Ethiek van de digitale media - Marcel Becker

Bepaalt de mens hoe hij omgaat met techniek of bepaalt de techniek het handelen van de mens? Dit is de vraag die Marcel Becker stelt. Het is de gekende tegenstelling tussen het instrumentalisme en het technologisch determinisme. Intuïtief zouden we opteren voor het eerste, maar de massale opkomst van de digitale media geven voeding aan de tweede visie. En dat kan problematisch zijn, want ‘technologie die de keuzes voor mensen maakt, leidt tot verzwakking van het morele besef,’ aldus Becker. Recensie door Dirk Verhofstadt.

The Discovery of Change - Alleen Kelly

Met Mill, zo stelt Kelly, bevond Herzen zich zo op een “verlaten kust”. Toch was dat individualisme niet Herzens eindpunt. Hij toonde de bereidheid zich te scharen achter een nieuwe vlag, die van het socialisme, zij het een zeer specifieke, Slavische vorm, een ‘commune-socialisme, dat in aanloop naar de revoluties van 1848 de kant van de boeren, arbeiders en kleine producenten koos, een socialisme niet geheel onvergelijkbaar met dat van de Brit Robert Owen. Recensie door Daniël Boomsma.

China, een gids voor de 21ste eeuw - Frank Pieke

Pieke beschrijft de vele veranderingen in China sinds 1989. Hij toont aan hoe veerkrachtig de partij is en hoe de economie blijft groeien (hoewel die groei afneemt), hoe de communistische macht en de kapitalistische economie in China hand in hand gaan en elkaar ondersteunen, hoe vrij en tegelijk onvrij de Chinezen zijn, hoe de CCP ervoor zal zorgen dat Taiwan, Tibet en Xinjiang tot de Chinese natie zullen blijven horen en hoe de Chinese diplomatieke en militaire macht blijven toenemen. Recensie door Jef Abbeel.

Fences - Denzel Washington

De jaren '50 zijn geen pretje voor een doorsnee Afro-Amerikaans gezin. De rassenstrijd woedt in alle hevigheid. En in het oog van die storm leeft Troy Maxon (Denzel Washington). Hij verdient zijn brood als vuilnisman en tracht zijn familie te bewapenen tegen de harde realiteit. Eens droomde hij van een professionele honkbalcarrière, maar toen de major leagues eindelijk zwarte spelers toelieten, was hij te oud. Zijn verloren droom vreet aan hem en dus neemt hij een beslissing die zijn gezin verscheurt.

 

Is dagen zonder vlees betuttelend? - Johannes Derboven

Wat bij ‘Dagen Zonder Vlees’ volledig ontbreekt, is de link tussen vleesconsumptie en dierenleed. Hoewel klimaatopwarming redelijk abstract is, valt dierenleed makkelijker voor te stellen. Het leed van dieren zal in zekere mate overeenkomen met het lijden zoals we dat als mens zelf ervaren. Maar blijkbaar is het makkelijker om vegetarisme te promoten door in te spelen op de negatieve milieu-implicaties hiervan, dan door te wijzen op het dierenleed in de vleesindustrie.

Pleidooi voor een vermogensbelasting - Pieter Buteneers

Ik probeer aan te tonen dat een vermogensbelasting een beter alternatief is dan de meeste bestaande belastingsystemen, met uitzondering van taksen en accijnzen op producten of diensten met een maatschappelijke kost. Wat hier uiteraard niet uitgewerkt wordt, is hoe zo een systeem er in de praktijk zou moeten uitzien en wat de effecten ervan zouden zijn op ons macro-economisch model - denk bijvoorbeeld aan de inflatie. De enige manier om hier antwoorden op te vinden is om na een uitgebreid onderzoek ook in de praktijk te gaan experimenteren met dit nieuwe belastingsmodel.

Gelijke onderwijskansen voor leerkrachten, ouders en leerlingen - Leni Franken

Hoewel katholieke scholen de (grondwettelijke) vrijheid hebben hun eigen identiteit in de verf te zetten en hiertoe bijvoorbeeld Rooms-katholieke godsdienst kunnen inrichten, mag deze vrijheid niet ten koste gaan van andere rechten en vrijheden, zoals de individuele godsdienstvrijheid, het recht op arbeid en het principe van non-discriminatie. Door het overwicht aan katholieke scholen in Vlaanderen én door de eis om gedoopt te zijn, komen deze rechten en vrijheden echter in het gedrang.

De nieuwe globalisering - Paul De Grauwe

De Nieuwe Globalisering heeft belangrijke implicaties. Trump droomt van invoertarieven. Theresa May, samen met de Brexiteers die haar aan de macht hebben gebracht, dromen van een nostalgisch nationalisme waarin ze controle verkrijgen over de grenzen. Dit zal onvermijdelijk tot invoertarieven leiden. Landen die zo iets doen snijden zich af van de internationale productienetwerken die het kenmerk zijn van de Nieuwe Globalisering. Als ze dat doen zullen ze geconfronteerd worden met een groot verlies aan competitiviteit.

Erdogan. De nieuwe vader van Turkije - Nicolas Cheviron & Jean-François Pérouse

Hoewel Cheviron en Pérouse hun best doen om de positieve invloed van Erdogan op de Turkse samenleving te onderstrepen, valt op dat ze daar slechts enkele bladzijden voor nodig hebben. De rest van het boek is een ondubbelzinnig kritisch portret van een gewiekste, maar ook licht ontvlambare en botte populist die onder het mom van democratische verbeteringen zijn land meer dan ooit heeft geïslamiseerd en gepolariseerd. Erdogan de nieuwe vader van Turkije? Het vraagteken is op zijn plaats. Recensie door Joseph Pearce.

Clash - Mohamed Diab

Caïro, zomer 2013, twee jaar na de Egyptische revolutie die een eind maakte aan de dictatuur van Hosni Moebarak. Tijdens de afzetting van de islamitische president Morsi baant een politietruck vol opgepakte demonstranten zich een weg door de gewelddadige protesten. In de celwagen zitten aanhangers van de Moslimbroederschap, een westerse journalist en een gesluierde vrouw. Kunnen de gedetineerden hun uiteenlopende politieke en religieuze achtergronden overbruggen, en een kans maken om te overleven?

Broederschap. Pleidooi voor verbondenheid - Frans Timmermans

Timmermans bepleit terecht dat we meer dan ooit bereid moeten zijn om op te komen voor onze waarden, waaronder het ontzien en respecteren van minderheden en andersdenkenden. Maar, en dat schrijft hij niet, ook resoluut en veel harder opkomen voor onze fundamentele liberale grondrechten zoals de vrijheid van meningsuiting, de scheiding van geloof en staat, de gelijkwaardigheid van elke mens en van man en vrouw in het bijzonder, en het recht op zelfbeschikking. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Wat is populisme? - Jan-Willem Müller

Zolang populisten binnen de grenzen van de wet blijven, moeten ze op een democratische manier worden bestreden. Het is geen goed idee om populisten uit te sluiten. Ze vertegenwoordigen nu eenmaal een deel van de kiezers. Maar populisten moeten vooral een koekje van eigen deeg krijgen. Feiten bestrijden met feiten, de taal spreken die ook zij spreken. En we moeten vooral nagaan waar het misliep en antwoorden bieden op de bezorgdheden en vragen van de bevolking. Recensie door Peter Laroy.

Vrij met kerstmis, niet met het offerfeest - Koert Van Espen

Het toekennen van nieuwe vakantiedagen op basis van religieuze voorkeuren zou kerk boven staat stellen, wat een ernstige aanfluiting zou zijn van onze seculiere staat, en is dus not done. Bovendien zou het nogal chaotisch worden als elkeen begint met vakantiedagen op te eisen op basis van zijn of haar persoonlijke religie: er zijn immers meer dan 200 religieuze feestdagen. Gelukkig viel dit jaar mijn eigen hoogdag op een zondag zodat ik als Pastafarian ten volle mijn rituelen kon beleven.

Waar zitten de ex-moslims? - Maarten Boudry

Hoeveel mensen kent u die vroeger moslim waren, maar nu ongelovig zijn? Dat dacht ik al. Ik ook niet. Ex-christenen ken ik in overvloed, zelfs ex-Jehova-getuigen en voormalige refo’s. Ik heb ook liberale moslimvrienden die de Koran in historisch perspectief lezen en met een grove korrel zout. Met bekeerlingen zijn we ook vertrouwd: mensen die vroeger geen geloof aanhingen, maar nu christen of moslim zijn. Ex-atheïsten, zo u wil. Maar ik ken niemand in mijn kennissenkring die de beweging van gelovige moslim naar atheïst maakte.

Het belang van dagen zonder vlees - Amy Kessels

Een campagne, zoals “Dagen zonder Vlees”, krijgt de aandacht waar menig marketingbureau jaloers op zou zijn. De campagne roept op tot minder consumptie van vlees en vis. Daarnaast is er eveneens aandacht voor minder verpakkingen en minder voedselverspilling. Alle bewustwordingscampagnes ten spijt, het is het initiatief ontstaan vanuit een individu zoals u en ik, vanuit de samenleving, een vrijblijvende oproep waarbij we de vrijheid hebben om al dan niet mee te doen.

Verkiezingen in Nederland - Daniël Boomsma en Joost Sneller

Anders dan in 2012, toen zich een tweestrijd tussen links en rechts aftekende, lijkt er nu eerder sprake van een vierstrijd. Enerzijds zijn daar de conservatieve partijen VVD, PVV en CDA en anderzijds de progressief-liberale stroming aangevoerd door D66, dat zich lijnrecht tegenover zowel de PVV als de conservatieve partijen opstelt. Dat blijkt ook uit het verkiezingsprogramma van de sociaal-liberalen dat het belang onderstreept van een open samenleving, individuele vrijheden, de rechtsstaat en Europa.

Als atheïst wil ik een betoog houden voor degelijk onderwijs over het christendom. Hiermee bedoel ik geen praat voor brave Hendrikken, maar kennis van de basisteksten, de essentiële dogma’s en de historische ontwikkelingen. Mensen van onze cultuur lopen verloren in hun confrontatie met geschiedenis, literatuur en kunst als die basiskennis ontbreekt. Daarbij we dringend werk maken van een strikt wetenschappelijke, ook historische studie, van de godsdiensten - inclusief hun ‘Kriminalgeschichte’.

De radicale verliezer - Hans Magnus Enzensberger

Enzensberger typeert de islamitische zelfmoordterrorist als ‘de radicale verliezer’. Iemand die wraakzucht, machogedrag en zelfverachting gecombineerd met woede op de wereld in zich draagt. Het maakt hem tot een wandelende tijdbom met een kort lontje. Want zowat alles kan hem tot ontploffing brengen: een sociale vernedering, een seksuele afwijzing of het verlies van zijn baan. Hij voelt zich altijd het slachtoffer en heeft zowel een hekel aan zichzelf als aan de krachten die hem onderdrukken. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Homo Deus - Yuval Noah Harari

Harari stelt zich vragen over de toekomst van de mensheid, en nog niet van de eenvoudigste. Hij noemt zijn werk daarom “een kleine geschiedenis van de toekomst”. Denk nu niet dat het een doemscenario-boek is, maar zo zegt hij toch zelf: de mensheid moet met diverse uitdagingen rekening houden en vooral een oplossing bedenken. Die oplossingen krijgen we er niet bij. Daar zullen we zelf voor moeten zorgen. Zijn boek bezorgt alvast veel stof tot nadenken. Recensie door Lieven Pauwels.

Zwijgen - Ingrid Vander Veken

Als uiteraard argeloos kind, geboren enkele jaren na het beëindigen van de oorlog, vertelt Ingridover haar min of meer achteloze kinderjaren “tijdens het Marshallplan”. Het verging haar als ieder kind, “je keek door kieren naar het leven van je ouders”, maar, “wat je ervan opving was slechts een glimp van de werkelijkheid”. Zij begon zich vragen te stellen: waarom ging haar vader nooit, maar dan ook nooit met haar naar de Antwerpse dierentuin? Waarom konden je vader en je oma het niet met elkaar vinden? Recensie door John Rijpers.