All in Boeken

Nazimiljardairs – David de Jong

Nazimiljardairs een uitermate boeiend, schokkend, ijzersterk gedocumenteerd en confronterend meesterwerk van narratieve non-fictie dat bewijst hoe kapitalisme en fascisme een dodelijk bondgenootschap kunnen vormen en waarmee je blik op Duitse topproducten voorgoed wijzigt. Nu zal die diepvriespizza van Dr. Oetker toch net iets anders smaken, frons je de wenkbrauwen bij het zien van reclame van verzekeraar Allianz en kijk je met andere ogen naar een voorbijrijdende Volkswagen, Porsche of BMW. Recensie door Marc De Bock.

De rector. Een universiteit in verzet – Bert Cornelis

Weinig bekend is het verzet dat de Belgische universiteiten pleegden tegen de Duitse bezetters, met die van Leuven als grootste instelling voorop. Historicus Bert Cornelis schreef er een beklijvend boek over: De rector. Een universiteit in het verzet (1940-1944). Hij focust op de moedige houding van de toenmalige Leuvense rector Honoré van Waeyenbergh die weigerde mee te werken met de Duitse bezetters die de eerstejaarsstudenten verplichte arbeid wilde opleggen. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Als de zon ondergaat – Florian Illies

Een nieuw boek van Florian Illies koop ik onmiddellijk zoals dit boek over de familie Mann die de nazi’s ontvlucht en asiel vindt in onder meer Sanary-sur-Mer aan de Franse zuidkust. Illies beschrijft het jaar 1933. Hij geeft er blijk zijn materie goed te beheersen, hij is zeer goed gedocumenteerd en schrijft helder maar onversierd proza, geen geweldig stilist maar wel een bevlogen schrijver die met distinctie en liefde voor zijn protagonisten hun wederwaardigheden optekent. Recensie door Enno Nuy.

Donut economie - Kate Raworth

In haar boek Donut economie. Zeven stappen naar een economie voor de 21ste eeuw schetst Raworth de contouren van een nieuwe economische theorie waarin ze de doelstelling van de economie herdefinieert, de economie plaatst in het grotere beeld van onze planeet en haar atmosfeer, kijkt naar de menselijke natuur, de complexe processen probeert te doorgronden, zich richt op herverdeling en een regeneratieve economie, en waarin ze eeuwige economische groei niet meer centraal stelt. Recensie door Enno Nuy.

Goed doen. Hoe ethisch kapitalisme de democratie kan redden – Markus Gabriel

Markus Gabriel verwerpt het kapitalisme niet voor zover het ten goede komt aan morele vooruitgang. Het kapitalisme doorbrak ooit het feodalisme met zijn privileges voor koning, adel en kerk. Maar het had ook veel gebreken. Gabriel verdedigt een uitgesproken ‘ethisch kapitalisme’ en een ‘ecosociaal liberalisme’ en keert zich radicaal tegen de roofkapitalisten die zich verrijken, zonder medeleven voor hun medemensen, de toekomstige generaties en het leven in al zijn vormen. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De welvaart van landen - Adam Smith

250 jaar geleden verscheen De welvaart van landen van Adam Smith. Zijn ideeën blijven brandend actueel. Met de opkomst van extreemlinkse, extreemrechtse en nationalistische partijen, is er weer een hang naar protectionisme. Het nastreven van ‘America First’ en ‘MAGA’, de Brexit en het ‘eigen volk eerst’, gaat ten koste van de wereldwijde welvaart. Liberalen kunnen er inspiratie in opdoen om komaf maken met de vele zinloze subsidies en taksen die het vrij initiatief belemmeren. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Job – Joseph Roth

Job is een meesterwerk waarin je telkens nieuwe fijnzinnigheden ontdekt. Roth kleurt zijn tekst zoals de miniaturisten vroeger een tekst tot leven wekten. Met korte, heldere zinnen en sterke beelden weet hij diep in zijn personages te dringen. De pijn en het lijden van de familie Singer worden zelfs na bijna honderd jaar en in een heel andere maatschappelijke context, herkenbaar getekend. Zo kan je niet anders dan meevoelen met de ouders. Hun vertwijfeling groeit in het boek tot Roth als apotheose het wonder aanbiedt. Recensie door Paul Van Aelst.

Het mysterie van de tijd – Carlo Rovelli

Voor wie niet is ingewijd in de natuurkunde, en dat geldt zeer beslist voor mij, is dit geen eenvoudige kost maar als je geconcentreerd leest, laat Rovelli je een fascinerende wereld zien, ook de wereld waarin wij leven maar zo anders dan we gewend zijn. En dan wordt het ondanks de hoge mate van abstractie en de gecompliceerdheid van deze materie toch een schitterende leeservaring! Recensie door Enno Nuy.

Le courage de la nuance – Jean Birnbaum

Aan de hand van het werk en het leven van denkers als Albert Camus, Georges Bernanos, Raymond Aaron, Hannah Arendt, George Orwell, en anderen houdt Jean Birnbaum in dit essay een warm pleidooi voor het beoefenen van nuance in het publieke debat. Minder polarisering, meer nuancering dus. Het was ook een van de lievelingsboeken van wijlen Caroline Pauwels.Recensie door Michel De Wolf.

Een zoektocht naar menselijkheid Deel 2 - Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Johan Braeckman is behalve een evolutionist, een humanistisch ingestelde persoon, wat we in zijn boeken terugvinden. Hij is een uitstekende verteller, zodat er afwisseling is tussen feiten en begeleidende verhalen. Herhalingen zijn onvermijdbaar, want de hoofdstukken belichten allemaal een aspect van hetzelfde verschijnsel “mens”. Het is geen boek dat je in één ruk uitleest, maar het is zeer toegankelijke lectuur voor iedereen die geïnteresseerd is in de zoektocht naar menselijkheid. Recensie door Gerda Sterk.

Het gezicht van de oorlog – Martha Gellhorn

Een van de meest indringende reportages betreft de bevrijding van het concentratiekamp van Dachau, waar Martha Gellhorn de gruwelijke realiteit van de Duitse kampen met eigen ogen ziet. Ze legt daar duidelijk getuigenis van af. Na deze hoofdmoot over de Tweede Wereldoorlog volgt nog een reportage vanuit Java, waar een van de eerste oorlogen tegen de kolonisatoren (hier Nederlanders) plaats vindt. Verder volgt nog een verslag over het Neurenberg-proces en een internationale vredesconferentie in Parijs na de oorlog. Recensie door Fons Mariën.

Weimar. Leven op de rand van de afgrond – Katja Hoyer

Weimar is niet alleen een waardevol historisch boek, maar bevat ook een sterke morele boodschap. Het geeft een antwoord op de vraag hoe het mogelijk was dat gewone burgers van de stad waar cultuur en kunst zo’n hoge vlucht hadden genomen, zo snel konden ontaarden tot meelopers van een moorddadig regime en terecht te komen in het absolute dieptepunt van onmenselijkheid met het kamp Buchenwald. Hoyer toont overtuigend aan dat de meeste inwoners van Weimar een morele blinde vlek hadden en na de oorlog zeiden: "Wir haben es nicht gewusst". Recensie door Dirk Verhofstadt.

Vrouwen in duistere tijden – Alicja Gescinska

‘Elk denken moet beginnen bij herinneren,’ schrijft Gescinska en dat is een grote waarheid. In feite is dit een drijfveer geweest voor alle vrouwen die ze in haar boek beschrijft, want elk van hen heeft een bijzonder drama meegemaakt in haar levensloop. Vrouwen in duistere tijden. Tien denkers van blijvende betekenis is een magistrale vorm van narratieve filosofie die toegankelijk is voor een breed publiek zonder aan diepgang in te boeten. Het is een intellectueel hoogtepunt in haar al rijk gevulde carrière. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Een zoektocht naar menselijkheid, 2 – Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Er is in het universum en het menselijk bestaan geen externe zingeving te bespeuren. Maar door de gave van het bewustzijn en van de rede is de mens in staat zelf betekenis aan het leven te verlenen. Dit gebeurt, zo betoogt Johan Braeckman in een bewogen conclusie tot zijn majestueuze magnum opus, dankzij het beheersen van de humanistische levenskunst. Het uiteindelijk doel is het goede leven, dat bereikt wordt als het mens-zijn samenvalt met (mede-)menselijkheid. Recensie door Kristiaan Versluys.

De kosmische komedie – Frank Westerman

Via de eerste ruimtewandelaar, de fascinerende Aleksej Leonov in 1965, belanden we prompt in de Holocaust via Kamp Westerbork, dat nietige dorp in Drenthe waar ook radiotelescopen zouden verrijzen. De radiosterrenwacht van Westerbork scant het uitspansel op signalen uit de ruimte – maar doet dat staande op een afvoergoot naar de ondergang, schrijft Westerman. Recensie door Enno Nuy.

Over vrijheid - John Stuart Mill

In 1859, in hetzelfde jaar waarin Charles Darwin On the Origin of Species voorstelde, publiceerde John Stuart Mill zijn boek On Liberty. Deze twee boeken zijn van fundamenteel belang voor het humanistische wereldbeeld dat wij vandaag kennen. De roem van Darwins boek is echter vele malen groter dan Mills boek, terwijl de grondslag van de liberale democratie uiteengezet wordt in het manifest van Mill en zo minstens een even grote maatschappelijke impact had en heeft. Recensie door Floris van den Berg.

Duitsland heeft me nooit met rust gelaten - Thomas Mann

Dat Thomas Mann overtuigd was van het criminele en immorele karakter van het nazi-regime lees je als een rode draad doorheen zijn dagboekaantekeningen. Regelmatig verwijst hij naar de radioboodschappen die hij in het Duits via geallieerde zenders naar zijn landgenoten stuurde. Via de BBC-radio sprak Thomas Mann de Duitsers tientallen keren in zijn moedertaal toe met de openingszin ‘Deutsche Hörer’ (‘Duitse luisteraars’). Op 27 juli 1942 sprak hij over de massale moordpartijen op de Joden in het oosten. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De wereld in het klein – Norder Sietze

In zijn algemeenheid geldt dat biodiversiteit op eilanden met een ontoegankelijk landschap beter beschermd is tegen menselijke invloeden zoals ontbossing. Bouwsels van dieren als mieren, bevers en spinnen beïnvloeden andere wezens. Bouwsels van mensen ook, maar schaal en tempo zijn bij de mens vele malen groter dan bij andere dieren. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de mens invloed had op zowel de immigratiesnelheid als de uitstervingssnelheid. Recensie door Enno Nuy.

De waarheid heeft vier gezichten - Simon Truwant

Dit boek van Truwant kan zelfs de meest verbitterde en misantrope lezer opnieuw hoopvol stemmen, want het is niet voorbij of na de waarheid maar doorheen het prisma van het waarheidspluralisme dat er diepere inzichten verscholen liggen die opnieuw uitzicht bieden op een open, constructief en weerbaar publiek debat. En dat is en blijft op zijn beurt een noodzakelijke voorwaarde voor een weerbare liberale democratie. Recensie door Frederic Heylen.

Liberalism at Large. The World According to the Economist – Alexander Zevin

Het is de verdienste dat the Economist blijft nadenken over het liberalisme en het aanpast aan de noden van de tijd. Zo pleit the Economist in zijn eigen overzicht van zijn 175-jarig bestaan in 2018 voor een heruitvinding van het liberalisme. Het liberalisme zoals het er nu uit ziet, schopt immers niet langer tegen de schenen van de gevestigde waarden. De liberalen zijn zelf het establishment geworden, diegenen die genieten van de verworvenheden van hetzelfde liberalisme. Recensie door Frank Naert.