All tagged Joden

Een verhaal van liefde en duisternis - Amos Oz

Gisteren overleed de Israëlische schrijver Amos Oz aan kanker. Hij was een van de oprichters van de Israëlische vredesbeweging 'Sjalom Achsjav' en een prominente voorvechter van een twee-staten-oplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict. Amos Oz werd vooral bekend door zijn autobiografie Een verhaal van liefde en duisternis, een van de mooiste boeken in de wereldliteratuur waarmee de auteur een plaats verkreeg in het pantheon van de allergrootsten. Hierna volgt mijn recensie die ik in 2006 schreef.

De rechtvaardigen - Jan Brokken

In De rechtvaardigen vertelt Jan Brokken op ongemeen aangrijpende en consciëntieus gedocumenteerde manier wat er vervolgens met Zwartendijk en de Joodse vluchtelingen is gebeurd. De titel verwijst naar ‘Rechtvaardige onder de Volkeren’, de onderscheiding van Yad Vashem voor niet-Joden die tijdens de Shoah Joden hebben helpen redden. Brokken heeft het dus over meer dan één redder. Behalve Zwartendijk speelde ook Chiune Sugihara, de Japanse consul in Kaunas, een cruciale rol. Recensie door Joseph Pearce.

Een land zonder grenzen - Nir Baram

Al in het eerste hoofdstuk stelt de Israëlische schrijver Nir Baram vast dat de meerderheid van de Israëlieten, ook de vredestichters, niet bereid is om 1948 vanuit Palestijns perspectief te zien. En in zijn nawoord haalt hij de toenmalige Israëlische premier Barak aan die na het mislukken van het Camp David overleg opmerkte: “Ik kwam hier om over 1967 te praten en Arafat had het over 1948”. Een zin die als geen andere het fundamentele onbegrip tussen beide zijden van dit conflict blootlegt. Recensie door Enno Nuy.

De geschiedenis van de Joden - Simon Schama

Schama reist met zijn protagonisten naar alle continenten. En wat blijkt? Enkel in China ondervonden Joden geen discriminatie. Voorts dwaalt de lezer door menig Joodse wijk of getto in menig christenland of moslimland. Het zijn fonkelend frisse beschrijvingen. Schama is een subliem verteller die mede dankzij zijn ervaring als televisiemaker van documentaires voor de BBC zijn impressies van het dagelijkse reilen en zeilen van de Joden in een luisterrijke taal en een bevlogen stijl weet om te zetten. Recensie door Leo de Haes.

Onrust. Het leven van Jacob Israël de Haan - Jan Fontijn

In Onrust buigt de biograaf en literatuurcriticus Jan Fontijn zich over het leven van een man die voortdurend opschudding en controverse zou veroorzaken. Fontijn had geen betere titel kunnen kiezen. De Haan was niet alleen dichter, romanschrijver, socialist, jurist, journalist, intellectueel, polemist, Jood, homoseksueel en allround luis in de pels, hij was tevens een man die constant zweefde tussen levensdrift en doodsdrift, en die vrank en vrij de grenzen van zijn geestelijke en fysieke mogelijkheden en beperkingen aftastte. Recensie door Joseph Pearce.

Kaputt - Curzio Malaparte

Malaparte beschrijft een bezoek aan het joodse getto in Warschau. Als hij zich per ongeluk stoot tegen een jood verontschuldigt hij zich. ‘Prosze Pana’, ‘mijn excuses’, waarop de joden hem verbaasd aankijken omwille van zoveel mededogen. En hij verhaalt over een scène waarbij twee meisjes vechten voor een stukje rauwe aardappel! De Duitsers zien het anders, ze verfoeien de Joodse levenswijze ze ‘so shmutzig’ noemen. Het boek van Malaparte stoelt grotendeels op zijn verbeelding, maar de realiteit was doorgaans erger.

Tadeus Pankiewicz. Apotheker in het getto van Krakau - Rony Boonen

Rony Boonen begint de inleiding van zijn boek Tadeus Pankiewicz met het gekende citaat van Elie Wiesel dat wie een getuige heeft gehoord, er zelf een wordt. De grote verdienste van Boonen is dat  hij een weinig bekende directe getuige van de vreselijke geschiedenis van het getto van Krakau weer tot leven heeft gewekt en zo inderdaad zelf een getuige wordt. Geen lezer zal die dit bijzonder goed gedocumenteerde boek leest, zal onbewogen blijven bij het relaas van apotheker Pankiewicz. Recensie door Luckas Vander Taelen.

Eichmann in Jeruzalem - Hannah Arendt

In 1961 stond Adolf Eichmann terecht voor een rechtbank in Jeruzalem. De voormalige oorlogsmisdadiger leefde na de oorlog ondergedoken en wist met de steun van de kerk te ontsnappen naar Argentinië waar tal van nazi-kopstukken vanaf 1945 een veilig onderkomen vonden. In 1960 werd hij door de Israëlische geheime dienst opgespoord, gekidnapt en naar Israël gesmokkeld om er terecht te staan. Het proces groeide uit tot een wereldgebeuren waarin de uitroeiing van het joodse volk centraal stond. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De plunderaars - Anders Rydell

De plunderaars biedt meer dan een algemeen overzicht van de werkmethoden van de nazi’s om honderdduizenden kunstwerken uit musea en (vooral Joodse) privécollecties naar Duitsland te verslepen. Zo legt Rydell een verband tussen de hebzucht van de rovers en hun ideologische motieven. Om die theorie te onderbouwen keert de auteur terug naar de Duitse romantiek van het begin van de 19de eeuw met filosofen als Johann Gottlieb Fichte. Recensie door Joseph Pearce.

Judas - Amos Oz

Iedere literatuurliefhebber is het er over eens dat Amos Oz al decennialang een schrijver van absolute wereldklasse is. Verdient hij de Nobelprijs voor de Literatuur? Ongetwijfeld. Er doen echter geruchten de ronde dat er enkele antisemieten in het Nobelprijscomité zouden zetelen, en dat hij bijgevolg geen kans op de literaire hoofdprijs maakt. Roddels of realiteit? Maar zou het slechts een troostprijs voor de Israëlische auteur zijn als hij de lezers met weergaloze romans zoals Judas paradijselijk gelukkig blijft maken? Recensie door Joseph Pearce.

Himmlers hersens heten Heydrich - Laurent Binet

Binet geeft een goed inzicht hoe de moordmachine van de nazi’s langzaam maar zeker op gang kwam en welke belangrijke rol Heydrich daarin speelde. Naar verluidt was Hitler razend toen hij vernam dat zijn trouwe medestander vermoord was. Het toont aan dat Hitler een obsessionele drang had om alle Joden in de door hem bezette gebieden te liquideren, iets wat de medewerkers van Heydrich ook in belangrijke mate gedaan hebben. Als ‘eerbetoon’ aan Heydrich voerden de nazi’s de Endlösung nog verder op. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Mijn leven - Marcel Reich-Ranicki

Mijn leven is het levensverhaal van de Duitse literatuurcriticus Marcel Reich-Ranicki die in 1920 geboren werd in het Poolse Wloclawek in Polen uit een Poolse vader en een Duitse moeder. Zelf typeerde hij zich eens als 'een halve Pool, een halve Duitser en een hele jood', een combinatie die zijn ganse leven zou bepalen. Zijn ouders gaven hem de voornaam Marcel, een christelijke naam om hem te beschermen. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Bloemen der duisternis - Aharon Appelfeld

Vanaf de start van de Operatie Barbarossa in de zomer van 1941 werden de Joden systematisch vermoord. Ouders probeerden hun kinderen te verstoppen of mee te geven aan lokale boeren om ze, vaak voor veel geld, weg te stoppen voor de Duitse moordenaars en hun handlangers. Appelfeld verhaalt hoe een Joodse moeder wanhopig poogt zo’n boer te vinden voor haar zoon. Dat is niet eenvoudig want op het helpen van Joden staat de doodstraf en de boeren zelf ‘kennen geen naastenliefde maar worden gedreven door winstbejag’. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Badenheim 1939 - Aharon Appelfeld

In het voorjaar 1939 bereidt Badenheim, een Oostenrijks vakantieoord, zich voor op het zomerseizoen. De bezoekers zijn joods en de kleine drama’s in het hotel maskeren een aanzwellende dreiging die de gasten niet onder ogen durven zien. Ze zijn zo bevangen door hun triviale, dagelijkse bezigheden dat ieder signaal van hun aanstaande noodlot aan hen voorbijgaat. Het zijn de laatste dagen in een wereld die kort daarna volledig ineen zal storten. Tot dan gaat alles zijn gewone gangetje. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Een verhaal van liefde en duisternis - Amos Oz

Dit boek van Amos Oz over de geschiedenis van de Joden en de oprichting van de staat Israël, geeft een indrukwekkend beeld van de toenmalige tijdsgeest, de onpeilbare woede, het verdriet, de angst, de hoop op betere tijden onder de Joden. Het boek is vooral een literair meesterwerk. Zijn beschrijving van de uren vóór de beslissing van de Verenigde Naties over het lot van Israël getuigt van een ongekende virtuositeit waarin Oz beelden schetst die via geen enkel ander medium kunnen worden weergegeven. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Angst vreet de ziel op - David Grossman

De Israëlische schrijver David Grossman tekent in zijn boek Angst vreet de ziel op een gedetailleerde schets over het Israëlisch-Palestijns conflict en geeft verslag van wat voor invloed de intifada heeft. Hij schetst de door wederzijdse haat gedicteerde strategieën, maar ook de wanhoop in beide kampen, en hij beschrijft indringend waarom deze oorlog door geen van beide partijen kan worden gewonnen en geen van beide de eerste stap in de richting van de ander wil zetten. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Het verhaal van een Duitser - Sebastian Haffner

Geschichte eines Deutschen – Die Erinnerungen 1914-1933 van Sebastian Haffner, één van de belangrijkste naoorlogse Duitse schrijvers, is een indrukwekkend boek. Bij zijn overlijden op 2 januari 1999 bleek zich in zijn nalatenschap een nooit gepubliceerd manuscript te bevinden dat in april 2001 in het Nederlands werd vertaald en uitgegeven onder de titel Het verhaal van een Duitser. Het boek leidt ons door het Berlijn van de jaren 1914 tot 1933 zoals beleefd door de eigenzinnige jongeman Haffner. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Bar Bahar - Maysaloun Hamoud

Drie Israëlisch-Palestijnse vrouwen delen een appartement in Tel Aviv. Ze balanceren tussen traditie en modernisme, goed burgerschap en afwijkend gedrag, vrijheid en trouw.  De jonge regisseuse Maysaloun Hamoud maakt hiermee een energiek, goed geacteerd debuut over vrijgevochten vrouwen die voor zichzelf durven opkomen in een van traditie doordrenkt land. Deze film werd met de jongerenprijs bekroond op het laatste festival van San Sebastián. Met Mouna Hawa, Sana Jammelieh en Shaden Kanboura.

De wereld van gisteren - Stefan Zweig

Stefan Zweig zag met de opkomst van het nazisme zijn droom voor een verenigd Europa ten onder gaan. ‘De meest wezenlijke taak waaraan ik veertig jaar lang alle kracht van mijn overtuiging had gegeven, de vreedzame vereniging van Europa, was te schande gemaakt’. Hij kon het niet langer verdragen en besloot zelfmoord te plegen aus freiem Willen und mit klaren Sinnen. Vooral de joden moesten het de voorbije eeuw ontgelden. ‘Elk recht werd hun ontnomen’, zei Zweig. Hetzelfde dreigt nu te gebeuren met vluchtelingen en asielzoekers

Joden op drift - Joseph Roth

Joden op drift is een verzameling antropologische schetsen van het joodse leven in Europa van de jaren twintig en dertig in de vorige eeuw. Niemand die daar beter of met meer autoriteit over kon berichten dan schrijver en chroniqueur Joseph Roth. Indringend en in zekere zin prachtig zijn de beschrijvingen van de getto’s in Wenen, Berlijn en Parijs en het leven dat de joden daar moesten leiden. Joseph Roth is een schrijver wiens werk uitgegeven moet blijven worden. Recensie door Enno Nuy.