Het gevaar van het utopisme - Dirk Verhofstadt

Utopieën hebben in het verleden bewezen dat ze niet deugden en er is geen enkele reden om aan te nemen dat ze in de toekomst wel succesvol zullen zijn. Het is juist waarschijnlijker dat ze zullen leiden tot nieuwe vormen van totalitarisme. De cruciale boodschap van Karl Popper was dan ook dat we de wereld niet kunnen verbeteren door radicale utopieën in te voeren, maar door stap voor stap kleine problemen en ongelijkheden weg te werken

Ook populisten zijn politiek verantwoordelijk - Sara De Mulder

Dit alles is tekenend voor een democratisch systeem waarin het populistische politici mogelijk wordt gemaakt ieder zinnig debat te reduceren tot een toogdiscussie. Waarbij ze met in vitriool gedoopte simplismen, hele groepen tegen elkaar opzetten voor eigen electoraal gewin. Wanneer de overwinning binnen is, schuiven ze hun politieke verantwoordelijkheid af op mensen die tegen wil en dank het puin moeten ruimen.

We hebben nood aan meer liberalisme – Dirk Verhofstadt

Het cruciale onderscheid tussen deze ideologieën en het liberalisme is dat de eersten geloofden in de almacht van het collectief: de Partij, de gemeenschap, de ware gelovigen, het volk, het ras. Alleen het liberalisme plaatst het individu boven het collectief. Dat wil niet zeggen dat het liberale individu geheel los zou staan van een collectief. Liberale denkers als John Locke, Adam Smith, Thomas Paine en recenter Karl Popper, John Rawls, Amartya Sen en Martha Nussbaum beweren het tegendeel. Het sociale aspect was en is nog steeds een fundament van het liberale denken.

Serotonine - Michel Houellebecq

Misschien dat hier mijn belangrijkste bezwaar tegen de visie van Houellebecq naar voren treedt. Hij lijkt de man nog steeds als een primitieve jager-verzamelaar te beschouwen die, of hij dat nu wil of niet, niet anders kan dan achter zijn pik aanlopen. Als hij zich realiseert dat hij eigenlijk waanzinnig veel hield van de geliefde die hem verliet, heeft hij haar allang bedrogen, sterker nog, is hij op heterdaad door haar betrapt. Alleen maar omdat hij zijn handen niet thuis kon houden en zo nodig een paar keer buiten de pot moest pissen. Het is allemaal skindeep bij Houellebecq. Recensie door Enno Nuy

Kreten van moord en foltering, zullen de Sultan niet wakker houden - David Van Turnhout

Met één pennenstreek katapulteerde Hassanal Bolkiah zijn onderdanen, zonder enige vorm van inspraak of verkiezingen weer naar de middeleeuwen. Want ook andere inbreuken op de sharia worden zwaar bestraft. Bij een eerste diefstal bijvoorbeeld, verlies je een hand. Bij de tweede een voet. Wie een minderjarige vertelt dat er naast de Islam ook andere godsdiensten bestaan, riskeert dan weer een publieke geseling. Het is maar een kleine greep uit de lange lijst onmenselijke wetten en straffen die er sinds kort gelden.

Grand Hotel Europa - Ilja Leonard Pfeijffer

Grand Hotel Europa is een hotel van vergane glorie ergens in Italië waar de schrijver zijn intrek neemt na een verbroken liefdesgeschiedenis, althans, zo doet hij ons in eerste instantie geloven. Van die geschiedenis, noch van de zoektocht naar een van de laatste schilderijen van Caravaggio zal ik hier iets prijsgeven. Het centrale thema van deze roman is niet die liefdesgeschiedenis, noch die zoektocht. Nee, het centrale thema is het moderne massatoerisme en de gevolgen daarvan voor onze samenleving, meer specifiek voor het Avondland dat, laat dat duidelijk zijn, de boot gemist heeft en uit niets dan verleden bestaat zonder een toekomst te hebben. Recensie door Enno Nuy

Zeven vormen van Atheïsme - John Gray

Gray moet niet veel hebben van atheïsten als hij concludeert: “Het huidig atheïsme is een voortzetting van het monotheïsme met andere middelen. Vandaar de eindeloze opeenvolging van surrogaatgoden, zoals de mensheid, de wetenschap, de technologie en de al te menselijke visioenen van het trans-humanisme. Maar er is geen reden voor paniek of radeloosheid. Geloof en ongeloof zijn mentale houdingen tegenover een onbegrijpelijke werkelijkheid. Een goddeloze wereld is net zo mysterieus als een wereld doordrenkt van goddelijkheid, en het verschil daartussen is misschien kleiner dan u denkt”. Recensie door Enno Nuy

Wilde verhalen - Lucy Cooke

In Wilde verhalen laat Cooke zien hoe in de loop der tijden naar dieren is gekeken. Veel fenomenen waren vroeger nog niet te verklaren, eenvoudig omdat de mens nog niet het juiste gereedschap had ontwikkeld om dieper door te kunnen dringen en wat het ene dier van het andere onderscheidde. Gevolg daarvan was wel dat veel mythische interpretaties een heel lang leven konden leiden. En er zijn talloze wetenschappelijke experimenten op dieren uitgevoerd die op ethische gronden nooit aanvaard hadden mogen worden. Zozeer was de mens overtuigd van haar eigen superioriteit … Recensie door Enno Nuy

Onredelijk verzet - Joost Vandecasteele

Dus zolang het autoverkeer in Brussel zich blijft gedragen als een onwettige bezetter van de openbare ruimte, moet het verzet even onredelijk en overdreven zijn, want dat is het enige wat nog indruk maakt. Daarom pleit ik voor slagbomen bij zebrapaden; in ruil zullen voetgangers af en toe treingeluiden maken. Daarom pleit ik voor airbags die afgaan als iemand achter het stuur zijn gsm opneemt, voor niet af te krabben stickers op ruiten van fout geparkeerde wagens met opschriften als ‘Mijn moeder vindt mij ook een eikel’. Voor afgescheiden fietspaden die tenminste met elkaar verbonden zijn.

Een eenvoudig gedachte-experiment - Bart van Eikema Hommes

Natuurlijk liggen er ingewikkelde wiskundige berekeningen in de theorie besloten, die voor de leek moeilijk te doorgronden zijn; echter het begon met de eenvoudige gedachte-experimenten. Einstein hield van eenvoud, zowel in zijn persoonlijk leven als binnen zijn theorieën en daarom placht hij met regelmaat te zeggen: “Alles dient zo eenvoudig mogelijk gemaakt te worden, maar ook niet meer dan dat!” door Bart Van Eikema Hommes

De Beulen  van Breendonk, Schuld en Boete - Mark Van den Wijngaert

de regering  had zich in  Londen gevestigd  maar had de Secretarissen-generaal opdracht gegeven  ( in het belang  van de bevolking…) zo goed en zo kwaad  als mogelijk  neutraal samen  te werken  met de bezetter. Komt daarbij  dat diezelfde bezetter  in tegenstelling  tot de inval  aan het begin  van WO I  zich zeker in het begin van WO II, heel correct gedroeg tegenover de burgerbevolking. In zo’n context , een lugubere versie van het zogenaamde Stockholm syndroom, was de lijn tussen ‘correcte’ samenwerking met de bezetter en plat opportunistische collaboratie heel dun. Dat vertaalt zich ook in het kamp van Breendonk. Recensie door Mark Bienstman.

Centrale testen de zoveelste fetisj

Pleitbezorgers voor de leerplichtverlaging werden met de grond gelijk gemaakt, door recent onderzoek aan de UGent... Zijn onderzoeksresultaten zijn te ingewikkeld om in sloganeske verkiezingspropaganda samen te vatten. De term ‘behangpapierkinderen’ kan echter gerust wedijveren met de neologismen van Bart De Wever en legt staalhard een ijskoude realiteit bloot waar de politiek in het algemeen maar liberalen in het bijzonder, niet langer blind voor kunnen blijven…

Leve de Kunst- Leve de Sharia - David Van Turnhout

Ik begrijp voor een deel de frustratie van Delvoye. De man is kunstenaar en wil zijn werken tentoonstellen op een manier die hij daarvoor het beste acht. Dat bouw- en milieuwetgevingen het hem daarbij moeilijk maken is erg vervelend. Maar de enige rechtszekerheid die de sharia en extremistische moslimregimes hem zullen bieden, is een verbod op een groot deel van zijn oeuvre. Opgezette en getatoeëerde varkens zijn onrein, verwerpelijk maken geen schijn van kans in Iran….

Rekeningrijden, onze privacy betaalt - Aimé Schrauwen

Maar het moet me toch even van het hart, ik ben verbaasd, verbouwereerd en geshockt. Hoe groot is de apathie ten aanzien van de privacy van de Belgische burgers?
Het voorstel inzake rekening rijden met een app is de facto niets anders dan tekenen voor de overheid als passagier in uw wagen, dit klinkt misschien ongenuanceerd maar laat mij u toch even meenemen in deze gedachtegang…door Aimé Schrauwen

De moordlustige algortimes van Bol.com - Pieter Buteneers

Maar bij Bol.com zijn de algoritmes dus koning. Elk vooroordeel of elke misconceptie over de wereld ten spijt. Dat betekent dus dat Bol.com pseudowetenschap voorschotelt als je naar literatuur over vaccinaties zoekt. De algoritmes bij Bol.com hebben geen wetenschappelijke opleiding. Ze weten dus niet dat het ontmoedigen van vaccinaties leidt tot uitbraken van ziektes die we hier al lang niet meer kennen. De ingenieurs achter het algoritme weten dit echter wel.

HOMO ROBOTICUS - An Jacobs, Lynn Tytgat, Michel Maus, Romain Meeusen en Bram Vanderborght (red.)

Artificiële intelligentie gebruikt een gelijkaardig optimalisatieproces. Daarbij zijn het echter niet de genen die geoptimaliseerd moeten worden, maar wel een door mensen gedefinieerde beloningsfunctie. Maak je bijvoorbeeld een systeem dat koffietassen maakt, dan wil je dit waarschijnlijk zo goedkoop mogelijk doen. Een koffietasrobot zal er dankzij de beloningsfunctie dus alles aan doen om zo goedkoop mogelijk koffietassen produceren. Net als onze genen heeft deze optimalisatie geen geweten en geen ander doel. De robot zal dus niet nadenken over de secundaire impact van zijn gedrag, zolang hij maar goedkoop koffietassen kan produceren. Recensie door Pieter Buteneers

De Vrijheidsillusie - Simon Knepper en Frank van den Bosch  

“zijn wij wel zo vrij als we denken?” Als wij de huidige situatie met een lange of minder lange historische recul bekijken, zou een voorbarige conclusie kunnen zijn dat we nog nooit zoveel vrijheden hebben gehad. Dus, alles OK? In elk van deze achttien bijdragen wordt er toch wel een en soms meerdere vraagteken(s)   geplaatst bij deze evidentie. Recensie door Mark Bienstman

Tegen de terreur - Beatrice De Graef

Historica Beatrice de Graaf schreef met Tegen de terreur. Hoe Europa veilig werd na Napoleon daarover een even leerzaam als onthullend boek. Hoewel de auteur ook terrorisme-expert is en in die functie veel in de media geïnterviewd wordt, slaat ‘terreur’ in haar boek niet op islamitische of extreemrechtse aanslagen maar op het spook van de rode terreur die door Europa waarde na de Franse Revolutie én op het imperialisme van Napoleon of het ‘systeem van veroveringen’. Recensie door Leo De Haes

Mexico aan de schelde - David Van Turnhout

Wat een democratie evenmin hoeft te pikken, is een burgemeester die inhakt op één mogelijke groep gebruikers en hen in dezelfde adem labelt als ‘yogasnuivers’. Daarmee stigmatiseert hij niet alleen een specifieke groep mensen, maar bewijst hij van drugsproblematiek nog steeds niets te hebben begrepen. Als burgemeester van een grootstad zou Bart De Wever toch moeten weten dat drugsgebruik voorkomt in alle lagen van de bevolking. Ook onder politici. Daarom stel ik voor dat ook bestuurssnuivers hun verantwoordelijkheid nemen en een lijn trekken onder hun beleid in plaats van ze van hun bureau te snuiven.