Banenverlies gaat gepaard met een afname van het individuele welzijn die vele malen groter is dan de inkomensdaling als gevolg van werkloosheid. Het is ook de reden waarom een groot deel van onze huidige sociale en politieke polarisatie, en de daarmee samenhangende opkomst van autoritair populisme, terug te voeren is op de littekens op de arbeidsmarkten in achtergebleven regio's, veroorzaakt door de-industrialisatie, bezuinigingen en globalisering.
Waar het historica Heike Görtemaker vooral om te doen is, is de gedachte dat Hitler een eenzame gek was te weerleggen. De idee dat hij alles alleen had bekokstoofd en alles en iedereen om zich heen had misbruikt, klopt niet. Ook Hitler kon niet zonder zijn vrienden en bewonderaars. Zonder hen had hij nooit financiers aan kunnen trekken of de NSDAP naar zijn hand kunnen zetten. Zonder hen had hij nooit de Weimarrepubliek af kunnen breken. Recensie door Enno Nuy.
Ik vrees dat een significant deel van onze energie-intensieve chemische bedrijven gedoemd is. Niet allemaal. Degenen die zich kunnen aanpassen en hun energiebehoeften drastisch weten te verminderen, hebben nog een toekomst. Maar de andere zullen verdwijnen. En dat is ook goed. Het loslaten van dure, energieverslindende producties maakt het mogelijk om nieuwe dingen te produceren die meer duurzame welvaart mogelijk zullen maken.
Zoals een echte populist het betaamt, legt Guy d’Haeseleer zich niet neer bij een vernietiging van de hogere overheid. Wanneer een beslissing wordt vernietigd, volgt geen berustende aanvaarding, maar openlijke kritiek op het toezicht. Toezicht door een hogere overheid is nochtans een essentieel onderdeel van ons bestuurlijk systeem. Maar het hoort een vangnet te zijn, geen bestuursmodel. In een rechtsstaat hoort een burgemeester de wet niet uit te dagen, maar ze te respecteren.
Door de premisse te accepteren dat het groeiende gevoel van economische onzekerheid in wezen te maken heeft met migratie, hebben gevestigde partijen impliciet geaccepteerd dat de enige manier om de veiligheid van burgers te waarborgen, is door immigratie te beperken, of in ieder geval de schijn daarvan te wekken. De overwinning van de groene kandidate Hannah Spencers in het Verenigd Koninkrijk wijst op een alternatieve weg: het mobiliseren van woede niet tegen migranten of etnische minderheden, maar tegen de economische elite.
In deze roman schetst Haffner de laatste vierentwintig uur die Raimund Pretzel in Parijs doorbrengt, geregeld in het gezelschap van de sprankelende Weense studente Freddy op wie hij hopeloos verliefd is en omringd door een aantal heren die ook naar haar hand lijken te dingen. Juridisch medewerker Pretzel keert terug naar zijn werk in Berlijn. We schrijven 1930. Een bijna evocatieve beschrijving van de laatste uren voor een onvermijdelijk afscheid. Recensie door Enno Nuy.
Het Talibanregime, dat niet langer tevreden is met het simpelweg uitsluiten van meisjes en vrouwen van scholen en werkplekken, heeft zijn vrouwenhaat opgevoerd met pogingen om de zichtbaarheid van vrouwen in het openbare leven te verminderen. De invoering in januari 2026 van een nieuw wetboek van strafvordering luidt het verlies in van fundamentele rechtsbescherming en versterkt de onderdrukking en discriminatie van vrouwen en meisjes.
Tussen fascisme en communisme stond het liberalisme in de jaren 1930 onder enorme druk. Vandaag staat het liberalisme opnieuw onder druk. Populisme, protectionisme, illiberale democratieën en een crisis van vertrouwen in traditionele politieke partijen dwingen ons na te denken over de toekomst van liberale waarden. Wat kunnen we leren van de jaren dertig? Welke keuzes maken liberalen vandaag in België en Nederland? En hoe verhoudt onze situatie zich tot de wereldwijde uitdagingen waar het liberalisme voor staat?
Nu het conflict met Iran de aannames over mondiale veiligheid en de energiemarkten op zijn kop zet, richt het debat in de Verenigde Staten zich vooral op de vraag waarom president Donald Trump überhaupt voor oorlog heeft gekozen. De oorlog was echter niet zozeer een plotselinge beslissing, maar eerder het resultaat van geopolitieke processen die geleidelijk aan alle alternatieven voor een confrontatie hebben weggenomen.
Wie vandaag nadenkt over de toekomst van Iran, en breder over de stabiliteit van het Midden-Oosten, moet niet alleen denken in termen van militaire strategie. Op een bepaald moment zal ook de vraag gesteld moeten worden hoe politieke stabiliteit, economische wederopbouw en regionale samenwerking opnieuw mogelijk worden. Macht kan regimes vernietigen. Maar duurzame stabiliteit ontstaat pas wanneer samenlevingen opnieuw een toekomst zien die niet op oorlog is gebouwd.
Als Orbán de verkiezingen verliest, zullen de gevolgen veel verder reiken dan Hongarije. Het land geldt al langer als een graadmeter voor de internationale politieke ontwikkelingen. Nog voor de opkomst van Trump liet Orbán zien hoe populistisch illiberalisme en een nieuw soort extreemrechts, terrein konden winnen. Wie het bewind van sterke leiders wil voorkomen of eraan wil ontsnappen, zal deze verkiezingen dan ook met grote aandacht volgen.
Guy Verhofstadt wil de burger centraal stellen in economie én politiek, niet via meer staat maar via meer eigendom, meer participatie, meer directe zeggenschap. De nieuwe existentiële kloof is niet meer links versus rechts, maar elitarisme versus burgerisme. De burger in opstand is een optimistisch boek vol interessante voorstellen. Het beste dat een politiek boek kan doen, is de verbeelding stimuleren. En daarin slaagt de nog steeds bevlogen Guy Verhofstadt met glans. Recensie door Peter Laroy.
De VS valt vijandige regimes aan en denkt dat daarmee het gevaar verdwenen is. Maar het uitschakelen van een zichtbare tegenstander neutraliseert de onderliggende dreiging niet; het verandert die dreiging alleen maar in iets ongrijpbaars, ondoorzichtig, oncontroleerbaar en onmogelijk om mee te onderhandelen of te monitoren. Totdat de VS dit erkent – totdat het de lessen van Bagdad en Tripoli, en nu ook Teheran, internaliseert – zal het gevaren blijven creëren die geen enkele raket kan bereiken.
Vladimir Majakovski en Nizametdin Achmetov waren twee Russische schrijvers die in conflict kwamen met het Sovjetregime. Majakovski, een van de grootste Russische dichters, was aanvankelijk enthousiast over de revolutie maar pleegde nadien ontgoocheld zelfmoord. Achmetov viel na de Tweede Wereldoorlogoorlog in ongenade bij de machthebbers en werd opgesloten. Wie hun leven doorneemt beseft hoe erg intellectuelen te lijden hadden onder het bewind van de communistische totalitaire staat. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Geen vrije rechtspraak meer, pers die aan banden wordt gelegd, oppositie die monddood wordt gemaakt. Gents burgemeester Mathias De Clercq, tevens voorzitter van het Europese stedennetwerk Eurocities, stelde in Istanbul vast dat het Turkije van Erdogan steeds meer afglijdt naar een autocratie. Hij leidde er een delegatie Europese burgemeesters die de gevangenschap van hun collega burgemeester van Istanbul, Ekrem İmamoğlu, aanklaagde.
Het belang van de democratie is de onmogelijkheid voor welke partij of persoon ook om definitief de macht te verwerven en zijn ideeën blijvend door te drukken. Dankzij de democratie is in feite elke koerswisseling mogelijk. Geen enkele macht is absoluut en steeds wordt het beleid getoetst aan het oordeel van de burgers of kiezers. In die zin zijn verkiezingen nog echt ‘feesten’ van de democratie. Waarbij bestaande partijen onverwacht worden afgestraft en nieuwe kandidaten kansen krijgen. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Miklo’s Nyiszli (1901-1956) was patholoog-anatoom en jood van geboorte. Deze laatste kwalificatie bracht hem als gevangene van de nazi’s in 1944 in Auschwitz waar hij vanwege zijn achtergrond werd aangesteld als assistent van Mengele, de beruchte kamparts die na de oorlog helaas wist te ontkomen naar Zuid-Amerika waar hij ook zou sterven zonder ooit te hebben moeten boeten voor zijn afgrijselijke misdaden.
De importtarieven waarmee Trump dreigt, zijn een middel om zichzelf en zijn familie te verrijken. Vietnam kreeg een lager importtarief toebedeeld toen het akkoord ging om een Trump-golfoase neer te zetten in het land. Gelijkaardige tariefprivileges werden verleend aan Arabische sjeiks die hem en zijn familie miljardensteun toespeelden via cryptobeleggingen van de Trump-clan. Volgens het bekende magazine The New Yorker zou Trump sinds zijn aantreden 4 miljard dollar rijker zijn geworden.
In plaats van concessies en deals voor Duitsland na te streven, zou Friedrich Merz zich bij zijn komende bezoek aan China moeten richten op het organiseren van de Europese macht op een manier die effectief inspeelt op de uitdagingen van zowel China als de VS. De Europese Unie beschikt over belangrijke troeven die zij kan inzetten in haar concurrentie met China: de kracht van de interne markt, regelgevende capaciteit en technologische excellentie.
Carneys verwijzing naar Václav Havel over ‘De macht van de machtelozen’ was geen eigenaardige historische zijsprong. Hij spoorde ons aan onze ogen te openen en te erkennen dat we na de Koude Oorlog de ene leugen door de andere hebben vervangen. De middelgrote mogendheden zijn in het bijzonder medeplichtig geweest aan de "fictie" van een welwillende wereldorde. Decennialang hebben landen als Canada, Japan en de geavanceerde economieën van West-Europa ervoor gekozen om "daarin mee te gaan om de vrede te bewaren".
