De terugkeer van de oude politieke cultuur - Egbert Lachaert - vrijdag 06 maart 2009

Nu de parlementaire onderzoekscommissie over het Fortis debacle en de scheiding der machten op volle toeren draait, worden een aantal zaken pijnlijk duidelijk over de manier waarop in België teruggegrepen wordt naar politieke en andere machtsmiddelen waarvan men dacht dat ze sinds enkele jaren verdwenen waren. De oude politieke cultuur is blijkbaar volledig terug en dat zou best tot wat meer weerstand van jonge denkers over de ideologische en partijgrenzen heen mogen leiden. Helaas lijkt vandaag vooral de apathie of gelatenheid te domineren. Die gemoedstoestand is echter op termijn dodelijk voor het geloof in de democratie.

Lees meer...

De heropleving van het publiek belang - Frank Ankersmit - vrijdag 06 maart 2009

De Staat gaf uit handen waarover alleen beslist had mogen worden in het publieke debat en in de discussie tussen regering en parlement. In ditzelfde licht moeten we ook de privatiserings- en verzelfstandigingsmanie van de laatste vijftien tot twintig jaar bezien. Denk aan de verzelfstandiging van de gezondheidszorg, van de thuiszorg, van woningcorporaties, van de Nationale Spoorwegen, etc. Ook daar is de grootste gemene deler het verkwanselen van publieke bevoegdheden aan een onoverzichtelijk leger van nieuwe private potentaatjes, die aan niemand en niets buiten hun eigen geweten verantwoording verschuldigd zijn voor wat zij met die publieke bevoegdheden uitvoeren.

Lees meer...

Een fundamentalist met een brilletje - Benno Barnard - vrijdag 06 maart 2009

Ben ik een vijand van de islam? Welnu, ik zal eens een vijand van de islam aan het woord laten. Het betreft een commentaar op Hamas: ‘Voor de moslims is doden een vrijetijdsbesteding. En als ze geen vijand vinden om te doden, doden ze onder elkaar. Het is onmogelijk dat een volk dat zijn kinderen opvoedt met de dood en het martelaarschap, en dit om zijn schepper te behagen, tegelijkertijd de liefde voor het leven onderwijst.’ Woorden van een Arabische vrouw, Wafa Sultan, een Syrische sociologe, werkzaam in de VS. In hoeverre ze met de eerste zinnen van dit citaat gelijk heeft, durf ik niet te zeggen, maar ik bewonder haar moed – en met haar derde zin heeft ze ongetwijfeld gelijk.

Lees meer...

De Verlichting. Pijler van onze beschaving - Karel Poma - vrijdag 06 maart 2009

De kern van de Verlichting en aldus van de West-Europese cultuur is voor Karel Poma ‘de menselijke waardigheid’, namelijk het aanvaarden van de andere, het respect voor de andere. Maar in tegenstelling tot cultuurrelativisten wil hij zich niet neerleggen bij de vele vormen van onderdrukking die in bepaalde culturen schering en inslag zijn, noch wil hij een rabiate monocultuur die ingaat tegen de diversiteit en de individuele vrijheid van elke mens. In die zin sluit hij aan bij het Moreel Esperanto van de Nederlandse filosoof Paul Cliteur die pleit voor een ‘universele seculiere moraal’ als basis voor een harmonieus samenleving. Recensie door Dirk Verhofstadt

Lees meer...

Land van belofte. Een familiekroniek - Joseph Pearce - vrijdag 06 maart 2009

De voorouders van Pearce raakten verstrikt in de dodelijke antisemitische spinnenweefsels van de voorbije twee eeuwen. De auteur vernam pas op zijn veertiende dat zijn vader geen Brit was maar een Duitser van Joodse afkomst, die een jaar voor het uitbreken van de oorlog naar Engeland vluchtte en er een andere naam en identiteit aannam. Zijn vader Werner was in 1938, kort voor de beruchte Kristallnacht naar Engeland geëmigreerd. Tien jaar later trouwde hij met een Vlaams meisje en bekeerde zich tot het katholicisme. Intussen had hij ook al zijn Joods-Duitse naam Peritz omgezet in Pearce. Joseph Pearce schreef een aangrijpende familiekroniek. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Lees meer...

Un costume rayé d'enfer - Jean Pierre Renouard - vrijdag 06 maart 2009

Mei 1944: Renouard, een actieve weerstander wordt in Bordeaux opgepakt door de Gestapo en met een lading andere gevangene in beesten wagons naar Duitsland afgevoerd. Daarmee begint voor hem een annus horribilis met namen als Neuengamme, Misburg en tenslotte Bergen-Belsen, waaruit hij bevrijd wordt door het Engels leger. De hel van de nazikampen overleven, de uitputtende slavenarbeid, de altijd aanwezige honger, het brutale geweld en de tyfus doorstaan is op zich al een waar mirakel dat slechts overtroffen wordt door de capaciteit om daarna opnieuw te leren leven en denken als een menselijk wezen. Recensie door Erik Willaert.

Lees meer...

Leven en werk van Mohamed Kacimi-El Hassani (°1955) - Mohamed Kacimi-El Hassani - vrijdag 06 maart 2009

De kracht van de Islam is volgens Kacimi dat het mensen leert niet te wanhopen over het leven omdat het kan worden genegeerd. Omdat het leven voor die Islam, als het er op aan komt, van geen tel is. ‘De hele wereld is een lachwekkende ouverture op wat eeuwig gaat komen. Om deze reden gooien miljoenen moslims zich in die lachwekkende eeuwigheid en laten ze een werkelijke wereld achter zich, alsof het om een vuil kledingstuk gaat.’ Kacimi noemt het kortweg een schizofrene houding. Alle ongelukken zijn de schuld van de anderen. En hij schrijft: ‘Laten wij niet wijken voor de godsdienstige dictatuur die meisjes oplegt de hoofddoek te dragen.’ Tekst door Ronald Commers.

Lees meer...

Defiance - Edward Zwick - vrijdag 06 maart 2009

Lange tijd werd beweerd dat de Joden zich tijdens zonder verzet lieten afvoeren naar de nazi-concentratiekampen. Dat klopt niet met de realiteit. Zo waren er indrukwekkende verzetsacties als de opstand in het getto van Warschau (april-mei 1943), de opstand in het vernietigingskamp Treblinka (augustus 1943), de opstand in Auschwitz-Birkenau waarbij twee crematoria vernield werden (oktober 1944), enz. Minder bekend tot nu toe was het verzet van de Bielski-familie, de grootste groep joodse partizanen die vochten tegen de nazi’s in de bossen van Wit-Rusland. Het heldhaftig verzet van de Bielski’s is nu verfilmd. Een harde maar noodzakelijke film.

Lees meer...