Er bestaat niet zoiets als een niet-dodelijk wapen – Dirk Verhofstadt

Om de samengestroomde menigte in bedwang te houden gebruikten enkele politieagenten een FN303-geweer, een semi-automatisch wapen dat met perslucht ballen met pepperspray met een doorsnede van 1,8 centimeter afvuurt. Die projectielen kunnen met een snelheid van 90 meter per seconde een object tot vijftig meter ver treffen. Ze veroorzaken aldus de wapenfabrikant FN-Herstal een voldoende afschrikwekkend pijnniveau al mag het wapen niet gericht worden op het hoofd of de nek, meer niet. Tot het misgaat.

Dit is een ronduit schabouwelijk schouwspel – Koen Schoors

Het is zonder meer een goede zaak om meer mensen aan het werk te krijgen, ook voor die mensen zelf. Zoals gezegd: een job blijft de beste sociale bescherming. Maar wat we nu doen is niet de beste manier om zo veel mogelijk mensen aan het werk te krijgen. Het federale niveau haalt een pak mensen uit de langetermijnwerkloosheid en zet ze af aan de onderkant van de carrièreladder, maar het Vlaamse niveau slaat de onderste twee sporten uit diezelfde ladder. Veel succes met de klauterpartij allemaal.

Antwerpen schendt een van de fundamenteelste regels van de rechtsstaat – Lode Cossaer

Antwerpen wil detentie misbruiken om mensen onder druk te zetten tot het volgen van een ‘vrijwillige’ behandeling. Het mag niemand verbazen, maar het continue opsluiten van mensen heeft geen positieve relatie met hulpverlening. Ik snap het: die claimers zijn ‘maar’ ongeveer duizend mensen en velen zullen veel overlast op hun kerfstok hebben. Ze zullen weinig sympathie opwekken. Maar grondrechten zijn juist belangrijk voor mensen voor wie weinig publieke sympathie bestaat.

Moskou. Een duizendjarige geschiedenis – Simon Morrison

Wat dit boek voor mij zo waardevol maakt, is dat Morrison zijn eigen ervaring in de stad niet wegcijfert en zijn frustratie over Poetin evenmin verbergt. Hij heeft dit boek uit nostalgie geschreven naar de onvolkomen wereld van vóór de oligarchen, een wereld waarin Moskou nog met mededogen werd bekeken, en dit raakt de kern van wat ik zelf voelde bij mijn bezoek in 1992, toen niemand kon vermoeden welk soort kapitalisme uit de puinhopen van de planeconomie zou opstaan. Recensie door Benny Madalijns.

Nick Bostrom op weg naar het eindtijdfascisme – Enno Nuy

Nick Bostrom wordt gezien als een achtenswaardig filosoof maar in feite brengt hij een sinister mengelmoesje van ideeën bij elkaar: vooruitgangsgeloof in combinatie met ongereguleerde AI. Hij zwijgt over collateral damage, heeft geen oog voor het gegeven dat de ontwikkelaars van de technologie ook de monitoring over die technologie moeten invullen, hij formuleert geen onderbouwde filosofie over wie de moraliteit van moderne technologie bepaalt en lijkt een quasiwetenschappelijke voedingsbodem te leveren voor white supremacy.

De moeizame weg naar een orde van middelgrote mogendheden – Sophie Eisentraut

Ondanks hun hoogdravende beloften om het multilateralisme en de op regels gebaseerde orde te verdedigen, hebben Europese leiders zich grotendeels stil gehouden over de herhaalde schendingen van het internationaal recht door de Amerikaanse president Donald Trump. In plaats van de enorme financieringstekorten aan te pakken waarmee multilaterale organisaties en ontwikkelingsprogramma’s kampen, hebben Europese regeringen hun budgetten voor buitenlandse hulp drastisch verlaagd.

Het cultureel-erfgoedveld wordt geviseerd - Christoph De Spiegeleer

Het cultureel-erfgoedveld wordt geviseerd door Caroline Gennez. De sector heeft geen behoefte aan nog meer hoogdravende beschouwingen over het rijke ‘culturele ecosysteem’ zolang de minder zichtbare onderdelen ervan niet worden gerespecteerd en op zijn minst evenwaardig behandeld in tijden van schaarste. Een duurzaam cultuurbeleid steunt niet op visienota's vol wollige ambities, maar op afspraken waarop instellingen en organisaties kunnen vertrouwen. Minder ‘visie’ dus, en vooral meer perspectief.

Geschiedenis zonder plan - Wim Jurg

Wim Jurg geloofde lange tijd dat de geschiedenis een einddoel had, zo schrijft hij in zijn boek Geschiedenis zonder plan (uitgeverij Damon). “Eerst dacht ik dat het doel bepaald was door God (…) en daarna in de onafwendbare toekomst van de klasseloze maatschappij.” Nu weet hij beter: de geschiedenis heeft helemaal geen plan. Aan de hand van een reeks historische gebeurtenissen laat hij zien hoe keuzes, toeval, geluk en pech een impact hadden en nog steeds hebben. Recensie door Dirk Verhofstadt.

In een democratie moet je je verlies kunnen accepteren – Dirk Diels

Adam Przeworski waarschuwt voor doemdenken. De Amerikaanse ontregeling bewijst niet dat de democratie wereldwijd in verval is. Een verkiezingsoverwinning van een partij die men verafschuwt, is geen bewijs van crisis. De echte toets is concreet: kunnen regeringen worden vervangen, kan de oppositie zich organiseren, hebben burgers toegang tot onafhankelijke informatie, aanvaarden machthebbers dat ze kunnen verliezen, en geloven verliezers dat ze later democratisch kunnen terugkeren?

Naar een nieuwe schuldencrisis in de eurozone? – Paul De Grauwe

Verleden week schoten de langetermijnrentevoeten in de meeste Europese landen en de VS verder naar omhoog. In België noteerde de rente op overheidsobligaties van 10 jaar 4,3 procent. Dat was in 15 jaar niet meer gebeurd. Over de oorzaken van deze rente-escalatie is al veel inkt gevloeid: hogere inflatieverwachtingen, stijgende overheidsschuld in diverse landen waaronder de VS, de grote vraag naar krediet van AI-giganten die steeds meer datacentra bouwen, enz. Wat kan daardoor gebeuren in de eurozone?

Wereldwijd toezicht op AI is dringend nodig – Gabriela Ramos

Voor AI bestaat nog geen internationale controle-instantie. Slechts enkele landen hebben een ministerie voor AI, en de bestaande ministeries missen de capaciteit om marktgedrag te onderzoeken of te sanctioneren. Zolang we niet over de nodige instellingen beschikken – zowel op nationaal als op internationaal niveau – blijft onze oorspronkelijke vraag ("Wie is verantwoordelijk als het met AI misgaat?") onbeantwoord, waardoor de wereld wordt blootgesteld aan onvoorstelbare risico's.

Weimar. Leven op de rand van de afgrond – Katja Hoyer

In amper zes jaar tijd had Hitler Duitsland veranderd in een naargeestige natie die door angst voor en de dreiging van geweld beheerst werd. Weimar, stad van Goethe en Schiller, werd tegen wil en dank kraamkamer van de Duitse politiek tijdens het interbellum, tot het werd ingenomen door de nazi’s, een bende gewetenloze fanatici die als een kip zonder kop achter hun leider aanliepen en overal waar ze opdoemden een spoor van geweld, angst, moord en intens verdriet achterlieten. Recensie door Enno Nuy.

Edgar Morin en de kunst om de wereld samen te houden – Dirk Diels

Morins denken biedt aanknopingspunten voor een liberaal humanisme dat individuele vrijheid verbindt met verantwoordelijkheid en lotsverbondenheid. La pensée complexe helpt begrijpen waarom samenhang fragiel is; verbeeldingskracht en betekenisgeving zijn nodig om haar opnieuw te laten ontstaan. Hij laat geen afgewerkt systeem na, maar een gereedschapskist voor onderwijs, beleid, ecologische transitie en persoonlijke reflectie. Een manier van denken die weerstand biedt aan simplificatie, autoritaire oplossingen en fatalisme.

Democraten moeten het hebben over immigratie – Susan Stokes, Filip Milačić, Eli Rau

Met nog een volle maand te gaan tot de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen is president Donald Trump impopulairder dan ooit. Intussen lijken de Democraten zich in deze campagne enkel te richten op betaalbaarheid, wat logisch is gezien de hoge inflatie en de dalende levensstandaard. Maar zelfs als deze gok loont, moeten ze hun standpunten over immigratie duidelijk kunnen maken en het extreme en misleidende discours van Republikeinse kandidaten weerleggen.

Niet u, maar de staat leeft boven zijn stand – Dirk Verhofstadt

De Vlaamse overheid geeft veel geld aan zaken die niets te maken hebben met haar kerntaken. In 2025 werd ze de grootste aandeelhouder van Brussels Airport door een aandelenpakket te kopen ter waarde van 2,77 miljard euro. De verlieslatende regionale luchthavens krijgen voor vijf jaar ongeveer 100 miljoen euro. In Antwerpen komt er een prestigieuze fietsbrug over de Schelde voor ongeveer een kwart miljard euro. Maar een structurele aanpak van het desastreuze klimaatprobleem is blijkbaar geen prioriteit.

De tijdreiziger – Philip Dröge

Dröge reist naar Samoa dat precies op een datumgrens ligt en het meest oostelijke stukje land op aarde is. Stel dat je steeds maar westwaarts zeilt en de tijd net iets voorblijft, dan heb je op een zeker moment éénmaal minder een zonsondergang meegemaakt dan de rest van de wereld. Die datumgrens is een hersenbreker. Probeer maar te bevatten dat het aan de andere kant van die datumgrens gisteren is. Piloten die tussen de eilanden heen en weer vliegen, springen dus van vandaag naar gisteren en terug. Recensie door Enno Nuy.

Wie beslist over mijn leven? Niet de paus – Raymonda Vandyck

Over euthanasie mogen meningen verschillen. Dat debat moet kunnen. Maar in een vrije samenleving heeft niemand het recht om zijn persoonlijke overtuiging tot norm voor iedereen te verheffen. Niet de staat. Niet de kerk. En ook de paus niet. De echte menselijke waardigheid ligt precies daarin: dat ieder mens, gewapend met zijn eigen overtuigingen, waarden en ervaringen, de vrijheid krijgt om zelf te beslissen hoe hij wil leven, en hoe hij wil leven en sterven. Dat recht verdient bescherming. Zeker wanneer anderen het willen beperken.

Waarom de extreemrechtse strijd tegen moderne architectuur van belang is – Jan-Werner Müller

Het is waar dat de AfD, zelfs als ze in Saksen-Anhalt een regering kan vormen, niet veel zal kunnen doen aan migratie en asielbeleid. Maar de Duitse deelstaten (Länder) beschikken wel over ruime bevoegdheden op het gebied van cultuur- en onderwijsbeleid, en juist hier is het AfD-programma het meest onthullend en weerzinwekkend. De partij pleit voor “Duits denken” (#deutschdenken), wat inhoudt dat zij zich verzet tegen de door het Bauhaus geïnspireerde campagne van de huidige deelregering voor artistieke vrijheid en moderne ideeën.

De middelgrote mogendheden vormen nu de ‘vrije wereld’ - Michael Ignatieff

Trump heeft de vrije wereld om zeep geholpen omwille van een protectionistische idée fixe die de neergang van Amerika zal versnellen. Europa, Canada en democratieën elders zijn wat er nog over is van het oude ideaal. Zij moeten het in leven houden. Tijdens de Koude Oorlog stelde een soortgelijke uitdaging ons in staat een betere wereld voor te stellen. Dat kan nu weer gebeuren, en ..herinnert ons eraan dat we gemeenschappelijke waarden hebben – vrijheid en democratie – en niet alleen economische belangen.

Het internationaal recht geldt voor iedereen – Jurgen Geevels

De uitspraken van Francesca Albanese dreigen niet alleen de strijd van Oekraïne tegen de Russische agressie in een negatief daglicht te plaatsen, maar ook haar eigen geloofwaardigheid en de aandacht voor de Palestijnse zaak te overschaduwen. Alsof opkomen voor de rechten van Oekraïners haaks zou staan op die van het Palestijnse volk, of omgekeerd. Dat is natuurlijk een valse tegenstelling die we ons, zeker in een wereld waarin autoritaire regimes steeds meer de internationale rechtsorde uitdagen, niet kunnen veroorloven.