Carnaval met een haakneus - David Van Turnhout

Carnaval met een haakneus - David Van Turnhout

In Aalst gaat er geen carnaval voorbij zonder te schofferen. Feestvierders sparen er kosten noch moeite om de draak te steken met alles en iedereen. Maatschappelijk heikele onderwerpen, maar ook kwetsbare en gevoelige groepen komen er aan bod en daarbij wordt niemand gespaard. Ook de Joodse gemeenschap niet. Die trok vandaag aan de alarmbel naar aanleiding van een praalwagen waarop Joden met een haakneus en in traditioneel Chassidische klederdracht worden afgebeeld, met zakken geld. Een beeld dat door de eeuwen heen werd gebruikt op antisemitische prenten, op afbeeldingen en in films die dienden als anti-Joodse propaganda in aanloop naar de holocaust.

Het is niet de eerste keer dat er heibel ontstaat over de manier waarop in ons land een bevolkingsgroep wordt afgebeeld. In 2017 klaagde Dalila Hermans met succes de stereotiepe afbeelding van een Afrikaan aan. De scouts die het beeld gebruikten voor hun jaarlijkse oerwoudfuif veranderden daarna hun traditionele affiche.

Deze voorbeelden tonen aan dat onze maatschappij worstelt met de zoektocht naar identiteit enerzijds, en met haar vrijheid anderzijds. Hoe ver mag je gaan bij het bespotten van mensen en etnische minderheden? Wanneer is het nog plagen en wanneer wordt het pesten? Wanneer moet vrije meningsuiting kunnen en wanneer leidt ze tot haat? Mag je in een multiculturele samenleving nog lachen met elkaars eigenheid of kenmerken en leggen we ons niet te veel beperkingen op die schadelijk zijn voor onze vrijheid?

Het is volkomen terecht dat de Joodse gemeenschap verbolgen reageert op een eeuwenoud schetsbeeld dat anno 2019 nog steeds opduikt. De veelvuldige en systematische verspreiding ervan leidde tot haat, discriminatie en de vreselijkste misdaden die ooit tegen de mensheid zijn begaan. Maar de praalwagens doen niet alleen denken aan het verleden. Ze wijzen ons op een schrijnend gebrek aan historisch inzicht bij de carnavalvierders. In een context van groeiend antisemitisme, islamofobie en polarisering is dergelijke beeldvorming ronduit gevaarlijk.

Vrije meningsuiting heeft twee kanten. Wie wil choqueren moet ook kunnen incasseren. Elke gemeenschap heeft dan ook het recht zich tegen elke vorm van belediging, discriminatie, haat of racisme te verzetten. Dat is geen beperking van onze vrijheid, maar net een bevestiging ervan. Conflicten zijn in een multiculturele samenleving onvermijdelijk. Maar dat los je niet op door de vrije meningsuiting in te perken of schetsbeelden te verbieden. Wel door ervoor te zorgen dat mensen de juiste kadering krijgen en met elkaar in dialoog kunnen blijven gaan. De praalwagens meteen afdoen als antisemitisme is daarom eveneens een heel slecht idee.

Het zou goed zijn beide partijen met elkaar aan tafel te krijgen en het hen onderling te laten oplossen. Net zoals de scouts hebben geluisterd naar het standpunt van Dalila Hermans en er iets positiefs mee hebben gedaan, kan ook hier de uitkomst heel waardevol zijn. Hoe een maatschappij omgaat met etnische conflicten, toont aan hoe beschaafd ze is. Laat ons niet toegeven aan de wereldwijde trend van polarisering. Laat ons elkaar de hand schudden, maar debacles zoals die met de hand van Aaron Berger bij de verkiezingen van 2018 vermijden. Ook zulke gebeurtenissen brengen de Joodse gemeenschap enorm veel schade toe.

David Van Turnhout is Kernlid bij Liberales

Print Friendly and PDF
White Shift - Eric Kaufmann

White Shift - Eric Kaufmann

Liberales vernieuwt – Claude Nijs

Liberales vernieuwt – Claude Nijs