Nu meer dan ooit moet Europa de interne markt voltooien – Enrico Letta en Pascal Lamy

In een wereld die steeds meer wordt gevormd door rivaliteit tussen grote continentale mogendheden, nieuwe oorlogen en krachtige, gepatenteerde technologieën, is schaalvergroting belangrijker dan ooit. Toch blijft de Europese economie te gefragmenteerd, gestructureerd als een verzameling nationale markten in plaats van als één continentaal blok.

De bijeenkomst van de Europese Raad op 19 en 20 maart vindt plaats tegen de achtergrond van een zeer instabiel internationaal landschap. De Russische oorlog tegen Oekraïne en de groeiende onzekerheid die wordt veroorzaakt door het onvoorspelbare buitenlandbeleid van de Amerikaanse president Donald Trump – niet in de laatste plaats de escalerende crisis rond de Straat van Hormuz – hebben de veiligheidszorgen in Europa tot een niveau gebracht dat sinds de Koude Oorlog niet meer is voorgekomen.

Deze noodsituaties zijn reëel en verdienen de volledige aandacht van de Europese leiders. Maar de krachtigste boodschap die uit deze Raadsvergadering kan voortkomen, moet niet gericht zijn op een eng begrip van veiligheid. Europese leiders moeten zich juist volledig inzetten voor de voltooiing van de interne markt van de EU, zonder welke Europa het groeipotentieel niet kan inzetten dat nodig is om de stijgende defensie-uitgaven te dekken en een werkelijk inclusieve economie op te bouwen.

In de huidige internationale context zijn veiligheid en concurrentievermogen onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een continent dat economisch gefragmenteerd blijft, zal ook strategisch kwetsbaar blijven. Daarom moet deze Europese Raad meer zijn dan een zoveelste poging tot crisismanagement. Het biedt een kans om een ​​duidelijk signaal af te geven in een chaotische wereld: Europa heeft gekozen voor eenheid en is een nieuwe fase van integratie ingegaan, gericht op de voltooiing van zijn sterkste troef: de interne markt.

De concurrenten en tegenstanders van Europa zullen deze boodschap zeer goed begrijpen. Zij weten als geen ander dat een verenigd Europa een sterk Europa is. In een wereld die steeds meer wordt gevormd door rivaliteit tussen grote continentale mogendheden, is schaal belangrijker dan ooit. Toch blijft de Europese economie te gefragmenteerd, gestructureerd als een verzameling nationale markten in plaats van als één continentaal blok.

Deze fragmentatie heeft directe gevolgen voor onze welvaart en veiligheid. Het schaadt ons concurrentievermogen, verzwakt onze bedrijven, beperkt investeringen, vertraagt ​​innovatie en maakt ons kwetsbaar of achterop in strategische sectoren zoals AI en energie. Het vermindert ook ons ​​vermogen om te reageren op de geopolitieke druk die het internationale landschap nu vormgeeft.

Daarom moet de Europese Raad de bijeenkomst van deze maand gebruiken om verder te gaan met "Eén Europa, één markt", zoals voorgesteld tijdens de bijeenkomst van EU-leiders over concurrentievermogen in februari. Tijdens die informele top werd een ambitieus, maar concreet plan gepresenteerd om de Europese economie op een steviger fundament te plaatsen door een nieuwe fase van Europese integratie in te luiden. De deelnemers stelden zelfs duidelijke deadlines voor het behalen van tastbare resultaten dit jaar en in 2027 en riepen op tot volledige voltooiing in 2028.

De inspanningen zouden zich concentreren op drie fundamentele gebieden van sectorale integratie. Onze eerste prioriteit is het creëren van een werkelijk geïntegreerde Europese financiële markt om de enorme particuliere spaargelden van Europa te kanaliseren naar investeringen in Europese innovatie, industrie en groei. De tweede prioriteit is het bouwen van een energie-unie om de prijzen te verlagen, de veerkracht te versterken en de decarbonisatie te ondersteunen zonder het concurrentievermogen te ondermijnen. Ten slotte zou een digitale connectiviteitsunie Europa de veilige en innovatieve infrastructuur bieden op het gebied van telecommunicatie, digitale netwerken en andere cruciale technologieën die het nodig heeft om zijn soevereiniteit in de 21ste eeuw te behouden.

Naast deze verticale prioriteiten moet Europa diverse horizontale hervormingen doorvoeren. Zo zou het "28ste regime", het door de Europese Commissie voorgestelde juridische kader voor de harmonisatie van het vennootschapsrecht in de hele EU, het voor bedrijven veel gemakkelijker maken om grensoverschrijdend te groeien. En de "vijfde vrijheid" van de interne markt – de vrijheid van mobiliteit voor onderzoekers, innovators en kennis – zou helpen om het buitengewone, maar nog steeds onderbenutte innovatiepotentieel van Europa te ontsluiten.

In een tijd waarin de internationale handelsorde ontwricht is en oorlogen uit vrije wil de wereldwijde energievoorziening in gevaar brengen, is het duidelijk dat sociale en territoriale cohesie centraal moet blijven staan ​​in het Europese project. Alleen door de interne markt te voltooien kan de EU ervoor zorgen dat niemand in Europa achterblijft. Zonder grotere Europese cohesie kan er geen duurzame en veilige interne markt bestaan, en zonder een volledig geïntegreerde interne markt kan er geen duurzame Europese veiligheid zijn.

In tijden als deze is de methode net zo belangrijk als de inhoud. Europa zal een dergelijke ambitieuze agenda niet kunnen realiseren zonder een besluitvormingsproces dat is ontworpen om convergentie op het hoogste politieke niveau te bewerkstelligen. Dat vereist drie elementen: een zo sterk mogelijk politiek engagement door middel van een interinstitutioneel akkoord tussen de Europese Commissie, de Raad en het Parlement; een duidelijke routekaart met tijdlijnen en mijlpalen; en een pakketbenadering die overeenstemming bevordert door compromissen tussen verschillende kwesties mogelijk te maken.

Europa beschikt over voldoende middelen, talent en ideeën. Wat het nodig heeft, is de politieke vastberadenheid om op de noodzakelijke schaal te handelen. De voltooiing van de interne markt is geen technocratische aangelegenheid. Het is de meest effectieve manier om het concurrentievermogen van Europa te versterken, en daarmee ook de veiligheid en soevereiniteit. Als we een continent willen dat veerkrachtiger is en beter in staat is zijn belangen te verdedigen en zijn eigen toekomst vorm te geven, moeten we erkennen dat één Europa één markt vereist.

Enrico Letta

De auteur is voormalig Italiaans premier, is de auteur van het rapport Much More Than a Market en lid van het bestuur van de Jacques Delors Friends of Europe Foundation.

Pascal Lamy

De co-auteur is voormalig Europees commissaris en voormalig directeur-generaal van de Wereldhandelsorganisatie, is lid van het bestuur van de Jacques Delors Friends of Europe Foundation.