke vermogens hierdoor gereduceerd worden tot 'slechts' dierlijke middelen om samenleven mogelijk te maken. Die angst is onterecht. Wetenschap kan wel methodologisch reductionistisch te werk gaan, maar dat doet geen afbreuk aan de waarde van datgene dat wordt verklaard. Interview door Sebastien Valkenberg.
Een onbeteugelde vrije markt loopt zich te pletter - Toon Braeckman - vrijdag 16 november 2007
De vrije markt is een uitstekend concept om efficiënt te produceren, maar dat gaat vaak ten koste van andere dingen. De toename van het BNP gaat ten koste van een bijna onleefbare zelfdiscipline voor een groot deel van de bevolking. Ik bedoel daarmee dat een groot deel van de mensen zich willens nillens in de ratrace stort waarbij alles in dienst van de productie van de welvaart staat. De vrije markt floreert en produceert efficiënt omdat ze weinig consideratie heeft met andere noden en waarden en dat geeft een uitkomst die lager is dan een zero-sum game. In het verleden was dat bijvoorbeeld de sociale uitbuiting nu is dat de ecologische uitbuiting. Interview door Andreas Tirez.
Kritisch denken moet je leren - Johan Braeckman - vrijdag 21 oktober 2011
We scharrelen gedurende ons leven, en zeker tijdens de kindertijd, allemaal ideeën op, en meestal zonder die te evalueren. Je kan een hyperintelligent kind wijsmaken dat er met Pasen klokken uit Rome komen aanvliegen die eieren in het rond strooien. Uit onderzoek blijkt nu dat hoe langer je een idee koestert, hoe waardevoller je dit ook gaat vinden. Wanneer iemand na twintig jaar hoort dat hij al die tijd iets fouts gedacht heeft, zou je kunnen denken dat die heel blij zal zijn dat hij eindelijk de waarheid kent, maar zo gaat het over het algemeen niet. Mensen gaan zich juist ingraven en hun oude ideeën nog ferventer verdedigen. Interview door Marnix Verplancke.
Het christelijk geloof als dam tegen politiek extremisme - Michael Burleigh - vrijdag 02 februari 2007
Ik weet niet precies waar Nederland staat, maar u weet dat de Fransen hebben gekozen voor een agressieve assimilatiepolitiek en het is overduidelijk dat dat niet werkt, dat heeft geresulteerd in honderden in de brand gestoken auto’s in de Parijs banlieus, waarbij 4.500 Franse politieagenten gewond zijn geraakt. De Engelsen hebben voor het andere extreme standpunt gekozen, het multiculturalisme, en dat heeft ook niet gewerkt. Dat weet zelfs Blair, die onlangs het multiculturalisme nog pathetisch heeft verdedigd, terwijl de rest van zijn speech, alle feiten die hij noemde, aantoonde dat het een complete ramp mislukking is geweest. Interview door Rob Hartmans.
Op de bres voor thuis- en telewerken - Patricia Ceysens - vrijdag 24 januari 2003
Vorig jaar kwam Vlaams parlementslid Patricia Ceysens in de belangstelling met de toepassing van thuis- en telewerken tijdens de laatste weken voor de bevalling van haar derde kind. Daarbij kon ze via een webcam en een personal computer haar parlementaire werkzaamheden voortzetten. Dit systeem verliep uitstekend. Sindsdien is haar interesse voor systemen van thuis- en telewerken nog toegenomen en werpt ze zich op als een vurig verdedigster ervan. Thuis- en telewerken staat in Vlaanderen nog in de kinderschoenen. Toch biedt het onmiskenbare voordelen voor de kwaliteit van het leven, het milieu, de mobiliteit en zelfs de productiviteit.
Het verbod op godslastering mag verdwijnen - Paul Cliteur - vrijdag 03 december 2004
Ook Kant, Voltaire, Diderot, Montesquieu, Montaigne en anderen konden niet vrij schrijven over godsdienst. Op een of andere manier schreven ze allemaal onder een zekere religieuze censuur en moesten ze bijzonder goed opletten hoe ze hun gedachten formuleerden. Dat is allemaal geëvolueerd en in de voorbije decennia kenden we in Nederland een situatie dat er heel vrij kon worden gesproken over godsdienst en waarin het begrip ‘godslastering’ als een soort relikwie uit vervlogen tijden in zo een wetboek van Strafrecht staat met enkel nog een soort museale waarde. Maar die zorgeloosheid is nu helemaal voorbij.
Mensen zijn gelijkwaardig, culturen niet - Paul Cliteur - dinsdag 09 maart 2004
Zijn er grenzen aan de tolerantie? Of moet je ook intolerantie tolereren? Zijn culturen gelijkwaardig? Of mogen we zeggen dat de islam inferieur is? In de voorbije maanden schreef filosoof Paul Cliteur, hoogleraar aan de Universiteit van Leiden en Delft, het uitstekende boek Moderne Papoea’s, dilemma’s van een multiculturele samenleving. Daarin zet hij zich fel af tegen het cultuurrelativisme. Volgens Paul Cliteur zijn mensen gelijkwaardig, maar culturen niet.
Religieus radicalisme zit in alle monotheïstische godsdiensten - Paul Cliteur - vrijdag 16 maart 2012
Het ironische is dat ik de laatste tijd regelmatig het verwijt krijg dat ik de drie monotheïstische godsdiensten ‘over één kam scheer’, wat niet waar is, omdat ik helemaal geen uitspraken doe over godsdiensten in zijn algemeenheid, maar over radicalen. Wat ik wel over één kam scheer zijn de radicalen uit Jodendom, Christendom en Islam en tussen die radicalen is inderdaad een frappante gelijkenis: zij zijn altijd eendrachtig tegen de gelijkheid van mannen en vrouwen, tegen homoseksuelen, tegen de vrijheid van expressie, tegen het hele moderniseringsproces van gelijkberechtiging. Interview door Dirk Verhofstadt.
Het polderen heeft gefaald - Paul Cliteur - vrijdag 08 juni 2007
Met Moreel Esperanto schreef de Leidse rechtsfilosoof Paul Cliteur een kloek boek over de verhouding religie en ethiek in een tijd van religieus terrorisme. Het is een boek dat een theoloog had moeten schrijven. Maar theologen bemoeien zich niet meer met de werkelijkheid. Zij zijn veroordeeld tot het reageren op wat anderen over hun onderwerpen te berde brengen. En zelfs dat doen ze doorgaans niet. Cliteur wil een bijdrage leveren aan het begrijpen van het religieus gemotiveerde geweld. En meer dan dat. Het wil aanzetten tot een ‘contraterroristische strategie’. ‘Dat klinkt wat hoogdravend’, geeft hij toe. ‘Maar ja, dat is filosofie, nietwaar?’ Interview door Ralf Bodelier.
De oorlog in Irak is gerechtvaardigd - Marc Cogen - vrijdag 11 april 2003
De oorlog tegen Irak is gerechtvaardigd. Ten eerste zijn er resolutie 1441 en alle voorgaande resoluties die Irak verplichten te ontwapenen, maar Irak heeft dat 12 jaar lang niet gedaan. Ten tweede is er het inherente recht op zelfverdediging van landen. De aanwezigheid van massavernietigingwapens in Irak en de banden van Irak met terroristische organisaties geeft een land het recht van zelfverdediging. De VS zijn al bij herhaling aangevallen door terroristische netwerken die stilzwijgend geholpen worden door het regime in Bagdad. Een interview met Marc Cogen, voorzitter van de Vereniging voor de Verenigde Naties en professor Internationaal Publiekrecht aan de Universiteit van Gent.
Zonder wederzijdse kritiek loopt wetenschap vast - Floris Cohen - vrijdag 16 december 2011
Tot in de jaren zeventig was wetenschapsgeschiedenis vooral een vorm van ideeëngeschiedenis en ging het om de reconstructie van baanbrekende inzichten. Aan de maatschappelijke context waarbinnen de natuurwetenschappen zich hadden ontwikkeld werd nauwelijks aandacht besteed. Ook de rol van het experiment bij de groei van de natuurwetenschappelijke kennis bleef lang onderbelicht. Er was wel aandacht geweest voor experimenten die theorieën konden bevestigen of ontkrachten, maar heel weinig voor de rol van het zogenaamde ‘opsporende experiment’. In de jaren tachtig begon dit alles te veranderen. Interview met Rob Hartmans.
It’s the brain, stupid - Frederick Coolidge en Thomas Wynn - vrijdag 10 februari 2012
Als je de hedendaagse mens vergelijkt met die van 70.000 jaar geleden merk je dat we heel veel veranderd zijn. 40.000 jaar gelden kenden we een ware cultuurexplosie. Grottekeningen staken de kop op, net als kleine sculpturen. De mens vertoonde opeens een hoog ontwikkeld symbolisch gedrag. Er werden bijvoorbeeld begrafenisrituelen uitgevoerd, wat Neanderthalers niet kenden. Die begroeven hun doden wel, maar er is geen bewijs dat dit met rituelen gepaard ging. Grafkralen zijn bij Neanderthalers nooit aangetroffen. Een kaakbeen van een hert, dat wel, maar dat wijst niet echt op een symbolisch leven. Interview door Marnix Verplancke.
Het oude Europa heeft gelijk - Rik Coolsaet - vrijdag 09 januari 2004
De Europese Unie zal nooit een superstaat worden zoals de Verenigde Staten. In de EU verloopt de besluitvorming heel moeizaam. Er bestaat geen centraal besluitvormingsorgaan. Dat is de zwakte van de EU maar tegelijkertijd ook de sterkte. Met een dergelijke institutionele set-up is het niet mogelijk om een expansief imperialistisch buitenlands beleid te gaan voeren gebaseerd op militaire macht alleen. De EU heeft een veel genuanceerder, veel multilateraler buitenlands beleid dan de Verenigde Staten. In het buitenlands beleid van de EU is het militaire maar een klein onderdeel, maar als je dat niet bezit word je terzijde geschoven.
We moeten al-Qaeda deconstrueren - Rik Coolsaet -
Het is al een tijdje mijn standpunt dat door de internationale samenwerking het internationale netwerk van al-Qaeda dusdanig ontmanteld is dat die als een gestructureerd netwerk niet meer bestaat. Het is als een kwikthermometer die je laat vallen en die in honderden balletjes uiteenspat: je hebt vandaag de dag overal in de wereld kleine groepen mensen, minderheden, die in de marge leven van migrantengemeenschappen of van moslimgroepen, en zelf overgaan tot het zoeken van contacten, zelf overgaan tot actie, zonder instructies van hogerhand. Dit maakt het heel moeilijk om het gevaar in te schatten.
We moeten al-Qaeda deconstrueren - Rik Coolsaet - vrijdag 17 maart 2006
Het is al een tijdje mijn standpunt dat door de internationale samenwerking het internationale netwerk van al-Qaeda dusdanig ontmanteld is dat die als een gestructureerd netwerk niet meer bestaat. Het is als een kwikthermometer die je laat vallen en die in honderden balletjes uiteenspat: je hebt vandaag de dag overal in de wereld kleine groepen mensen, minderheden, die in de marge leven van migrantengemeenschappen of van moslimgroepen, en zelf overgaan tot het zoeken van contacten, zelf overgaan tot actie, zonder instructies van hogerhand. Dit maakt het heel moeilijk om het gevaar in te schatten.
In 2004 weten we of Turkije bij Europa kan - Pat Cox -
Er zijn grenzen aan Europa maar ik weet niet welke. Als ik geen definitief antwoord heb, dan is dat omdat we leren uit de geschiedenis. Ik ben zeer gelukkig dat de originele zes landen, met België erbij, de uitbreiding niet uitsloten, want anders zou ik hier niet zitten, aangezien ik een Ierse Europeaan ben. Dus ik waardeer het feit dat niemand zei: niet meer dan zes. Maar ik waardeer ook het feit dat we niet met 156 kunnen zijn. Dat zou duidelijk belachelijk zijn. We meten ons bezinnen over wat het ‘Wijder Europa’ is. Dàt is onze verantwoordelijkheid, maar het is niet onze taak om elk land volwaardig lid te maken.
Gelijke kansen in de praktijk - Brigiet Croes - vrijdag 21 december 2007
Brigiet Croes is één van de verantwoordelijken van DOMO Leuven (Door Ondersteuning Mee Opvoeden), een organisatie die volledig draait op vrijwilligers, met uitzondering van een deeltijdse administratieve kracht. “Ons uitgangspunt is de kracht van het gezin die wél nog aanwezig is. We willen te koste van alles de paternalistische aanpak vermijden; daarom ook dat we luisteren zonder te oordelen. De vrijwilligers moeten in dat kader ook een charter ondertekenen waarin ze verklaren om de eigen normen waarden niet op te dringen. We willen vooral de zelfredzaamheid van het gezin weer op peil brengen, noem het desnoods empowerment van het gezin in kwestie.” Interview door Andreas Tirez.
Het moreel bewustzijn brokkelt af’ - Theodore Dalrymple - vrijdag 23 november 2012
De meeste rechten zijn in abstracte zin complete nonsens. Naar mijn mening heeft niemand bijvoorbeeld recht op gezondheidszorg. Als iemand dat recht heeft, dan vloeit daaruit voort dat iemand ook een plicht heeft om er voor te zorgen. Dat is absurd. Stel dat iemand op straat ligt. Denk je dat ik diegene help omdat hij een 'recht op gezondheidszorg' heeft? Je biedt iemand hulp aan op basis van menselijke waardigheid! Mensen die in termen van rechten spreken, sluiten alle andere overwegingen uit. Zaken als fatsoen, liefdadigheid en grootmoedigheid komen niet voor in hun verbeelding en vocabulaire. Interview door Daniël Boomsma.
De wens om de wereld te redden, is heel anti-evolutionair - Richard Dawkins - vrijdag 29 mei 2009
De Britse bioloog Richard Dawkins begon zijn loopbaan met wetenschappelijk onderzoek naar de pikorde van kippen. Zijn eerste baanbrekende verwezenlijking bestond erin dat hij een toegankelijk verhaal brouwde rond de wiskundige analyse van het opereren van individuele genen, die geprogrammeerd zijn om zichzelf zoveel mogelijk naar de volgende generaties voort te planten. Het resulteerde in het boek The Selfish Gene. Dawkins wordt soms als ‘Darwins pitbull’ omschreven. Van de keiharde manier waarop hij in The God Delusion, afrekent met godsdienst en gelovigen, schrok zelfs een aantal van zijn volgelingen. Interview door Dirk Draulans.
Vrede is geen zekerheid, het is een opgave - Willy De Clercq - vrijdag 30 april 2004
Willy De Clercq sluit na de Europese verkiezingen zijn politieke carrière af. Premier Verhofstadt noemt hem zijn politieke vader. En vermoedelijk lopen er nog een heel pak VLD'ers rond die hij in de politiek heeft gebracht. Voor mij is hij de man op televisie, de opvallende jonge minister, de partijvoorzitter die kan praten als een conferencier. Toen ik nog journalist was viel hij mij vooral op als de onderhandelaar, de Europese Commissaris die met Amerika en Japan in de clinch ging en geduldig werkte aan een compromis zonder op het essentiële toe te geven. Als collega parlementslid ken ik hem als een wijs man met inzicht en gezond verstand.
Europese project: verleden en toekomst - Willy De Clercq - vrijdag 29 november 2002
Dit jaar werd Minister van Staat Willy De Clercq 75 jaar. Willy De Clercq heeft een rijkgevulde academische en politieke loopbaan. Sinds 1989 zetelt hij in het Europees Parlement. Van dichtbij heeft hij het onstaan van het Europese project, de Europese eenmaking, meegemaakt. Met de toetreding van nieuwe landen uit Oost- en Centraal- Europa staat de Unie voor nieuwe grote uitdagingen. Willy De Clercq schetst in dit interview verleden en toekomst van het Europese project, hij spreekt over vrij verkeer van personen, de toetreding van Turkije, de uitdaging van de Europese Conventie en de grenzen van Europa.
Veel VLD'ers hoor ik nu zeggen dat ze progressief zijn - Mathias De Clercq - vrijdag 27 oktober 2006
Ik ben radicaal tegen een ik-maatschappij. Maar dan praten we over egoïsme, niet over individualisme. Dat is de hele verwarring tussen het libertarisme en het liberalisme. Het eerste predikt de ongebreidelde vrijheid van het ik, ook als dat ten koste gaat van een ander. Het liberalisme ijvert voor essentiële spelregels waardoor ieder individu, ongeacht afkomst of overtuiging, zijn of haar vrijheid kan beleven. Het liberalisme erkent de noodzaak van sociale instellingen, van onderwijs en gezondheidszorg. Die heb je nodig om als individu vrij te kunnen zijn. Een libertair wil dat privatiseren. Dat kan ik als liberaal niet aanvaarden, dat meer en beter onderwijs of zorgen bepaald zouden worden door je portemonnee. Interview met Filip Rogiers.
Iedereen heeft het recht op een redelijke woonst - Pascal De Decker -
Onlangs verscheen het boek Stadslucht maakt vrij. Het is een opvallend werkstuk dat ingaat tegen de Vlaamse antistedelijke traditie en vertrekt van de mogelijkheden van de steden. Een belangrijk aspect hierin is het woonbeleid. Decennialang trokken hoger opgeleide en beter betaalde gezinnen weg uit de stadscentra en gingen zich vestigen in de betere randgemeenten. In hun plaats kwamen vooral sociaal zwakkeren en migranten wonen. Toch lijkt er de laatste jaren een hernieuwde belangstelling voor wonen in de stad. Dat neemt niet weg dat in tal van steden nog heel wat huisvestingsproblemen bestaan, want waar komen de kanslozen dan terecht?
Het doel van de economie is mensen gelukkig te maken - Paul De Grauwe - vrijdag 15 december 2006
De meest competitieve landen zijn landen die ook veel uitgeven aan hun sociale zekerheid: de Scandinavische landen. Hoe dat komt? Een goed sociaal zekerheidssysteem zorgt ervoor dat mensen zich veilig voelen en maakt ze dus ook gelukkiger. Daardoor worden ze productiever. Maar je moet je sociale zekerheid ook verstandig organiseren: geef mensen die door onheil getroffen zijn voldoende steun, maar zorg er ook voor dat ze snel terug ‘geactiveerd’ worden. Als je dat niet doet, zal je je uitkeringen moeten verlagen, omdat er veel te veel mensen niet actief zijn. Dat bevordert je concurrentiekracht niet. We moeten dus onze sociale zekerheid niet afbouwen, maar we moeten ze wel verstandiger organiseren.
Delokalisatie is essentieel in een wereldeconomie - Paul De Grauwe - vrijdag 09 mei 2003
Paul De Grauwe is voorzitter van de Vakgroep Internationale Economie aan de KULeuven en zetelde sinds 1991 achtereenvolgens als gecoöpteerd senator, kamerlid en senator in het parlement. Daarnaast is hij ook lid van de redactieraad van onder andere The Economist. De Grauwe is momenteel kandidaat om een van de zes leden van het directiecomitee van de Europese Centrale Bank te worden. Na de verkiezingen zal hij zich daarop toeleggen of op wat hij het liefst doet, het academische werk. Het ideale moment dus om een van de mensen die ideologisch op de liberale partij wegen aan het woord te laten.
Optimisme mag, euforie is gevaarlijk - Paul De Grauwe -
Het is inderdaad zo dat we in de jaren tachtig en negentig de financiële markten te veel gedereguleerd hebben. We zijn aangetrokken geweest door het fabeltje de financiële markten zijn efficiënt, je moet daar niet tussenkomen, dat zal zichzelf wel oplossen, het zal wel vanzelf stabiel blijven. Dat is natuurlijk een grote vergissing geweest. We hebben dan in alle landen de banken vrij gelaten om van alles te gaan doen, te speculeren. Vroeger waren ze beperkt in wat ze konden doen. Maar nu mochten ze ineens van alles gaan doen, allerlei risicovolle activiteiten. Dat komt ons uiteindelijk duur te staan. Interview door Magda Heeffer.
De euro is bijlange niet gered - Paul De Grauwe - vrijdag 24 december 2010
Ik ben voorstander van euro-obligaties. Op die manier geven de eurolanden het signaal dat de eenheidsmunt een gezamenlijk project is. Zo geef je te kennen dat de euro landen met handen en voeten gebonden zijn aan de euro. Als een land in de problemen komt, zijn de andere verplicht om bij te springen. Dat is belangrijk als psychologisch signaal aan de markt. Je geeft te kennen dat de eurozone niet uit elkaar kan vallen. Die credibiliteit moet de euro krijgen. Daarvoor zijn wel institutionele ingrepen nodig. Het volstaat niet om tegen de speculanten te zeggen: we gaan de euro nooit lossen. Dat is cheap talk. Interview door Johan Corthouts.
Ik heb de goede raad van Forrest niet nodig - Karel De Gucht - vrijdag 19 januari 2007
België zal in de Veiligheidsraad niet de enige stem zijn die pleit voor een multilaterale aanpak van de veiligheidsproblemen in de wereld. Het klopt dat de huidige Amerikaanse regering zich bijzonder ver houdt van internationale verdragen en afspraken waarop ze door anderen aangesproken kan worden, maar ik geloof dat het extreme unilateralisme van de regering Bush over zijn hoogtepunt heen is. Het is nu wel duidelijk dat die aanpak niet erg succesvol geweest is, om het zacht uit te drukken. En dus geloof ik dat ook de Amerikanen zullen terugkeren naar de internationale onderhandelingstafels en dat zij opnieuw overtuigd kunnen worden van het belang van internationale afspraken en regels.
We verspillen gigantisch veel tijd aan onnozele symboliek - Karel De Gucht - vrijdag 16 november 2012
We investeren nu al een politieke generatie lang enorm veel energie in staatshervormingen. De zesde is er nog niet, en sommigen praten al over de zevende. In 2005 heb ik de onderhandelingen van de laatste kans gevoerd over BHV, en het heeft nog 7 jaar geduurd voor men van dat symbool af is geraakt. Want meer dan een futiel symbooldossier is dat niet. Had men nu eens al die energie en tijd gestopt in zaken die er wel toe doen, waren we dan niet beter af geweest? Hadden we niet beter 562 dagen over de sociaaleconomische koers gepraat, over een fiscale hervorming, over de betaalbaarheid van de sociale zekerheid? Interview door Yves Desmet.
Religie zorgt voor maatschappelijke spanningen - Paul De Hert - vrijdag 25 mei 2007
We hebben dat concept, dat Vlaams concept, actief pluralisme, voorgelegd aan Nederlanders. We hebben het op een eerlijke manier gedaan, we hebben ze de teksten laten lezen. En hoewel die onderling allemaal van mening verschillen, van een rabiaat vrijzinnige Paul Cliteur, tot een religie vriendelijke Marlies Galenkamp, allen academici en anderen, alhoewel ze onderling allemaal van positie verschillen, was er geen één auteur uit Nederland te vinden voor dat model van actief pluralisme. Dat is een opvallende vaststelling. Zij noemen het een gepasseerd station, of zij noemen het gevaarlijk, en dat vind ik toch een belangrijk inzicht. Interview door Frank Stappaerts.
Vergrijst de welvaartstaat tot een slavenstaat? - Marc De Vos - vrijdag 23 januari 2004
Vandaag ontvangen de senioren een goed pensioen en de jongeren hopen later op hetzelfde. Maar is dit alles wel houdbaar? Kan het bestaande pensioensysteem dit verzekeren? Hoe is het mogelijk dat steeds minder actieven het nodige geld opbrengen om de niet-actieven te voorzien in een gelukkige oude dag? Professor Marc De Vos is een van de weinigen die het probleem onderkent. Hij beklemtoont de nood aan fundamentele hervormingen, en bepleit daarbij de omschakeling van het bestaande repartitiesysteem voor pensioenen naar een kapitalisatiesysteem.
Psychologen werken niet in een politiek vacuüm - Jan De Vos - donderdag 12 januari 2012
Jan De Vos herkent in Music for Life de kwalijke eigenschappen van de psychologisering. “Dat soort acties dient alleen om ons geweten te sussen. Een week per jaar gaan we er helemaal voor en schenken we tien of twintig euro aan een goed doel, zodat we er ons de rest van het jaar niet meer mee moeten bezighouden. Louter pragmatisch gezien houdt een actie als Music for Life de problemen in stand. Maar ze sluit wel naadloos aan bij onze nieuwe, emotionele economie, die materiële goederen ingeruild heeft voor psychologische. Tegenwoordig kopen we niet langer een product, maar wel het gevoel dat ermee gepaard gaat. Interview door Marnix Verplancke.
Groei is een middel, geen doel - Marc De Vos - vrijdag 02 maart 2012
Wat ik heb proberen duidelijk te maken is dat economische groei niet de vijand is die we moeten verketteren. Groei is onze vriend. We hebben pas een écht probleem met welzijn en geluk als de groei wegvalt. Maar bovenal is groei een middel. Als we de doelstellingen, de finaliteit - waarvoor we als samenleving de vruchten van groei willen gebruiken - normatief willen vastleggen en als een meetinstrument hanteren, dan zijn we de toekomst van de samenleving aan het predestineren. Terwijl die toekomst anders het resultaat is van zowel politieke als individuele keuzes. Dat keuzeproces mogen we niet verliezen. Interview door Claude Nijs.
De financieringswet voor dummies - André Decoster - vrijdag 04 maart 2011
Ik weiger te aanvaarden dat men een land splitst op ideologische gronden! Dat is immers de ontkenning van de essentie van politiek: samenleven met mensen die er verschillende opvattingen op nahouden wat betreft de inrichting van de samenleving, maar daar toch een beslissing uit weten te distilleren waar iedereen zich moet bij neerleggen. De grootste illusie die men de laatste jaren ingang heeft weten doen vinden, is dat, als we van de Franstaligen af zijn, er geen ‘politiek probleem’ meer zou zijn binnen Vlaanderen. Dat is niet alleen manifest onjuist, het is ook heel gevaarlijk die illusie te wekken. Interview door Patrick Vander Weyden.
Het is nu of nooit meer voor Europa - Jacques Delors - vrijdag 25 maart 2011
Ofwel blijft de Unie bestaan. Ofwel gaat ze ten onder. Er zijn al tekenen van de ondergang, en die maken me boos en droevig tegelijk. Want hoe zal het scenario van de Europese Unie eruitzien als ze voortgaat op de wijze waarop ze bezig is? Het debacle van Kopenhagen zal zich herhalen. U weet wel, de klimaattop die de machtsverschuivingen op pijnlijke wijze blootlegde en waar aan de EU, op eigen veld nog wel, gewoonweg niet gevraagd werd om de verklaringen van China, India en de USA te aanvaarden. De EU werd buitenspel gezet, en kon alleen maar instemmen met overeenkomsten waarvoor ze niet eens had onderhandeld. Interview door Margot Vanderstraeten.
Wallonië heeft een radicaal ander beleid nodig - Alain Destexhe - vrijdag 06 mei 2005
Misschien gaat Wallonië niet langer achteruit, maar ze is evenmin bezig met een inhaalbeweging. Daarom is een radicaal ander beleid nodig, een meer liberaal beleid. Het probleem is dat Wallonië zich steeds vergelijkt met Vlaanderen, maar Wallonië zou zich beter vergelijken met de Europese regio’s die zich op ongeveer hetzelfde niveau van economische ontwikkeling bevinden, en kijken hoe die landen evolueren. Als die regio’s een groei kennen van 4 à 5%, en Wallonië 1 à 2%, dan is er een probleem. Het is mij opgevallen dat alle Oost-Europese landen Ierland hebben bezocht. Sommige dingen hebben ze overgenomen, andere niet. Ik denk dat wij hetzelfde moeten doen.
Inburgering als middel tot emancipatie - Patrick Dewael - vrijdag 22 november 2002
Veel migranten hebben zich perfect geïntegreerd en verdedigen en propageren heel bewust onze democratische basiswaarden. Ze beheersen onze taal uitstekend, aanvaarden binnen het publieke domein de wetten en regels, en dragen als zelfstandige, bediende, arbeider, werknemer of bedrijfsleider bij tot de welvaart van dit land. Met deze oproep wil Patrick Dewael deze mondige en 'liberaal' georiënteerde allochtonen steunen. Zij staan mee aan de kant van diegenen die de moderniteit toejuichen en bevorderen. Zij zijn de beste pleitbezorgers van de emancipatie van hun gemeenschap.
Migratie is niet het probleem maar de oplossing - Patrick Dewael -
De regeringspolitiek ten aanzien van vluchtelingen, asielzoekers en illegalen roept veel emoties op. De hongerstakingen van de Afghanen en de Iraniërs en de beelden van opgepakte illegalen in Zeebrugge beroeren heel wat mensen. Het probleem van vluchtelingen, asielzoekers en illegalen is niet louter Belgisch maar ook Europees en mondiaal. Zolang mensen geen perspectief hebben in eigen land zullen ze een weg zoeken naar het rijke Westen. Maar juist de rijke westerse landen staan met hun protectionisme de ontwikkeling in heel wat landen in de weg. Een interview over de ware oorzaken van en oplossingen voor migratie.
Wat mij verontrust, is hoe sterk mensen gehecht zijn aan autoriteit - Junot Diaz - vrijdag 21 maart 2008
Een van de grote problemen die ik met de Amerika's heb, is autoriteit. De grote boeman van het boek is natuurlijk de dictatuur, en dan bedoel ik niet alleen die van Trujillo, maar ook die van de gemeenschap en het gezin. Wat mij steeds weer verontrust, is hoe sterk mensen gehecht zijn aan autoriteit. Wat er ook beweerd wordt, we zijn er gek op en verlangen niet meer dan dat iemand ons een niet-gefragmenteerd en consistent verhaal vertelt met zalvende, mythische allures (…) Lezen is goed voor je, en een anti-autoritaire roman lezen is nog beter. In ons dagelijks leven worden we al genoeg bevestigd in onze liefde voor de autoriteit. Interview door Marnix Verplancke.
Pensioenen in België : een catastrofe ?’ - Cor Dietvorst - vrijdag 06 februari 2004
De jonge handelsingenieur Cor Dietvorst is één van de kernleden van de onafhankelijke denktank Antwerpen Overmorgen (http://www.overmorgen.be) onder voorzitterschap van de politiek geëngageerde ondernemer Christian Leysen. Voor Antwerpen Overmorgen maakte hij een studie over de pensioenen in België in het algemeen en diepte hij één en ander uit voor de ambtenarenpensioenen van de Stad Antwerpen. De toekomst ziet er op dat vlak volgens hem niet rooskleurig uit en, wat erger is, de beleidsmakers schijnen zich daar helemaal niet van bewust te zijn.
Onderdrukking is geen godsdienst maar politiek - Shirin Ebadi - vrijdag 05 maart 2004
Kunnen moslimvrouwen zich emanciperen en toch hun geloof behouden? Het was één van de vragen die Shirin Ebadi kreeg tijdens een debat over de situatie van moslimvrouwen in België. ‘Geen enkele religie predikt onderdrukking’, antwoordde ze, ‘dat doen alleen de predikers. Laat je denken niet door hen bepalen.’ Haar boodschap aan moslimvrouwen in België: ‘Verrijk je geest, laaf je aan de universele waarden van de Europese cultuur waarin je opgroeit, niet om je eigen cultuur te verloochenen, wel om inspiratie te vinden en je denken te oefenen. Want alleen vrij denkende mensen kunnen eigen keuzes maken.’
Elke letter is gedoopt in de inkt van mijn ziel - Naima El Bezaz - vrijdag 17 oktober 2008
Naima El Bezaz raakte na het verschijnen van haar roman De verstotene steeds bedroefder en gedeprimeerder. Niet alleen door de bedreigingen. De dood van een goede vriendin die veel voor haar had betekend, speelde ook een belangrijke rol. Haar slopende ziekte maakte ze van dichtbij mee: "Ik wist dat het erg was toen ze was gestorven, maar gek genoeg voelde ik niets. Zelfs tijdens de crematie had ik geen enkele emotie. Mijn huisarts zei later dat die vervlakking van je gevoel op een burn-out duidde, hij stuurde me daarom naar een psychiater." De burn-out ging over in een zware depressie en ze zegde al haar publieke optredens af. Interview door Margalith Kleijwegt.
Veel moslimmannen zijn hypocriet - Naima El Bezaz - vrijdag 12 maart 2004
Vrouwen moeten elk contact met mannen vermijden, anders stellen ze niets voor en is hun reputatie om zeep. In de koran staat dat een man en een vrouw voor het huwelijk niet met iemand naar bed mogen gaan. Maar in de realiteit zie je dat mannen het wel doen en vriendinnetjes hebben, liefst blank en blond. Nadien laten ze een meisje komen uit het land van herkomst waarvan ze denken dat het een ongeschreven blad is. Die hypocrisie wordt later ook in stand gehouden door de moeders, de grootmoeders en de ganse gemeenschap. Dat vind ik gewoon walgelijk.
Nu zwijgen zou toegeven zijn aan chantage - Sylvain Ephimenco - vrijdag 17 december 2004
Veel autochtonen verlieten Amsterdam en Rotterdam. Ze begrepen niet dat zij zich moesten aanpassen aan nieuwkomers. Het credo van het multiculturalisme was dat integratie van twee kanten moest komen. Dat is toch onzin. Je moet wel verdraagzaam zijn tegenover anderen, maar je hoeft toch niet hun gewoontes over te nemen. Die autochtone mensen, vaak zwakke en oudere mensen, komen in hun straat en horen zelfs hun eigen taal niet meer. Zij voelen zich als buitenlanders in eigen land. Dat is een heel natuurlijke reactie. Die mensen zijn hun richtpunten kwijt. Eigenlijk gaat het om de verworpenen van de multiculturele samenleving.
Het is bon ton om onverholen hebzuchtig te zijn - Sebastian Faulks - vrijdag 30 april 2010
Vandaag de dag is het bon ton om onverholen hebzuchtig te zijn. Vroeger had je filantropisten zoals Andrew Carnegie of John Rockefeller die miljarden dollars verdienden en die dan in de vorm van toelagen aan muziekgezelschappen en musea terugschonken aan de gemeenschap. Daar is wat mij betreft niets mis mee. Het verschil is dat Andrew Carnegie zijn geld verdiende in de staalindustrie. De man produceerde iets en hij deed dit niet op de kap van een ander. Wat je echter bij de huidige bankiers en traders ziet, is dat een groot deel van hun fortuin wel degelijk op de kap van anderen is verdiend. Interview door Marnix Verplancke.
Een heilige oorlog tussen christenen en moslims - Orlando Figes - vrijdag 21 januari 2011
Tijdens de Krimoorlog slachtten de Tataren van de Krim de Russen af, en na de oorlog slachtten de Russen de Tataren af. En in Nablus en Gaza slachtten de moslims christenen af omdat ze vonden dat de Britten en de Fransen na de oorlog hun neus teveel in moslimzaken wilden steken. De Krimoorlog heeft de afkeer van de moslimwereld voor het westen flink aangezwengeld. Dat is trouwens de reden waarom die oorlog in Turkije verzwegen wordt: hij was het begin van de bemoeizucht van het westen met de waarden van de Islam. Tot dan bestond er in de islam het milletsysteem: christenen en joden werden getolereerd, maar ze bleven tweederangsburgers. Interview door Joseph Pearce.
De werkelijkheid was absurd - Saul Friedländer - vrijdag 05 oktober 2007
Miljoenen Europeanen waren ervan overtuigd dat zij beschaafd en fatsoenlijk bleven terwijl er op industriële schaal Joden werden vermoord. Zo staat het als een paal boven water dat de meerderheid van de Duitsers op de hoogte was van de slachtingen. Wir haben es nicht gewusst? Dat is een naoorlogse mythe. En de soldaten die in hun brieven naar huis melding maakten van de massamoord, waren niet geschokt maar geamuseerd. Aan de ene kant had je dus het normale dagelijkse leven, aan de andere kant onvoorstelbaar onmenselijke misdaden. De afstand tussen die twee groeide en bleef groeien tot het einde. Interview door Joseph Pearce.
Over de grenzeloze behoefte aan verscheidenheid - Carlos Fuentes - vrijdag 21 februari 2003
Het Westen heeft gedurende vijf eeuwen vreemd land in bezit genomen, culturen onderdrukt en gewijzigd, volkeren gekoloniseerd. Het heeft al die tijd schaamteloos geregeerd over hen die nu het Westen, op hun manier, een koekje van eigen deeg bakken. Migranten en vluchtelingen confronteren het Westen met de vraag hoe te leven met mensen die ánders zijn. Hier zijn ze, al die moderne nomaden, met een levensgrote uitdaging om onze eigen menselijkheid en onze zin voor gerechtigheid op de proef te stellen, om onze creativiteit te toetsen.
De Westerse democratie wordt economisch onhoudbaar - Francis Fukuyama - vrijdag 04 november 2011
Alle Westerse democratieën zijn op lange termijn economisch niet te handhaven. We kunnen ons de beloftes die we gemaakt hebben niet veroorloven. Daarom moet er over bepaalde zaken worden heronderhandeld. Maar onze politieke systemen hebben te leiden onder allerlei belangengroeperingen en partijen die veranderingen zien als bedreiging van hun positie. De vraag is wat je hiertegen kan doen om hervormingen, zoals het terugbrengen en efficiënter maken van overheidsdiensten, mogelijk te maken. Politici staan niet bekend om hun moed en vermogen om ver vooruit te kijken om zo dit soort pijnlijke beslissingen te nemen. Interview door Daniël Boomsma.
Liberaal optimisme in bange tijden - Francis Fukuyama - vrijdag 01 oktober 2004
Ik geloof dat het liberaal-democratische model het potentieel heeft om universeel te zijn, maar dit betekent niet dat je op korte termijn een liberale democratie kan vestigen in eender welk land. Culturele aspecten van een politieke geschiedenis kunnen de vestiging van een liberale democratie in heel wat samenlevingen behoorlijk tegenwerken. Wanneer je het Midden-Oosten onder de loep neemt en Iran in het bijzonder, een land dat gedurende een ganse generatie onder een islamitische theocratie heeft geleefd, dan constateer je dat dit land het grootste potentieel heeft opgebouwd om in de volgende generatie uit te groeien tot een veel liberalere samenleving.
Liberale democratie blijft het ideaal - Francis Fukuyama - vrijdag 27 mei 2011
De neoconservatieve beweging is voortgekomen uit een oude progressieve stroming waarvan de aanhangers geloofden dat de Amerikaanse visie op mensenrechten en democratie over de hele wereld verspreid moest worden. De strijd tegen Hitler en later tegen het Sovjetblok toont aan dat zij een punt hadden. Maar in de jaren ‘90 was de beweging te veel bezig met pure machtspolitiek: de militaire uitgaven moesten omhoog en Amerika moest zijn macht gebruiken om democratische vooruitgang desnoods met geweld af te dwingen. Op dat moment begon ik afstand te nemen van de beweging. Je kunt democratie niet afdwingen met wapens. Interview door Koen Vidal.
Terug naar kennisoverdracht in het onderwijs - Frank Furedi - vrijdag 29 april 2011
Heel wat ouders hopen dat hun kinderen gedisciplineerd zullen worden op school, terwijl de meeste leerkrachten dat een taak voor de ouders vinden, met als gevolg dat niemand nog iets doet. Maar laten we niet overdrijven. De meeste ouders zijn echt wel bezorgd om hun kinderen en proberen ze op te voeden, maar van zo gauw het kind van iemand anders in het spel komt, worden ze passief. Er was een tijd dat volwassenen - ook die zonder eigen kinderen - gezag hadden over kinderen. Je achtte het je rol om het goede voorbeeld te geven en leiderschap te tonen. Dat is vandaag totaal verdwenen. Interview door Marnix Verplancke.
We ruilen vooruitgang in voor angst - Frank Furedi - vrijdag 01 februari 2008
‘De indruk leeft dat de wereld nu gevaarlijker is dan ooit, dat er meer ziektegolven zijn en dat het klimaat nu plots heel snel verandert. Dat is natuurlijk klinkklare onzin’, aldus Frank Furedi. ‘Wetenschappers, politici en journalisten zien het bang maken van mensen als een legitieme manier om het grote publiek op te voeden. Ook met voorlichtingscampagnes zaait de overheid geregeld wetens en willens paniek. Het gevolg is een opgeklopt risicobesef. Dat zorgt echter niet voor meer helderheid, maar vooral voor onzekerheid. De voorbije twintig jaar veranderde ons zelfbeeld heel radicaal: we zien de mens meer als een afbreker dan een opbouwer.’ Interview door Erik Verreet.
Vrije markt en moraliteit gaan hand in hand - Pierre Garello - vrijdag 30 november 2007
In Afrika ontbreken de noodzakelijke instellingen voor een goed werkende markteconomie. Eigendomsrechten zijn er niet of onvoldoende beschermd, het naleven van contracten kan niet afgedwongen worden. Ook het westen heeft hier een zekere verantwoordelijkheid: het heeft de meeste Afrikaanse landen gekoloniseerd en heeft veel Afrikaanse landen erg kunstmatig ingedeeld. Ik denk dat de oplossing voor de problemen waarmee Afrika mee worstelt, moet komen van de Afrikaanse bevolking en alleszins niet kan worden opgedrongen door het westen of door een centrale Afrikaanse regering. Interview door Pieter Coene en Patrice Viaene.
Van Inburgering tot Actief Burgerschap - Sven Gatz - vrijdag 13 juni 2003
Er wordt over inburgering te veel gepraat in politieke middens alsof het samenvalt met integratie, terwijl het ene een onderdeel is van het andere. Maw, als je een pakket taallessen en maatschappij- en loopbaanoriëntatie krijgt, dan neem je een binnenweg naar integratie. Je krijgt een turbo, een stoomcursus op enkele maanden tijd, waar je op eigen houtje jaren over doet. Het integratieproces, het zich opgenomen voelen in een samenleving, het zich identificeren met die samenleving is iets van lange adem. Sommigen doen er 5 of 10 jaar over, anderen een leven lang. Integratie is iets wat in de hoofden van de betrokkenen omgaat, iets individueels waar de overheid maar beperkt vat op heeft.
Over links-liberalisme in Vlaanderen - Sven Gatz -
Links-liberalisme is niet paars, noch de derde weg van Blair. Het is niet de verzoening van het beste uit het liberalisme en het socialisme. Sommige journalisten gebruiken de term links-liberaal wel eens om de hedendaagse tijdsgeest weer te geven. In die landen waar liberalen meeregeren in paarse coalities of ‘derde weg regeringen’ is er een liberaal accent, maar op zich is die weg niet liberaal. Neem de politiek van New-Labour in het Verenigd Koninkrijk. Daar is helemaal niets liberaals aan. De visie van Blair vertrekt vanuit een gemeenschapsvisie en sluit nog het best aan bij wat christen-democraten bij ons voorstaan.
Over links-liberalisme in Vlaanderen - Sven Gatz - vrijdag 24 oktober 2003
Links-liberalisme is niet paars, noch de derde weg van Blair. Het is niet de verzoening van het beste uit het liberalisme en het socialisme. Sommige journalisten gebruiken de term links-liberaal wel eens om de hedendaagse tijdsgeest weer te geven. In die landen waar liberalen meeregeren in paarse coalities of ‘derde weg regeringen’ is er een liberaal accent, maar op zich is die weg niet liberaal. Neem de politiek van New-Labour in het Verenigd Koninkrijk. Daar is helemaal niets liberaals aan. De visie van Blair vertrekt vanuit een gemeenschapsvisie en sluit nog het best aan bij wat christen-democraten bij ons voorstaan.
Nationalisme is hét gevaar voor Europa - Bronislaw Geremek - vrijdag 23 december 2005
Het huidige, steeds agressievere nationalisme is hét gevaar voor Europa. Er zijn duidelijke parallellen tussen de slogans van het Vlaams Belang en die van zijn Poolse tegenhanger. Het probleem van onze tijd is dat een deel van de samenleving zich uitgesloten voelt uit het economische proces en dit is de ideale voedingsbodem voor het gedachtegoed van dergelijke partijen. In Polen is het gevaar nog dreigender dan in de traditionele lidstaten doordat de democratische structuren er nog zo kwetsbaar zijn. Het gevaar is dat mensen die zich uitgesloten voelen, aangetrokken worden door de nationalisten, en zo de vijanden van Europa worden.
Het menselijk geweten prevaleert op de wet - Rein Gerritsen - vrijdag 04 december 2009
Het pragmatisme heeft wel degelijk beginselen, alleen zijn die niet onveranderlijk. Een pragmatist gaat net zoals ieder filosoof van het standpunt uit dat hij gelijk heeft, alleen voegt hij eraan toe dat hij op bepaalde punten zwak staat en dat hij over andere zijn mening moet herzien. Hij is dus geen systeembouwer, maar iemand die bereid is zijn filosofie aan te passen aan de eisen van de wereld. Hij werkt niet met dogma’s, axioma’s of principes, maar met vingerwijzingen en is constant bezig met het in vraag stellen van zijn eigen beginselen, waardoor het pragmatisme een open filosofie is. Interview door Marnix Verplancke.
Ramadan verdedigt een middeleeuws concept - Ralph Ghadban - vrijdag 19 juni 2009
Ramadan verdedigt een middeleeuws concept van de islam dat absoluut geen modernisering wil. Hij is wel geen lid van het Moslimbroederschap, opgericht in Egypte door zijn grootvader El Banna en door zijn vader over Europa verspreid. In zijn denken is Ramadan evenwel zeer duidelijk verstrikt in het net van die fundamentalistische gedachtewereld. Hij wil het westen islamiseren van onderaan. Moslims moeten de vrijheden van de democratie enkel gebruiken om hun leefomgeving islamitisch te kleuren. Het gaat niet om de integratie van de moslims in democratische organen maar wel om de islamisering van de westerse instellingen. Interview door Thomas Klatt.
Sociaal-democratie en sociaal liberalisme - Anthony Giddens - vrijdag 03 oktober 2003
Het onderscheid tussen sociaal-democratie en sociaal-liberalisme is niet meer zo groot als vroeger. Ik denk dat dit een juiste en gepaste evolutie is. In de jaren voor 1989 was het gebruikelijk om sociaal-democratie te linken aan het socialisme, met aan de andere kant het pure kapitalisme. Deze visie bleef grotendeels overeind tot aan het einde van de Koude Oorlog. Dat gelooft nu bijna geen hond meer, buiten misschien enkele voorstanders van het antiglobalisme. Tegenwoordig werkt iedereen aan een fatsoenlijke markteconomie in een samenleving die ook oog heeft voor minder begoede mensen.
Genocide is véél erger dan oorlog - Daniel Goldhagen - vrijdag 13 november 2009
Als de Iraanse president Ahmadinejad zegt dat hij Israël van de kaart wil vegen, moet je dat zeer ernstig nemen. Taal is de voedingsbodem van geweld, zo zaai je haat. Ik zeg niet dat je dat land moet aanvallen, maar je mag je toch afvragen of ze het recht hebben kernwapens te maken. Ik ken geen enkele beweging die zo onverholen de taal van genocide spreekt als de politieke islam, zelfs nazi-Duitsland niet. Ze verheerlijken het doden van mensen, ze verheerlijken het martelaarschap. Zelfmoordenaars moeten gezien worden als genocidairen. De politieke islam is een machtige, religieus geïnspireerde ideologie van de dood. Interview door Sophie Vergucht.
Zalig de koppigaards, de onverzettelijken, de vastbeslotenen - Gustavo Gutiérrez - vrijdag 16 mei 2003
Dertig jaar geleden schreef Gustavo Gutiérrez Een theologie van de bevrijding, een boek dat de geschiedenis van zijn continent een radicale wending gaf. Wereldwijd Magazine ondervraagde hem onlangs over zijn visie op spiritualiteit in de eenentwintigste eeuw. Een interview over globalisering, armoede in de derde wereld, het postmodernisme en de droombeelden van de jaren zestig en zeventig.
De integratie van moslims in Nederland is mislukt - August Hans den Boef - vrijdag 17 oktober 2003
Nederland Seculier! is de titel van een opvallend boek waarin August Hans den Boef ten strijde trekt tegen de invloed van religie op het openbaar leven. Hij is onderwijsmanager aan de Hogeschool van Amsterdam waar jongeren met diverse culturele en religieuze achtergrond studeren. Een openbare en dus neutrale school, maar toch verkregen de moslims een aparte gebedsruimte, een apart lokaal met op de deur het opschrift ‘Gebedsruimte’ in het Nederlands en het Arabisch. Het lijkt een detail maar voor August Hans den Boef is het symptomatisch voor de manier waarop religie een bijzondere status in onze samenleving behoudt.
Ons altruïsme is zeer lokaal - Bas Haring - vrijdag 23 mei 2008
Ik ben niet zo’n optimist als Frans De Waal, hij is toch wat te hoopvol. Bij het altruïstische gedrag van mensen, dat er zeker is, zit steeds ook een egoïstische kant, maar dan op een ander niveau, bijvoorbeeld op het niveau van de populatie. We zijn bijvoorbeeld wel altruïstisch ten opzichte van onze familie, onze landgenoten en zelfs met onze toekomstige landgenoten, maar helemaal niet met de Chinees die vandaag leeft. Ons altruïsme is zeer lokaal. En ik vind dat fout: we moeten even solidair zijn met de Chinees als met onze buurman. Dat is ook de stelling van Peter Singer en ik volg hem daarin dus. Interview door Andreas Tirez.
Minder bang zijn is een mooi doel - Bas Haring - vrijdag 16 februari 2007
Wat is de grondslag van de moraal? Bas antwoordt met een aforisme: ‘Leef zo fijn mogelijk, huil soms van geluk!’ Goed, dat is een mooie levenswijsheid, een tegeltjeswijsheid, maar waarom zouden mensen aardig zijn voor elkaar? Het gaat volgens Bas in de moraal om het voorkomen van fysiek lijden. Het vermogen tot lijden is de grondslag van de moraal. Het verminderen van lijden is het doel van moraal. Hiermee stelt Bas zich in de utilistische traditie van de ethiek, zoals van Jeremy Bentham, John Stuart Mill, Richard Hare en, contemporain, Peter Singer volgens wie de moraal gaat om het verminderen van leed en het vermeerderen van geluk. Interview door Floris van den Berg.
Er bestaat een verband tussen godsdienst en geweld - Sam Harris - vrijdag 09 november 2007
Ik ben van mening dat de geciviliceerde wereld de plicht heeft om uiteindelijk de armen in ontwikkelingslanden, die onder dictatuur leven, te redden. Het is om het even of deze tirannie van bovenaf wordt opgelegd door een dictator, of van alle zijden, via de tirannie van onwetendheid. Uiteindelijk is het een probleem van scholing. Mensen die geen idee hebben waar AIDS door ontstaat, moeten scholing krijgen. Mensen die niet begrijpen dat vrouwen op alle gebieden dezelfde rechten verdienen als mannen, hebben scholing nodig. Mensen die denken dat je God een dienst kan bewijzen door een vliegtuig in een wolkenkrabber te rammen, moeten hoger inzicht krijgen.
Hayek is de patroonheilige van de vrije markt - Rob Hartmans -
Evenals andere tegenstanders van socialisme en communisme afficheert Hayek zich als verdediger van de vrijheid. De individuele vrijheid kan volgens Hayek alleen bestaan in een maatschappij die gekenmerkt wordt door de rule of law. In deze rechtsstaat heeft de overheid dus wel een positieve rol, en dient hij de vrijheid van de burgers te beschermen. Het reguleren van de economie behoort duidelijk niet tot takenpakket van de staat. Met zijn in beginsel positieve waardering van de staat behoort Hayek dus niet tot de zogenaamde libertarians, die op economisch gebied zelfs de meest minimale overheidsbemoeienis al zien als ontoelaatbare repressie.
De Amerikaanse hegemonie loopt op zijn einde - Adam Haslett - vrijdag 29 januari 2010
Net voor de crisis losbarstte stonden de banken in voor 40 procent van het Amerikaanse BBP, en dat terwijl zij nuchter gesproken niets produceren. Ik vind het verbijsterend dat we dit zo ver hebben laten komen. Het heeft zijn redenen natuurlijk. Het Chinese overschot moest ergens naartoe vloeien, en dat heeft vooral gediend om de Amerikaanse schulden te financieren. Het lijkt nu alsof we ons lesje geleerd hebben en er regels zullen uitgevaardigd worden waardoor dit nooit meer kan gebeuren, maar ik heb daar zo mijn twijfels over. Het kapitalisme heeft de natiestaat overwonnen, en dat komt vooral doordat het kapitaal internationaal is gegaan. Interview door Marnix Verplancke.
De vrijheid van godsdienst neemt steeds meer af - Michiel Hegener - vrijdag 21 oktober 2005
Veel Turkse en Marokkaanse mannen willen een vrouw uit Turkije respectievelijk Marokko, en die huwelijkspartners komen voor de grote meerderheid uit milieus waar het verbod op afvalligheid (uitstappen uit je geloof) totaal niet ter discussie staat. Twee redenen dus waarom de situatie steeds slechter wordt. Met slechter bedoel ik dat de vrijheid van godsdienst als een fundamenteel grondrecht voor zes procent van de Nederlandse bevolking niet of nauwelijks van kracht is. Dat is slecht voor de ontplooiing van die mensen. En het is ook slecht voor Nederland als we toestaan dat onze grondrechten niet goed worden toegepast. Dan zit de rechtsstaat op een hellend vlak.
Alleen beschavingen maken vooruitgang mogelijk - Mark Heirman -
Elke beschaving is principieel op de toekomst gericht, niet op het verleden. Op dit punt lijkt het verschil tussen cultuur en beschaving me het grootst. Cultuur is een viering van hetzelfde. In vele opzichten is dat ook voor vele religies het geval. Ook religies zijn er eerder op gericht een bestaande, sacrale, orde te bevestigen dan om iets nieuws te scheppen. Dat doen beschavingen wel. Met vallen en opstaan en met wisselend succes waren het altijd beschavingen die de samenleving veranderden en vernieuwden. Geen wonder dat beschaving en vooruitgang samenhoren en dat uitsluitend een beschaving vooruitgang mogelijk maakt.
Democratie altijd bedreigd, zelfs in Amerika - Mark Heirman - vrijdag 26 maart 2004
Hij is filosoof, publicist internationale politiek en auteur van een vijfentwintigtal boeken, gemiddeld één per jaar. Hij schreef over de waanzinnige twintigste eeuw, een politieke geschiedenis van de joden, een Afrika-boek, een geschiedenis van de pausen en De ontdekking van Europa. In zijn laatste boek Een Republiek op Keizersvoeten vertelt hij het complexe verhaal van de Verenigde Staten dat tegelijk geboekt staat als het meest realistische en het meest idealistische, het meest liberale en het meest conservatieve, het meest religieuze en het meest seculiere, het meest vreedzame en het meest gewelddadige.
Alleen beschavingen maken vooruitgang mogelijk - Mark Heirman - vrijdag 21 april 2006
Elke beschaving is principieel op de toekomst gericht, niet op het verleden. Op dit punt lijkt het verschil tussen cultuur en beschaving me het grootst. Cultuur is een viering van hetzelfde. In vele opzichten is dat ook voor vele religies het geval. Ook religies zijn er eerder op gericht een bestaande, sacrale, orde te bevestigen dan om iets nieuws te scheppen. Dat doen beschavingen wel. Met vallen en opstaan en met wisselend succes waren het altijd beschavingen die de samenleving veranderden en vernieuwden. Geen wonder dat beschaving en vooruitgang samenhoren en dat uitsluitend een beschaving vooruitgang mogelijk maakt.
De islam overleeft alleen door zich te herstichten - Mark Heirman - vrijdag 15 april 2005
Een religie die wil overleven moet op een bepaald moment de creativiteit hebben om zichzelf opnieuw volledig te herdenken. De islam kan in de wereld van vandaag nog uitsluitend iets betekenen als het zich aanpast aan de democratische waarden, de industrialisering en het kritische denken, zoniet zal het verdwijnen. Niemand kan in de geglobaliseerde wereld van vandaag leven, zoals we in de Middeleeuwen leefden. Elke religie kan zich alleen handhaven door zich in die zin te herstichten. Mijn centrale stelling is dat we niet zozeer een probleem hebben met de islam maar wel met de Arabische wereld, en dat de islam daar zelf ook een probleem mee heeft.
Wij kunnen de armoede uit de wereld bannen - Eveline Herfkens - vrijdag 28 januari 2005
Het IMF heeft afstand genomen van het dogma dat de financiële sector helemaal geliberaliseerd moet worden. Dat betekent dat de opdracht de regeringen in het Zuiden een goed bestuur moeten installeren. In het Noorden moeten we onze energie richten op het realiseren van de 0,7 procent van het BNP voor ontwikkelingshulp en op de verbetering van de kwaliteit van onze hulp zodat ze niet langer weglekt naar landen of sectoren die de hulp niet echt nodig hebben. Als alle betrokken landen hun deel van het engagement opbrengen, dan komt de jaarlijkse 50 tot 100 miljard dollar vrij die nodig én voldoende is om de Millenniumdoelen te halen.
De islam is onverenigbaar met het liberale waardenstelsel - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 26 maart 2010
De leer van de islam, en met name de politieke kant (de jihad), de sociale kant (de man-vrouw verhoudingen binnen het gezin) en de sharia, zijn volledig onverenigbaar met het liberale waardenstelsel. Mensen zeggen dan tegen mij: ‘Maar de islam kan ook een Europese islam worden, net zoals communisten van vroeger nu sociaal-democraten zijn geworden.’ Maar dan zeg ik: Karl Marx was een mens. Zijn teksten konden geredigeerd worden. De islam kan niet geredigeerd worden, want zodra je dat doet ben je een afvallige. Wij hebben de taak om de rechtsstaat te verdedigen en de moslims die hier wonen daarin te socialiseren. Interview door Dirk Verhofstadt.
Moslimmannen voelen dat hun machtspositie wankelt - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 28 oktober 2005
Een jaar geleden, op 2 november 2004 werd filmmaker Theo Van Gogh op klaarlichte dag in Amsterdam vermoord door Mohammed Bouyeri, een radicale moslim. Op het lichaam van zijn slachtoffer liet hij een boodschap achter ten aanzien van zijn eigenlijke doelwit. ‘Ik weet zeker dat jij, O Hirshi Ali, ten onder gaat’, zo luidde de doodsbedreiging ten aanzien van Ayaan Hirsi Ali. Ze leefde ruim twee maanden ondergedoken en tot vandaag wordt ze door lijfwachten van nabij gevolgd en beschermd. Dat belet haar niet om politiek verder actief te zijn. Dirk Verhofstadt had een exclusief interview met Ayaan Hirsi Ali en blikte terug op een turbulent jaar.
We moeten de moslims bevrijden uit de maagdenkooi - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 15 oktober 2004
De vrouw wordt binnen de islam gezien als een lustobject. Om te voorkomen dat mannen in de war zouden geraken, houdt men dat lustobject zoveel mogelijk uit de publieke sfeer. Een meisje moet ook maagd blijven. Daarom houdt men haar steeds in huis. En als ze het huis buitengaat dan meestal bedekt of in gezelschap van anderen. Heel wat moslimvrouwen en -meisjes zitten zo in een fysieke kooi. De vrouw is echter heel belangrijk voor de gemeenschap. Daarmee zit ook gans de moslimgemeenschap gevangen, ook de mannen. Want ook jongens worden opgevoed door vrouwen wier wereldbeeld beperkt is tot de fysieke kooi waarin ze zitten.
Miljoenen vrouwen worden onderdrukt - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 02 mei 2003
Sinds een jaar is Ayaan Hirsi Ali niet meer weg te branden uit de politieke actualiteit. De 33-jarige Somalische vrouw durfde het immers aan om wantoestanden binnen de moslimwereld aan te klagen. Hierover schreef ze het ophefmakende boek De zoontjesfabriek waarin ze het opnam voor de moslimvrouwen en de profeet Mohammed pervers noemde. Haar uitspraken veroorzaakten woedende reacties binnen de moslimgemeenschap, aanklachten bij de rechtbank en zelfs tot doodsbedreigingen. Liberales had een interview met Ayaan Hirsi Ali over de onderdrukking van moslima’s.
Europese islam is zeker mogelijk - Ayaan Hirsi Ali - vrijdag 10 februari 2006
Een verlichte islam is mogelijk als de moslims afstappen van het absolutisme van de koran. De koran is níét het woord van God, hij is geschreven door mensen. Bovendien moeten de moslims aanvaarden dat de profeet níét onfeilbaar is, hij is niet de enige bron van goed en kwaad. Ook andere denkers kunnen als bron gelden. Sommige Verlichte denkers zijn vele malen superieur aan Mohammed. En tenslotte moeten de moslims hun seksuele moraal op basis van de cultus van de maagdelijkheid laten varen. Want in de praktijk wordt die alleen maar gecontroleerd bij meisjes. Als men die drie dingen laat vallen, is een Europese islam mogelijk.
Gelovigen zijn totalitair - Christopher Hitchens - vrijdag 29 februari 2008
Gelovigen die mijn respect willen, moeten ook bereid zijn mijn atheïsme te respecteren, maar dat kunnen ze niet. Als christen moet je voorkomen dat iemand naar de hel gaat, je moet hem redden. Voor een moslim geldt dan weer dat er geen vrede en geluk op aarde kunnen zijn zolang er ook maar één mens rondloopt die geen gelovige is. In feite hebben zij dus alleen minachting voor mij, en dat gevoel is wederzijds.’ In God is niet groot hakt Hitchens met de botte bijl in op het religieuze denken. Hij toont wat geloof met een mens doet en dat blijkt louter kommer en kwel zijn. Gelovigen zijn volgens hem immers masochistisch, totalitair, sadistisch en ziende blind. Interview door Marnix Verplancke.
Als historische bron is de koran onbruikbaar - Tom Holland - vrijdag 20 april 2012
Nergens in de koran staat dat het veroveren van de wereld het doel moet zijn van de islam. Het is pas onder kalief Omar dat dit de demonen van het Romeinse en het Perzische rijk werden. Het probleem was dat ze daarbij tegen christenen vochten. Daarom verzonnen ze de hadiths, duizenden zogezegde uitspraken van Mohammed die het pad uittekenen voor degenen die in zijn voetstappen willen lopen, en die samen met de koran het fundament van de islam vormen. Het is dan pas dat ook het idee van de jihad ontstaat, een strijd die in de koran trouwens eerder gericht is tegen de armoede dan tegen een externe vijand. Interview door Marnix Verplancke.
De Romeinen waren de vrijheid beu - Tom Holland - vrijdag 06 oktober 2006
Toen ik jong was, was Caesar mijn held. Mede door mijn bewondering voor hem, groeide mijn belangstelling voor de Romeinse geschiedenis. Hij was een man met onbeperkte talenten, de meest charmante autocraat. Maar zijn macht vloeide voort uit zijn veroveringen, waarbij naar schatting één miljoen doden vielen en tienduizenden mensen slaaf werden gemaakt. Hij schreef ook zijn eigen geschiedenis, zodat we kritisch moeten zijn tegenover wat hij vertelt. Zijn beslissing om de Rubico over te steken vernietigde een deel van zijn grootheid. Een interview van Jef Abbeel met Tom Holland.
Onthaasting kan het kapitalisme redden - Carl Honoré - vrijdag 19 november 2004
Wanneer je in de geïndustrialiseerde wereld om je heen kijkt, zie je dat mensen volledig uit evenwicht zijn, wat zijn tol eist op het vlak van gezondheid. Stress, chronische vermoeidheid en depressies zijn allemaal gevolgen van deze opgedreven, te drukke en overwerkte maatschappij waarin wij leven. We kunnen met moeite relaxen en echt van dingen genieten. We zijn steeds bezig en zo gehaast dat we geen tijd noch rust hebben om nauwe en zinvolle contacten te onderhouden met familie, vrienden, partners en andere mensen. Door te onthaasten kunnen we hiervoor opnieuw tijd maken.
Over Oorlog, Terrorisme en de Wereldstaat - Hans-Hermann Hoppe - vrijdag 27 juni 2003
In mijn boek Democracy: the God that Failed heb ik aangetoond dat klassiek-liberalisme een inconsistente, en daarom niet te realiseren, positie is. Op het moment dat je de noodzakelijkheid van een staat erkent - een territoriale wetgevende monopolist uitgerust met het recht belastingen te heffen - dan is er geen mogelijkheid om de macht van de staat te beperken tot een minimale staat. Met alleen de assumptie van eigenbelang aan de kant van de heersers als uitgangspunt heeft iedere minimale staat de neiging een maximale staat te worden, ongeacht grondwettelijke beperkingen. Een politiek incorrect interview met anarcho-kapitalist Hans-Hermann Hoppe.
De vlieger is voor mij een symbool van vrijheid - Khaled Hosseini -
Vliegeren is een nationale volkssport, vergelijkbaar met voetbal hier. Er worden wedstrijden gehouden waarbij het de bedoeling is dat je met jouw vlieger de draad van een andere vlieger doorzaagt. Toen de Taliban aan de macht kwamen, was één van de eerste dingen die ze deden het verbieden van vliegerwedstrijden. Ze vonden het een on-islamitische bezigheid. Toen de Taliban werden verdreven zond CNN beelden uit van een volledig kapotgeschoten stad, overal puin en ruïnes. Tussen al deze ellende was te zien hoe iemand een vlieger had opgelaten die hoog boven de stad zweefde. Dat beeld werd voor mij een symbool van vrijheid.
Het vliegeren is de sterkste herinnering die ik heb - Khaled Hosseini - vrijdag 22 februari 2008
Er is al veel verwezenlijkt op het vlak van onderwijs, gezondheidszorg en de algemene staat van de economie. De infrastructuur in Kaboel en het noordelijk deel van het land is er stukken op vooruitgegaan. Ze hebben het de mensen zelf gevraagd en die stellen bijna unaniem dat het nu beter leven is in Afghanistan dan onder de taliban. Meer dan 80 procent van de bevolking wil de taliban niet meer terug. Maar er zijn ook gebieden waar nog niets veranderd is. Op het platteland zijn de levenscondities voor vrouwen nog altijd even beroerd als voorheen. In Kaboel niet. Vrouwen hebben daar hun rentree gemaakt in het publieke en politieke leven. Interview door Marnix Verplancke.
Zingeving zal altijd blijven bestaan - Luc Huyse - vrijdag 31 januari 2003
Luc Huyse wordt alom gelauwerd om zijn vakkennis, zijn onafhankelijkheid en zijn gezond verstand; een terecht eredoctoraat bleef dan ook niet uit. Patrick Dewael nam hem op in de nieuwe Vlaamse denktank, Forum 21, waar hij samen met andere intellectuelen zoals Karel Van Miert en Karel Vinck nadenkt over de hete hangijzers van de 21ste eeuw. Onlangs schreef hij een essay over de macht en de onmacht van de politiek, onder de titel Gullivers probleem. Stof genoeg dus om eens met Luc Huyse te gaan praten over zijn boek, zijn ideeën en de politiek op al zijn niveaus.
Veldslag zonder bloedvergieten - Michael Ignatieff - vrijdag 11 oktober 2002
De Canadese journalist, historicus en televisiemaker Michael Ignatieff publiceert regelmatig over de problematiek van het nationalisme en de mensenrechten. In zijn boek Virtual War onderzoekt hij welke problemen gepaard met het vechten voor humanitaire doeleinden zonder het inzetten van grondtroepen. In een interview met Max Garrone voor Salon.com stelt hij dat we bereid moeten zijn om risico's te nemen teneinde humanitaire waarden veilig te stellen.
We moeten continue werken aan de Verlichting - Jonathan Israel - vrijdag 07 januari 2005
Wanneer we het over het onderwijs hebben, moeten we ons realiseren dat er nergens een situatie bestaat van volledig seculier onderwijs, zelfs in Frankrijk niet. Vermoedelijk is de westerse samenleving niet bereid te zeggen: oké, we willen helemaal geen religieuze scholen. Dat zou ook niet erg realistisch zijn. Maar wat de staat wel moet doen, is het sterk reguleren van het religieuze onderwijs. Het gaat dan vooral om vakken als geschiedenis, cultuur, maatschappijleer, politiek. Het is voor de samenleving van enorm groot belang dat kinderen op de juiste wijze worden onderwezen over dingen als participatie in de maatschappij, democratie, vrijheid van meningsuiting.
De onnozelheid groeit - Jonathan Israel - vrijdag 24 juni 2005
In de 20e eeuw is de Verlichting uitgedaagd door totalitaire systemen als het nationaal-socialisme en het communisme. In 1945 tilden we Europa weer overeind en herbouwden het op de fundamenten van het verlichte denken. Dus op de gedachte dat je bijvoorbeeld geen democratie kunt hebben zonder vrijheid, geen rechtstaat zonder seculiere moraal. Vooral bij linkse denkers staat de verlichting nog onder de zware kritiek van het postmodernisme. Dat wil zeggen: de verlichting zou eurocentrisch, anti-islamitisch, oppervlakkig, onderdrukkend en vooral erg pro-Amerikaans zijn. Deze gedachte is gebaseerd op een fout beeld van de Verlichting. Een interview van Ralf Bodelier met Jonathan Israel.
De linkse ideologie moet hervormd worden - Jonathan Israel - vrijdag 14 oktober 2011
Mensen zijn zich steeds minder bewust van de politieke (en economische) realiteit. Daarbij is het zo dat het onderwijsniveau in de laatste twintig jaar extreem is gedaald. Om dit tegen te gaan moet de collectieve kracht van filosofische en wetenschappelijke rede versterkt worden. De enige manier om dat te bewerkstelligen, is om de humaniora meer te waarderen en het onderwijs te hervormen en verbeteren. Essentieel daarvoor is het herstel van wat ik 'fatsoenlijk links' noem. De linkse ideologie moet, in intellectueel opzicht, hervormd worden. Ze moet hiervoor terugvallen op de radicale Verlichting. Interview door Daniel Boomsma.
Mensen stenigen helpt niet - Hans Jansen - vrijdag 18 mei 2007
Een van de arabisten die in de media zeer aanwezig is, is Hans Jansen, tegenwoordig bijzonder hoogleraar ‘hedendaags islamitisch denken’ in Utrecht. Hij wordt niet alleen vaak gevraagd door actualiteitenrubrieken of praatprogramma’s, maar laat zich ook in de geschreven pers niet onbetuigd. Hij trekt fel van leer tegen mensen die in zijn ogen het gevaar van de radicale islam onderschatten. Dat doet hij met veel verstand van zaken, bijvoorbeeld door een uitgebreide analyse van de brief die Mohammed Bouyeri achterliet op het lichaam van Theo van Gogh. Interview door Rob Hartmans.
Eén socialistische visie op diversiteit? - Patrick Janssens en Daniël Termont - vrijdag 23 oktober 2009
Antwerpen en Gent kennen weliswaar een hoofddoekenverbod - officieel een verbod op levensbeschouwelijke tekens - achter het loket van de stadsdiensten. Maar in Antwerpen keurde de sp.a deze maatregel goed, terwijl de Gentse socialisten in de gemeenteraad tegen stemden. In Antwerpse scholen geldt een algemeen hoofddoekenverbod; in Gent niet. Gent experimenteert met onderwijs in de moedertaal van haar grootste ‘vreemde’ bevolkingsgroep; Antwerpen niet. Maar Antwerpen boekt wel successen in de aanwerving van allochtonen in overheidsdienst; Gent scoort heel wat minder goed. Interview door Jan De Zutter.
‘We zijn slaven van Facebook, Twitter en WikiLeaks - Stine Jensen - vrijdag 06 mei 2011
‘We zijn slaven van Facebook, Twitter en WikiLeaks’ met Stine Jensen Op Facebook geven wij informatie over ons merkgebruik, over onze favoriete kleding, waar wij onze koffie drinken. Dat is interessante informatie voor bedrijven, omdat ze dan gericht kunnen adverteren. We hebben geen idee wat er allemaal met die gegevens gebeurt. Ons virtuele boekenplankje - ‘Wat ben je aan het lezen? En wat vond je ervan?’ - is gelinkt aan Amazon.com. Handig, kun je meteen bestellen. Dankzij Facebook weet het kledingmerk Gap dat zijn kopers vaak in Starbucks te vinden zijn. Daar moeten ze dus adverteren. Zo worden onze persoonlijke gegevens te gelde gemaakt. Het intieme wordt handelswaar. Interview door Ilse Degryse.
In de Sovjet tijd mocht ik niet naar het buitenland - Ona Jukneviciene - vrijdag 04 november 2005
Na de afsplitsing van de Sovjetunie wilde Litouwen bij de Europese Unie zijn. Als dat kon worden geformaliseerd, lid worden van de Europese Unie, dan zou dat fantastisch zijn. Ik denk niet dat mensen goed begrepen wat het betekende, die idee dat we uit die gevangenis bevrijd waren en dat we samen konden gaan met die vrije landen met hun hoge levensstandaard, met hun democratieën, waar we konden van leren. Natuurlijk begrepen we ook dat we uit dat Sovjetregime kwamen en dat onze geesten en daden wat vastgeroest waren. Maar we zagen die andere vrije landen en vrije mensen in Europa, en het was onze wens om daar ook toe te behoren.
Liefde kan geen waarheid verdragen - Ismail Kadare - vrijdag 19 maart 2010
Vergeet niet dat ik uit Albanië kom, een land waar de schizofrenie tijdens de dictatuur doodgewoon was. Mensen accepteerden die gespletenheid trouwens. Wat was de waarheid en wat was een leugen? We wisten dat wel, maar we moesten doen alsof we het niet wisten.(…) Dictators hebben eerder nood aan de eeuwigheid, dat is hun tragedie. Ze beseffen wel dat ze ooit zullen doodgaan, maar ze willen die waarheid niet onder de ogen zien. De werkelijke tragedie is natuurlijk dat de dictator zijn hele volk treft. Om er zeker van te zijn dat hij onsterfelijk is, moet hij ontzettend wreed zijn. Als hij dat niet zou zijn, verliest hij de greep op zijn volk. Interview door Joseph Pearce.
We mogen niet toestaan dat men ons bang maakt - Georges Kamanayo - vrijdag 18 november 2005
Als voorzitter van de Stedelijke Overlegraad voor het beleid ten aanzien van etnisch culturele minderheden in Antwerpen, ben ik ervan overtuigd dat we op korte termijn een oplossing zullen moeten zoeken voor de twee grootste problemen: racisme en angst. Stadsbewoners van een andere afkomst in Antwerpen en andere Vlaamse grootsteden zijn ook Vlamingen en willen zonder dwang of betutteling deelnemen aan alle aspecten van de samenleving. Ze zijn bereid om samen met de Vlamingen te strijden voor een verdraagzaam Vlaanderen. Daarom moet elke vreemdeling durven eisen te genieten van dezelfde rechten als elke andere Vlaming.
Vrouwen mogen best een beetje trotser zijn - Assita Kanko -
We mogen best een beetje trotser zijn. Mannen hebben daar veel minder moeite mee. We kunnen nog wat van ze leren. Ze snijden hun problemen in stukjes en maken ze op die manier beter hanteerbaar. En met hun successen doen ze hetzelfde: uitpakken met elke tussenstap. Wel, ik durf dat ook. Dat is geen hoogmoed, maar fierheid. Ik ben graag mijn eigen beste vriendin. En ik spoor mijn moeder aan om dat ook te zijn. Zij is me gevolgd naar België, zonder mijn vader. Ze wilde op eigen benen staan, voor het eerst in haar leven écht vrij zijn. Ik heb haar daarin gesteund, maar het heeft tot een breuk met mijn vader geleid. Interview door Kathleen Vereecken
Er zijn heel erg gestoorde mensen op de wereld - Hans Keilson -
Ik zat in het laatste jaar van het gymnasium toen onze leraar Duits ons opdroeg zelf een thema te zoeken en daar voor de klas iets over te brengen. Ik koos een gedicht van Heinrich Heine, ‘Die schlesischen Weber’. Het ging over de sociale verhoudingen van de wevers. Ik droeg het gedicht voor, de leraar vroeg of er iemand een opmerking had en de klasoudste stond op en zei dat dit een onwaardig gedicht was voor een Duitser omdat het het eigen nest bevuilde. De leraar wist zich geen raad. Toen ervoer ik voor de eerste keer aan den lijve dat Duitsland de verkeerde weg op ging. Ik was toen zeventien. Interview door Marnix Verplancke.
De imams hebben hun volgelingen niet onder controle - Gilles Kepel - vrijdag 14 oktober 2005
Als mijn these klopt dat dit in de eerste plaats een oorlog binnen de islam is, en meer in het bijzonder binnen de islam in het Westen, dan moeten de moslims de machtsgreep van de radicalen op hun geloof bestrijden, de achterhaalde filosofie, het simplisme, het fnuiken van vrouwen. En wij, de maatschappij, moeten ervoor zorgen dat we de islamisten geen open doel geven door de achterstelling in buitenwijken te accepteren. We moeten ertoe bijdragen dat er in onze wereld succesrijke moslims zijn, advocaten, artsen, schrijvers, acteurs, tv-presentatoren. Mensen met opvallende beroepen die briljant zijn in hun vak. Een interview door Rudi Rotthier.
Populisten hebben geen doordachte visie - Andreas Kinneging & Dick Pels - vrijdag 11 november 2011
Ik geloof dat het volk uiteindelijk het laatste woord heeft. Wat mij betreft is dat bij de algemene verkiezingen. Leiders krijgen de tijd om te laten zien wat ze waard zijn en daarna worden ze beoordeeld op de eindresultaten. Als het bijvoorbeeld niet lukt om een oplossing te vinden inzake de financiële crisis, dan is het de bedoeling dat je daar bij de volgende verkiezingen op wordt afgerekend. Één keer in de zoveel jaar moet er een grote schoonmaak gehouden worden, anders krijg je een vorm van despotie. Dat is iets wat de bevolking heel goed weet: gaat het goed of gaat het niet goed? Interview door Daniël Boomsma.
Het gevaar bestaat dat de geschiedenis zich herhaalt - Gyorgy Konrad - vrijdag 29 oktober 2004
Ik was twaalf toen ik het nazisme overleefd had, vijftien jaar oud toen het communisme werd ingevoerd en al vijfenzestig toen het regime de geest gaf. Alle argumenten die totalitaire en autoritaire systemen verdedigen zijn bij definitie ‘dom’. Dergelijke systemen steunen altijd op leugens en propaganda waarmee hun leiders willen aantonen dat dit het beste is voor hun burgers. Om hun officiële ideologie te beschermen, hebben ze trouwens een politieke politie nodig. Ook tal van intellectuelen maken de fundamentele vergissing dat centralisatie en etatisering noodzakelijk zijn voor een betere samenleving.
Vergeten maakt deel uit van het leven - Gyorgy Konrad -
De wereldliteratuur is het enige voertuig van de transcendentie, want die omvat, beschouwt en bespot de religies. Je kent toch het verhaal van kalief Omar die de bibliotheek van Alexandrië in brand stak waardoor talloze boekrollen verloren gingen? Dat gebeurt nu opnieuw en ik ben er bang voor. Bang dat er nieuwe mensen zullen opstaan die boeken verbranden uit fanatisme. Religieus fanatisme is naast fascisme en communisme de derde vorm van totalitarisme waarbij men één enkel boek als de samenvatting ziet van alle wijsheid. Dat leidt tot bloedige catastrofes. Een interview van Dirk Verhofstadt met de grote Hongaarse schrijver.
Open jullie ogen, Europeanen! - György Konrad - vrijdag 03 februari 2012
EU is veel meer dan een vereniging van economische belangen. De EU is een waardengemeenschap. Het heeft ons erg veel tijd gekost om dat te ontwikkelen. Europa moet streng zijn om de principes te verdedigen en te bewaken die ze in haar geschiedenis leerde. Europa kan in zijn geschiedenis beschaamd zijn omdat het de vreselijkste dictaturen heeft aanvaard, maar moet nu trots zijn omdat het ze heeft afgewezen. Europa mag vandaag niet inschikkelijk zijn voor nieuwe soorten dictaturen. Voor het eerst sinds 1989 voel ik weer de sfeer die we met de val van het communistische regime achter ons lieten. Interview door Maarten Rabaey.
Vergeten maakt deel uit van het leven - Gyorgy Konrad - vrijdag 13 oktober 2006
De wereldliteratuur is het enige voertuig van de transcendentie, want die omvat, beschouwt en bespot de religies. Je kent toch het verhaal van kalief Omar die de bibliotheek van Alexandrië in brand stak waardoor talloze boekrollen verloren gingen? Dat gebeurt nu opnieuw en ik ben er bang voor. Bang dat er nieuwe mensen zullen opstaan die boeken verbranden uit fanatisme. Religieus fanatisme is naast fascisme en communisme de derde vorm van totalitarisme waarbij men één enkel boek als de samenvatting ziet van alle wijsheid. Dat leidt tot bloedige catastrofes. Een interview van Dirk Verhofstadt met de grote Hongaarse schrijver.
De school is een bedrijf geworden - Bart Koubaa - vrijdag 03 april 2009
De leraar van Bart Koubaa is een bom van een boek, en zou wel eens zijn definitieve doorbraak kunnen betekenen. Een gesprek over uitgebluste leerkrachten, onverschillige ‘taalgevangenen’ en de grenzen van de moraal. ‘Ik zou niet graag voor een klas willen staan.’ Bart van den Bossche, die als schrijver door het leven gaat als Bart Koubaa, heeft verbeeldingskracht genoeg om zich te kunnen voorstellen hoe het er toegaat in de modale beroepsschoolklas. Dat hij bediende is in het Gentse avondonderwijs helpt natuurlijk ook. In 120 fragmenten borstelt Koubaa het Sodom en Gomorra van het Vlaamse onderwijs. Interview door Frank Hellemans.
Nieuw-Zeeland kampt met rassenproblemen - Egbert Lachaert - vrijdag 04 juni 2004
Enkele maanden geleden werden de straten van Sydney opgeschrikt door heuse rassenrellen, waarbij jongeren van Aboriginal-origine een gevecht aangingen met de lokale ordediensten na het overlijden van een jonge Aboriginal die werd achtervolgd door diezelfde ordediensten. De frustraties bij de afstammelingen van Aboriginals zitten heel diep. Maar ook in het anders zo vredige Nieuw-Zeeland lijkt het tot een botsing te komen met de Maori, de oorspronkelijke bewoners. Liberales-kernlid Egbert Lachaert trok onlangs drie maanden lang per fiets door Australië en Nieuw-Zeeland en volgt sindsdien de problematiek op de voet.
Tal van westerse landen leverden wapens aan Irak - Jef Lambrecht -
De oorlog in Irak blijft omstreden. Elke dag vallen er in Bagdad en andere Irakese steden slachtoffers bij aanslagen tegen de Amerikaanse en Britse bezetters. Hoe komt het toch dat de Irakese bevolking de Amerikaanse en Britse troepen, die de dictator Saddam Hoessein van de macht verdreven, niet als bevrijders verwelkomt? Om de relatie tussen Irak, de andere Arabische landen en het Westen te begrijpen moet men het boek De zwarte wieg. Irak, nazi’s en neo-conservatieven van VRT-journalist Jef Lambrecht lezen.
De verfoeilijke consumptiecultuur - Kalle Lasn - vrijdag 28 maart 2003
De zestigjarige Canadees Kalle Lasn is rad van tong. Hij heeft zijn talenten aangewend om de strijd aan te binden tegen de uitwassen van de consumptiecultuur. Met de door hem opgerichte Adbusters Media Foundation bedenkt hij al een tiental jaren spraakmakende en geestige anti reclamecampagnes en consuminder-acties, zoals de Buy-Nothing-dag en de TV-Turnoff-week. Midden 1999 verscheen zijn boek Cultuurkrakers. In de straten van Seattle liep het storm voor de eerste antiglobaliseringsmanifestatie, die het begin inluidde van een nog steeds groeiende beweging.
Vrije markt moreel verwerpelijk? - Auke Leen - vrijdag 15 juni 2007
De uitkomsten van het marktproces zijn door niemand te bepalen. Zij zijn het gevolg van kunde en geluk en kunnen dus ook niet moreel worden beoordeeld. Het is even onzinnig om een vulkaanuitbarsting moreel of immoreel te noemen. Het is juist de kracht van de markt dat deze niet berust op een eenduidig geordende lijst van doelen die moreel kan worden beoordeeld. Op de markt hebben individuen de vrijheid om hun eigen doelen na te streven, zonder dat dit met het nastreven van de doelen van andere individuen in botsing komt. Als doeleinden van individuen en groepen verschillen, geeft de markt een orde van vrede. Interview door Auke Leen.
Mensen zijn gevoelig voor het woord atheïst - Geert Lernout - vrijdag 27 april 2007
Ik heb gemerkt dat mensen heel gevoelig zijn voor het woord atheïst. Dat is blijkbaar nog altijd een woord dat niet aanvaard wordt. Terwijl eigenlijk, ik zeg het ook in het boek: als je nu over kabouters praat, ben je dan atheïst of agnosticus ten opzichte van kabouters? Ik kan niet bewijzen dat er kabouters bestaan, ik kan ook niet bewijzen dat er geen bestaan. Ik heb een heel sterk vermoeden dat er geen bestaan, maar ik kan dat niet absoluut bewijzen, dus zou ik dus agnosticus moeten zijn. Ik heb alleen spijt van het feit dat ik mij geout heb omdat je dan te gemakkelijk aan mensen de kans geeft om het hele boek gewoon niet te lezen.
Een café zonder vrouwen is de grens van Europa - Jan Leyers - maandag 05 november 2007
In de koran staat alles. Hoe je moet eten, slapen, vrijen, zakendoen. En daar is een moslim trots op. Dat is net het punt. De islam is meer dan een religie, het organiseert de hele samenleving, politiek, sociaal en economisch. Het gaat fundamenteel in tegen onze scheiding van kerk en staat. Ik denk niet dat het evangelie van Mattheus ooit in het arbeidsreglement van een bedrijf opgenomen is. Ik weet niet wat ik moet denken van de biochemicus die beweerde dat het aura en alle negatieve energie van een lichaam weer op peil raken na de rituele wassing in de moskee. Hier wordt dat soort van obscurantisme weggelachen, daar denkt bijna iedereen zo. Interview door Dries Bervoet.
Er is een toekomst aan de Schelde - Christian Leysen - vrijdag 07 maart 2003
Christian Leysen is niet alleen een Antwerps ondernemer, maar ook politicus. Voor de VLD zetelt hij in de Antwerpse gemeenteraad. Hij is ook voorzitter van de VLD Antwerpen-Berchem en heeft mee de denktank, Antwerpen Overmorgen (http://www.overmorgen.be) opgestart. Deze denktank werkt op pluralistische basis, staat open voor alle geledingen van de maatschappij, maar vindt zich vooral terug in het liberale gedachtegoed met grote maatschappelijke betrokkenheid. Bedoeling van Christian Leysen en zijn denktank is om een globale visie op lange termijn te ontwikkelen op de mogelijkheden van een grootstad als Antwerpen.
De Holocaust was geen gekkenwerk - Gonçalo M. Tavares - vrijdag 13 mei 2011
Wanneer je bereid bent om vreselijke dingen te doen om iets goeds te bereiken, weet je niet of je dat goede wel degelijk zult bereiken. Kijk bijvoorbeeld naar het stalinisme of het nazisme, alle kwaad dat daar gebeurde stond in het teken van het grote einddoel. Ieder jaar opnieuw werd er een jaar toegevoegd aan het geweld dat gerechtvaardigd werd door die schitterende, maar nimmer dichterbij komende toekomst. Persoonlijk kan ik er nog inkomen dat je vandaag iets kwaads doet om over een week iets goeds teweeg te brengen, maar als dat goede er pas over tien jaar komt, begin ik te twijfelen, al is een grens trekken op dit vlak niet makkelijk. Interview door Marnix Verplancke.
Liberalisme en Vlaamsgezindheid - Albert Maertens - vrijdag 18 juni 2004
Albert Maertens werd geboren op 24 april 1915 in Aardenburg en kreeg van thuis uit de drie pijlers die het doen en denken van zijn leven funderen, namelijk liberalisme, Vlaamsgezindheid en vrijzinnigheid. Albert Maertens heeft zich altijd verdienstelijk gemaakt voor het Vlaamse liberalisme en voldoet aan eigenschappen als verdraagzaamheid, onkreukbaarheid, sociale edelmoedigheid, politieke rechtlijnigheid, burgerzin en het streven voor de ontvoogding van de Vlaamse mens. Hij is en blijft een persoonlijkheid om naar op te kijken. Liberales sprak met hem over zijn leven achter de schermen van de politiek, zijn liberale ingesteldheid en zijn Vlaamsgezindheid.
De wereld een klein beetje veranderen, daar gaat het om - Claudio Magris - vrijdag 02 maart 2007
Volgens mij is er een behoefte aan nieuwe projecten, maar dan met ironie, en een liberaal, flexibel bewustzijn. Het perfecte recept bestaat niet - de wereld een klein beetje veranderen, daar gaat het om. De utopie is het grote project en er is geen desillusie, geen onttovering die groot genoeg is om deze noodzaak te vernietigen. Maar als het grote project iets definitiefs is, iets dat aan anderen wordt opgedrongen, als een model van het paradijs, dan is het verschrikkelijk, totalitair en vals. De wereld is niet iets dat geregeld moet worden; wij zijn niet bedoeld om te eindigen in een administratie. De mensheid met kleine stapjes helpen, dat is het project. Interview door Bert Bultinck.
Amerika klampt zich wanhopig vast aan zijn mythes - Geert Mak - vrijdag 05 oktober 2012
De vraag is hoe het mogelijk was dat er nog iemand op Bush stemde, die het totaal verkloot heeft, het land als een puinhoop heeft achtergelaten, verwikkeld in twee oorlogen, met de grootste overheidsschuld ooit, met een Medicare zonder dekking, de banken losgelaten met een immense crisis tot gevolg. Zo verliet de man het ingestorte pand Amerika. En desondanks won hij nog bijna... Obama zegevierde uiteindelijk omdat hij een heel enthousiaste aanhang had, en de steun van Hollywood én Wall Street, wat meteen verklaart waarom hij heel voorzichtig tegenover de banken is gebleven - een van zijn grote beleidsfouten. Interview door Yves Desmet.
Auschwitz was een scharnierpunt in de 20ste eeuw - Geert Mak - vrijdag 14 mei 2004
Al weken staat het boek In Europa van Geert Mak in de top van de beste verkochte non-fictie boeken. Dat is helemaal terecht. Het boek leest als een reisverslag doorheen het Europa van de twintigste eeuw. Geert Mak volgde letterlijk de sporen van de geschiedenis beginnend bij de Parijse Wereldtentoonstelling en het bruisende Wenen in het jaar 1900 en eindigend in december bij de ruïnes van Sarajevo. Tijdens zijn reis praatte hij met tal van getuigen. Het resultaat is een verbluffend boek over alles wat ons nieuwe Europa scheidt en bindt. Dit is het eerste deel van een uitgebreid interview met Geert Mak.
Europa is een even visionair als dolzinnig optimistisch project - Geert Mak - vrijdag 21 mei 2004
Het boek In Europa van Geert Mak is een uitstekend historisch overzichtswerk van de voorbije eeuw. Hij slaagt erin een objectief en genuanceerd beeld te geven van de Europese geschiedenis van de 20ste eeuw. Zijn aandacht gaat vooral naar gebeurtenissen die vroeger plaatsvonden, maar tegelijk peilt hij naar de gevoelens en verwachtingen van de huidige bewoners. Daarmee slaat hij een brug tussen het verleden en de toekomst. Hoe moet de Europese Unie zich verder ontwikkelen? Kunnen landen als Turkije, Oekraïne en Wit-Rusland toetreden? En wat zijn de waarden die we delen? Dit is het tweede deel van het interview met Geert Mak.
De Verenigde Staten vormen een bedreiging voor de wereldvrede - Nelson Mandela - vrijdag 04 april 2003
In een interview met Newsweek in 2002 stelde de gewezen Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela dat George W. Bush eerst de steun van de Verenigde Naties moest verkrijgen alvorens Irak aan te vallen. Intussen zijn de VS en Groot-Brittannië al enkele weken in strijd met Irak zonder mandaat van de VN. Toch blijft dit interview relevant omwille van Mandela's geloof in de Verenigde Naties en zijn ervaring met de Amerikaanse vice-president Dick Cheney. We horen de stem van een man die de gezegende leeftijd heeft bereikt van 84 jaar, maar vooral beschouwd wordt als één van 's werelds meest gerespecteerde staatslieden.
Moslims hebben nood aan kritisch denken - Irshad Manji - vrijdag 25 juni 2004
Irshad Manji is een Canadese journaliste en een lesbische feministe. Alhoewel ze een gelovige moslim is keert ze zich onbevreesd tegen de misdaden en de hypocrisie van de zichzelf benoemde leiders van haar religie. Met haar boek Het Islamdilemma sluit ze zich aan bij de groeiende groep moslima’s die de onderdrukking van de vrouw in de moslimwereld aanklaagt. Het boek is een soort open brief waarin ze de moslims oproept tot ‘kritisch en onafhankelijk denken’. Irshad Manji bepleit een liberale reformatie en een hernieuwd respect voor vrouwen en religieuze minderheden in de moslimwereld.
Geschiedenis van een genotzoeker - Richard Mason - vrijdag 10 juni 2011
Ik wou niet alleen een boek schrijven over plezier, maar ik wou de lezer ook zelf plezier bezorgen. Het moderne leven zadelt ons met zo veel zorgen op dat we ook wel eens plezier mogen maken. Piet (een personage in het boek) wil niet alleen rijk worden, zo oppervlakkig is hij niet. Hij weet mooie zaken en ervaringen te appreciëren. Ik wou een avonturenverhaal voor volwassenen schrijven, waarin de held zich in nesten zou werken en er ook weer ongeschonden uit zou komen. Een gesprek over hedonisme, het voordeel van schrijven met een pen en het geruststellende gevoel in Zuid-Afrika een tent te hebben staan. Interview door Marnix Verplancke.
Tegenwoordig draait alles om geluk - Sarah May - vrijdag 14 mei 2010
Als je de politici mag geloven leven we sinds Tony Blair in een klassenloze maatschappij. Het enige wat er gebeurd is, is een verschuiving van de aandacht van klasse naar ras, maar het is niet door iets dood te zwijgen dat het ook verdwijnt. Het hele Britse bestaan draait nog steeds om klasse, zeker voor mijn generatie, opgegroeid in het Thatcher-tijdperk van de jaren tachtig, ook al zijn we er ons niet altijd van bewust welke invloed dat heeft gehad. Wij zijn de kinderen van de vrije markt die veel grotere leningen konden afsluiten dan ooit tevoren. Waar het leven van onze ouders zich op een constant niveau had afgespeeld, klommen wij steeds hoger. Recensie door Marnix Verplancke.
Oost-Duitsland was tot op de draad versleten - Willem Melching - vrijdag 04 maart 2005
Vanuit het standpunt van de DDR was de bouw van de Berlijnse Muur de enige maatregel die nog genomen kon worden. In mijn boek schrijf ik ook dat de Amerikanen het er trouwens mee eens waren en dat Kennedy tevreden was dat het probleem op die manier werd opgelost. Stel je voor dat men die muur niet had gebouwd, dan was Oost-Duitsland volledig leeggelopen. De Berlijnse Muur vormde de sluitsteen van het status-quo en de Koude oorlog. Eigenlijk is gans de geschiedenis van de DDR een zoektocht naar stabiliteit geweest en de bouw van de muur zorgde daar voor maar de Oost-Duitsers waren natuurlijk de grootste slachtoffers in deze ganse kwestie.
Onze democratie is allang populistisch - Aleksander Melli - vrijdag 30 oktober 2009
De manier waarop Berlusconi de media monopoliseert en commercialiseert is niet louter een Italiaanse zaak. We zien dat overal. De politiek zit in slechte papieren wanneer het democratisch debat bepaald wordt door de kijkcijfers. Nog niet zo lang geleden waren er verkiezingen in Noorwegen. Geen enkele van de partijen durfde het over de echte issues te hebben, die op lange termijn de toekomst van het land en het milieu zullen bepalen. Er heerste een zelfopgelegd verbod om het over meer te hebben dan akkefietjes, en dat kwam vooral door de media en de manier waarop die de verkiezingsagenda bepaalden. Interview door Marnix Verplancke.
Gezondheid mag geen koopwaar worden - Geert Messiaen - vrijdag 27 februari 2009
Door de vrijmaking van de Europese markt bestaat er een tendens om de gezondheidszorgen als een economische activiteit te bekijken. Dit ligt vervat in de dienstenrichtlijn waardoor er vrij verkeer van diensten komt. De gezondheidszorg is daar gelukkig uitgehaald omdat die sector niet als om het even welke andere economische sector is. Het Europees statuut voor mutualiteiten zou voor wat meer concurrentie kunnen zorgen, maar in zoverre natuurlijk dat de Belgische wetgeving gerespecteerd wordt. En daar wringt juist het schoentje want het voorstel druist in tegen de mutualistische waarde van het bevorderen van de gezondheid en solidariteit. Interview door Bert Cornelis.
Wild kapitalisme laat niets over voor de zwaksten - Louis Michel - vrijdag 02 december 2005
Ik denk dat we het mantra van de vrijhandel en de liberalisering dat door het Internationaal Munt Fonds werd voorgesteld als het antwoord op alle vragen, in vraag moeten stellen. In de jaren negentig dacht iedereen dat de totale liberalisering dé oplossing was voor de problemen van de Minst Ontwikkelde Landen. We zouden de onzichtbare hand van de markt wonderen zien doen. Maar we hebben niks gezien. Dat was eigenlijk te verwachten. Zonder een staat kan je niet liberaliseren. Congo, bijvoorbeeld, is potentieel zeer rijk maar als je daar een wild kapitalisme op loslaat, zal er niet veel over blijven voor de Congolezen. Louis Michel in het maandblad MO.
De tijd van de breuk met de PS ligt echt achter ons - Richard Miller - vrijdag 26 februari 2010
De economische crisis, de klimaatcrisis, de armoede in de samenleving – het is allemaal onze schuld. En als iets goed gaat, krijgen wij daar nooit het krediet van. Dat doet pijn. Dit rapport wil die verkeerde perceptie bijsturen. We moeten af van het imago van asociale egoïsten en hebzuchtige individualisten. Het is niet omdat wij opkomen voor menselijke vrijheid dat wij voor een samenleving zijn waar het recht van de sterkste geldt en het ieder voor zich is. Liberalen willen ook niet dat de rijken alleen maar rijker worden en de armen alleen maar armer. En wij lopen heus niet permanent tot de tanden gewapend rond, klaar om onze medeburgers een dolk in de rug te steken.
Er is meer nood aan ethiek in de politiek - Reginald Moreels - vrijdag 22 oktober 2004
Politici zijn mensen die vooral hun klassiek intellectueel quotiënt gebruiken, vaak ook hun emotioneel quotiënt – zeker als die emoties door de media worden uitvergroot – maar zelden of nooit hun spiritueel quotiënt. Met spiritualiteit bedoel ik niet zozeer religie maar ethiek. Ethiek is een dagelijkse, eeuwige en onvoltooide zoektocht naar zingeving van hetgeen men doet. Het spiritueel quotiënt is het zich elke dag afvragen naar de zin van een beslissing. Tijdens de vier jaar dat ik in de ministerraad zat, van 1995 tot 1999, merkte ik dat politieke dossiers steeds technisch werden benaderd maar nooit ethisch.
Ik geloof niet meer in de absolute waarheid - Reginald Moreels - vrijdag 13 december 2002
Reginald Moreels is een buitenbeentje in de Belgische politiek. Hij studeerde af als chirurg, werd nadien voorzitter van de Belgische afdeling van Artsen Zonder Grenzen en vervolgens Staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking. Onder zijn leiding onderging de Belgische ontwikkelingssamenwerking een heuse transformatie. Het ABOS werd grondig hervormd en Moreels maakte komaf met het verfoeilijke systeem van de gebonden hulp. Na de verkiezingen van 1999 trok Moreels door de politieke woestijn. Hij stapte uit de CVP en trok samen met Johan Van Hecke naar de VLD. Hierna volgt een gesprek met een bewogen en gedreven man.
Blair is slechts een mannelijke versie van Thatcher - Blake Morrison - vrijdag 18 april 2008
Er is veel veranderd en ik zie ons niet meer terugkeren naar de wereld van oud Labour. Die is verdwenen, samen met de kolenmijnen en de vakbonden. In de jaren zestig en zeventig lag de hoogste belastingschaal op 90 procent. Nu is dat 40 procent, en de meeste mensen betalen 25 procent. Niemand wil dat terug. Je zou Blair dus inderdaad een pragmaticus kunnen noemen omdat hij inzag dat wij niet langer in het verleden leefden en we ons dienden aan te passen aan de veranderende wereld, maar je zou net zo goed kunnen zeggen dat hij Labour verraden heeft met zijn radicale ommezwaai. Wellicht zijn beide een beetje waar. Interview door Marnix Verplancke.
De rationaliteit van de inquisitie - Cullen Murphy - vrijdag 09 maart 2012
In feite was de religieuze context van de inquisitie bijkomstig. De methode was uiterst rationeel en daar draait het om. De Spaanse inquisitie van 1492 kan bijvoorbeeld beschouwd worden als een institutionalisering van de pogroms die daarvoor van tijd tot tijd uitbraken. De uitdrijving van de joden kreeg zo een officieel kleedje. Het was trouwens op initiatief van de Spaanse koning dat die inquisitie er kwam en na verloop van tijd begon de paus zelfs te protesteren omdat hij vond dat er wel heel driest te keer werd gegaan tegen de joden, waarbij het opviel dat de Spanjaarden eerder op hun bezittingen dan op hun ziel uit waren. Interview door Marnix Verplancke.
Vrouwen moeten vechten - Taslima Nasreen - vrijdag 25 april 2003
Hier (in India en Bangladesh) moeten vrouwen vechten voor hun basisrechten. Ze genieten geen onderwijs, er is geen economische vrijheid. In het westen is er andere soort beweging, één die ijvert voor een betere vertegenwoordiging van vrouwen in de regering. Vrouwen moeten vechten. Ze zijn zich niet bewust van hun rechten. Gedurende eeuwen dachten ze dat ze de slaaf van de man waren. Deze ideeën die vooral voorkomen in Moslimlanden moeten veranderd worden. De mentaliteit van de man moet veranderen. Het is erg belangrijk voor een land om seculier te zijn, om gelijkheid en rechtvaardigheid voor zowel mannen als vrouwen te kennen.
We hebben weer linkse helden nodig - Susan Neiman - vrijdag 30 januari 2009
De Europese sociaal-democratie is de mooiste politieke verwezenlijking uit de hele menselijke geschiedenis. Er valt hier en daar wat wel aan te verbeteren - zoals een groter besef van internationale verantwoordelijkheid bijvoorbeeld - maar grofweg beschouwd vind je in Europa het meest rechtvaardige, gelijkwaardige en vooral ook aangename politieke systeem. De Europese instellingen zijn dus een stuk Verlichter dan de Amerikaanse, alleen geloven de Europeanen niet genoeg in zichzelf. Amerikanen geloven daarentegen heel erg in zichzelf. Het probleem is dat ze zo vaak verkeerd zijn. Interview door Marnix Verplancke.
Een weerhaak in je zwarte geest - Nelleke Noordervliet - vrijdag 07 december 2012
Het is naïef te veronderstellen dat vrijheid geluk brengt. De beloning van het streven naar vrijheid is gelegen in het feit dat je onafhankelijk bent, onafhankelijk denkt. Maar vrijheid is niet zomaar totale losheid: ze aanvaardt banden, verbreekt soms banden, en aanvaardt de breuk aan het einde. Ze accepteert de menselijke tragedie waarin het streven naar vrijheid een onderdeel is van de behoefte aan erkenning, aan identiteit. De vrijheid van de mens is het voortdurend nadenken over de verhouding van het ik tot het ander. De anderen. Dat gaat natuurlijk met conflicten en leed gepaard. Recensie door Rudi Rotthier
In Defence of Global Capitalism - Johan Norberg - vrijdag 18 oktober 2002
Eind vorig jaar verscheen het boek In Defence of Global Capitalism van de Zweedse auteur Johan Norberg. Met dit boek gaat Norberg regelrecht in tegen de stellingen van de antiglobalisten. Aan de hand van overvloedig cijfermateriaal toont hij aan dat de globalisering vooral positieve effecten heeft en dat landen die hun markten openstellen voor vrijhandel sneller en meer welvaart bereiken. Het boek is momenteel alleen verkrijgbaar via het internet maar verschijnt in de loop van de maand november in een Nederlandstalige versie onder de veelzeggende titel Leve de globalisering (uitgeverij Houtekiet).
Voordelen van de globalisering - Johan Norberg - vrijdag 06 december 2002
Het fundament van het liberalisme is het geloof in het individu en zijn vrijheid, en dat willen liberalen toepassen op diverse gebieden. In de communicatie komen ze op voor vrijheid van meningsuiting. Op godsdienstig vlak opteren ze voor vrijheid van geloof en verdraagzaamheid. En op economisch vlak staan ze voor kapitalisme, want dat betekent dat men vrij is om te ondernemen en te kiezen. Op elk van die terreinen staat de vrijheid van het individu centraal. Een interview met Johan Norberg.
Met woorden heb je nog geen vrijheid - Martha Nussbaum - vrijdag 07 oktober 2005
In bepaalde delen van India zijn de infrastructuur en het onderwijs een puinhoop. Wat betekent vrijheid van meningsuiting dan? Wat betekent stemrecht dan? Je kunt nergens heen. Er is geen openbaar vervoer, geen elektriciteit, geen scholing. Vrijheden zijn dan slechts woorden op papier maar bestaat niet echt. Vrijheid betekent ergens toe in staat zijn, dat is wat de capabilities approach zegt. Zelfs in de VS, waar men erg gehecht is aan het idee van negatieve vrijheden, zijn er uitspraken van het hoog gerechtshof geweest die stelden dat het recht op fatsoenlijke scholing inherent is aan het recht op meningsuiting. Een interview door Martijn Wit.
Over leven en overleven - Péter Nádas - vrijdag 09 februari 2007
Het bewustzijn in een dictatuur is anders dan het bewustzijn in een vrije democratie. De kloof tussen de twee is groot. Maar ik denk niet dat deze kloof van de ene én van de andere kant onoverbrugbaar zou zijn. Ook de Nederlandse geschiedenis heeft dictatoriale periodes gekend. Als ik hiervan uitga, denk ik niet dat ze de pijnlijke of beschamende ontwikkelingen in Hongarije niet zouden kunnen begrijpen. Er zijn parallellen te zien, en juist die parallellen zijn boeiend in de geschiedenis. Er zijn allerlei samenhangen, de relaties binnen Europa zijn wijdvertakt en diepgeworteld, dus ik geloof niet dat ze door middel van voetnoten zouden moeten uitleggen. Interview door Györgyi Dandoy.
Het is de wraak van het klootjesvolk - Cyrille Offermans - vrijdag 20 juni 2008
“Nederland heeft lange tijd meesmuilend toe zitten kijken hoe in Vlaanderen het Vlaams Belang een groot deel van de bevolking achter zich wist te scharen,” duidt Offermans het chauvinisme van zijn landgenoten. “Dat zou hier niet kunnen, wist iedereen, want wij hebben fantastische media, een sterke publieke opinie en een rijke democratische geschiedenis. En opeens blijkt dan dat er praktisch niets moet gebeuren - want dat is het toch ook, die paar moslims die ons land zijn binnengekomen - om 30 tot 35 procent van de bevolking te mobiliseren achter wat buitengewoon rechts, nationalistisch en populistisch geklets, waarin alles draait om een paar zeer bedenkelijke sentimenten. Interview door Marnix Verplancke.
Winkelcentra symboliseren de leegte van het leven - Catherine O’Flynn - vrijdag 02 mei 2008
Je kunt de opening van een winkelcentrum vergelijken met de opkomst van de zon. Iedereen draait het hoofd en wil weten wat er aan de hand is. Niet alleen de winkels in de stad worden dan getroffen, maar ook die in de kleinere gemeenten er omheen. Het winkelcentrum waar ik ooit gewerkt heb lag midden tussen een aantal kleinere steden in. De winkelstraten in die stadjes gingen volledig teloor. Er bleef geen winkelpui overeind, en dat had zijn gevolgen voor de bevolking. Het waren vooral de minder mobiele mensen die erdoor getroffen werden, zoals gepensioneerden. In een winkelcentrum geraak je immers niet zonder auto. Interview door Marnix Verplancke.
Over de hypocrisie van de paus - Andrew O’Hagan - vrijdag 16 mei 2008
In samenlevingen die homoseksualiteit onaanvaardbaar vonden, was het priesterschap een paspoort dat toegang gaf tot een andere manier van leven. Seksualiteit is dan opeens geen item meer omdat priesters zogezegd celibatair zijn. Voor homoseksuele mannen was het priesterschap een gouden kooi waar ze zonder enige moeite binnen kon stappen, waarna het deurtje op slot ging en de sleutel weggegooid werd. De wijding gebeurde over het algemeen op jonge leeftijd, wat er garant voor stond dat er vroeg of laat spijt opdook. Dat is de reden waarom we zoveel homoseksuele priesters hebben, en dat er zoveel andere zich vergrijpen aan kinderen. Interview met Marnix Verplancke.
Mensen lijken vandaag van nergens te komen - Joseph O’Neill - vrijdag 12 juni 2009
De manier waarop informatie tegenwoordig makkelijk de wereld rond kan reizen via het internet, gekoppeld aan de internationale verstrengeling van het kapitaal die duidelijk blijkt uit de omvang van de huidige financiële crash, maakt dat de wereld veel meer dan vroeger een eenheid is. Er is een nieuwe klasse ontstaan die geen nationale identiteit meer nodig heeft en daardoor een nieuwe ervaring beleeft. Veel mensen lijken vandaag van nergens te komen. Ooit kwamen ze wel van ergens, maar ze hebben het stof van hun land afgeschud en zijn welkom in een stad als New York. Want dat is een stad waar het stikt van zulke postnationalisten. Interview door Marnix Verplancke.
De slavernij is de wereld nog niet uit - Frans Papma - vrijdag 02 juni 2006
De aanpak van de Fair Wear Foundation kent openheid en betrokkenheid van lokale actoren. Zo hebben de arbeiders van kledingfabrieken de mogelijkheid om rechtstreeks te klagen. Bovendien stimuleren we vakbonden en andere lokale organisaties van wie de kennis en wensen van belang zijn voor de onderzochte kwaliteit van de arbeid. We respecteren de lokale verhoudingen en verantwoordelijkheden. Dat betekent overigens ook dat we ons er niet tegen verzetten dat lonen elders lager zijn dan in Nederland. Bedrijven mogen in het kostenverschil reden zien om kleding voor hier elders te laten produceren, maar daarbij gelden wel de ILO-normen als minimum.
Het geheugen van de liberale beweging - Luc Pareyn - vrijdag 10 februari 2006
Vanaf het begin waren er twee tendensen in de liberale partij. Er was een meer conservatieve strekking, die dezelfde economische premissen onderschreef als de katholieke burgerij, maar zich van deze onderscheidde door het nastreven van de scheiding tussen kerk en staat. En er was een meer progressieve vleugel die veel meer de klemtoon legde op sociale emancipatie. Zij waren overtuigde voorstanders van onder meer het wettelijk vastleggen van minimumlonen en een maximum arbeidsduur, het reglementeren van kinderarbeid, de invoering van verplicht onderwijs. In 1887 leidden de tegenstellingen tot de oprichting van de ‘progressistische partij’.
Vrijen hou je beter wat rationeel - Jean Paul Van Bendegem - vrijdag 31 oktober 2008
Ik was vorig jaar op de tentoonstelling L’enfer, in de Parijse Bibliothèque National. Daar werden een paar pornofilmpjes getoond uit het interbellum en wat me daarbij opviel was dat die mensen zich duidelijk amuseerden, terwijl hedendaagse porno vooral hard labeur lijkt. Uit de kreten zou je kunnen opmaken dat ze aan het genieten zijn, anders zou je denken dat ze verdomd hard bezig zijn met werken. Niets in de blik verraadt iets anders. Rap kunnen lopen kan interessant zijn, vooral als je ergens vlug moet zijn, maar wat heb ik nog te maken met Kim Gevaert? Die is gewoon buiten categorie. En dat is de hedendaagse porno ook. Interview door Marnix Verplancke.
Veel mensen leven in een wereld die ze verachten - Evert Peeters - vrijdag 03 oktober 2008
De onvrede met de sociale en economische orde was groot aan het eind van de negentiende en aan het begin van de twintigste eeuw maar deze onvrede had, zoals gezegd, ook een commerciële pendant. Dat is vandaag nog steeds hetzelfde, alleen is inderdaad de schaal immens vergroot. De markt voor dat soort alternatieve ideeën is exponentieel vergroot omdat de middenklassen zo enorm zijn gegroeid sinds de Tweede Wereldoorlog. Sinds de consolidatie van de welvaartstaat in Europa is haast iedereen opgenomen in het mentale universum waartoe op het einde van de negentiende slechts een kleine groep behoorde. Interview door Wim van Rooy.
Europa wil geen Amerikaanse toestanden - Jacques Pelkmans - vrijdag 10 december 2004
Hét Europese sociale model wordt alleen maar onder druk gezet als je tot de laatste millimeter alles wil handhaven wat je nu hebt. Dat is natuurlijk onzin. Dingen moeten kunnen veranderen en dingen kunnen ook gewoon doorgeschoten zijn. Iets wat verkregen recht is, is daarmee nog niet precies optimaal. Maar een systeem aanpassen is niet hetzelfde als afbreken. Trouwens, we moeten niet overdrijven, het verschil met Amerika is helemaal niet zo groot als meestal wordt gezegd. Europa heeft gewoon gekozen voor meer vrije tijd, inclusief vakantie enzovoort, en vooral in de hogere leeftijdsklassen een veel lagere participatie, maar dat is ook welvaart.
Individu en gemeenschap zijn niet tegengesteld - Dick Pels en Ellen Walraven - Interview Rob Hartmans - vrijdag 04 februari 2005
Er bestaat in principe geen tegenstelling tussen individu en gemeenschap, en dat moet ook niet worden gesuggereerd. Waar het ons om gaat is dat deze vorm van sociaal-liberalisme zowel een nieuwe invulling geeft aan het idee van het individu als een nieuwe invulling aan het idee van de gemeenschap. Wat het laatste betreft, is het verschil tussen lichte en zware gemeenschappen cruciaal. Een lichte gemeenschap is een gemeenschap die vrijwillig wordt aangegaan, veel meer interne keuzemogelijkheden biedt, en veel meer exit-opties kent. Die lichte gemeenschappen kunnen het individualisme veel beter in zich opnemen.
Wie banken redt, kan ook klimaat redden - Ann Pettifor - vrijdag 26 juni 2009
Met de Green New Deal willen we zowel de financiële crisis als de klimaatcrisis én de energiecrisis aanpakken. Het unieke aan dit plan is dat we niet alleen zeggen dat we groener moeten worden en dat we daarvoor groene technologie nodig hebben. We zeggen ook waar we het geld daarvoor kunnen vinden: bij de centrale banken. Als je 7.000 miljard vindt voor de banken, dan kun je ook geld vinden om de klimaatverandering aan te pakken. In de rijke landen denken we dat die bedreiging niet zo groot is. Maar als je in bepaalde delen van Afrika, Azië en in China leeft, dan weet je dat er geen tijd te verliezen is. Interview door Johan Corthouts.
Klimaatverandering en ons morele denken - Herman Philipse - vrijdag 18 november 2011
Ik denk dat de mensheid in grote problemen zal komen binnen zeker 50 tot 100 jaar. Wordt het dan niet tijd voor een nieuwe Verlichting als beweging, maar nu op wereldschaal? Is een universele verbreiding van de Verlichting niet noodzakelijk om mondiale problemen van milieu, overbevolking en grondstoffenschaarste zonder oorlogen op te lossen? Moet gezien de angstaanjagende groei van de wereldbevolking de invloed van religies die geboortebeperking tegengaan, niet beteugeld worden door het propageren van verlicht denken? Loop de mens anders niet het risico zijn eigen habitat te verwoesten? Interview door Floris van den Berg.
Condooms werken beter dan ideologie - Peter Piot - vrijdag 20 februari 2004
Openheid is het allerbelangrijkste in de strijd tegen hiv/aids. Men moet de moed opbrengen om te erkennen dat mensen seks hebben met elkaar - ook als dat niet gebeurt op de manier die sociaal algemeen aanvaard is. Men moet durven erkennen dat drugsverslaving bestaat en dat er een probleem is met het gezamenlijke gebruik van naalden. Daarnaast is de strijd tegen hiv/aids niet enkel een zaak van het ministerie van Gezondheid of van de medische sector. Aids is een probleem van de hele maatschappij, en iedereen moet er bij betrokken worden. Tenslotte moet elke actie in verband met aids gebaseerd zijn op wetenschappelijke kennis.
Academische vrijheid onder Stalin was een farce - Rachel Polonsky - vrijdag 01 oktober 2010
Stalin wilde een nieuwe mens creëren die moest kunnen lezen en schrijven. Literatuur speelde daar een cruciale rol in. In 1918 al werd Maxim Gorki benoemd tot baas van de uitgeverijen, en zorgde hij ervoor dat schrijvers brood op de plank kregen. Er werd een zorgvuldige selectie gemaakt. Enkel schrijvers die de marxistisch-leninistische kijk op de geschiedenis bevestigden kregen steun. In de jaren’20 ging het van kwaad naar erger. Lyrische poëzie viel toen uit de gratie, zodat dichters zoals Achmatova en Mandelstam aan de kant werden geschoven. Interview door Joseph Pearce.
Het belang van vrijheid en vooruitgang - Virginia Postrel - vrijdag 14 februari 2003
Virginia Postrel schreef het controversiële boek The Future and Its Enemies. Hierin waarschuwt ze voor elke vorm van maatschappelijke en technologische kracht tegen de vooruitgang en de moderniteit. Met haar boek trekt ze een streep over de tegenstelling tussen links en rechts, maar wijst ze op een andere breuklijn. Die tussen Dynamists en Stasists, tussen diegenen die positief staan tegenover vernieuwingen en diegenen die ervan gruwen. Alleen de menselijke creativiteit en inventiviteit kunnen zorgen voor meer welvaart en vrijheid. Liberales sprak met Virginia Postrel.
We wilden niet zien dat het fout kon lopen - Alex Preston - vrijdag 21 mei 2010
Iedereen maakte enorme winsten, niet omdat het zo’n goede beleggers waren, maar wel omdat de markt gewoon reuzensnel steeg. Je maakte winst met je ogen dicht. Pas toen dat niet meer zo was, zag je hoe onkundig velen wel waren, en dat zou een les moeten zijn voor de toekomst. Het is onverantwoord om zulke jonge, onopgeleide mensen zoveel geld in handen te spelen met de boodschap: doe er maar wat mee. In feite hadden we toen allemaal wel kunnen weten dat dit ooit eens fout zou gaan, maar misschien wilden we dat ook niet zien. We geloofden in de zichzelf in stand houdende mythe. Interview door Marnix Verplancke.
We moeten zelf met een blijde boodschap komen - Anne Provoost - vrijdag 11 april 2008
Ik krijg een stuk minder mails van atheïsten die ook eens zeggen: 'We hebben het niet goed gedaan, we hebben nagelaten om onze overtuiging goed uit te leggen. We hebben niets in de plaats gesteld voor het godsbeeld dat we verwerpen.' Wij, atheïsten, hebben daar inderdaad niet voldoende aan gewerkt. We dachten dat het probleem zich vanzelf wel zou oplossen. Dat is niet gebeurd en nu zeggen we dus maar dat het hùn schuld is, van de gelovigen. Uiteraard zit daar een schuld, maar ik wil die pijnpunten niet nog eens inventariseren. Ik wil dat er een Europees antwoord van het atheïsme komt, een poging om tot een conflictoplossing te komen. Interview door Filip Rogiers.
Het zionisme is een breuk met het verleden - Yakov Rabkin - vrijdag 26 januari 2007
Het merkwaardige is dat ‘christelijke zionisten’ de meerderheid van de zionisten uitmaken! En de man in het Witte Huis luistert naar hen. Voor hen is het Einde der Tijden en de werderkomst van Christus belangrijk, en die kan bespoedigd worden via steun aan Israël. De joden moeten echter eerst nog bekeerd worden tot het ware geloof. Voor deze Amerikaanse christenen representeert de staat Israël een mythe; wat ze voor ogen hebben is een theologisch project. Voor anderen, joodse zionisten, is de staat Israël een funderende mythe: van de realiteit willen zij niets weten. Zij houden ons tegen elke evidentie in een idyllisch en geünifieerd beeld van Israël voor. Interview door Wim van Rooy.
Ik geloof in de planning van de vrije markt - Koen Raes - vrijdag 20 maart 2009
Ik moet zeggen dat de vrije markt toch een aantal voordelen heeft. Ze geeft individuen veel verantwoordelijkheid. Ze zorgt voor een verspreiding van goederen op wereldvlak, die geen enkele planeconomie kan realiseren. Daarin is de vrije markt superieur. Waar zich excessen voordoen, moet de overheid optreden – denk aan de huidige financiële crisis. Maar er zit op de een of andere manier toch een grote logica in het onplanbare. Het ene winkeltje verkoopt wat het andere niet wil. Alsof er een onzichtbare hand aan het werk is. Ik geloof niet in de globale planeconomie. Ik geloof wel in de planning van de vrije markt. Interview door Piet Pireyns en Hubert Van Humbeeck.
Ik ben tegen elke vorm van protectionisme - Raghuram Rajan - vrijdag 12 november 2004
Heel wat antiglobalisten worden misleid en weten niet heel duidelijk waartegen zij protesteren. Sommige mensen, bijvoorbeeld, protesteren tegen het feit dat werknemers in China en India 10 tot 14 uur per dag werken. Zij zeggen ‘Wat een verschrikkelijke omstandigheden om in te werken!’ Maar weet je wat? Werknemers in India en China kunnen vaak enkel door langer en voor een lager loon te werken, concurreren met werknemers in het Westen die over meer kapitaal en veel meer opleiding beschikken. Als zij dezelfde werkomstandigheden zouden vragen als de Westerse werknemers dan zouden zij zonder inkomen vallen.
Bestaat de arbeidersklasse wel? - Jacques Rancière - vrijdag 25 april 2008
Democratie is voor mij meer dan de optelsom van de democratische instellingen. Het is een geheel van principes en wetten, en dus van een politieke ruimte. In een echte democratie kan dus geen plaats zijn voor wie gelooft dat de uiteindelijke macht bij een God berust, net zomin als voor degenen die ervan uitgaan dat de gemeenschap geleid moet worden door een uitgelezen gezelschap wijzen. Democratie veronderstelt de absolute gelijkheid van iedereen en het recht van niemand om te definiëren hoe onze gemeenschap er moet uitzien. Vandaar dat democratie en geloof niet samen kunnen gaan en dat ik het idee van een moslimdemocratie problematisch vind. We moeten hierbij oppassen dat we islam en islamisme niet gelijk schakelen.
'We kennen een ernstige beschavingscrisis' - Rob Riemen -
Er zijn tal van intellectuelen, zoals Brodksy, Havel, Kolakowski, Steiner, Sellers, die hun verantwoordelijkheid hebben genomen of dat nog doen, maar ik zou het breder willen trekken. Mijn stelling is dat de heersende elites op alle niveaus, van de politiek tot de wereld van de media en het grote geld, over het algemeen hun verantwoordelijkheid niet nemen. Ze doen allemaal mee met het overeind houden van een paradigma. Marx heeft gelijk gekregen: we hebben een samenleving gecreëerd waarin het primair gaat om geld, dat geen middel is maar een doel. Kijk naar wat we met het onderwijs aan het doen zijn. Interview door Daniel Boomsma.
Ondernemers kunnen het verschil maken, maar doen het niet - Anita Roddick -
Toen Anita Roddick in 1976 haar non-conformistische cosmeticawinkeltje The Bodyshop opende, had ze er geen idee van dat die onderneming zou uitgroeien tot een bedrijf met meer dan 2.000 winkels in 52 landen. Jaarlijks passeren nu 77 miljoen consumenten langs de kassa, wat mevrouw Roddick tot een rijke vrouw maakte. Toch zet ze zich af tegen bedrijven die al hun handelingen in het kader van winstmaximalistie plaatsen en geen oog hebben voor mens en milieu. Ze vestigt haar hoop op de waakzame consumenten. Want die zijn op zoek naar rechtvaardige alternatieven voor producten die nu op schandalige wijze geproduceerd worden.
Filosofie geeft geen antwoorden - Robert Rowland Smith - vrijdag 07 mei 2010
Het maakt mij niet uit of je bij de volgende verkiezingen links of rechts stemt, zolang je maar weet waarom je dat doet, en omdat je ouders dat al deden is daarbij niet het goede antwoord. Filosofie geeft dus geen antwoorden, maar ze maakt dat je betere vragen gaat stellen. De realiteit bestaat volgens mij niet. Jij hebt jouw idee van de wereld en ik heb daar mijn idee over en waar die twee ideeën elkaar overlappen ontstaat er een beetje realiteit. Wat wij realiteit noemen, is dus niet meer dan een gedeelde interpretatie van iets wat in sé onkenbaar is. Wij maken de realiteit zelf, en we doen dat onophoudelijk, met alles wat we doen of denken. Interview door Marnix Verplancke.
Armen worden veroordeeld omwille van hun armoede - Anuradha Roy - vrijdag 24 oktober 2008
De Indische maatschappij zit vol contradicties. Enerzijds blijken wij over een enorme energie te beschikken en verdienen we hopen geld, maar de keerzijde daarvan is dat het grootste deel van de bevolking achterblijft. In kranten en tijdschriften wordt aan de armen geen aandacht meer besteed, zeker niet aan degenen die op het platteland wonen. Zo lang het land geen fatsoenlijk sociaal vangnet heeft, of onderwijs en drinkbaar water voor iedereen, kun je volgens mij niet over vooruitgang praten. We denken veel te vaak dat vooruitgang betekent dat de aandelenmarkt het goed doet, maar dat dit gepaard gaat met groeiende armoede vergeten we liever. Interview door Marnix Verplancke.
De koude handen van een idealist - Rüdiger Safranski -
In zijn Briefe zur ästhetischen Erziehung des Menschen kwam Schiller tot de conclusie dat de mens pas helemaal mens wordt als hij speelt. Tweehonderd jaar geleden werd de dood van Friedrich Schiller (1759-1805) als een schok ervaren. Met zijn monumentale biografie Friedrich Schiller of de uitvinding van het Duitse idealisme wil de filosoof Rüdiger Safranski (1945) de afgebroken verbinding met het genie van het Duitse idealisme herstellen. In Würzburg sprak Piet de Moor met Safranski over de invloed van Schiller op zijn en onze tijd en over de manier waarop Friedrich Schiller ingreep in het leven van zijn biograaf.
Men is vrij of men is slaaf - Pascal Salin -
Het liberalisme dat in de Lage landen zo sterk geworteld is krijgt moeilijk voet aan grond in de ‘vrije republiek Frankrijk’. De politieke discussie woedt daar nog steeds tussen het klassieke socialisme enerzijds en de ‘vertegenwoordiger van de sterke staat’ in de persoon van president Chirac die voortbouwt op het principe ‘L’état c’est moi’ van Charles De Gaulle. Nochtans kent ook Frankrijk heel wat liberale denkers zoals Pascal Salin. Hij was twee jaar lang voorzitter van de Mont-Pèlerin stichting die tot doel had om de belangrijkste liberale denkers in de wereld te verenigen. In het jaar 2000 schreef Pascal Salin het boek Liberalisme.
Het dogmatische denken is de vijand - Michael Sandel - vrijdag 25 juni 2010
Wie een werkelijk moreel pluralisme voorstaat, zorgt niet alleen voor een gezondere morele discussie, die werpt ook een dam op tegen het fundamentalisme. Het is waar dat bepaalde mensen die religieuze overtuigingen in het publieke debat introduceren nogal eens dogmatisch zijn en niet bereid blijken een beredeneerd argument naar voor te brengen. Dogmatisch denken hoort inderdaad niet thuis binnen democratische onderhandelingen, maar ik wil hier wel opmerken dat niet alleen de religieuzen dogmatisch zijn. Er bestaat ook seculier dogmatisme. Het religieuze denken is dus niet de vijand, maar wel het dogmatische denken. Interview door Marnix Verplancke.
Ik ken geen enkel geslaagd voorbeeld van migratiestop in de wereld - Doug Saunders - vrijdag 14 januari 2011
Wanneer je integratie als eenrichtingsverkeer beschouwt, waarbij migranten zich alleen maar moeten aanpassen, werkt het niet. Ze moeten ook het gevoel hebben dat ze zo niet welkom zijn, dan toch minstens de kans hebben door hard te werken hogerop te komen. Je hebt ze bovendien ook nodig in een verouderend Europa. Migranten willen zich zeker economisch integreren, vooruitgaan, en als hen dat lukt, integreren ze ook cultureel veel makkelijker achteraf. Het zijn in wezen pioniers, ondernemers, die kapitaal proberen te accumuleren om het in de toekomst van hun kinderen te investeren. Interview door Yves Desmet.
Voor meer vrijheid op het internet - Marietje Schaake -
Amerika en ook Europa hebben een geloofwaardigheidsprobleem. Het blokkeren van websites was nog niet zo heel lang geleden bij ons een uitzondering. Maar het gebeurt de laatste tijd steeds vaker. Na kinderporno en terreur zie je nu ook ‘hate speech’ en zelfs het schenden van auteursrechten als argument opduiken om websites af te sluiten. De Verenigde Staten gaan daarin het verst. In de Stop Online Piracy Act (SOPA) werd voorgesteld om de fundamentele infrastructuur van het internet te wijzigen, zodat hele delen van het internet afgesloten kunnen worden. Dat komt behoorlijk dicht in de buurt van wat China en Iran doen.
Handelsverdrag met VS kan wereldstandaard neerzetten - Marietje Schaake -
Marietje Schaake (34), Europarlementariër voor D66, zit als enige Nederlander in de commissie internationale handel die de onderhandelingen met de Yankees op de voet volgt. Het Europees Parlement moet namelijk straks instemmen met een eventueel akkoord. In Brussel spreek ik haar, net terug uit de Verenigde Staten waar ze samen met collega's leden van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, maar ook handelsexperts in het Witte Huis ontmoette. Een vrijhandelsverdrag met de VS zal big bucks opleveren, zeker voor de open economie van Nederland. ‘Eindelijk weer eens goed nieuws uit Europa.’ Interview door Peter Wierenga.
Handelsverdrag met VS kan wereldstandaard neerzetten - Marietje Schaake -
Marietje Schaake (34), Europarlementariër voor D66, zit als enige Nederlander in de commissie internationale handel die de onderhandelingen met de Yankees op de voet volgt. Het Europees Parlement moet namelijk straks instemmen met een eventueel akkoord. In Brussel spreek ik haar, net terug uit de Verenigde Staten waar ze samen met collega's leden van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, maar ook handelsexperts in het Witte Huis ontmoette. Een vrijhandelsverdrag met de VS zal big bucks opleveren, zeker voor de open economie van Nederland. ‘Eindelijk weer eens goed nieuws uit Europa.’ Interview door Peter Wierenga.
Voor meer vrijheid op het internet - Marietje Schaake - vrijdag 25 mei 2012
Amerika en ook Europa hebben een geloofwaardigheidsprobleem. Het blokkeren van websites was nog niet zo heel lang geleden bij ons een uitzondering. Maar het gebeurt de laatste tijd steeds vaker. Na kinderporno en terreur zie je nu ook ‘hate speech’ en zelfs het schenden van auteursrechten als argument opduiken om websites af te sluiten. De Verenigde Staten gaan daarin het verst. In de Stop Online Piracy Act (SOPA) werd voorgesteld om de fundamentele infrastructuur van het internet te wijzigen, zodat hele delen van het internet afgesloten kunnen worden. Dat komt behoorlijk dicht in de buurt van wat China en Iran doen.
Geen verdeelde herkomst, maar een gedeelde toekomst - Paul Scheffer - vrijdag 01 mei 2009
We zitten allemaal in hetzelfde schuitje, allochtonen en autochtonen. Daarom heeft het geen zin te wijzen op onze verschillen, maar moeten we zoeken naar gedeelde waarden. Als moslims zich beroepen op vrijheden zoals godsdienstvrijheid, dan mogen niet-moslims dat ook doen. De conflicten die ontstaan ten gevolge van migratie geven ons de kans om na te denken over de beginselen van onze samenleving. Zo mogen we ons gerust de vraag stellen wie aanspraak kan maken op een uitkering. Als we vinden dat nieuwkomers daar geen recht op hebben omdat ze hier nooit gewerkt hebben, dan geldt dat ook voor autochtone schoolverlaters. Interview door Jan de Zutter.
Ik ben liever solidair met een arme Waal dan met een rijke Vlaming - Erik Schokkaert - vrijdag 06 juni 2008
Er zijn duidelijke verschillen tussen Vlaanderen en Wallonië, bijvoorbeeld voor medische beeldvorming en preoperatieve onderzoeken. Maar praktijk- en uitgavenverschillen komen voor in alle landen met een uitgebouwd systeem van gezondheidszorg. In België krijgt dat een politiek en communautair staartje, maar door een regionalisering zullen die verschillen niet verdwijnen. We moeten de zaken trouwens niet al te zeer vereenvoudigen. Zo heeft het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg vastgesteld dat er ook in Vlaanderen voor keizersneden en andere chirurgische ingrepen opvallende verschillen bestaan, tussen Limburg en West-Vlaanderen bijvoorbeeld.
We moeten de natiestaten versterken - Roger Scruton - vrijdag 28 mei 2004
Terwijl de christenen de burgerlijke gehoorzaamheid en de scheiding van kerk en staat aanvaarden, doen moslims dat niet. In zijn boek Het Westen en de islam probeert Roger Scruton aan te tonen dat globalisering leidt tot een explosieve botsing tussen westerse waarden als vrijheid, individualisme en hedonisme tegenover de gemeenschapszin en de opofferingsbereidheid voor God bij de moslims. Na lang aandringen konden we via email enkele vragen stellen. Hierna volgen de antwoorden van Roger Scruton. Ze zijn kort en ongenuanceerd, maar daardoor ook duidelijk en ondubbelzinnig.
Mannen misbruiken de koran om vrouwen uit te buiten - Nahed Selim - vrijdag 27 februari 2004
Volgens vers 4:34 van de koran mag een moslim zijn vrouw slaan. In dat vers staat het volgende: ‘Maar zij van wie jullie opstandigheid vrezen, vermaant haar, laat haar alleen in bed en slaat haar’. Elke vrouw die zichzelf en de koran serieus neemt, moet zich bij het lezen hiervan verraden voelen. Juist daarom zeg ik dat we ons niet letterlijk aan die teksten moeten houden. Misschien was het 14 eeuwen geleden ‘normaal’ dat vrouwen geslagen werden maar nu kunnen we dat niet meer accepteren. Hetzelfde met de slavernij. Dat was toen ook heel gewoon maar is niet meer van deze tijd.
Het zijn gewoon letters - Nahed Selim - vrijdag 17 november 2006
Nahed Selim veroordeelt het zwijgen van de moslims ten aanzien van ontoelaatbare praktijken die door andere moslims, namens de islam, worden gepleegd. Ze kreeg onlangs de Harriët Freezerring 2006 van het feministische maandblad Opzij. Deze prijs is bestemd voor een vrouw wier werk belangrijk is voor de emancipatie en is vernoemd naar de schrijfster Harriët Freezer, die tot haar dood in 1977 deel uitmaakte van de Opzij-redactie. De prijs werd onder andere toegekend aan Ayaan Hirsi Ali, en wel in 2004. Over enkele weken verschijnt van Nahed Selim een islamitische scheurkalender. Peter Breedveld had een interview met haar.
De Democratische Eeuw - Amartya Sen - vrijdag 04 oktober 2002
Amartya Sen kreeg in 1998 de Nobelprijs Economie voor zijn baanbrekend werk op het vlak van de sociale ontwikkelingseconomie. Een econoom die niet enkel cijfers leest, maar ook mensen ziet. Een Aziaat die zich niet laat leiden door de roep om een Aziatische identiteit, maar kiest voor universele waarden. Dat blijkt ondermeer uit zijn opmerkelijke boek Vrijheid is vooruitgang. Ondanks alle verschrikkingen van de 20ste eeuw ziet hij toch één positieve tendens, namelijk de opkomst van de democratie.
Een vrije markt heeft spelregels nodig - Amartya Sen en Guy Verhofstadt - vrijdag 11 juni 2010
Ik geloof wel in de nieuwe wereld, maar niet in nieuw kapitalisme, een term die Adam Smith nooit gebruikt heeft. Hij was tegen iedere dogmatische positie over de markt, hij bepleitte een multi-institutioneel systeem, gebaseerd op voorzichtigheid, nuance, pragmatisme, en andere sociale waarden, en zeker niet alleen op het winstmotief. Moeten we onze voorstelling van de wereld veranderen na de crisis? Maar wie zijn die ‘we’? Ik moet niet veel aan mijn denkbeelden veranderen, en Adam Smith evenmin. De volgelingen van Friedrich Hayek, Milton Friedman en de Chicagoschool echter wel. Interview door Yves Desmet en Jos Geysels.
De wereld is heel erg veranderd - Vikram Seth - vrijdag 30 mei 2008
Om de haverklap werden in India ministers en premiers vermoord. Dat de spanning tussen moslims en hindoes toen niet uit de hand is gelopen hebben we voor een groot deel aan Nehru te danken, en aan de nadruk die hij legde op seculiere waarden. Maar de spanning is natuurlijk nooit echt verdwenen. Toen de BJP aan de macht kwam leek al dat werk voor niets geweest en ik kan me voorstellen dat veel moslims zich toen afvroegen of ze nog wel volwaardige Indiase burgers waren. Recent kwam Congres terug aan de macht en nu hebben we een moslim president, een sikh eerste minister en een christelijke vrouw aan het hoofd van de grootste partij. Interview door Marnix Verplancke.
Turkije moet wijzigingen doorvoeren - Elif Shafak - vrijdag 13 januari 2006
Turkije’s toetreding tot de Europese Unie zou een goede zaak zijn voor beide kampen. We leven in erg gevaarlijke tijden. Er is het gevaar dat de wereld wordt verdeeld in twee kampen. Sommigen geloven in een botsing tussen de beschavingen met name tussen de moslimwereld en de westerse wereld. Turkije’s toetreding tot de Europese Unie zou een goede brug tussen beiden vormen. Ik zeg niet dat Turkije moet worden toegelaten tot de Europese Unie zonder structurele wijzigingen. Turkije moet deze wijzigingen doorvoeren, niet alleen om tot de Europese Unie te kunnen toetreden maar ook omdat het tijd wordt dat we onszelf democratiseren.
Ik ben met hart en ziel met Israël verbonden - Meir Shalev - vrijdag 29 oktober 2010
In de jaren’50 voelden we ons op die smalle strook land veel beter in ons vel, ook al dienden we toen voortdurend rekening te houden met Palestijnse infiltraties. Daarna is het alleen maar bergaf gegaan. Nu voelen we ons opgesloten en paranoïde, en we wantrouwen iedereen. Het is, alweer, de prijs voor de bezetting. En het tragische is dat de politiek in de bezette gebieden niet eens die van de regering is, maar van de kolonisten en de religieuze fanatici. Het zijn zij die de politieke agenda dicteren. Ik vind dat diep en diep betreurenswaardig. Ik was in 1967 een van de weinigen die vonden dat de bezetting van die gebieden dwaas en gevaarlijk was. Interview door Joseph Pearce.
Onderwijs is de weg tot meer welvaart - Ajit Shetty - vrijdag 27 april 2012
België is, in tegenstelling tot wat men vaak beweert, nog altijd een vrij goed land voor ondernemers, aldus Ajit Shetty, voormalig bedrijfsleider van Janssen Pharmaceutica. Zeker voor de geneeskundige wetenschappen. We hebben goede universiteiten, een goede traditie van innovatie, we wonen in een land met Brussel als hoofdstad - wat een fantastische troef is - we hebben hardwerkende en slimme mensen, enz. Alleen moet de staat ervoor zorgen dat ze zekerheden biedt voor potentiële investeerders. Ik hamer op grotere belastingvoordelen voor bedrijven. En ik ijver voor minder regelgeving. Interview door Margot Vanderstraeten.
Onderwijs is de weg tot meer welvaart - Ajit Shetty -
België is, in tegenstelling tot wat men vaak beweert, nog altijd een vrij goed land voor ondernemers, aldus Ajit Shetty, voormalig bedrijfsleider van Janssen Pharmaceutica. Zeker voor de geneeskundige wetenschappen. We hebben goede universiteiten, een goede traditie van innovatie, we wonen in een land met Brussel als hoofdstad - wat een fantastische troef is - we hebben hardwerkende en slimme mensen, enz. Alleen moet de staat ervoor zorgen dat ze zekerheden biedt voor potentiële investeerders. Ik hamer op grotere belastingvoordelen voor bedrijven. En ik ijver voor minder regelgeving. Interview door Margot Vanderstraeten.
Onderwijs is de weg tot meer welvaart - Ajit Shetty -
België is, in tegenstelling tot wat men vaak beweert, nog altijd een vrij goed land voor ondernemers, aldus Ajit Shetty, voormalig bedrijfsleider van Janssen Pharmaceutica. Zeker voor de geneeskundige wetenschappen. We hebben goede universiteiten, een goede traditie van innovatie, we wonen in een land met Brussel als hoofdstad - wat een fantastische troef is - we hebben hardwerkende en slimme mensen, enz. Alleen moet de staat ervoor zorgen dat ze zekerheden biedt voor potentiële investeerders. Ik hamer op grotere belastingvoordelen voor bedrijven. En ik ijver voor minder regelgeving. Interview door Margot Vanderstraeten.
Onderwijs is de weg tot meer welvaart - Ajit Shetty -
België is, in tegenstelling tot wat men vaak beweert, nog altijd een vrij goed land voor ondernemers, aldus Ajit Shetty, voormalig bedrijfsleider van Janssen Pharmaceutica. Zeker voor de geneeskundige wetenschappen. We hebben goede universiteiten, een goede traditie van innovatie, we wonen in een land met Brussel als hoofdstad - wat een fantastische troef is - we hebben hardwerkende en slimme mensen, enz. Alleen moet de staat ervoor zorgen dat ze zekerheden biedt voor potentiële investeerders. Ik hamer op grotere belastingvoordelen voor bedrijven. En ik ijver voor minder regelgeving. Interview door Margot Vanderstraeten.
De mens is slechts een takje aan de evolutieboom - Neil Shubin - vrijdag 10 oktober 2008
We dragen de geschiedenis van ons ontstaan in ons mee. We zijn niet meer dan een tak van de evolutionaire boom, net zoals al het andere wat vandaag leeft, en dat heeft zo zijn nadelen. Dat mannen bijvoorbeeld veel makkelijker dan vrouwen een hernia ontwikkelen ter hoogte van de lies komt doordat wij van vissen afstammen. Snij een haaienlichaam open en je zult de testikels naast het hart vinden. In een menselijk embryo ontstaan ze ook op die plaats, maar tijdens de ontwikkeling dalen ze af, zodat ze buiten het lichaam terecht komen waar ze indien nodig afkoeling kunnen vinden, wat beter is voor de overleving van de spermacellen. Interview door Marnix Verplancke.
De mens is slechts een takje aan de evolutieboom - Neil Shubin -
We dragen de geschiedenis van ons ontstaan in ons mee. We zijn niet meer dan een tak van de evolutionaire boom, net zoals al het andere wat vandaag leeft, en dat heeft zo zijn nadelen. Dat mannen bijvoorbeeld veel makkelijker dan vrouwen een hernia ontwikkelen ter hoogte van de lies komt doordat wij van vissen afstammen. Snij een haaienlichaam open en je zult de testikels naast het hart vinden. In een menselijk embryo ontstaan ze ook op die plaats, maar tijdens de ontwikkeling dalen ze af, zodat ze buiten het lichaam terecht komen waar ze indien nodig afkoeling kunnen vinden, wat beter is voor de overleving van de spermacellen. Interview door Marnix Verplancke.
De onsterfelijke cellen van Henrietta Lack - Rebecca Skloot - vrijdag 12 november 2010
Rebecca Skloot schreef een boek over een vrouw die voor de geneeskunde van onschatbare waarde is geweest en die desondanks niemand kent. Er gebeurde de voorbije halve eeuw geen medische vinding of haar cellen waren er wel bij betrokken, en toch kwamen haar kinderen dat pas twintig jaar na haar dood te weten. Een gesprek over armoede, ras en sociale achterstelling, problemen die in de Verenigde Staten net zo onsterfelijk lijken als de cellen van Henrietta Lacks. We horen het u al denken, Henrietta Wie? Ze lag door haar onsterfelijke HeLa-cellen wel aan de basis van heel wat medische doorbraken. Interview door Marnix Verplancke.
Liberalen kunnen niet samenwerken met het Blok - Bart Somers - vrijdag 30 mei 2003
Onder druk van politiek en intellectueel links werd het multiculturalisme, net als het cultuurrelativisme gedurende de voorbije decennia als de enig juiste en politiek correcte houding afgeschilderd. Sinds de opkomst van Pim Fortuyn is de kritiek hierop volop uitgebarsten. Ook in Vlaanderen gaan steeds meer kritische stemmen op. Is het multiculturalisme wel het juiste middel en het na te streven doel? Moeten we het cultuurrelativisme niet opzij schuiven voor fundamentele liberale waarden met universele geldingskracht? Over dit alles schreef Bart Somers het boek Iedereen burgemeester dat intussen heel wat ophef maakte.
De Amerikaanse misleiding wordt gecultiveerd - George Soros - vrijdag 21 januari 2005
Deze regering heeft geen scrupules in het misleiden van het volk, ze heeft geen respect voor de waarheid. Dit is, denk ik, een groot gevaar. Het is het gevaar van een Orwelliaanse wereld. Ik bevind mij in een bijzondere positie want ik ben opgegroeid onder het nazisme enerzijds en blootgesteld aan het communisme anderzijds. Daardoor ben ik erg gevoelig voor dit soort van propaganda. En het Amerikaanse volk lijkt me zonder dergelijke ervaring gemakkelijker te misleiden. Men beticht mij nu zelfs Bush een nazi te noemen. Dat is op zijn beurt een demonstratie van hoe de propagandamachine werkt.
Interculturele samenleving in Vlaanderen - Sami Souguir - vrijdag 25 oktober 2002
Het multiculturele debat is volop aan de gang in Vlaanderen. Sommige politici menen dat de integratie van allochtonen mislukt is. SP.A-politicus Robert Voorhamme is zelfs de overtuiging toegedaan dat 'de migrantencultuur elke vorm van integratie in de weg staat'. In het Vlaams Parlement wordt op dit ogenblik grondig gediscussieerd over het op stapel staande inburgeringsdecreet. Maar weten de politici wel waarover ze spreken? En treden ze wel in debat met de allochtone gemeenschap? Wij spraken hierover met Sami Souguir, een liberaal van Magrebijnse origine met de dubbele nationaliteit. Het gesprek ging over de rol van de vrouw, scheiding tussen kerk en staat, positieve discriminatie op de arbeidsmarkt, universele aanvaarde waarden en normen, het migrantenstemrecht, de taak van de VLD, en nog veel meer.
De Westerse angst berustte op een misverstand - Francis Spufford - vrijdag 07 oktober 2011
Onder de leiding van Breznjev was iedere visie op een betere toekomst verdwenen. De Sovjetunie verkocht olie, rijfde dollars binnen en kocht er salami en Fiat-fabrieken mee, wat verre van utopisch is natuurlijk. Men was tevreden met wat men bereikt had en berustte. Dat merk je ook aan de moppen die toen verteld werden. Daar zat geen teleurstelling meer in. De hoop die tot teleurstelling kan leiden was verdwenen. Er was alleen nog comfortabel cynisme: “Heb je het al gehoord, Breznjev is opgegeten door een krokodil.” “Ja, ik weet het, het arme dier scheet twee weken later nog steeds medailles.” Interview door Marnix Verplancke.
China is een wereldmacht - Dirk Sterckx - vrijdag 22 april 2005
Denken dat China door Europese wapens een wereldmacht wordt, is naïef. China is een wereldmacht, misschien niet militair, maar misschien willen ze dit ook niet zijn. Als je bijvoorbeeld vergelijkt wat China uitgeeft aan militaire opbouw met wat anderen eraan uitgeven, blijkt dat ze eigenlijk niet tot de machtigen behoren. Ook hebben ze zich de voorbije jaren zeer verantwoordelijk gedragen in alle soorten verhoudingen met hun buren. En ook met Taiwan hebben ze er alle belang bij dat er geen oorlog komt. Want als er één land is dat hiervoor een ongelooflijke zware prijs zou betalen dan is het China. Ze zouden immers zwaar gestuit worden in hun ontwikkelingsproces.
Laat ons discussiëren over de grenzen van Europa - Dirk Sterckx - vrijdag 20 december 2002
De Europese Unie staat voor de grootste uitbreiding sinds haar bestaan. Vanaf 2004 komen meer twaalf nieuwe lidstaten de bestaande Unie vervoegen. Is de Europese Unie klaar voor deze uitbreiding? Moeten de bestaande Europese structuren niet aangepast worden? Is er in de toekomst ook plaats voor Turkije? Wat zijn de uiteindelijke grenzen van Europa? En hoe gaan we om met de migratiestromen naar Europa? We vroegen het aan Europees parlementslid Dirk Sterckx.
Sterke Post in open markt - Dirk Sterckx en Marc De Mulder - vrijdag 09 mei 2008
Het debat over de vrijmaking van de postdiensten woedt in alle hevigheid. Zal de postbode straks nog vijf keer per week kunnen langskomen? Of zal dit alleen nog in de stad kunnen en niet meer in een afgelegen dorp in de Ardennen? Wat met de concurrenten op de markt die tegen lagere lonen werken. Leveren zij dan wel dezelfde kwaliteit? Voor Europarlementslid Dirk Sterckx (Open Vld) bestaat er alleszins geen weg terug: de vrijmaking komt er en de Belgische Post bereidt zich daarop best zo goed mogelijk voor. Voorzitter van VSOA-De Post Marc De Mulder vraagt een overgangsperiode om de sociale gevolgen op te vangen. Interview door Bert Cornelis.
Op de bres voor een goed draaiende wereldeconomie - Joseph Stiglitz - vrijdag 12 januari 2007
Als we ons aanpassen aan globalisering, moeten regeringen goed nadenken over hoe ze de sociale bescherming organiseren. In de VS is de toestand veel dramatischer dan in Europa doordat die bescherming aan de werkgever is gekoppeld. Wat ik zo storend vind, is dat ik in Europa mensen ontmoet die reageren op een wereld waarin meer bescherming nodig is met de vraag naar minder sociale bescherming. Dat is geen goed idee. Natuurlijk kan je je aanpassen en zeggen dat levenslang dezelfde job uitoefenen niet langer vanzelfsprekend is. Maar je hebt wel levenslange bescherming nodig en ook levenslange inzetbaarheid op de arbeidsmarkt. Een verantwoordelijke overheid moet je daarin steunen. Interview door Dirk Barrez.
Er zijn nog steeds raciale onderscheiden in de VS - Kathryn Stockett - vrijdag 22 oktober 2010
Stocketts roman blinkt uit in het aantonen van onze sociale blindheid. De nare gevolgen van de rassenscheiding werden niet weggemoffeld, ze werden zonder enige gene openlijk getoond, alleen zag niemand ze, en dat is iets van alle tijden, aldus Stockett: 'Ook wij zien onze fouten niet. Daarvoor moet je afstand kunnen nemen, en dat kun je pas mettertijd. Het is misschien ontstellend dat dit soort openlijk racisme een halve eeuw geleden in het zuiden van de VS nog algemeen aanvaard werd, maar voor mij is dat niet minder ontstellend dan het feit dat dertig jaar eerder een groot deel van Europa Hitler op handen droeg'. Interview door Marnix Verplancke.
De koran is niet heilig - Naema Tahir -
Ik denk dat alle mensen die migreren een gevoel van verlies kennen. Migratie maakt dat je in kwetsbare positie zit, je kent de taal niet en je hebt niet meteen een huis om in te wonen. Die cultuurschok, het verlies van je moederland is gewoon wreed. Ik had periodes waarin ik mijn ouders heel wat verweet. Maar er zijn natuurlijk ook mooie kanten aan migratie. Het biedt je steeds nieuwe kansen, zeker als je in een economisch sterk land terechtkomt zoals Nederland met een sociaal-economisch heel hoge standaard, goed onderwijs, degelijke gezondheidszorgen, waar men de mensenrechten respecteert en de staat je heel wat bescherming biedt.
Die radicaliserende jongeren zijn zichzelf kwijt - Naema Tahir - vrijdag 18 januari 2008
Van hun binnenwereld mogen ze niet aarden in Nederland of België en van de buitenwereld krijgen ze geen erkenning. Omdat ze niet kunnen aarden maken ze zichzelf wijs dat dit komt doordat de blanken dat niet willen. Mensen die zich kwetsbaar voelen kun je in twee groepen verdelen: degenen die de oorzaak bij zichzelf zoeken en degenen die ze aan anderen toeschrijven, wat natuurlijk de makkelijkste oplossing is, want dan hoef je jezelf niet ter discussie te stellen. Die radicaliserende jongeren zijn zichzelf kwijt. In plaats van te zoeken naar een betekenisvolle, persoonlijke identiteit, gaan ze op zoek naar een abstracte en betekenisloze. Interview door Marnix Verplancke.
Democratie is het beste wat er is - Uwe Tellkamp - vrijdag 11 december 2009
Ik heb soms het gevoel dat het woord 'vrijheid' niet voor iedereen even waardevol is. Zelfs voor mensen die ervaren hebben wat het is om onvrij te zijn. Ze zeggen: 'In wat voor een samenleving zitten we nu? Met al die criminaliteit.' Ze zijn vergeten dat ten tijde van de DDR de staat de crimineel was. Een dictatuur schijnt voor sommigen aantrekkelijker te zijn dan een democratie. Veel mensen houden van het idee van een verlicht despoot. Als schrijver is het mijn taak om daartegenin te gaan. Ik vecht al schrijvend voor democratie. Het is geen strijd waar ik veel eer mee behaal, maar het is absoluut noodzakelijk. Interview door Jan Stevens.
Het individualisme behoedt ons voor ontsporingen - Rik Torfs - vrijdag 08 januari 2010
Ik heb het altijd onbegrijpelijk gevonden om de ontsporingen van het egoïsme altijd aan het individualisme toe te schrijven. De kerkelijke traditie gaat voor een stuk uit van het personalisme van Emmanuel Mounier en Jacques Maritain, waarbij van een perfect evenwicht werd gesproken tussen het individu aan de ene kant en de collectiviteit aan de andere kant. Maar als puntje bij paaltje kwam, werd er toch altijd voor het collectieve gekozen, dat net iets sterker was en toevallig ook werd gerepresenteerd door bisschoppen en andere mensen die daar op lijken. Het evenwicht in het personalisme was dus nooit helemaal compleet. Interview door Egbert Lachaert.
Echt vrij kun je pas zijn als je meertalig bent - Ilija Trojanow -
Volgens mij heeft ieder mens daarentegen het recht op toegang tot de taal van het land waar hij verblijft. Neem de taal weg en je schendt de basisrechten van die mens. En als we het dan toch over vrijheid hebben, je kunt pas echt vrij zijn wanneer je meertalig bent. Zodra iemand zich niet meer kan uitdrukken is hij immers een inferieur wezen geworden. Ik vind het ronduit schandalig dat wij er in het Westen geen topprioriteit van maken om migranten taalcursussen aan te bieden. De reden daarvoor moeten we in het verleden zoeken. Toen de eerste gastarbeiders naar Europa kwamen, wilden wij immers niet dat ze de taal leerden omdat ze zouden terugkeren. Interview door Marnix Verplancke.
Vertrouw geen politicus die je angst wil aanpraten - Ilija Trojanow - vrijdag 19 november 2010
Het smerige is dat rechten die we al honderden jaren als verworven beschouwen, in het geniep afgeschaft worden. Niemand heeft ooit openlijk in het Britse parlement verdedigd dat het uit 1679 daterende ‘habeas corpus’, dat zegt dat je nooit iemand willekeurig mag arresteren, afgeschaft moest worden. Maar dat is wel wat er inmiddels is gebeurd. Er worden mensen opgepakt die zonder te weten waarvan ze beschuldigd zijn voor lange tijd in voorhechtenis verdwijnen, wat in strijd is met een van de basisprincipes van onze samenleving. Waar het echt op aankomst dat zijn de rechten van elke burger. Interview door Marnix Verplancke.
Blasfemiewetten zijn levensbedreigend - Betsy Udink - vrijdag 24 maart 2006
Onder de blasfemiewetten kun je heel makkelijk veroordeeld worden wegens godslastering. Ik ken in Pakistan een geval van een vrouw die in een winkel ruzie kreeg met een andere klant. In de hitte van de woordenwisseling zei zij iets over de baard van de man. De man heeft haar meteen aangeklaagd wegens blasfemie. Hij had zijn baard namelijk net zo gekamd en zijn bovenlip gladgeschoren als de Profeet Mohammed. Dus met de belediging van zijn baard had ze de baard van de Profeet beledigd. De vrouw kwam er gelukkig zonder gevangenisstraf af maar moest de beledigde baardman wel een bedrag als schadevergoeding betalen.
Het is nooit te laat voor democratische innovatie - David Van Reybrouck - vrijdag 09 november 2012
Eén jaar na de G1000 burgertop laat de G1000 via zijn burgerpanel opnieuw van zich horen. Op 11 november 2012 stelt dat burgerpanel een rapport voor vol "originele en gedegen aanbevelingen rond werk en werkloosheid". De vzw G1000 ging in tussentijd op in een ander vzw, De Stichting voor Toekomstige Generaties. Deze ziet innoveren op het vlak van de duurzame ontwikkeling als één van de voornaamste uitdagingen van de 21ste eeuw. G1000 blijft wel als ‘merk’ bestaan, en die gaat voor democratische innovatie. David Van Reybrouck, naast cultuurhistoricus, archeoloog en schrijver (deze week in Frankrijk nog laureaat van de Prix Médicis Essai) ook de bezieler van de G1000, stond ons galant een interview toe. Interview door Claude Nijs.
Je doodt niet, je helpt sterven - Luckas Vander Taelen - vrijdag 10 november 2006
Het is zoals met abortus: elke keer is dat een drama, een mislukking, die traumatiseert. Toch ben ik voor het recht op abortus. Elk geval moet apart beoordeeld worden, volgens de draagkracht van de persoon zelf én haar omgeving. Zo is dat ook met euthanasie. Je doodt niet, je helpt sterven. Maar het is en blijft een verschrikkelijk wapen, je voelt je even Pietje de Dood. Ik ben er dan ook niet licht overheen gegaan. De dokters stelden het al voor op donderdag, vier dagen voor het werkelijk is gebeurd. Dat gesprek heb ik als een schok ervaren. Ik wilde nog niet. Niet zo plotseling. Ik hoopte nog op een natuurlijk stervensproces. Interview door Veerle Beel.
Liegen is mijn recht als schrijver, als politicus sprak ik altijd de waarheid - Mario Vargas Llosa - vrijdag 17 januari 2003
Mario Vargas Llosa is een Peruaan in Europa. Tien jaar geleden, toen Vargas Llosa kandidaat was voor het Peruaans presidentschap, leek hij als wereldberoemd auteur al bij voorbaat verzekerd van een plek op het regeringspluche. Schijn bedriegt, zeker in Latijns-Amerika, dus pakte hij na de verkiezingen zijn pen weer op. Maar wie een jetsetter verwacht die arrogant tussen wereldpolitiek en wereldliteratuur heen en weer flitst, heeft het mis. Vargas Llosa is een voorkomende man met een warm vest en een duidelijke mening: "Steun van bevolkingen maakt regeringen, tanks niet."
Politiek kan nooit dichter bij de mensen staan dan literatuur - Mario Vargas Llosa - vrijdag 26 mei 2006
‘De dictaturen hebben de letteren altijd al als een gevaar beschouwd’, zei de Peruaanse auteur en liberaal geworden communist Mario Vargas Llosa (70) op een lezing aan de Université Libre de Bruxelles. In een gesprek met Lode Delputte voor de krant De Morgen waarschuwt hij voor de vernieling van de democratie in zijn eigen land. Zijn landgenoten zouden op 2 juni wel eens de fel omstreden nationalist Ollanta Humala tot president kunnen verkiezen, een vriend van de Venezolaanse president Chávez. Zelf verloor Mario Vargas Llosa in 1990 de presidentsverkiezingen van die andere populist, Alberto Fujimori.
De overlevingsdrang was groter dan de doodswens - Shlomo Venezia - vrijdag 07 maart 2008
Hadden we een keuze? Ik heb gezien hoe drie Hongaarse religieuze joden weigerden tot het Sonderkommando toe te treden. De Duitsers wonden zich niet op. Ze namen de drie mee en schoten hen dood. Trouwens, als wij ook maar het minste bevel niet hadden gehoorzaamd, waren we zelf vergast geweest. En er waren altijd voldoende plaatsvervangers. Een mens wil leven, ook al wilde ik elke dag liever sterven. Blijkbaar was mijn overlevingsdrift nog groter. Vergeet niet dat ik amper twintig was. Jonge mensen willen niet doodgaan. Nee, alleen de Duitsers mag je met de vinger wijzen. Auschwitz was hun creatie. Interview door Joseph Pearce.
De revival van Hannah Arendt - Peter Venmans - vrijdag 09 december 2005
Het oeuvre van de Amerikaanse filosofe van Duitse afkomst Hannah Arendt krijgt steeds meer aandacht. Sinds 9/11 en de war on terror worden haar teksten over totalitarisme, over geweld en over Amerika opnieuw gelezen. Wat opvalt, is dat de verwerking van Arendts gedachtegoed fragmentarisch verloopt. Men neemt niet haar ‘systeem’ over – dat is er eigenlijk niet – maar wel een denkstijl, of losse argumenten. Haar invloed is dan ook vele malen groter dan op het eerste gezicht lijkt. Als elke hype voorbij is, zal ze nog steeds gelezen worden. Niet omdat ze de waarheid in pacht heeft, maar juist vanwege haar weerbarstigheid. Ze is voor geen gat te vangen.
Syndicaal rijmt goed op liberaal - Jan Vercamst - vrijdag 22 april 2011
Onze vier pijlers zijn vrijheid, verantwoordelijkheid, solidariteit en verdraagzaamheid. Die trachten wij te verkopen in de bedrijven en dat werkt goed: sinds 2006 is het ledenaantal met 18 procent aangegroeid tot een kleine 270.000. Wij zijn politiek onafhankelijk en houden afstand van Open VLD. We zitten ook niet in het bestuur. Eigenlijk kan je spreken van een latrelatie tussen liberale vakbond, mutualiteit en partij. Ik heb contacten over de partijgrenzen heen. In Oost-Vlaanderen, waar ik vandaan kom, leeft het sociaal liberalisme wel sterker onder bepaalde mandatarissen uit de streek van Brakel, Aalst en Gent. Interview door Jan Bosteels.
De moderne mens is verbrokkeld - Paul Verhaeghe - vrijdag 12 februari 2010
In het vroegere bestel hadden wij zeer stabiele spiegels rondom ons. Door te spiegelen aan de vader en de moeder bouwde het kind traditioneel zijn identiteit op. Dit had een groot voordeel, namelijk dat het stabiliteit verschafte, maar ook een even groot nadeel, want als je tegenslag had en met een slechte spiegel opgescheept zat, kon je het wel schudden. Nu leven we in een zapcultuur. Kinderen zappen voortdurend van het ene spiegelbeeld naar het andere waardoor ze in feite in een spiegelpaleis terecht zijn gekomen. Dat resulteert in veel meer diversiteit maar ook in veel minder stabiliteit. Interview door Marnix Verplancke.
We moeten naar een ander model - Paul Verhaeghe - vrijdag 12 oktober 2012
Wij hebben een vrij goed systeem, daar ben ik ook van overtuigd, maar het ziet ernaar uit dat we dat gaan slachtofferen om uit de crisis te komen. Als je in Europa kijkt, zie je dat de Scandinavische landen beter scoren op het vlak van de relatieve inkomensverschillen én op het vlak van de gezondheidsindicatoren. Bovendien draait hun economie ook nog beter. Dan vraag ik me af waarom we het Scandinavische model niet bestuderen in plaats van altijd maar te kijken naar Duitsland of Engeland. De economen die ik de laatste tijd gesproken heb, zeggen allemaal dat het zo niet verder kan. We moeten naar een ander model! Interview door Leo Broers.
Individualisme is een voorwaarde tot ware solidariteit - Dirk Verhofstadt - vrijdag 19 maart 2004
Twee jaar geleden pakte Dirk Verhofstadt uit met Het menselijk liberalisme. Daarin keerde hij terug naar de grondslagen van het liberalisme. Zijn centrale stelling is dat tal van mondiale problemen niet te wijten zijn aan een teveel aan liberalisme, maar juist door een tekort aan liberalisme. In zijn nieuw boek Pleidooi voor individualisme gaat Dirk Verhofstadt hier verder op door. Voor de auteur is individualisme een bijzonder positieve beweging. Het is een pleidooi voor de erkenning van elke mens als een uniek wezen dat we alle kansen moeten geven om zelf invulling te geven aan zijn of haar levenslot.
We moeten aan de kant van de vrouwen gaan staan - Dirk Verhofstadt - vrijdag 03 november 2006
Het is essentieel dat moslimvrouwen zélf mogen beslissen of ze een sluier dragen of niet, of ze buitenkomen of niet. Dat ze mogen trouwen met wie ze liefhebben, en niet met diegene die hen wordt opgedrongen. Dat er geen praktijken meer bestaan als eremoord en verstoting. Hun strijd is een strijd voor emancipatie, en ligt in het verlengde van de strijd tegen alle vormen van onderdrukking in de vorige eeuw, zoals het verzet tegen de apartheid in Zuid-Afrika, tegen het kastensysteem in India, tegen de segregatie van de zwarten in de VS en tegen de jodenvervolging in Duitsland, en we hebben de verdomde plicht hen hierin te steunen. Een interview door Hilde Sabbe.
Pius XII was niet heilig - Dirk Verhofstadt - vrijdag 07 november 2008
Eugenio Pacelli, die tijdens de Tweede Wereldoorlog optrad als ‘de plaatsvervanger’ van God, verhief zijn stem niet of heel zwakjes en omfloerst tegen de massamoord op zes miljoen joden. De oorlogspaus en de katholieke kerk omarmden het nationaal-socialisme en andere autoritaire stromingen als bondgenoot tegen het communisme. Pius XII zag bovendien meer heil in het fascisme dan in de liberale democratie, omdat hij bang was voor vrijheid van meningsuiting, secularisatie, individualisme en geloofsafval. En als de ‘moederkerk’ dan toch haar stem verhief tegen Hitler en zijn trawanten, dan ging het meestal om de belangen van de kerk zelf. Interview door Carel Brendel.
Liberalisme als een progressieve beweging - Dirk Verhofstadt - vrijdag 15 november 2002
Politiek commentator Yves Desmet noemde het boek Het Menselijk Liberalisme. Een antwoord op het antiglobalisme van Dirk Verhofstadt een van de betere Vlaamse politieke boeken van de afgelopen jaren. Hij stelde eveneens: "Het zou een boeiende oefening zijn om te zien of dit boek ooit door een VLD-congres als ideologisch programma zou worden goedgekeurd. De kans daartoe lijkt me gering". Op de vooravond van het VLD-congres waarop een nieuwe beginselverklaring wordt goedgekeurd sprak Liberales met Dirk Verhofstadt.
De rede is een onuitputtelijke brandstof - Dirk Verhofstadt - vrijdag 17 juni 2005
Mensen moeten aldus Kant hun handelen niet laten bepalen door drijfveren maar door beweegredenen. Dat is een essentieel verschil. De plicht om er als mens ‘te zijn voor anderen’ is onvoorwaardelijk en vervalt niet omdat iemand geen rechten kan doen gelden op andermans hulp. Op die manier zit in het begrip vrijheid een opdracht verborgen: ‘Du Kannst, denn Du Sollst’. Je kunt ethisch handelen, want het is je plicht. Het is een universele zedelijke wet die je als mens verplicht te doen wat je hoort te doen. Hiermee koppelt Kant de autonomie van het individu aan een plicht tegenover anderen.
Vijf procent welvaartsgroei is geen utopie - Eric Verhulst - vrijdag 14 januari 2005
Het is geen nieuws om te zeggen dat onze loonkost te hoog ligt. In België, en ik spreek uit eigen ervaring, wil dit zeggen dat in een bedrijf niet meer mensen zullen werken dan strikt noodzakelijk is voor dat bedrijf en liefst zelfs nog iets minder. Belastingen die te hoog liggen werken niet. De verlaging van de successierechten is een goed voorbeeld. Door deze drastisch te verlagen krijgt de Vlaamse overheid via deze weg nu wel meer geld binnen. Dezelfde logica kan je toepassen op de belasting op arbeid. Men kan zich trouwens de fundamentele vraag stellen waarom men arbeid, als de bron van welvaart en als moreel grondrecht, gaat belasten.
Men moet zich assimileren aan de wereldcultuur - Etienne Vermeersch -
De wetenschap en de technologie zijn universeel net als een aantal gedragsregels die wij ontwikkeld hebben en die in mensenrechten zijn uitgemond. Daaraan moet men zich assimileren. We zitten in de Vlaamse context met een welbepaalde wetgeving en gebruiken. Daar moet men in opgevoed worden. Natuurlijk moet men zich in de eerste plaats assimileren aan de taal van het land en het curriculum van het onderwijs. Anders kan je niet gewoon functioneren. Assimilatie zie ik als het zich inwerken in alles wat toegankelijk is aan wetenschap, technologie, culturele waarden, enzovoort. Daarna kiest ieder individu persoonlijk. Interview door Jan De Zutter.
Men moet zich assimileren aan de wereldcultuur - Etienne Vermeersch - vrijdag 28 oktober 2011
De wetenschap en de technologie zijn universeel net als een aantal gedragsregels die wij ontwikkeld hebben en die in mensenrechten zijn uitgemond. Daaraan moet men zich assimileren. We zitten in de Vlaamse context met een welbepaalde wetgeving en gebruiken. Daar moet men in opgevoed worden. Natuurlijk moet men zich in de eerste plaats assimileren aan de taal van het land en het curriculum van het onderwijs. Anders kan je niet gewoon functioneren. Assimilatie zie ik als het zich inwerken in alles wat toegankelijk is aan wetenschap, technologie, culturele waarden, enzovoort. Daarna kiest ieder individu persoonlijk. Interview door Jan De Zutter.
Men moet zich assimileren aan de wereldcultuur - Etienne Vermeersch -
De wetenschap en de technologie zijn universeel net als een aantal gedragsregels die wij ontwikkeld hebben en die in mensenrechten zijn uitgemond. Daaraan moet men zich assimileren. We zitten in de Vlaamse context met een welbepaalde wetgeving en gebruiken. Daar moet men in opgevoed worden. Natuurlijk moet men zich in de eerste plaats assimileren aan de taal van het land en het curriculum van het onderwijs. Anders kan je niet gewoon functioneren. Assimilatie zie ik als het zich inwerken in alles wat toegankelijk is aan wetenschap, technologie, culturele waarden, enzovoort. Daarna kiest ieder individu persoonlijk. Interview door Jan De Zutter.
Het beste moet nog komen - Etienne Vermeersch - vrijdag 18 maart 2011
Morgen ben je misschien dood, of lig je in een coma. Ik ben bang om dement te worden, vandaar mijn euthanasieaanvraag. Maar ik ben niet bang om dood te gaan. Ik ga ervan uit dat ik nog drie jaar te leven heb, en het beste moet nog komen. Ik moet mijn magnum opus nog schrijven: een boek over mijn fundamentele filosofie. Wat is bewustzijn, wat is informatie, hoe zit de wereld in elkaar? Ik heb me onlangs nog opgewonden over Kristien Hemmerechts. Toen ze vijftig werd, had ze het allemaal gehad, vond ze. Waarop ik zei: meisje, ik ben er 76 en het moet nog beginnen! Interview door Griet Plets.
Ook illegalen hebben elementaire rechten - Gert Verschraegen - vrijdag 24 februari 2006
Ik volg Arendt, Agamben of Benhabib, die menen dat de belangrijkste problemen van de mensenrechten blootgelegd worden door te kijken naar immigranten, vluchtelingen of asielzoekers. Hun ambigue situatie - ze zijn hun thuisland ontvlucht, maar worden nog niet opgenomen in een ander land - maakt de contradicties zichtbaar tussen het beschermen van de mensenrechten en het beschermen van de soevereiniteit van de staat. Je hebt hier te maken met twee verschillende logica’s: aan de ene kant de morele, kosmopolitische logica van de mensenrechten en de logica die stelt dat soevereine staten het recht hebben om te bepalen wie er volwaardig lid kan van worden.
Je hoeft geen secularist zijn om feminist te zijn - Karen Vintges - vrijdag 18 april 2003
Karen Vintges is universitair docente Politieke en Sociale Filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Ze schreef een boeiend essay onder de titel De terugkeer van het engagement waarin ze pleit voor een ethisch individualisme. Hierbij zet ze zich zowel af tegen het postmodernisme als tegen het liberale universalisme. Volgens haar kan de westerse mens immers heel wat leren van niet-westerse mensen. Karen Vintges neemt hierbij een uitdagende stelling in ten aanzien van actuele problemen als multiculturaliteit, mensenrechten, feminisme en identiteitspolitiek.
Europa is God niet - Hendrik Vos - vrijdag 08 februari 2008
Ik denk dat er in Europa wel degelijk politiek leiderschap is – het zijn uiteindelijk toch politici die beslissen. Europa zit op institutioneel vlak veel democratischer in elkaar dan vaak gezegd of gedacht wordt. Veel mensen - ook politici van bij ons - hebben nog altijd het beeld dat Europa zoiets is als God. Iets dat boven ons staat. Iets waar we geen greep op hebben en dat wetten uitvaardigt die we dan, net als de wetten van God, moeten naleven. Want als we dat niet doen daalt Zijn toorn op ons neer en staat het Europese Hof van Justitie klaar om ons sancties en boetes op te leggen. Interview door Piet Piryns en Hubert Van Humbeeck
Over de fysieke grenzen van Europa - Hendrik Vos - vrijdag 21 maart 2003
De Europese Unie is volop in beweging. In de komende jaren komen er tien nieuwe lidstaten bij. Intussen werkt de Europese Conventie onder leiding van Valerie Giscard 'd Estaing aan een nieuwe interne structuur teneinde de Europese Unie politiek werkbaar te houden. We spraken hierover met professor Hendrik Vos, hoogleraar Europese politiek en milieubeleid aan de Universiteit Gent. Hij publiceerde over de eigenheid van de regio's in de EU van morgen, Vlaanderen in het Europese besluitvormingsproces, en over België en het Europees voorzitterschap.
Links en rechts zijn nog relevant - Michael Wagemans - vrijdag 13 mei 2005
Toen we begonnen nadenken over het links-liberalisme, zijn we altijd vertrokken van het idee dat positieve en negatieve vrijheid een gelijkwaardige basis hebben, dat we daar geen hiërarchie onderkennen. Ik vind het wel een hellend vlak. Waar eindig je dan? Als je een hiërarchie maakt, zou je in de besluitvorming een aantal perverse effecten kunnen krijgen. Als negatieve vrijheid zwaarder weegt dan positieve vrijheid, dan zouden veel ontplooiingskansen, verbonden aan positieve vrijheid, dode letter kunnen blijven omdat ze misschien wel in strijd kunnen komen met het negatieve vrijheidsprincipe.
Liberalen geloven in waardigheid - Graham Watson - vrijdag 07 februari 2003
Het grootste probleem zal zijn de mensen ervan te overtuigen dat de uitbreiding van de Europese Unie ook voor ons een goeie zaak is. De voordelen zien we pas op halflange of lange termijn, de moeilijkheden zien we nu: georganiseerde misdaad, migratie, het hele gebied dus van justitie en binnenlandse zaken. Maar we moeten eerlijk zijn: ook binnen de bestaande Unie zijn er nog moeilijkheden: de hervorming van de landbouwpolitiek bijvoorbeeld blijft moeilijk. En ik twijfel er niet aan dat het heel wat tijd zal nemen om die moeilijkheden te overwinnen. Dirk Sterckx interviewt Graham Watson, fractieleider van de Europese Liberalen in het Europees Parlement.
Hitler was een pathologische leugenaar - Thomas Weber - vrijdag 08 april 2011
Hitler is er altijd van overtuigd geweest dat Duitsland de eindzege zou behalen, ook al omdat hij op kritieke momenten geen zicht had op wat er werkelijk gaande was aan het front en in de binnenlandse politiek. De nederlaag moest dus verraad zijn geweest. Toen hij in het extreemrechtse kamp verzeilde, vielen hem de schellen van de ogen: de profiteurs op het thuisfront waren Joden en zowel de centrumpartijen als de extreemlinkse partijen stonden onder de invloed van Joden, dus moesten de Joden de schuld van alles zijn. Toch werd die dolkstootlegende bij de eerste verkiezingen na de oorlog maar door een minderheid geloofd. Interview door Joseph Pearce.
Grote epidemieën behoren tot de mogelijkheden - Lucas Wenniger - vrijdag 09 december 2011
De mens is een factor in de evolutie, net zoals het griepvirus dat is, maar hij is er wel in geslaagd een immense impact te hebben op de andere soorten, alleen al door zijn voortplantingssucces bijvoorbeeld. Het aantal mensen is op korte tijd geëxplodeerd. Verder grijpt de mens ook in de evolutie in, bijvoorbeeld door bepaalde soorten in een andere habitat te introduceren, maar ook door gifstoffen de natuur in te sturen, waardoor er hormonale afwijkingen optreden in dieren, of door de opwarming van de aarde te bevorderen. We kappen wouden en zaaien nieuwe planten. We zijn inderdaad een stevige factor. Interview door Marnix Verplancke.
Ik sta heel argwanend tegenover populisme - Tobias Wolff - vrijdag 25 februari 2011
We kunnen niet altijd de waarheid zeggen, dat is gewoon onredelijk. Je vrouw vraagt je bijvoorbeeld wat je van de jurk vindt die ze net gekocht heeft om naar een feestje te gaan. Dan zeg je toch niet: trek uit dat vod? Nee, je zegt dat hij haar schattig staat en dat iedereen naar haar zal kijken. Als je echt diplomatisch aangelegd bent, kun je nog voorzichtig suggereren dat die jurk misschien beter past op een andere avond en dat ze voor dit feestje die outfit van een paar weken eerder kan aantrekken. Maar daar stopt het zowat. Een hond is altijd eerlijk. Een mens speelt dat hij altijd eerlijk is. Dit acteren is een manier om onszelf te leren kennen. Interview door Marnix Verplancke.
We moeten het pluralisme maximaliseren - Fareed Zakaria - vrijdag 11 juni 2004
Het fundamentele probleem is olie. Vóór het olietijdperk deed de Arabische wereld het qua modernisering zo slecht nog niet. In de jaren veertig waren Cairo en Damascus moderne, kosmopolitische, handeldrijvende en relatief open steden. Zelfs de man-vrouw verhoudingen waren van relatief liberale snit. Dertig jaar geleden was in Kaboul veertig procent van de doktoren vrouw. En toen begon de olie naar buiten te stromen en het gemakkelijke geld naar binnen. Wat betekende dat regeringen de steun en belastingen van hun bevolking niet meer nodig hadden en maatschappijen niet meer hoefden te liberaliseren.
In de Poolse wind hangt altijd een brandgeur - Johan de Boose - vrijdag 08 oktober 2004
Polen is de grootste nieuwe lidstaat van de Europese Unie. Zowel de bewoners van de vroegere Unie als de Polen hebben daar gemengde gevoelens over. De eersten vrezen voor een massale intocht van Poolse werkkrachten, de Polen zijn dan weer beducht voor de in hun ogen losgeslagen ethiek in het Westen. Gekneld tussen de twee grootmachten Duitsland en de Sovjet-Unie was Polen in het verleden de speelbal van dictators. En zelfs na de val van de Berlijnse muur bleef het land in de greep van een wild en gewetenloos kapitalisme. Nu staat Polen aan het begin van een nieuw tijdperk.
Religie voor atheïsten - Alain de Botton - vrijdag 17 juni 2011
Wat religie als een gevangenis doet aanvoelen is het geloof dat eraan gekoppeld wordt, het geloof dat de aarde in zeven dagen werd gecreëerd of dat Jezus de zoon van God was. Voor mij is dat een nachtmerrie, en daar wil ik dus zeker niet naar terug. Wat ik echter mooi vind aan religies zijn hun gebouwen, hun schilderijen en hun boeken. In feite sta ik dus heel dubbelzinnig tegenover religies. Enerzijds ben ik beledigend door te zeggen dat ik niets geloof van alles wat religies beweren, maar anderzijds ben ik ook respectvol omdat ik vind dat religies een goede aanpak hebben wat de dagelijkse praktijk betreft. Interview door Marnix Verplancke.
Ik ben een overtuigde antinationalist - Piet de Moor - vrijdag 25 november 2005
Ruim twintig jaar zwierf de Vlaamse journalist Piet de Moor door Oost-Duitsland, Polen, Tsjecho-Slowakije, Hongarije, Roemenië, Bulgarije en de Balkanlanden. Hij bezocht er historische steden als Berlijn, Warschau, Boedapest, Sarajevo en Tirana waar hij gesprekken voerde met tal van gerenommeerde schrijvers, filosofen en historici. Het resultaat is Schemerland. Stemmen uit Midden-Europa, een fascinerend boek over de geschiedenis van een van de meest getroffen regio’s van de twintigste eeuw. Vooral de joden kregen het in de doorgaans fel antisemitische Midden-Europese landen zwaar te verduren. Dirk Verhofstadt had een interview met de auteur.
Het liberalisme is geen trendgevoelige ideologie - Daan de Neef - vrijdag 26 november 2004
Naar mijn mening bevinden we ons nu in een ideologisch interbellum waarin we zeer op onze tellen moeten passen om weer in een fundamentalistisch regime te vervallen. Liberalen moeten tijdig problemen signaleren en strijden voor de vrijheid van de burger. De uitdaging moet ook zijn om dagelijkse problemen te overstijgen en echte problemen op te lossen. Het liberalisme is geen trendgevoelige ideologie; eerder een filosofie die met zijn tijd mee moet gaan om te kunnen overleven. We moeten dus zorgen dat we bij de tijd blijven en vooral toekomstige problemen op een liberale wijze moeten oplossen via sterke wetgeving en een overheid op afstand.
Het belang van eigendomsrechten - Hernando de Soto - donderdag 31 oktober 2002
In zijn streven om het leven van miljoenen Peruvianen makkelijker te maken heeft Hernando de Soto zijn eigen leven moeilijker gemaakt. Hernando de Soto is de oprichter en directeur van het Instituut voor de Vrijheid in Peru en schreef de bestsellers Het Andere Pad en Het Mysterie van het Kapitaal. Hij is een vurig verdediger van de vrije markteconomie en van eigendomsrechten in een deel van de wereld dat historisch gezien amper interesse heeft betoond voor zulke ideeën. Zijn standpunten zorgden niet alleen voor politieke weerstand van de bezittende klasse maar leidde ook tot fysieke aanvallen van linkse groeperingen, zoals het maoïstische Lichtend Pad, die hem op de top van hun hitlijst plaatsten.
De armen zijn niet het probleem maar de oplossing - Hernando de Soto - vrijdag 30 januari 2004
Hernando de Soto wordt beschouwd als een van de belangrijkste denkers op het vlak van ontwikkeling en schreef het boek Het mysterie van het kapitaal: waarom het kapitalisme zo'n succes kent in het Westen maar faalt in de rest van de wereld. Zijn belangrijkste vaststelling is dat de situatie van de armen in de ontwikkelingslanden en de vroegere communistische landen grotendeels het gevolg is van hun onvermogen om voordeel te halen uit de positieve effecten die formele eigendommen met zich meebrengen. Die landen moeten niet zozeer meer produceren of meer geld krijgen, maar de armen vlotter toegang verschaffen tot eigendomsrechten.
Eigendomsrechten zijn essentieel voor welvaart - Hernando de Soto -
Slechts weinig mensen kunnen ermee uitpakken dat hun ideeën geprezen werden door Ronald Reagan, George Bush, Bill Clinton en Vladimir Putin en dat hun boeken bijval kregen in de conservatieve Wall Street Journal en het Franse liberale Le Monde. De Peruviaanse economist Hernando de Soto kan dat wél. Als hoofd van het Instituut voor Vrijheid en Democratie (ILD) in Lima, de hoofdstad van Peru, werkt hij samen met staatshoofden aan institutionele hervormingen die de armen recht geven op formele eigendomsrechten op hun particulier en zakelijk onroerend goed.
Empathie maakt deel uit van het eigenbelang - Frans de Waal - vrijdag 22 januari 2010
Stel dat jij in een rivier gevallen bent en dreigt te verdrinken. Dan heb ik de keuze tussen erin springen en je redden, hetgeen een empathische reactie is, of ik kan weglopen. Mijn impuls om je te redden spruit voort uit je geschreeuw en je gespartel. Als ik jou help, los ik zo ook mijn eigen interne problemen op. Je zou mijn reddingsactie dus kunnen uitleggen als louter en alleen bedoeld om mijn eigen geweten te sussen. Bovendien kom ik ’s avonds wellicht op televisie, zegt iedereen hoe bijzonder ik ben en krijg ik misschien wel een lintje van de koningin. Interview door Marnix Verplancke.
Ze gebruiken hun eigen god om onrecht te verkopen - Nawal el Saadawi - vrijdag 14 december 2007
De postmoderne filosofie en het neokoloniale idee zijn twee handen op één buik. Filosofen hebben ook economische belangen, en zo ontstaat er vanzelf een band tussen economie, politiek en filosofie. De postmoderne stroming heeft zeker haar verdiensten, maar het cultureel relativisme is achterlijk in mijn ogen. Onlangs heb ik me nog kapot geërgerd aan de (bekende feministe) Germaine Greer, die in een krant beweerde dat ze geen kritiek mocht leveren op de sluier of op de vrouwenbesnijdenis in Egypte omdat ‘dat deel is van hun cultuur en hun religieuze identiteit’. Dat is toch compleet hypocriet! Mensenrechten zijn universeel! Interview met Manu Sinjan.
Geef ambtenaar meer middelen en kom dan met kritiek - Eyndels en Herman - vrijdag 23 november 2007
Voor wie er zou aan twijfelen. Meer dan ooit is een vrije overheidsvakbond noodzakelijk. Door de verdergaande privatisering van de overheidsbedrijven en de roep, vooral uit politieke hoek, om het overheidsapparaat drastisch af te slanken, komt de overheid onder druk en is de ambtenaar aangeschoten wild. Algemeen voorzitter VSOA Jan Eyndels en secretaris-generaal Henk Herman winden er dan ook geen doekjes om: ‘Tegen het uit politieke hoek vaak gehoorde discours in, dat alle ambtenaren luieriken, nietsnutten en onbekwamen zijn, blijven we verdedigers van een sterke en goedwerkende overheid.’ Interview door Bert Cornelis.
De eerste slachtoffers van de islam zijn moslims zélf’ - Sam en Wim van Rooy - vrijdag 03 juni 2011
Negentig procent van al die vrouwen die zich geroepen voelen om hier van de daken te toeteren dat ‘mijn hoofddoek mijn vrijheid’ is, lijdt aan het stockholmsyndroom. Ze zouden zich beter het lot aantrekken van de miljoenen vrouwen in de islamitische wereld die niet vrij zijn en wel degelijk door de islam en zijn hoofddoekdwang onderdrukt worden. Wat me bij ons enorm stoort zijn culturele moslims als Selahattin Koçak, Ali Salmi, Nadia Fadil of Rachida Lamrabet die de islam door dik en dun verdedigen en zo de fundamentalisten in de kaart spelen. Interview door Herman Jacobs.
De passage naar Europa - Luuk van Middelaar - vrijdag 05 juni 2009
Er zal toch zoiets als een Europese regering moeten komen, omdat we anders gemarginaliseerd worden. Als Merkel, Sarkozy en anderen echt namens Europa kunnen spreken, dus als vertegenwoordigers van 500 miljoen mensen en een sterke economie, dan vinden ze in Washington, Bejing en Moskou veel meer gehoor. De druk op Europa om met een eigen buitenlandse politiek te komen zal alleen maar toenemen. De ingrijpende beslissingen die mbt de toekomst van de Europese Unie genomen moeten worden, moeten ook niet teveel worden gezien vanuit het perspectief van allerlei mooie idealen. Het gaat in de eerste plaats toch om belangen. Interview door Rob Hartmans.
Het echte belang van het middenveld - Jules van Rie - vrijdag 23 mei 2003
Het middenveld kan zeker een functie hebben en doet soms waardevolle zaken. Het feit dat het mensen op een vrijwillige manier verenigt is zeker positief te noemen, net zoals diverse dienstverleningen hun nut hebben. Het middenveld kan ook een belangrijke rol spelen binnen de politiek als raadgever, maar moet echter beseffen dat deze zaken niet wegnemen dat de uiteindelijke beslissing door de politiek moet genomen worden en dat beleidsmakers een ruimere taak hebben dan de belangen van een bepaalde bevolkingsgroep of de belangen van de top van bepaalde organisaties dienen.
Aron, de man die te laat gelijk kreeg - Paul van Velthoven - vrijdag 03 februari 2006
Aron had met zijn opvattingen geen invloed op de hoofdstroom van het intellectuele politieke denken van na de oorlog in Frankrijk. Hij kreeg trouwens aanvankelijk veel meer waardering in Engeland en Amerika Zeker na het verschijnen van L’Opium des intellectuels maakte menige intellectueel de overstap naar Arons zienswijze. De werkelijke doorbraak voor Aron kwam met de kritiek van Solsjenitsyn op de Russische Goelag halverwege de jaren zeventig. Toen pas ontdekten de Franse intellectuelen eigenlijk pas goed dat ze in hun midden een man hadden die dezelfde kritiek al veel langer had verwoord. Vanaf dat moment nam zijn gezag toe.
Europa en het nieuwe nationalisme - H.W. von der Dunk -
Je kunt zonder meer zeggen dat de Europese eenwording na De Wende veel te snel is gegaan. Maar men moet niet uit het oog verliezen wat de functie van Europa is. Na '45 was het uitgangspunt dat, met de herinnering aan de Duitse dreiging in het achterhoofd, de natiestaat bescherming behoefde. Die kardinale functie van het bezorgen van veiligheid is nu echter verzwakt. Nu er vrede is, wat een immense prestatie te noemen is, en dreigingen zoals het 'Russische communistische gevaar' na de oorlog verdwenen zijn, is het gevolg echter dat het nationalistische element weer opdoemt. Interview door Daniel Boomsma.
Nieuwsbrief
Schrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief
Liberales TV
Contact
Andreas Tirez
gsm: +32485 24 46 71
andreas@liberales.be