All tagged democratie

Links liberalisme, een politieke filosofie voor de 21ste eeuw – Herman Lauwers

Met Links-liberalisme, een politieke filosofie voor de 21ste eeuw schreef Herman Lauwers een interessant pleidooi voor een vernieuwde liberale democratie en een ongeschreven politieke consensus over partijgrenzen heen. Het jammere is dat zijn vernieuwingspleidooi soms blijft hangen in traditionele denkpistes waarvan het nog maar de vraag is of die wel van een draagvlak genieten. Het idee dat wellicht het langste zal blijven hangen, is dat we de broederlijkheid niet mogen vergeten. Recensie door Yarrid Dhooghe.

De weg naar onvrijheid - Thimothy Snyder

Wat de Thimothy Snyder dus probeert aan te tonen, is dat Rusland wereldwijd een netwerk  van ultra-rijke, egoïstische bedrijfsleiders aan het uitbouwen is, waarin begrippen als democratie, solidariteit of humaniteit totaal niet meer aan de orde zijn. Informatie en verkiezingen worden schaamteloos gemanipuleerd. Wie al te kritische vragen stelt, wordt monddood gemaakt (denk aan het verdacht overlijden van een aantal kritische journalisten). Recensie door Mark Bienstman.

Over politieke correctheid – Gerben Bakker en Gert Jan Geling

Heel het boek is een luide schreeuw om meer dan ooit te waken over onze open, vrije samenleving. Een samenleving waar géén plaats is voor censuur, waar iedereen de elementaire plicht heeft kritisch na te denken, waar iedereen moet proberen een thema ook eens vanuit een ander standpunt te bekijken, en dus los te komen  van het eigen grote gelijk, waar de zongeaamde intellectuele elite in dialoog moet gaan in de plaats van neer te kijken op mensen die niet al de kennis en kunde hebbeen om complexe maatschappelijke problemen te doorgronden. Recensie door Mark Bienstman.

The People vs. Democracy – Yascha Mounk

Het ondemocratisch liberalisme zien we volgens Mounk onder meer in de vorm van het rechtvaardigen van het terugdringen van democratische inspraak ten behoeve van de bescherming van rechten, de voortschrijdende Europese integratie, de opwaardering van besluitvormingsprocessen van nationaal naar Europees niveau, en de toenemende technocratisering van het bestuur. De opkomst van het ondemocratisch liberalisme vormt, tezamen met de opkomst van de illiberale democratie, de grote crisis die de democratie nu doormaakt. Recensie door Gert Jan Geling.

Niet juichen over Italië - Gert Jan Geling

Velen in liberale hoek zullen zich wellicht opgelucht voelen dat Italië geen Eurokritische regering zal krijgen. Anderen zullen de huidige ontwikkelingen zelfs toejuichen. Maar beide gevoelens zijn hier uiterst misplaatst. Juist voor diegene die zichzelf als pro-Europees zien. En al helemaal voor liberaal-democraten. Want de ontwikkelingen die we nu in Italië plaats zien vinden kunnen we kenschetsen als een uiting van wat de Amerikaanse denker Yascha Mounk definieert als ondemocratisch liberalisme.

De ontmanteling van de democratie - Marcel Ten Hooven

Alles begint bij het definiëren van wat democratie precies is. In tegenstelling tot wat gemakshalve wordt aangenomen, is een goedwerkende democratie niet het spel van de meerderheid die haar wil oplegt aan een minderheid. Als het alleen maar dat zou zijn, is de weg naar bestendiging van de macht door het neutraliseren of uitschakelen van de oppositie zoals het monddood maken  van justitie, het aan banden leggen van de persvrijheid en van de vrije meningsuiting tout court, altijd vlakbij. Recensie door Mark Bienstman.

Thorbecke wil het - Remieg Aerts

De Nederlandse hoogleraar Remieg Aerts doorploegde jarenlang een uitgebreide collectie archiefmateriaal en stapels literatuur over Johan Rudolph Thorbecke. De biografie is nu een feit en voldoet ruimschoots aan de hoge verwachtingen die waren gesteld. Thorbecke wil het. Biografie van een staatsman dompelt de lezer niet enkel onder in het leven, het werk en de betekenis van de Nederlandse staatsman en liberale politicus, maar verschaft ook inzicht in heel wat historische evoluties in het Nederland van de 19de eeuw. Recensie door Peter Laroy.

The Infidel and the Professor - Dennis C. Rasmussen

Rasmussen focust op de Verlichting en de troeven en tekortkomingen van de liberale democratie en het marktkapitalisme. Eerder verscheen van hem The Pragmatic Enlightenment: Recovering the Liberalism of Hume, Smith, Montesquieu, and Voltaire. Met The Infidel and the Professor: David Hume, Adam Smith, and the Friendship That Shaped Modern Thought publiceerde hij een ode aan de vriendschap tussen twee unieke liberale verlichtingsdenkers uit de 18de eeuw. Recensie door Maarten De Bousser.

Het democratisch tekort - Claude Lefort

Het belang van de democratie is de onmogelijkheid voor welke partij of persoon ook om definitief de macht te verwerven en zijn ideeën blijvend door te drukken. Dankzij de democratie is in feite elke koerswisseling mogelijk. Geen enkele macht is absoluut en steeds wordt het beleid getoetst aan het oordeel van de burgers of kiezers. In die zin zijn verkiezingen nog echt ‘feesten’ van de democratie. Waarbij bestaande partijen onverwacht worden afgestraft en nieuwe kandidaten kansen krijgen. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Democratie is wat we er zelf van maken - Rolf Falter

Democratie is in haar essentie een systeem waarbij je de machtsoverdracht vreedzaam organiseert. Idealiter is dat tegenwoordig van centrum-links naar centrum-rechts en omgekeerd, na zo’n acht à tien jaar. Een nieuwe regering zet haar nieuwe frisse ideeën, die door de kiezer zijn goedgekeurd, om in beleid, verkrijgt een tweede ambtstermijn, zoekt verder in dezelfde richting, gaat wat overdrijven, verzandt in de karikatuur of de stagnatie. Dan is het tijd voor de aflossing.

Red Europa - Ulrike Guerot

Ulrike Guerot schreef een fenomenaal boek, waarin zij haar kritiek op de EU onderbouwd formuleert. Maar ze gaat veel verder dan enkel de kritiek en schetst een perspectief waar wij Europese burgers werkelijk iets aan hebben: een daadwerkelijke democratie van en voor burgers waar de schaal van de moderne maatschappij wordt teruggebracht naar autonome regio’s, waar de natiestaten worden afgebroken en waar op basis van het beginsel ‘één persoon, één stem’ een Europese regering wordt gekozen. Recensie door Enno Nuy.

De toekomst is geschiedenis - Masha Gessen

Dit boek is een echte, goed geschreven aanrader voor wie wil begrijpen hoe een “democratische meerderheid” met de ogen open in het eigen ongeluk loopt en hoe een meedogenloze leider zijn eigen volk uitbuit en daarbij een toekomst voorspiegelt die in feite niets anders wil dan het oude Regime (weliswaar in een andere “verpakking”) te laten verder leven. In feite gaat het om een “duivels pakt” tussen de almachtige bureaucratie in samenspel met “de partij” onder het toezien oog van het leger. Recensie door Mark Bienstman.

De islamitische Verlichting - Christopher de Bellaigue

Hoe prikkelend kan een boektitel zijn. Volgens de gangbare mening sporen islam en Verlichting niet, sterker, ze kunnen volgens hardliners zelfs niet samengaan. Hoe dan ook, de moslimwereld heeft geen reformatie en Verlichting gekend, ook die waarheid blijft na lezing van het boek pal overeind. Wat de Britse Midden-Oostenkenner Christopher de Bellaigue eigenlijk bedoelt, wordt beter uitgedrukt in de ondertitel van zijn boek: De ontmoeting tussen de Oriënt en het Westen in de Moderne Tijd. Recensie door Leo de Haes.

Pleidooi voor radicalisering - Dyab Abou Jahjah

Ik heb het boek gelezen en kom aan het einde tot de conclusie dat ik niet veel wijzer ben geworden. Want juist als het erop aankomt dat de schrijver ons na de analyse uitlegt welk pad we zouden moeten bewandelen om ons doel te bereiken, laat hij het volledig afweten en verzandt hij in vage beelden waar niets concreets uit af te leiden valt. De analyse is in grote lijnen wel duidelijk. Abou Jahjah onderscheidt twee soorten radicalisering, een constructieve en een destructieve soort. Recensie door Enno Nuy.

Democratie en terreur - Frank Buijs

Niet alle moslims zijn extreem, dat moeten we steeds voor ogen houden. Maar we mogen niet, omwille van de goede vrede, toegevingen doen op datgene waarvoor we al eeuwen strijden, namelijk de ontvoogding van de mens, het zelfbewustzijn, het individualisme en de individuele vrijheid. Wie daar op toegeeft begeeft zich op een hellend vlak. Waardoor we sneller dan we zelf willen zouden kunnen afglijden naar toestanden die we zelfs in onze ergste nachtmerries onszelf niet toewensen. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Weerbare democratie - Bastiaan Rijpkema

‘Democratie kan zichzelf grote schade toebrengen en kan, in sommige gevallen, zelfs haar eigen ondergang inluiden,’ schrijft Rijpkema. Dat was bijvoorbeeld het geval in 1991 toen het Front Islamique du Salut (FIS) in Algerije op het punt stond een tweederde meerderheid te halen bij de parlementaire verkiezingen, en daarmee van plan was het land in een islamitische staat te veranderen. Toen greep het leger in. Maar mag een democratie wel antidemocratische partijen verbieden? Recensie door Dirk Verhofstadt.

De vergeten twintigste eeuw - Tony Judt

De twintigste eeuw was de meest gewelddadige uit de menselijke geschiedenis. Het was niet alleen de eeuw van twee wereldoorlogen, maar ook van burgeroorlogen, antikoloniale opstanden, religieuze en nationalistische bloedbaden. Hebben we hier iets uit geleerd? De Britse historicus en auteur Tony Judt betwijfelt dit en beklemtoont hoe gemakkelijk mensen het verleden vergeten, iets wat hij in De vergeten twintigste eeuw omschrijft als een ‘zorgwekkende vervreemding van de geschiedenis’. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De democratie en haar media - Sid Lukkassen

Reeds tijdens de woelige jaren na mei 68 wist men dat democratie geen eenvoudig, laat staan makkelijk en correct te activeren begrip is. Een vaak gehoorde opmerking was dat inspraak zonder inzicht leidt tot uitspraak zonder uitzicht. Dat is de eerste gedachte die opkomt na het lezen van dit monumentale werk van Dr. Sid Lukkassen – liefst 380 bladzijden dicht bedrukte, maar goed gedocumenteerde en wetenschappelijke analyse over de (wissel)werking van onze democratie en de (moderne) media. Recensie door Mark Bienstman.

De toekomst van vrijheid - Fareed Zakaria

De toekomst van vrijheid van Fareed Zakaria is een sleutelwerk dat heel wat belangstelling en controverses zal oproepen. Zakaria heeft het over de democratie als ideaalbeeld van onze moderne tijd. De auteur toont aan dat de democratie echter ook belangrijke schaduwkanten kent. Volgens hem is democratie geworteld in de economie en cultuur en als dat niet het geval is dan leidt het evengoed tot chaos en terreur. In bepaalde omstandigheden doet en democratie meer kwaad dan goed. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Politiek en moraal - Michael Sandel

‘Een opvallend kenmerk van het democratische leven in de huidige tijd is dat de burgers bijna overal gefrustreerd zijn over de politiek,’ zo luidt de eerste zin van het boek Politiek en moraal. Filosofie voor het publieke debat van de Amerikaanse politieke filosoof Michael Sandel. Hij behoort tot de communitaristische stroming en levert dan ook felle kritiek op het liberale democratische samenlevingsmodel en op de betrokken politici. Die zijn volgens hem niet langer bezig met de grote vraagstukken die ‘ertoe doen’. Recensie door Dirk Verhofstadt.