Trump heeft de vrije wereld om zeep geholpen omwille van een protectionistische idée fixe die de neergang van Amerika zal versnellen. Europa, Canada en democratieën elders zijn wat er nog over is van het oude ideaal. Zij moeten het in leven houden. Tijdens de Koude Oorlog stelde een soortgelijke uitdaging ons in staat een betere wereld voor te stellen. Dat kan nu weer gebeuren, en ..herinnert ons eraan dat we gemeenschappelijke waarden hebben – vrijheid en democratie – en niet alleen economische belangen.

De uitspraken van Francesca Albanese dreigen niet alleen de strijd van Oekraïne tegen de Russische agressie in een negatief daglicht te plaatsen, maar ook haar eigen geloofwaardigheid en de aandacht voor de Palestijnse zaak te overschaduwen. Alsof opkomen voor de rechten van Oekraïners haaks zou staan op die van het Palestijnse volk, of omgekeerd. Dat is natuurlijk een valse tegenstelling die we ons, zeker in een wereld waarin autoritaire regimes steeds meer de internationale rechtsorde uitdagen, niet kunnen veroorloven.

Stefan Zweig ken ik natuurlijk van De wereld van gisteren, die prachtige autobiografie. En daarnaast ken ik hem vooral als steun en toeverlaat voor Joseph Roth. Zweig was een edel mens en een groot stilist als schrijver. En hij was vooral een overtuigd Europeaan. Als geen ander kende Zweig de (Europese) geschiedenis en vreesde hij voor het tragische lot van de mensheid. Vooral zijn oorlogsdagboeken laten zien hoe wanhopig hij was en hoezeer hij leed onder de brute wreedheid van de nazi’s. Recensie door Enno Nuy.

De komende verkiezingen in Frankrijk, Italië, Griekenland en Polen in 2027 zouden ons kunnen leren of kiezers nog steeds accepteren dat er grenzen moeten worden gesteld aan de volkssoevereiniteit. Het verwerpen van dat principe betekent dat de verschuiving van een liberale naar een postliberale samenleving wordt verwelkomd. Mocht dat gebeuren, dan zou er in Europa een hysterie à la Trump kunnen ontbranden, die hier evenveel schade zou aanrichten als zij al in de VS heeft aangericht.

De energietransitie, de woningmarkt en de industriële vernieuwing botsen op dezelfde muur: traagheid, versnippering en compromissen waarin de oorspronkelijke ambitie al is verdampt voor ze het terrein bereikt. Het resultaat? Een land dat wel beweegt, maar zelden vooruitgaat. In The Common Good Economy legt de Italiaans‑Britse econome Mariana Mazzucato de vinger op die zere plek. Ze reikt een kompas aan om weer scherp te kiezen, te sturen en maatschappelijke meerwaarde af te dwingen. Recensie door Dirk Diels.

Het blijft schrikken dat er nog altijd politici zijn die, ondanks de tastbare klimaatverandering en de doden die erin liggen begraven, liever het klimaatbeleid bestrijden dan de klimaatverandering zelf. Na een zoveelste ‘summer of truth’ is daadkracht nodig. In de plaats daarvan beloofde Ursula Von der Leyen om vast te houden aan doelstellingen die ze zelf niet meer hard maakt. Uitstel, met een glimlach. Voor 450 miljoen Europeanen die deze zomer de hitte voelden, is die glimlach geen antwoord. Het is een sisser op een hete plaat.

Wereldleiders zijn in New York bijeen voor de 81e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, met als thema ‘Vertrouwen herstellen, transformatie in goede banen leiden’. Hoewel de opkomst van AI ongetwijfeld hoog op de agenda zal staan, vereist het herstellen van het vertrouwen in technologie ook bescherming van het open internet – dat immers een groot deel van de huidige technologische vooruitgang mogelijk heeft gemaakt. Het World Wide Web is hier een uitstekend voorbeeld van.

Er was een oud idee dat de belastingen progressief moesten zijn: naarmate het inkomen stijgt, staan mensen een groter deel van hun inkomen af aan de staat. Uit solidariteit met mensen in de lagere inkomensklassen. Nu wordt dit omgedraaid. Lagere inkomensgroepen wordt gevraagd solidair te zijn met de sukkels in de hoogste inkomensklassen en meer bij te dragen dan die laatsten. Iets is misgelopen. Het heeft alles te maken met het feit dat hogere inkomens erin geslaagd zijn hun inkomen te transfereren naar een vennootschap die veel minder belast wordt.