All tagged nationalisme

De weg naar onvrijheid - Thimothy Snyder

Wat de Thimothy Snyder dus probeert aan te tonen, is dat Rusland wereldwijd een netwerk  van ultra-rijke, egoïstische bedrijfsleiders aan het uitbouwen is, waarin begrippen als democratie, solidariteit of humaniteit totaal niet meer aan de orde zijn. Informatie en verkiezingen worden schaamteloos gemanipuleerd. Wie al te kritische vragen stelt, wordt monddood gemaakt (denk aan het verdacht overlijden van een aantal kritische journalisten). Recensie door Mark Bienstman.

Liberaal patriotisme versus illiberaal nationalisme – Gert Jan Geling

Wat we nodig hebben zijn leiders als Macron die laten zien hoe we liberalisme kunnen verzoenen met patriottisme, liefde voor het eigene kunnen verzoenen met liefde voor de ander, en daarmee de verbinding bewerkstelligen tussen de Anywheres en de Somewheres. Een verbinding die op dit moment harder dan ooit nodig is, om te voorkomen dat de storm van het illiberale nationalisme in de toekomst misschien nog wel eens harder opsteekt dan dat op dit moment het geval is.

Melancholie van de onrust - Joke Hermsen

Iemand die zich aan zijn verleden vastklampt, die angst heeft voor de toekomst, zal  makkelijker openstaan voor rechtse en nationalistische politici die verklaren dat het vroeger allemaal zoveel beter was. Dat vroeger (lees: als die migranten er nog niet waren) alles zoveel veiliger was. Door het feit dat dergelijke mensen, als gevolg van slecht verwerkte melancholie in een zekere letargie terechtkomen, is ook hun zin voor kritisch denken afgestompt, waardoor ze ook veel meer vatbaar worden voor ‘fake news’. Recensie door Mark Bienstman.

11 november 1918 – Dirk Verhofstadt

“Ik heb de grote massa-ideologieën onder mijn ogen zien groeien en zich verspreiden, het fascisme in Italië, het bolsjewisme in Rusland en bovenal die oerpest, het nationalisme, dat de bloei van onze Europese cultuur heeft vergiftigd,” schreef Stefan Zweig. Liberalen keren zich tegen het provincialisme van nationalisten die opkomen voor een monoculturele samenleving waarin de meervoudige identiteit van de inwoners plaats moet maken voor de mythe van de eenvormige identiteit. Liberalen moeten, tegen de huidige tijdsgeest in, kosmopolitisch blijven.

De nationalistische beerput is opengetrokken - Ivan Vandermeersch

De serie De kinderen van de collaboratie en de Pano reportage Schild en Vrienden hebben iets heel belangrijk blootgelegd. Er bestaat nog steeds een goed georganiseerde extreemrechtse vleugel in ons land. Daarbij komt het recent onderzoek van de VRT dat een grote groep Vlamingen, voornamelijk tussen 18 en 23 jaar, een autoritaire leider verkiezen boven een democratisch verkozen politicus. We kunnen de schouders ophalen en hierover zwijgen of we kunnen dit fenomeen ernstig nemen en het nader onderzoeken.

Europa en het nieuwe nationalisme - H.W. von der Dunk

De meest verstandige zet van Europa is om te streven naar een federatie waarbinnen de nationale staten hun eigen regering hebben. Een federatie zoals die in Duitsland bestaat kan ik me goed voorstellen. Wellicht dat enkele leden van de huidige Unie dan niet meer meedoen, maar dat is misschien alleen maar een voordeel. Maar de Europese kap moet niet te drukkend zijn. Er moet speelruimte zijn voor de leden.

De strijd om de stad - Bart Somers

Vertrekkende vanuit de vaststelling dat onze huidige samenleving op alle mogelijke domeinen in een enorme stroomversnelling is terechtgekomen, verliezen heel wat burgers hun vertrouwde houvast en worden onzeker, zelfs angstig. Op die onzekerheid en angst spelen populisten, nationalisten en open of verdoken racisten in, om langs sluikse weg de verworvenheden van de Verlichting, in het bijzonder van de vrijheid uit te hollen. Daartegenover zet Bart Somers zijn pragmatisch liberalisme. Recensie door Mark Bienstman.

Godenslaap - Erwin Mortier

Godenslaap is een aanklacht, een waarschuwing, een donderpreek tegen het nationalisme en de waanzin van de oorlog die zoveel kapot maakt. Mortier sleurt de lezer mee in het levensverhaal van Helena, een stokoude vrouw, die terugblikt op haar leven, met als dramatisch dieptepunt de Eerste Wereldoorlog. Wat voor velen begon als een opwindend avontuur, veranderde al snel in een nachtmerrie die vier jaar lang zou duren en de loop van de geschiedenis en de levensloop van Helena danig zou beïnvloeden. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Rebellie - Joseph Roth

Joseph Roth had een grondige afkeer van het nationalisme dat Europa in zijn greep had en onderkende al vroeg de gevaren van het fascisme en van de opkomende nazi-beweging. In zijn boek Rebellie, beschrijft hij het lot van Andreas Pul die tijdens de Eerste Wereldoorlog een been kwijtraakte. Hij is trots op zijn regering tot hij bij een benaal voorval in de gevangenis belandt en hij de almacht van het rechtse machtssysteem ervaart. In 1933 ontvluchtte Joseph Roth nazi-Duitsland waar zijn boeken verboden werden. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Het nieuwe vertrouwen - Rik Pinxten

Rik Pinxten probeert ons een ‘derde weg’ aan te reiken tussen de ongebreidelde (economische) globalisering en het (politieke) nationalisme. Het boek valt uiteen in twee delen: enerzijds een uitgebreide analyse van hoe het komt dat de burger zich blijkbaar niet meer kan vinden in de klassieke opdeling tussen globalisering versus nationalisme; anderzijds  een ruwe schets van hoe het anders kan met daarbij een begin van uitwerking rond de problematiek van voeding in al zijn facetten. Recensie door Mark Bienstman.

De islamitische Verlichting - Christopher de Bellaigue

Hoe prikkelend kan een boektitel zijn. Volgens de gangbare mening sporen islam en Verlichting niet, sterker, ze kunnen volgens hardliners zelfs niet samengaan. Hoe dan ook, de moslimwereld heeft geen reformatie en Verlichting gekend, ook die waarheid blijft na lezing van het boek pal overeind. Wat de Britse Midden-Oostenkenner Christopher de Bellaigue eigenlijk bedoelt, wordt beter uitgedrukt in de ondertitel van zijn boek: De ontmoeting tussen de Oriënt en het Westen in de Moderne Tijd. Recensie door Leo de Haes.

Naar een kosmopolitisch liberalisme - Lawrence Vanhove en Maarten De Bousser

Liberalen zijn allang niet meer op de links-rechts as te plaatsen. Ze koppen een soepele arbeidsmarkt, een kordaat veiligheidsbeleid, een streven naar maximale sociale mobiliteit, het omarmen van technologische vooruitgang en een ambitieuze buitenlandpolitiek moeiteloos aan elkaar. Toch klinkt deze noodzakelijke stem vandaag in ons land niet luid genoeg. Meer dan ooit is er nood aan liberaal leiderschap. Zowel op Lokaal, Vlaams, Belgisch en Europees niveau liggen er cruciale jaren in het verschiet.

Een korte geschiedenis van de 20ste eeuw - John Luckas

Luckas, die in de Tweede Wereldoorlog zijn geboorteland Hongarije moest ontvluchten, besteed veel aandacht aan het communisme en het fascisme dat zo’n impact had op de 20ste eeuw. Maar wijst hij vooral op het nationalisme als de belangrijkste oorzaak van de gewelddadigheid van de vorige eeuw. Dat was het geval tijdens de Eerste Wereldoorlog, maar kwam ook opzetten na de ondergang van het tsaristische Rusland, het Ottomaanse Rijk en de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Tegen de onverschilligheid - Joep Dohmen

Onverschilligheid was waarschijnlijk een van de ergste kwalen van de voorbije eeuw. In periodes en landen waarin het nationalisme, communisme, fascisme en religieus fanatisme toesloegen en mensen herleidde tot een ding, vormde onverschilligheid een cruciale sleutel tot barbarij. Talloze mensen werden vernederd, onderdrukt en vermoord op een ogenblik dat anderen daarvan op de hoogte waren maar die omwille van angst, zelfbehoud en onverschilligheid opzij keken en lieten begaan. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Isaiah Berlin en het populisme - Daniël Boomsma

Er is het evidente historische verband tussen populisme en nationalisme. Populisme is het voorportaal van het nationalisme. De twee delen een ideeënwereld. De historische grond is die van het einde van de 18de eeuw: het verzet tegen het zogenaamde Verlichte kosmopolitisme, de gedachte dat de waarden en cultuur van de natie uniek zijn, en beschermd dienen te worden ten opzichte van ‘externe’ invloeden. Populisme deelt in ieder de nationalistische gedachte van Gemeinschaft, schrijft Berlin

How to stop Brexit - Nick Clegg

In zijn vlammend pamflet How To Stop Brexit maakt de voormalige liberale leider Nick Clegg brandhout van de Brexit en wijst hij op tal van zaken waarom de Britten zich tijdens de campagne hebben afgekeerd van de Europese Unie. Zo was er de misleidende campagne van de Brexiteers die op grote reclameborden beloofden dat door de Brexit elke week 350 miljoen pond van het Europees geld naar de nationale gezondheidsdienst (NHS) zou vloeien. Onmiddellijk  na de verkiezingen trokken ze deze belofte in. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De liberale democratie staat onder druk - Dirk Verhofstadt

In een ophefmakend interview met Poetins huisideoloog Alexander Doegin (De Standaard, 20/11) zegt die laatste dat het liberalisme op zijn laatste benen loopt. Hij keert zich nadrukkelijk tegen de vrijheid en vooruitgang. In zijn laatste boek The Fourth Political Theory verdedigt hij een terugkeer naar het verleden, de Russische nationalistische collectieve identiteit waaraan de individuele mens zich moet onderwerpen. In de praktijk zien we hoe Rusland steeds meer afglijdt naar een dictatuur.

Strijd tegen het anti-liberalisme in de wereld - Brent Usewils

De anti-liberalen zijn tegen de internationalisering. Ze kiezen liever voor het ‘veilige’ isolement van de eigen natiestaat. Nochtans weten we dat dit niet werkt. In haar boek De Geëngageerde Burger heeft Gwendolyn Rutten het over Zheng He, de Chinese ontdekkingsreiziger die nog vóór Columbus Amerika ontdekte. De Chinezen waren zo teleurgesteld in wat de rest van de wereld te bieden had, dat ze ervoor kozen in isolement te leven. Dat heeft geleid tot een economische stagnatie van 500 jaar.

Mario Vargas Llosa tegen het nationalisme

Na het omstreden referendum over de Catalaanse onafhankelijkheid op 29 november 2015 protesteerden een week later bijna één miljoen mensen in de straten van Barcelona tegen de onafhankelijkheid. Het werd de grootste demonstratie in de geschiedenis van de stad. In de optocht waren er naast talloze Spaanse vlaggen ook heel wat Europese vlaggen te zien. De bekende Nobelprijswinnaar voor Literatuur Mario Vargas Llosa hield toen de slotspeech en veroordeelde het nationalisme dat ‘in het verleden alleen maar bloed en lijken achterliet’.

Nacht over Europa - Ernst Piper

Er verschijnen tegenwoordig heel wat boeken over de Eerste Wereldoorlog. Een uitstekend werk is Nacht over Europavan de Duitse historicus en filosoof Ernst Piper. Hij beschrijft hoe de bevolkingen in de oorlogvoerende landen enthousiast reageerden op het uitbreken van de oorlog. Zeker in Duitsland waar nationalisten, pan-Germanen, conservatieven en antisemieten voorstander waren van een imperialistische koloniale politiek en een doorgedreven bewapening. Recensie door Dirk Verhofstadt.