Boeken — Meer teksten — Liberales

Liberales is een onafhankelijke denktank binnen de Liberale Beweging, een collectief van kritisch liberaal geïnspireerde individuen die zich tot doel stellen in dialoog te gaan en kennis, inzicht en informatie te verwerven en te verspreiden in een streven naar een meer liberale samenleving.

Teksten

All in Boeken

Het gezicht van de oorlog – Martha Gellhorn

Jun 17

Jun 17 Het gezicht van de oorlog – Martha Gellhorn

Een van de meest indringende reportages betreft de bevrijding van het concentratiekamp van Dachau, waar Martha Gellhorn de gruwelijke realiteit van de Duitse kampen met eigen ogen ziet. Ze legt daar duidelijk getuigenis van af. Na deze hoofdmoot over de Tweede Wereldoorlog volgt nog een reportage vanuit Java, waar een van de eerste oorlogen tegen de kolonisatoren (hier Nederlanders) plaats vindt. Verder volgt nog een verslag over het Neurenberg-proces en een internationale vredesconferentie in Parijs na de oorlog. Recensie door Fons Mariën.

Weimar. Leven op de rand van de afgrond – Katja Hoyer

Jun 11

Jun 11 Weimar. Leven op de rand van de afgrond – Katja Hoyer

Weimar is niet alleen een waardevol historisch boek, maar bevat ook een sterke morele boodschap. Het geeft een antwoord op de vraag hoe het mogelijk was dat gewone burgers van de stad waar cultuur en kunst zo’n hoge vlucht hadden genomen, zo snel konden ontaarden tot meelopers van een moorddadig regime en terecht te komen in het absolute dieptepunt van onmenselijkheid met het kamp Buchenwald. Hoyer toont overtuigend aan dat de meeste inwoners van Weimar een morele blinde vlek hadden en na de oorlog zeiden: "Wir haben es nicht gewusst". Recensie door Dirk Verhofstadt.

Vrouwen in duistere tijden – Alicja Gescinska

Jun 9

Jun 9 Vrouwen in duistere tijden – Alicja Gescinska

‘Elk denken moet beginnen bij herinneren,’ schrijft Gescinska en dat is een grote waarheid. In feite is dit een drijfveer geweest voor alle vrouwen die ze in haar boek beschrijft, want elk van hen heeft een bijzonder drama meegemaakt in haar levensloop. Vrouwen in duistere tijden. Tien denkers van blijvende betekenis is een magistrale vorm van narratieve filosofie die toegankelijk is voor een breed publiek zonder aan diepgang in te boeten. Het is een intellectueel hoogtepunt in haar al rijk gevulde carrière. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Een zoektocht naar menselijkheid, 2 – Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Jun 8

Jun 8 Een zoektocht naar menselijkheid, 2 – Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Er is in het universum en het menselijk bestaan geen externe zingeving te bespeuren. Maar door de gave van het bewustzijn en van de rede is de mens in staat zelf betekenis aan het leven te verlenen. Dit gebeurt, zo betoogt Johan Braeckman in een bewogen conclusie tot zijn majestueuze magnum opus, dankzij het beheersen van de humanistische levenskunst. Het uiteindelijk doel is het goede leven, dat bereikt wordt als het mens-zijn samenvalt met (mede-)menselijkheid. Recensie door Kristiaan Versluys.

De kosmische komedie – Frank Westerman

Jun 7

Jun 7 De kosmische komedie – Frank Westerman

Via de eerste ruimtewandelaar, de fascinerende Aleksej Leonov in 1965, belanden we prompt in de Holocaust via Kamp Westerbork, dat nietige dorp in Drenthe waar ook radiotelescopen zouden verrijzen. De radiosterrenwacht van Westerbork scant het uitspansel op signalen uit de ruimte – maar doet dat staande op een afvoergoot naar de ondergang, schrijft Westerman. Recensie door Enno Nuy.

Over vrijheid - John Stuart Mill

Jun 5

Jun 5 Over vrijheid - John Stuart Mill

In 1859, in hetzelfde jaar waarin Charles Darwin On the Origin of Species voorstelde, publiceerde John Stuart Mill zijn boek On Liberty. Deze twee boeken zijn van fundamenteel belang voor het humanistische wereldbeeld dat wij vandaag kennen. De roem van Darwins boek is echter vele malen groter dan Mills boek, terwijl de grondslag van de liberale democratie uiteengezet wordt in het manifest van Mill en zo minstens een even grote maatschappelijke impact had en heeft. Recensie door Floris van den Berg.

Duitsland heeft me nooit met rust gelaten - Thomas Mann

Jun 4

Jun 4 Duitsland heeft me nooit met rust gelaten - Thomas Mann

Dat Thomas Mann overtuigd was van het criminele en immorele karakter van het nazi-regime lees je als een rode draad doorheen zijn dagboekaantekeningen. Regelmatig verwijst hij naar de radioboodschappen die hij in het Duits via geallieerde zenders naar zijn landgenoten stuurde. Via de BBC-radio sprak Thomas Mann de Duitsers tientallen keren in zijn moedertaal toe met de openingszin ‘Deutsche Hörer’ (‘Duitse luisteraars’). Op 27 juli 1942 sprak hij over de massale moordpartijen op de Joden in het oosten. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De wereld in het klein – Norder Sietze

May 31

May 31 De wereld in het klein – Norder Sietze

In zijn algemeenheid geldt dat biodiversiteit op eilanden met een ontoegankelijk landschap beter beschermd is tegen menselijke invloeden zoals ontbossing. Bouwsels van dieren als mieren, bevers en spinnen beïnvloeden andere wezens. Bouwsels van mensen ook, maar schaal en tempo zijn bij de mens vele malen groter dan bij andere dieren. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de mens invloed had op zowel de immigratiesnelheid als de uitstervingssnelheid. Recensie door Enno Nuy.

De waarheid heeft vier gezichten - Simon Truwant

May 29

May 29 De waarheid heeft vier gezichten - Simon Truwant

Dit boek van Truwant kan zelfs de meest verbitterde en misantrope lezer opnieuw hoopvol stemmen, want het is niet voorbij of na de waarheid maar doorheen het prisma van het waarheidspluralisme dat er diepere inzichten verscholen liggen die opnieuw uitzicht bieden op een open, constructief en weerbaar publiek debat. En dat is en blijft op zijn beurt een noodzakelijke voorwaarde voor een weerbare liberale democratie. Recensie door Frederic Heylen.

Liberalism at Large. The World According to the Economist – Alexander Zevin

May 24

May 24 Liberalism at Large. The World According to the Economist – Alexander Zevin

Het is de verdienste dat the Economist blijft nadenken over het liberalisme en het aanpast aan de noden van de tijd. Zo pleit the Economist in zijn eigen overzicht van zijn 175-jarig bestaan in 2018 voor een heruitvinding van het liberalisme. Het liberalisme zoals het er nu uit ziet, schopt immers niet langer tegen de schenen van de gevestigde waarden. De liberalen zijn zelf het establishment geworden, diegenen die genieten van de verworvenheden van hetzelfde liberalisme. Recensie door Frank Naert.

De bibliotheek van Alexandrië - Jean-Pierre Luminet

May 23

May 23 De bibliotheek van Alexandrië - Jean-Pierre Luminet

‘Boeken verbranden staat gelijk met het verbranden van zijn voorouders, zijn vader en moeder, zijn ziel en de gehele mensheid daarbij’, schrijft Luminet, en doorheen het verhaal geeft hij aan hoezeer de religieuze leiders angst hebben voor kennis en een diepe afkeer voor al wat vreemd is. Zo beschrijft hij het lot van de filosofe, wiskundige en astronome Hypatia (de laatste beheerder van de bibliotheek), die vermoord werd op aanstoken van de dogmatische Cyrillus, de aartsbisschop van Alexandrië. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Blijf in leven. Berlijn 1939-1945 – Ian Buruma

May 18

May 18 Blijf in leven. Berlijn 1939-1945 – Ian Buruma

Buruma reconstrueert knap de trieste geschiedenis van de Duitse hoofdstad gedurende het Derde Rijk. In 37 korte hoofdstukken belicht hij evenzovele aspecten van het leven gedurende de jaren dat de nazi’s het Duitse volk in hun macht hielden. Het is meer dan tachtig jaar geleden dat deze tragedie zich voltrok, maar helaas behoudt dit soort boeken steevast hun urgentie. En telkens weer herinneren we ons Primo Levi die schreef: “Het is gebeurd, dus het kan weer gebeuren”. Recensie door Enno Nuy.

O Vermiljoenen Spleet - Bart Van Loo

May 17

May 17 O Vermiljoenen Spleet - Bart Van Loo

De beste erotische werken verschenen in Frankrijk. Rabelais, de Sade, Stendhal, Flaubert, Baudelaire, Apollinaire, Nin, Millet en tal van anderen hebben het erotische genre in de literatuur tot ongekende hoogtes gebracht. Over seks, erotiek en literatuur schreef Bart Van Loo een even intrigerend als opwindend boek onder de verleidende titel O Vermiljoenen Spleet! Van het blad spatten niet alleen de vele opgeilende verwijzingen naar de paringsdrift, maar ook zijn enorme belezenheid en kennis van de menselijke anatomie. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Een nieuwe wereld - Erik De Bom (red.)

May 15

May 15 Een nieuwe wereld - Erik De Bom (red.)

Een nieuwe wereld onder redactie van Erik Bom is bijzonder interessant omdat het ons inzicht heeft op de veranderende tijdsgeest op een ogenblik dat godsdiensten nog steeds een prominente rol speelden in het maatschappelijk leven. Samen met Italië vormden de Nederlanden in de 16de eeuw een broedplaats voor vernieuwende ideeën die later een grote invloed zouden hebben op de Verlichting en de moderniteit. Het biedt portretten van moedige mensen zoals Erasmus, Grotius en Spinoza. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Een zoektocht naar menselijkheid (Deel II) – Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

May 13

May 13 Een zoektocht naar menselijkheid (Deel II) – Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Deze zoektocht naar menselijkheid neemt je als lezer mee van de bijendans over de neanderthaler, Don Quichot, Spinoza, de Holocaust tot het concept bullshit jobs. Verhofstadt is de betrokken intellectueel die vragen stelt vanuit oprechte verwondering en soms expliciete stellingname. Braeckman is de filosoof en wetenschapper die systematisch nuanceert, verdiept en af en toe provoceert. Dat contrast tussen de twee gesprekspartners is de motor van het boek. Recensie door Peter Laroy.

Revolutionaire ideeën - Jonathan Israel

May 10

May 10 Revolutionaire ideeën - Jonathan Israel

Revolutionaire ideeën is een ongemeen rijk boek – Israel behandelt onder meer nog de roep om de emancipatie van de zwarten en van de vrouwen, de vernieuwingen in het onderwijs en de wetenschap, de strijd tussen atheïsten en gelovigen, de talloze volksopstanden (vaak aangevoerd door vrouwen), de emancipatie van de Joden, de verspreiding van de universele egalitaristische ideeën via oorlogen in Europa, etc. Voor wie een scherp beeld van de Franse Revolutie wil krijgen is dit echt een must read. Recensie door Leo De Haes.

De Rechten van de Mens - Thomas Paine

May 9

May 9 De Rechten van de Mens - Thomas Paine

De twist tussen Burke en Paine was veel meer dan een persoonlijk conflict, het was een botsing tussen twee wereldbeelden, conservatisme versus progressisme, die schokgolven veroorzaakte over de hele wereld. Heel wat lezers waren geschokt door Rights of Man en de Britse politieke klasse was bijzonder verontrust, want het boek spoorde aan tot een grote sociale omwenteling. Er kwam dan ook kritiek van de aristocraten, grootgrondbezitters, slavendrijvers, geestelijken en de Britse koning en zijn regering. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Amor Mundi – Peter Venmans

May 7

May 7 Amor Mundi – Peter Venmans

Peter Venmans overloopt het geheel van menselijke emoties, houdingen en gedragingen die al dan niet leiden tot ‘liefde voor de wereld’. Zijn rode draad is een uitspraak van de Joodse filosofe Hannah Arendt waarin ze pleit voor amor mundi: ‘Pas laat, eigenlijk alleen in de laatste jaren, begon ik van de wereld te houden… en uit dankbaarheid wil ik mijn boek de titel Amor Mundi geven,’ schreef ze na de Tweede Wereldoorlog. Dat leek toen lange tijd steeds meer het geval te zijn. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Banda - Marjolijn van Pagee

May 3

May 3 Banda - Marjolijn van Pagee

Marjolijn Van Pagee schreef een bevlogen boek over een wreedaard die namens een roofzuchtige onderneming dood en verderf zaaide ter meerdere eer en glorie van een witte koloniserende natie die tot de dag van vandaag niet bereid en niet in staat is om achterom te kijken en in alle oprechtheid te zien en erkennen dat ze nam wat niet van haar was en de oorspronkelijke eigenaren niet alleen beroofde en knechtte maar ook serieuze pogingen ondernam hen in naam van hun christelijke god voorgoed uit te roeien. Recensie door Enno Nuy.

Kaputt – Curzio Malaparte

May 2

May 2 Kaputt – Curzio Malaparte

Malaparte vocht aan het front tijdens de Eerste Wereldoorlog, werd lid van de fascistische partij, uitte kritiek op de partij en kreeg gevangenisstraf, was journalist aan het front tijdens de Tweede Wereldoorlog, en schreef opmerkelijke romans. Eerst sympathiseerde hij met Mussolini maar werd al snel zijn grootste criticus. In feite was Malaparte een anarchist en vrijdenker die niet wou plooien naar de richtlijnen van een leider of partij. Zijn roman Kaputt is intrigerend en controversieel. Recensie door Dirk Verhofstadt.