All in Boeken
Oost en West is veel meer dan een bundel gelegenheidsteksten. Het is een intellectuele autobiografie, een pleidooi voor de democratische cultuur en een oproep om aandachtiger te luisteren naar de stemmen aan de rand van Europa. Vanuit haar unieke positie tussen Georgië en Duitsland laat Nino Haratischwili zien hoe de periferie soms scherper ziet dan het centrum, niet omdat zij over meer waarheden beschikt, maar omdat zij zich beter herinnert wat er verloren kan gaan. Recensie door Dirk Diels.
Zelden heb ik zoveel nuttige en boeiende informatie op zo weinig pagina’s gelezen over een thema dat alle Europeanen aanbelangt. Ik zou het kunnen omschrijven als een State of the Union van Timothy Garton Ash die veel beter en indrukwekkender is dan die van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen op 16 september 2026 in het Europees Parlement. Als je één boek over het vroegere en huidige Europa, haar plaats in de wereld, en de gevaren die haar bedreigen absoluut moet lezen dan is het dit. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Nasrullah ontkracht vakkundig de vele mythes die aan de basis liggen van ons denken over kunstmatige intelligentie. Zo beweert hij dat AI niet intelligent, objectief, empathisch of creatief is en niet autonoom handelt. Ook heeft AI geen begrip, wil of intentie en genereert het geen productiviteitswinst. Volgens hem zijn deze valse aannames ontstaan door het taalgebruik van commerciële AI-bedrijven en zijn ze een gevolg van de foute wijze waarop AI door diezelfde bedrijven wordt vermarkt. Recensie door Marc De Bock
Acemoglu stelt de juiste vraag: kan een liberale democratie standhouden wanneer een groeiend deel van haar burgers vrijheid ervaart als het privilege van anderen? Waarschijnlijk niet. Democratie blijft alleen geloofwaardig wanneer ze toont dat macht kan worden begrensd, dat vooruitgang gedeeld wordt en dat verschil niet wordt weggezet als bedreiging maar gezien als onderdeel van het politieke leven. Ze is geen erfenis die men bewaart, maar een belofte die telkens opnieuw moet worden waargemaakt. Recensie door Dirk Diels.
We zijn in Europa verwend geraakt door 80 jaar vrede. Alicja Gescinska ergert zich eraan dat westerlingen, ver van eender welke concrete dreiging voor lijf en leden, Oekraïners vertellen dat ze water bij de wijn moeten doen, dat praten met Rusland de oplossing biedt. Dat soort pacifisme vanuit de eigen veilige zetel is misschien geen pathologie, maar wel onuitstaanbaar en niet zelden hypocriet, schrijft ze. Daarom ‘pacificisme’ dat vrede voorop stelt, maar erkent dat die soms bevochten moet worden. Recensie door Johan Jacobs.
Wat dit boek voor mij zo waardevol maakt, is dat Morrison zijn eigen ervaring in de stad niet wegcijfert en zijn frustratie over Poetin evenmin verbergt. Hij heeft dit boek uit nostalgie geschreven naar de onvolkomen wereld van vóór de oligarchen, een wereld waarin Moskou nog met mededogen werd bekeken, en dit raakt de kern van wat ik zelf voelde bij mijn bezoek in 1992, toen niemand kon vermoeden welk soort kapitalisme uit de puinhopen van de planeconomie zou opstaan. Recensie door Benny Madalijns.
Wim Jurg geloofde lange tijd dat de geschiedenis een einddoel had, zo schrijft hij in zijn boek Geschiedenis zonder plan (uitgeverij Damon). “Eerst dacht ik dat het doel bepaald was door God (…) en daarna in de onafwendbare toekomst van de klasseloze maatschappij.” Nu weet hij beter: de geschiedenis heeft helemaal geen plan. Aan de hand van een reeks historische gebeurtenissen laat hij zien hoe keuzes, toeval, geluk en pech een impact hadden en nog steeds hebben. Recensie door Dirk Verhofstadt.
In amper zes jaar tijd had Hitler Duitsland veranderd in een naargeestige natie die door angst voor en de dreiging van geweld beheerst werd. Weimar, stad van Goethe en Schiller, werd tegen wil en dank kraamkamer van de Duitse politiek tijdens het interbellum, tot het werd ingenomen door de nazi’s, een bende gewetenloze fanatici die als een kip zonder kop achter hun leider aanliepen en overal waar ze opdoemden een spoor van geweld, angst, moord en intens verdriet achterlieten. Recensie door Enno Nuy.
Dröge reist naar Samoa dat precies op een datumgrens ligt en het meest oostelijke stukje land op aarde is. Stel dat je steeds maar westwaarts zeilt en de tijd net iets voorblijft, dan heb je op een zeker moment éénmaal minder een zonsondergang meegemaakt dan de rest van de wereld. Die datumgrens is een hersenbreker. Probeer maar te bevatten dat het aan de andere kant van die datumgrens gisteren is. Piloten die tussen de eilanden heen en weer vliegen, springen dus van vandaag naar gisteren en terug. Recensie door Enno Nuy.
Stefan Zweig ken ik natuurlijk van De wereld van gisteren, die prachtige autobiografie. En daarnaast ken ik hem vooral als steun en toeverlaat voor Joseph Roth. Zweig was een edel mens en een groot stilist als schrijver. En hij was vooral een overtuigd Europeaan. Als geen ander kende Zweig de (Europese) geschiedenis en vreesde hij voor het tragische lot van de mensheid. Vooral zijn oorlogsdagboeken laten zien hoe wanhopig hij was en hoezeer hij leed onder de brute wreedheid van de nazi’s. Recensie door Enno Nuy.
De energietransitie, de woningmarkt en de industriële vernieuwing botsen op dezelfde muur: traagheid, versnippering en compromissen waarin de oorspronkelijke ambitie al is verdampt voor ze het terrein bereikt. Het resultaat? Een land dat wel beweegt, maar zelden vooruitgaat. In The Common Good Economy legt de Italiaans‑Britse econome Mariana Mazzucato de vinger op die zere plek. Ze reikt een kompas aan om weer scherp te kiezen, te sturen en maatschappelijke meerwaarde af te dwingen. Recensie door Dirk Diels.
In dit heerlijke verhaal over een joodse ingezetene die als verantwoordelijk en belangrijk burger, alom gerespecteerd in zijn lokale samenleving, de rol speelt die men van hem verwacht, is Naphtali Kroj de verteller. We kwamen hem al tegen in Aardbeien, ook al zo’n prachtige vertelling van Joseph Roth. Alexander Perlefter is achtereenvolgens koetsier, meelindustrieel en hoteleigenaar. Men zegt dat hij miljonair is. Hij houdt niet van onrust en verzet zich tegen alles wat niet goed voor de handel is. Recensie door Enno Nuy.
Hitler en Mussolini zorgden in 1936 stiekem ervoor dat de troepen van Franco snel de straat van Gibraltar overstaken en aan hun moordende opmars naar Madrid konden beginnen. Dit vlot leesbare werk gaat vooral over de Belgische betrokkenheid bij een ogenschijnlijk en volgens de laffe opportunistische grote mogendheden - zoals het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk - plaatselijk conflict. Het zou later resulteren in een wereldbrand waar niemand aan zou ontsnappen. Recensie door Michel Ackaert
Nazimiljardairs een uitermate boeiend, schokkend, ijzersterk gedocumenteerd en confronterend meesterwerk van narratieve non-fictie dat bewijst hoe kapitalisme en fascisme een dodelijk bondgenootschap kunnen vormen en waarmee je blik op Duitse topproducten voorgoed wijzigt. Nu zal die diepvriespizza van Dr. Oetker toch net iets anders smaken, frons je de wenkbrauwen bij het zien van reclame van verzekeraar Allianz en kijk je met andere ogen naar een voorbijrijdende Volkswagen, Porsche of BMW. Recensie door Marc De Bock.
Weinig bekend is het verzet dat de Belgische universiteiten pleegden tegen de Duitse bezetters, met die van Leuven als grootste instelling voorop. Historicus Bert Cornelis schreef er een beklijvend boek over: De rector. Een universiteit in het verzet (1940-1944). Hij focust op de moedige houding van de toenmalige Leuvense rector Honoré van Waeyenbergh die weigerde mee te werken met de Duitse bezetters die de eerstejaarsstudenten verplichte arbeid wilde opleggen. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Een nieuw boek van Florian Illies koop ik onmiddellijk zoals dit boek over de familie Mann die de nazi’s ontvlucht en asiel vindt in onder meer Sanary-sur-Mer aan de Franse zuidkust. Illies beschrijft het jaar 1933. Hij geeft er blijk zijn materie goed te beheersen, hij is zeer goed gedocumenteerd en schrijft helder maar onversierd proza, geen geweldig stilist maar wel een bevlogen schrijver die met distinctie en liefde voor zijn protagonisten hun wederwaardigheden optekent. Recensie door Enno Nuy.
In haar boek Donut economie. Zeven stappen naar een economie voor de 21ste eeuw schetst Raworth de contouren van een nieuwe economische theorie waarin ze de doelstelling van de economie herdefinieert, de economie plaatst in het grotere beeld van onze planeet en haar atmosfeer, kijkt naar de menselijke natuur, de complexe processen probeert te doorgronden, zich richt op herverdeling en een regeneratieve economie, en waarin ze eeuwige economische groei niet meer centraal stelt. Recensie door Enno Nuy.
Markus Gabriel verwerpt het kapitalisme niet voor zover het ten goede komt aan morele vooruitgang. Het kapitalisme doorbrak ooit het feodalisme met zijn privileges voor koning, adel en kerk. Maar het had ook veel gebreken. Gabriel verdedigt een uitgesproken ‘ethisch kapitalisme’ en een ‘ecosociaal liberalisme’ en keert zich radicaal tegen de roofkapitalisten die zich verrijken, zonder medeleven voor hun medemensen, de toekomstige generaties en het leven in al zijn vormen. Recensie door Dirk Verhofstadt.
250 jaar geleden verscheen De welvaart van landen van Adam Smith. Zijn ideeën blijven brandend actueel. Met de opkomst van extreemlinkse, extreemrechtse en nationalistische partijen, is er weer een hang naar protectionisme. Het nastreven van ‘America First’ en ‘MAGA’, de Brexit en het ‘eigen volk eerst’, gaat ten koste van de wereldwijde welvaart. Liberalen kunnen er inspiratie in opdoen om komaf maken met de vele zinloze subsidies en taksen die het vrij initiatief belemmeren. Recensie door Dirk Verhofstadt.
Job is een meesterwerk waarin je telkens nieuwe fijnzinnigheden ontdekt. Roth kleurt zijn tekst zoals de miniaturisten vroeger een tekst tot leven wekten. Met korte, heldere zinnen en sterke beelden weet hij diep in zijn personages te dringen. De pijn en het lijden van de familie Singer worden zelfs na bijna honderd jaar en in een heel andere maatschappelijke context, herkenbaar getekend. Zo kan je niet anders dan meevoelen met de ouders. Hun vertwijfeling groeit in het boek tot Roth als apotheose het wonder aanbiedt. Recensie door Paul Van Aelst.
