All tagged liberalisme

We hebben nood aan meer liberalisme – Dirk Verhofstadt

Het cruciale onderscheid tussen deze ideologieën en het liberalisme is dat de eersten geloofden in de almacht van het collectief: de Partij, de gemeenschap, de ware gelovigen, het volk, het ras. Alleen het liberalisme plaatst het individu boven het collectief. Dat wil niet zeggen dat het liberale individu geheel los zou staan van een collectief. Liberale denkers als John Locke, Adam Smith, Thomas Paine en recenter Karl Popper, John Rawls, Amartya Sen en Martha Nussbaum beweren het tegendeel. Het sociale aspect was en is nog steeds een fundament van het liberale denken.

Pleidooi voor groen liberalisme – Floris van den Berg

De draagkracht van het ecologisch systeem heeft een maximum. De impact die wij mensen op dat systeem hebben neemt toe doordat enerzijds de wereldbevolking schrikbarend blijft groeien en anderzijds de ecologische voetafdruk blijft toenemen. We zitten als mensheid in de Titanic en koersen af op de ijsberg waar wetenschappers ons voor waarschuwen. Ondanks de vele mooie initiatieven en ideeën voor een duurzame wereld zitten we gevangen in een politiek-economisch systeem dat gebaseerd is op uitbuiting van het ecosysteem van planeet Aarde. 

Liberaal patriotisme versus illiberaal nationalisme – Gert Jan Geling

Wat we nodig hebben zijn leiders als Macron die laten zien hoe we liberalisme kunnen verzoenen met patriottisme, liefde voor het eigene kunnen verzoenen met liefde voor de ander, en daarmee de verbinding bewerkstelligen tussen de Anywheres en de Somewheres. Een verbinding die op dit moment harder dan ooit nodig is, om te voorkomen dat de storm van het illiberale nationalisme in de toekomst misschien nog wel eens harder opsteekt dan dat op dit moment het geval is.

11 november 1918 – Dirk Verhofstadt

“Ik heb de grote massa-ideologieën onder mijn ogen zien groeien en zich verspreiden, het fascisme in Italië, het bolsjewisme in Rusland en bovenal die oerpest, het nationalisme, dat de bloei van onze Europese cultuur heeft vergiftigd,” schreef Stefan Zweig. Liberalen keren zich tegen het provincialisme van nationalisten die opkomen voor een monoculturele samenleving waarin de meervoudige identiteit van de inwoners plaats moet maken voor de mythe van de eenvormige identiteit. Liberalen moeten, tegen de huidige tijdsgeest in, kosmopolitisch blijven.

De Olijke Atheïst – Floris van den Berg

Aan de hand van een quasi eindeloze reeks ‘stellingen’ vanuit de meest diverse hoeken zoals de  zogenaamde godsbewijzen en getuigenissen, mirakels en verschijningen, religieuze en ideologische ‘waarheden’, zin voor respect, de ethiek, de zingeving van het leven, het secularisme, de islam en als al het vorige niet volstaat, het ‘tackelen’ van de man (in de plaats van de bal), probeert de auteur steeds een antwoord of een weerlegging aan te reiken. Soms heel grondig en uitgebreid uitgewerkt, soms heel kort en soms zelf bot to the point. Recensie door Mark Bienstman.

Mei '68 en de hippies - Eddy Bonte

Mei ’68 is veel meer dan mai ’68. Het is de samenvloeiing van een hele reeks bewegingen en die één ding gemeen hebben: de eis voor meer individuele vrijheid. Dat streven uit zich in de eerste plaats als protest tegen de personen en structuren die vrijheidsberovend en -beknottend optreden, onder welke vorm dan ook. Enkel zo valt te begrijpen waarom de West-Europese jeugd in opstand komt tegen de liberaal-kapitalistische maatschappij terwijl jongeren in het Oostblok manifesteren voor minder communisme en meer liberalisme.

Literatuur, natuur en liberalisme - Vince Liégeois

Daar waar wij als liberalen teveel instituties, te veel orde en te veel regels – terecht – als een belemmering van de individuele vrijheid zien, vinden we deze wel terug in de natuur: in de natuur is alles in harmonie, er zijn geen regels en geen chaos, op zijn eigen manier is de natuur de wereld zoals ze zou moeten zijn. En dat is wat de natuur voor mij is: een spiegel van onze vrijheid, van onszelf en hoe de wereld zou moeten zijn. En soms moet je eens langdurig in die spiegel durven kijken wil je al je puistjes uitknijpen.

Benader extreemlinks even kritisch als extreemrechts - Gert Jan Geling

Een van de vragen waarbinnen de politieke filosofie nog steeds geen eenduidig antwoord op bestaat is de vraag of het liberalisme nu tot het politieke linkerkamp, of het politieke rechterkamp wordt gerekend. Het antwoord erop hangt enigszins af van aan wie de vraag wordt voorgelegd. Ter rechterzijde wijst men erop dat het liberalisme een progressieve stroming is, en dus tot links gerekend dient te worden. Ter linkerzijde ziet men het liberalisme juist weer als conservatieve beweging, dus ter rechterzijde.

Op de bres voor mei 68 - Dirk Verhofstadt

Het wordt hoog tijd dat de echte progressieven in de tegenaanval gaan en de realisaties van mei 68 weer publiekelijk verdedigen en zelfs verder doorzetten. Die beweging betekende immers de definitieve doorbraak van het filosofisch liberalisme doorheen alle geledingen van de maatschappij. De vrijheid en het recht op zelfbeschikking gold niet langer als een voorrecht voor enkele gegoeden en intellectuelen, maar werd een algemene bevrijding van de mens, in het bijzonder van de vrouw, uit het keurslijf van de religieuze dogma’s.

The Making of Modern Liberalism - Alan Ryan

Het liberalisme staat wereldwijd onder druk. Redenen genoeg om terug te keren naar de grondslagen ervan. Dat is wat Alan Ryan doet in The Making of Modern Liberalism. Daarin gaat hij op zoek naar de basisideeën van het liberalisme vanaf de Verlichting tot onze hedendaagse tijd. In feite betreft het een bundeling van essays die de auteur de voorbije decennia schreef en waarin hij grondig de teksten analyseert van vooraanstaande liberale denkers zoals Locke, Hume, Tocqueville, Mill, Dewey, Popper, Berlin, Hayek en Rawls. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Dat 'andere' liberalisme - Daniël Boomsma

“Zijn wij geestverwanten? De VVD en D66 vinden elkaar niet, zichzelf wel liberaal. Dat geeft te denken.” De twee Nederlandse partijen, die zich allebei erfgenamen noemen van de brede stroming die het liberalisme heet, maar elkaar die erfenis ontzeggen. Die oude en rijke dialoog tussen de twee partijen is een onlosmakelijk onderdeel van de geschiedenis van beide partijen. Het vijftigjarig bestaan van D66 vormt een goede aanleiding om de moeizame relatie tussen de twee partijen wat betreft dat liberalisme nog eens te belichten.

Naar een kosmopolitisch liberalisme - Lawrence Vanhove en Maarten De Bousser

Liberalen zijn allang niet meer op de links-rechts as te plaatsen. Ze koppen een soepele arbeidsmarkt, een kordaat veiligheidsbeleid, een streven naar maximale sociale mobiliteit, het omarmen van technologische vooruitgang en een ambitieuze buitenlandpolitiek moeiteloos aan elkaar. Toch klinkt deze noodzakelijke stem vandaag in ons land niet luid genoeg. Meer dan ooit is er nood aan liberaal leiderschap. Zowel op Lokaal, Vlaams, Belgisch en Europees niveau liggen er cruciale jaren in het verschiet.

Tentakels van de macht - Niels Matheve

De bestaande vooroorlogse machtsgroepen bleven ook na de Eerste Wereldoorlog hun rol bleven spelen in de Belgische politiek. Zij lieten met mondjesmaat het democratiseringsproces toe. Omdat politieke partijen toen nog niet de rol konden spelen die ze later wel zouden spelen, waren deze netwerken niet geheel nutteloos. Zij zorgden voor stabiliteit in de instabiliteit van het toenmalige politiek bestel. Dit is meteen een van de meest interessante conclusies uit een boek dat verdient een blijvend naslagwerk te zijn. Recensie door Peter Laroy.

De geschiedenis van het liberalisme - Dirk Verhofstadt

Verhofstadt beschrijft uitvoerig en levendig hoe Keynes, Hayek, Popper en vele anderen voor en na de Tweede Wereldoorlog het liberale gedachtegoed uitwerkten en ook institutioneel gestalte gaven. Ook de geschiedenis van de Liberale Internationale en de Mont Pelerin Society wordt beschreven. Tussen de bedrijven door geselt Verhofstadt ook het belachelijke communistisch engagement van Jean-Paul Sartre maar hij beschrijft ook de opkomst van het islamisme als een terugslag voor het liberalisme. Recensie door Pail Cliteur.

De vergeten twintigste eeuw - Tony Judt

De twintigste eeuw was de meest gewelddadige uit de menselijke geschiedenis. Het was niet alleen de eeuw van twee wereldoorlogen, maar ook van burgeroorlogen, antikoloniale opstanden, religieuze en nationalistische bloedbaden. Hebben we hier iets uit geleerd? De Britse historicus en auteur Tony Judt betwijfelt dit en beklemtoont hoe gemakkelijk mensen het verleden vergeten, iets wat hij in De vergeten twintigste eeuw omschrijft als een ‘zorgwekkende vervreemding van de geschiedenis’. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Strijd tegen het anti-liberalisme in de wereld - Brent Usewils

De anti-liberalen zijn tegen de internationalisering. Ze kiezen liever voor het ‘veilige’ isolement van de eigen natiestaat. Nochtans weten we dat dit niet werkt. In haar boek De Geëngageerde Burger heeft Gwendolyn Rutten het over Zheng He, de Chinese ontdekkingsreiziger die nog vóór Columbus Amerika ontdekte. De Chinezen waren zo teleurgesteld in wat de rest van de wereld te bieden had, dat ze ervoor kozen in isolement te leven. Dat heeft geleid tot een economische stagnatie van 500 jaar.

De geschiedenis van het liberalisme - Dirk Verhofstadt

‘De geschiedenis van het liberalisme is […] een nooit eindigend proces op weg naar een groot ideaal van vrijheid, welvaart en vrede in de hele wereld,’ zo luidt de slotzin van De geschiedenis van het liberalisme. Met dit lijvige maar vlot geschreven en voor een breed publiek toegankelijke boek heeft politiek filosoof Dirk Verhofstadt zijn magnum opus toegevoegd aan zijn omvangrijke oeuvre. De vrijheid van het individu wordt alleen in het liberalisme als centraal uitgangspunt gezien. Recensie door Floris van den Berg.

The Once and Future Liberal - Mark Lilla

Dit boek komt op een cruciaal moment in de politieke geschiedenis van de VS, een tijd waarin er inderdaad behoefte lijkt te zijn aan een nieuwe koers en nieuwe ideeën. Of zijn ideeën ook daadwerkelijk aan zullen slaan en een nieuwe generatie Democratische politici zich zal gaan herbezinnen op de te voeren koers, blijft natuurlijk koffiedik kijken. Maar de ideeën van Lilla zullen ongetwijfeld velen inspireren in het extreem gepolariseerde publieke debat dat al decennialang in de VS woedt. Recensie door Gert Jan Geling.

Trudeaumania - Brent Usewils

Sommige mensen, vooral Amerikanen, denken dat Canada een sociaaldemocratisch land is. Nee, Canada is liberaal en kapitalistisch. Er is inderdaad universele ziekenzorg, maar burgers die het zich kunnen permitteren kunnen een private ziekteverzekering aanschaffen, waardoor ze de wachtrijen kunnen voorbijsteken. Hoe verder je van doorheen Canada wegtrekt van Europa, hoe meer ze beginnen te lijken op Amerikanen. Trudeau is een feminist, vrijdenker, optimist, progressief,... Kortom: hij is een liberaal.

Vrijheid. Liberalisme in tijden van cholera - Karel De Gucht

Karel De Gucht benadrukt de liberale basisprincipes zoals het respect voor de vrijheid van de andere en de combinatie van verantwoordelijke vrijheid met sociale bescherming. Dit is en blijft de kern van het liberalisme. Vrijheid staat centraal, maar kan nooit absoluut zijn en sinds de financiële crisis weten we ook waarom. Naast vrijheid plaatst Karel De Gucht terecht een ander element: dat van de rechtvaardigheid (fairness), iets wat binnen het liberalisme te weinig aandacht krijgt. Recensie door Dirk Verhofstadt.