Het liberale denken van Thomas Paine - Dirk Verhofstadt - vrijdag 12 juni 2009

Tweehonderd jaar geleden, op 8 juni 1809, stierf de liberale filosoof en publicist Thomas Paine. Hij stond mee aan de wieg van de Amerikaanse onafhankelijkheid en raakte betrokken bij de Franse revolutie. Paine was zondermeer de meest gelezen politieke denker van zijn tijd die miljoenen mensen inspireerde. Hij was bevriend met de groten van zijn tijd. Maar bijna geen van deze vriendschappen bleef duren omdat Paine niet de minste toegeving wou doen op zijn liberale kernideeën: de vrijheid van het individu, de gelijkheid van elke mens, zijn afkeer voor de slavernij, zijn verzet tegen elke geïnstitutionaliseerde religie.

Lees meer...

Mills onvoltooide socialisme - Cor Hermans - vrijdag 12 juni 2009

Tal van voorbeelden, en zijn onvolprezen inzet voor het vrouwenkiesrecht, maken duidelijk dat Mill tot de linkervleugel van de liberale partij behoorde, tot de advanced Liberals. Dit maakt Mill natuurlijk nog niet tot een socialist. Ik beweer niet dat de progressieve liberaal Mill de overstap naar het socialisme maakte. Maar ik ben ervan overtuigd dat men naar waarheid drie dingen wél kan beweren: (1) dat Mill in alle opzichten een open discussie met het socialisme wilde aangaan; (2) dat hij sympathie had voor bepaalde vormen van socialisme; (3) en dat hij ervan overtuigd was dat een gematigd socialisme te verenigen was met zijn eigen filosofische uitgangspunten.

Lees meer...

Mensen lijken vandaag van nergens te komen - Joseph O’Neill - vrijdag 12 juni 2009

De manier waarop informatie tegenwoordig makkelijk de wereld rond kan reizen via het internet, gekoppeld aan de internationale verstrengeling van het kapitaal die duidelijk blijkt uit de omvang van de huidige financiële crash, maakt dat de wereld veel meer dan vroeger een eenheid is. Er is een nieuwe klasse ontstaan die geen nationale identiteit meer nodig heeft en daardoor een nieuwe ervaring beleeft. Veel mensen lijken vandaag van nergens te komen. Ooit kwamen ze wel van ergens, maar ze hebben het stof van hun land afgeschud en zijn welkom in een stad als New York. Want dat is een stad waar het stikt van zulke postnationalisten. Interview door Marnix Verplancke.

Lees meer...

Marco Polo - Laurence Bergreen - vrijdag 12 juni 2009

Marco Polo was zijn tijd ver vooruit. Eeuwenlang hebben historici en religieuzen getwijfeld aan de echtheid van zijn reisverslag naar het Oosten. Laurence Bergreen maakt brandhout van die visie. Door vergelijking met Chinese en Mongoolse bronnen toont de auteur overtuigend aan dat Marco Polo ondanks zijn literaire overdrijvingen wel degelijk was doorgedrongen tot China. Hij plaatst de ontdekkingsreiziger dan ook op de plaats in de geschiedenis die hij verdient en stelt dat we ons de Renaissance, of zelfs de hedendaagse wereld, moeilijk kunnen voorstellen ‘zonder de culturele brug die Marco Polo tussen het Oosten en Westen wist te slaan’. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Lees meer...

Duizelingen - W.G. Sebald - vrijdag 12 juni 2009

Zowat het stomste wat je kunt doen als je een prachtig schilderij, beeld of zelfs landschap ziet en je dit in je herinneringen wil bewaren is er een foto van nemen of een postkaart kopen waar het op staat. Wanneer je later terugdenkt aan de schoonheid die je toen ervoer, zul je immers niet het origineel voor ogen krijgen, maar wel die foto of kaart. De realiteit zal voorgoed onbereikbaar zijn. Hoe onze geest het verleden vervormt of zelfs helemaal in zijn tegengestelde verandert is een van de grote thema’s uit de wereldliteratuur, maar geen boek gaat er zo diepgravend en direct op in als W.G. Sebalds Duizelingen. Recensie door Marnix Verplancke.

Lees meer...

Les Prédateurs du Kremlin - Hélène Blanc en Renata Lesnik - vrijdag 12 juni 2009

De val van de Berlijnse muur en het uiteenvallen van de USSR leek groen licht te geven voor een oprukkende vrijheid. Dat was echter buiten de KGB gerekend. Vandaag is het post-communistische Rusland veranderd in een ‘democratuur’, een term die de Russen zelf in het leven geroepen maar die eigenlijk een metafoor is voor een dictatuur vermomd als een formele democratie. Het Westen denkt Rusland goed te kennen maar niets is minder waar. Slachtoffer van propaganda en voortdurende desinformatie stelt het Westen zich tevreden met stereotypen, gangbare overtuigingen en a-priori’s die ver afstaan van de werkelijkheid. Recensie door Sonja De Schaepdryver.

Lees meer...

Tom Boonen als pedagodisch exempel - Wim van Rooy - vrijdag 12 juni 2009

Terwijl zowat de halve wereld slikt, spuit en snuift, er in België alleen al per dag 50.000 doses cocaïne per dag worden ingenomen en wij meer uitgeven aan dat witte poeder dan aan suiker, is de andere helft van de wereld enkele weken gelden aan het moraliseren geslagen over Tom Boonens drugsgebruik. Dat is zeer verhelderend en wel om een aantal redenen die we de laatste weken her en der verspreid in brieven en artikelen terugvonden. Al die verklaringen zijn legitiem, maar wie ze samen legt krijgt een helderder beeld van een dolgedraaide maatschappij. Opiniestuk van Wim van Rooy.

Lees meer...

Chop shop - Ramin Bahrani - vrijdag 12 juni 2009

Chop Shop is het verhaal van de twaalfjarige Alejandro, een latino weeskind. Hij woont en werkt in een zaak van auto-onderdelen op een groot autokerkhof aan de rand van Queens, New York. Alejandro doet er de boodschappen, probeert klanten ervan te overtuigen om naar de zaak van zijn baas te komen in plaats van naar die van de concurrent en leert hoe hij auto's moet schilderen en herstellen. Het mooiste moment in zijn leven is de komst van zijn zus, Isamar, die bij hem komt wonen in het kleine kamertje achteraan de zaak waar hij werkt. Alejandro helpt haar aan een job in een voedselbusje, waar ze eten klaarmaakt voor en verkoopt aan de arbeiders in de buurt.

Lees meer...