All tagged nazisme

Albert Speer - Magnus Brechtken

Magnus Brechtken leverde een krachttoer. Gewapend met een notenapparaat van 240 bladzijden en bijna 70 bladzijden bron- en literatuurverwijzingen fileert hij uiterst geduldig en evenzeer exhaustief een voor een de argumenten van Speer en diens apologeten. Vervalsing van de geschiedenis zit hem zo hoog dat hij iedere naïeve naloper genadeloos neersabelt. David Frost, Harry Mulisch, Simon Wiesenthal, Gitta Sereny, Joachim Fest, Willy Brandt, Helmut Kohl, ze lieten zich allemaal voor het karretje van Speer spannen. Recensie door Joseph Pearce.

De nationalistische beerput is opengetrokken - Ivan Vandermeersch

De serie De kinderen van de collaboratie en de Pano reportage Schild en Vrienden hebben iets heel belangrijk blootgelegd. Er bestaat nog steeds een goed georganiseerde extreemrechtse vleugel in ons land. Daarbij komt het recent onderzoek van de VRT dat een grote groep Vlamingen, voornamelijk tussen 18 en 23 jaar, een autoritaire leider verkiezen boven een democratisch verkozen politicus. We kunnen de schouders ophalen en hierover zwijgen of we kunnen dit fenomeen ernstig nemen en het nader onderzoeken.

De Wintertuin - Jan Konst

De stichting van het Duitse keizerrijk, de twee wereldoorlogen, de Holocaust, de Koude Oorlog, de val van de Berlijnse Muur en die Wende hebben een enorme stempel gedrukt op de voorbije 150 jaar. Die gebeurtenissen troffen talloze mensen in zowat de hele wereld, in het bijzonder ook de Duitsers zelf. In zijn boek De Wintertuin verhaalt Jan Konst, hoogleraar aan de universiteit van Berlijn, over het leven van opeenvolgende generaties gewone Duitsers tijdens die lange twintigste eeuw. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De populist - Benjamin Carter Hett

Hoe kon de Weimar-republiek in een handomdraai worden weggevaagd en vervangen door ‘het kwaadaardigste regime’ dat de wereld ooit heeft gezien? Benjamin Carter Hett is er zich van bewust dat het antwoord niet voor het oprapen ligt. Hij koos er in De populist daarom voor om geen elke theorie uit te sluiten. Zijn exposé houdt bijgevolg elk antwoord tegen het licht, overweegt de draagkracht ervan en integreert hem vervolgens in de maatschappelijke en politieke ontwikkelingen van het Duitsland van het interbellum. Recensie door Joseph Pearce.

Rebellie - Joseph Roth

Joseph Roth had een grondige afkeer van het nationalisme dat Europa in zijn greep had en onderkende al vroeg de gevaren van het fascisme en van de opkomende nazi-beweging. In zijn boek Rebellie, beschrijft hij het lot van Andreas Pul die tijdens de Eerste Wereldoorlog een been kwijtraakte. Hij is trots op zijn regering tot hij bij een benaal voorval in de gevangenis belandt en hij de almacht van het rechtse machtssysteem ervaart. In 1933 ontvluchtte Joseph Roth nazi-Duitsland waar zijn boeken verboden werden. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Na zonsopgang - Ben Shephard

De beelden over Bergen-Belsen vormden het begin van een wereldwijde mobilisatie tegen de barbarij en een appèl op het individueel geweten van elke mens om dergelijke mistoestanden niet langer te aanvaarden. Ze hebben hun doel niet gemist. De bergen lijken die in massagraven werden gedumpt staan op het netvlies van talloze mensen. Ze herinneren er ons aan dat in totalitaire systemen de mens geen enkele waarde heeft. Dat mensen in dictaturen net als ‘dingen’ gebruikt, ingeschakeld en uitgeschakeld worden. Recensie door Dirk Verhofstadt.

LTI - Victor Klemperer

‘Hoe is het mogelijk geweest dat ontwikkelde mensen zo’n verraad konden plegen aan elke vorm van beschaafdheid, cultuur en menselijkheid’, vraagt Klemperer zich af. Een groot deel van het antwoord is ongetwijfeld angst, conformisme, het uitschakelen van elke kritische houding en het opzij schuiven van het persoonlijk geweten. Talloze mensen hebben zich in die twaalf jaren gedragen als kleine Eichmanns die hun lot, op zijn minst mentaal, verbonden hadden met Hitler. De LTI is armoedig, zegt Klemperer. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De Emigrés - W.G. Sebald

We mogen vluchtelingen niet beschouwen als opportunisten maar als dragers van een onpeilbaar leed. Dat beschrijft de Duitse schrijver W.G. Sebald in zijn boek De Emigrés. Daarin heeft hij het over de honderdduizenden Joden in Duitsland en Oostenrijk die naar Zwitserland, Frankrijk, België, Nederland, Engeland of de Verenigde Staten trokken. Velen onder hen sloegen op de vlucht voor het nazisme dat in 1933 aan de macht kwam. Ze zochten een veilige plek voor henzelf en hun kinderen. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Requiem Theresienstadt - Josef Bor

‘Muziek verheft zelfs de gruwelijkste situaties in een ideale sfeer’, aldus Richard Wagner. Hij dwaalde want zelfs hij kon niet vermoeden hoe cynisch de nazi’s, in hun poging om alle Joden uit te moorden, misbruik maakten van musici voor hun ‘definitieve oplossing’. In de belangrijkste concentratiekampen vormden ze koren en orkesten bestaande uit joodse muzikanten. Die moesten het leven van de Joden in de doorgangskampen verlichten en de aangevoerde joden in de vernietigingskampen gerust stellen op weg naar de gaskamers. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De Duitse oorlog - Nicholas Stargardt

Over de opvattingen en verwachtingen van de Duitse bevolking voor en tijdens de oorlog schreef de Duitse historicus Nicholas Stargardt het indrukwekkende boek De Duitse oorlog met als ondertitel De Tweede Wereldoorlog door de ogen van burgers en soldaten. Nieuw is dat de auteur de militaire ontwikkelingen duidt aan de hand van brieven, dagboeken, kranten en ooggetuigenverslagen, zowel van soldaten als gewone burgers, van christenen als Joden, van overtuigde nazi’s als tegenstanders van het regime. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Heraus professoren - Guy Schrans

Guy Schrans, emeritus-professor van de UGent en gewezen liberaal politicus, verdiepte zich in de levensverhalen van Joodse juristen-professoren die onder druk van de nazi’s het land ontvluchtten en toevlucht zochten in het Verenigd Koninkrijk. Het resultaat is een uitstekend boek. Heraus, professoren telt slechts 95 pagina’s, maar daarin wordt de lezer geconfronteerd met heel wat persoonlijke ellende, maar ook met hun historisch belangrijke bijdrage aan de Britse en internationale rechtsleer. Recensie door Hendrik Vanmassenhove.

Duitsland heeft me nooit met rust gelaten - Thomas Mann

Dat Thomas Mann overtuigd was van het criminele en immorele karakter van het nazi-regime lees je als een rode draad doorheen zijn dagboekaantekeningen. Regelmatig verwijst hij naar de radioboodschappen die hij in het Duits via geallieerde zenders naar zijn landgenoten stuurde. Via de BBC-radio sprak Thomas Mann de Duitsers tientallen keren in zijn moedertaal toe met de openingszin ‘Deutsche Hörer’ (‘Duitse luisteraars’). Op 27 juli 1942 sprak hij over de massale moordpartijen op de Joden in het oosten. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Europeana - Patrik Ourednik

Op minder dan 150 kleine bladzijden slaagt Oerednik erin de essentie van de 20ste eeuw weer te geven. Een eeuw van wereldoorlogen, van Holocaust en nazisme, van communisme en kapitalisme. Waarbij hij tegelijk inzoomt op schijnbaar banale gebeurtenissen als de betekenis van kauwgum, het nut van geperforeerd toiletpapier, het belang van wegwerpluiers, de reden waarom Stalin zich keerde tegen het Esperanto, en uitlegt waarom het Duitse leger speciaal gasmaskers ontwikkelde voor honden. Recensie door Dirk Verhofstadt.

God and Humanity in Auschwitz - Donald Dietrich

De Holocaust gebeurde in het hart van de christelijke beschaving. Hoe was dat mogelijk? Professor Donald Dietrich die actief is in het Holocaust Memorial Museum in Washington, probeert hierop een antwoord te geven. In zijn boek God and Humanity in Auschwitz met de ondertitel Jewish-Christian Relations and Sanctioned Murder staat hij stil bij de vraag hoe het mogelijk was dat gewone Duitse en andere Europese christelijke gelovigen zo eenvoudig konden transformeren in ordinaire moordenaars. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Nazi-Duitsland en de Joden - Saul Friedländer

“De Jodenvervolging werd in heel Europa geaccepteerd, ja zelfs gebillijkt door de bevolking, met inbegrip van de intellectuele elite en nog het meest door de christelijke kerken,” aldus Friedländer. Een sleutelzin staat op bladzijde 196 wanneer de auteur stelt dat de moordzucht tegen de joden zo manifest in de lucht hing dat niemand er overheen kon kijken. Hiermee ondermijnt hij de stelling van historici als Michael Hesemann en Michael Burleigh die de kerk en de paus proberen vrij te pleiten van schuld. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Tadeus Pankiewicz. Apotheker in het getto van Krakau - Rony Boonen

Rony Boonen begint de inleiding van zijn boek Tadeus Pankiewicz met het gekende citaat van Elie Wiesel dat wie een getuige heeft gehoord, er zelf een wordt. De grote verdienste van Boonen is dat  hij een weinig bekende directe getuige van de vreselijke geschiedenis van het getto van Krakau weer tot leven heeft gewekt en zo inderdaad zelf een getuige wordt. Geen lezer zal die dit bijzonder goed gedocumenteerde boek leest, zal onbewogen blijven bij het relaas van apotheker Pankiewicz. Recensie door Luckas Vander Taelen.

De witte Roos - Inge Scholl

De meest gekende verzetsdaad tegen Hitler was die van Von Stauffenberg die in juli 1944 een mislukte aanslag pleegde op de Führer. Een moedige daad van verzet, maar veeleer ingegeven door de overtuiging dat de oorlog verloren was dan door ethische motieven. Minder bekend, maar veel oprechter, was het verzet van een groepje studenten dat zich al in 1942, onder de benaming Die weisse Rose, afkeerde van het nazistische beleid. Hans en Sophie Scholl werden opgepakt en vermoord. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Nietzsche contra Wagner - Friedrich Nietzsche

Omwille van hun vermeende gemeenschappelijke band met het nazisme, is het boek Nietzsche contra Wagner van uitzonderlijk belang. Hierin neemt de filosoof definitief afstand van zijn vroegere vriend en inspirator. In een tekst van nauwelijks 25 bladzijden, vooraf gegaan door een inleiding en aangevuld met enkele naschriften, verbrijzelt Nietzsche volkomen en onverbiddellijk het onderwerp van zijn vroegere adoratie. De aanbidders van Wagner zullen dit boek met afgrijzen lezen. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Eichmann in Jeruzalem - Hannah Arendt

In 1961 stond Adolf Eichmann terecht voor een rechtbank in Jeruzalem. De voormalige oorlogsmisdadiger leefde na de oorlog ondergedoken en wist met de steun van de kerk te ontsnappen naar Argentinië waar tal van nazi-kopstukken vanaf 1945 een veilig onderkomen vonden. In 1960 werd hij door de Israëlische geheime dienst opgespoord, gekidnapt en naar Israël gesmokkeld om er terecht te staan. Het proces groeide uit tot een wereldgebeuren waarin de uitroeiing van het joodse volk centraal stond. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De plunderaars - Anders Rydell

De plunderaars biedt meer dan een algemeen overzicht van de werkmethoden van de nazi’s om honderdduizenden kunstwerken uit musea en (vooral Joodse) privécollecties naar Duitsland te verslepen. Zo legt Rydell een verband tussen de hebzucht van de rovers en hun ideologische motieven. Om die theorie te onderbouwen keert de auteur terug naar de Duitse romantiek van het begin van de 19de eeuw met filosofen als Johann Gottlieb Fichte. Recensie door Joseph Pearce.