Het cultureel-erfgoedveld wordt geviseerd door Caroline Gennez. De sector heeft geen behoefte aan nog meer hoogdravende beschouwingen over het rijke ‘culturele ecosysteem’ zolang de minder zichtbare onderdelen ervan niet worden gerespecteerd en op zijn minst evenwaardig behandeld in tijden van schaarste. Een duurzaam cultuurbeleid steunt niet op visienota's vol wollige ambities, maar op afspraken waarop instellingen en organisaties kunnen vertrouwen. Minder ‘visie’ dus, en vooral meer perspectief.

Wim Jurg geloofde lange tijd dat de geschiedenis een einddoel had, zo schrijft hij in zijn boek Geschiedenis zonder plan (uitgeverij Damon). “Eerst dacht ik dat het doel bepaald was door God (…) en daarna in de onafwendbare toekomst van de klasseloze maatschappij.” Nu weet hij beter: de geschiedenis heeft helemaal geen plan. Aan de hand van een reeks historische gebeurtenissen laat hij zien hoe keuzes, toeval, geluk en pech een impact hadden en nog steeds hebben. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Adam Przeworski waarschuwt voor doemdenken. De Amerikaanse ontregeling bewijst niet dat de democratie wereldwijd in verval is. Een verkiezingsoverwinning van een partij die men verafschuwt, is geen bewijs van crisis. De echte toets is concreet: kunnen regeringen worden vervangen, kan de oppositie zich organiseren, hebben burgers toegang tot onafhankelijke informatie, aanvaarden machthebbers dat ze kunnen verliezen, en geloven verliezers dat ze later democratisch kunnen terugkeren?

Verleden week schoten de langetermijnrentevoeten in de meeste Europese landen en de VS verder naar omhoog. In België noteerde de rente op overheidsobligaties van 10 jaar 4,3 procent. Dat was in 15 jaar niet meer gebeurd. Over de oorzaken van deze rente-escalatie is al veel inkt gevloeid: hogere inflatieverwachtingen, stijgende overheidsschuld in diverse landen waaronder de VS, de grote vraag naar krediet van AI-giganten die steeds meer datacentra bouwen, enz. Wat kan daardoor gebeuren in de eurozone?

Voor AI bestaat nog geen internationale controle-instantie. Slechts enkele landen hebben een ministerie voor AI, en de bestaande ministeries missen de capaciteit om marktgedrag te onderzoeken of te sanctioneren. Zolang we niet over de nodige instellingen beschikken – zowel op nationaal als op internationaal niveau – blijft onze oorspronkelijke vraag ("Wie is verantwoordelijk als het met AI misgaat?") onbeantwoord, waardoor de wereld wordt blootgesteld aan onvoorstelbare risico's.

In amper zes jaar tijd had Hitler Duitsland veranderd in een naargeestige natie die door angst voor en de dreiging van geweld beheerst werd. Weimar, stad van Goethe en Schiller, werd tegen wil en dank kraamkamer van de Duitse politiek tijdens het interbellum, tot het werd ingenomen door de nazi’s, een bende gewetenloze fanatici die als een kip zonder kop achter hun leider aanliepen en overal waar ze opdoemden een spoor van geweld, angst, moord en intens verdriet achterlieten. Recensie door Enno Nuy.

Morins denken biedt aanknopingspunten voor een liberaal humanisme dat individuele vrijheid verbindt met verantwoordelijkheid en lotsverbondenheid. La pensée complexe helpt begrijpen waarom samenhang fragiel is; verbeeldingskracht en betekenisgeving zijn nodig om haar opnieuw te laten ontstaan. Hij laat geen afgewerkt systeem na, maar een gereedschapskist voor onderwijs, beleid, ecologische transitie en persoonlijke reflectie. Een manier van denken die weerstand biedt aan simplificatie, autoritaire oplossingen en fatalisme.

Met nog een volle maand te gaan tot de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen is president Donald Trump impopulairder dan ooit. Intussen lijken de Democraten zich in deze campagne enkel te richten op betaalbaarheid, wat logisch is gezien de hoge inflatie en de dalende levensstandaard. Maar zelfs als deze gok loont, moeten ze hun standpunten over immigratie duidelijk kunnen maken en het extreme en misleidende discours van Republikeinse kandidaten weerleggen.