Er bestaat niet zoiets als een niet-dodelijk wapen – Dirk Verhofstadt
Victoria Snelgrove was 21 jaar en studeerde journalistiek aan het Emerson College in Boston. Toen haar favoriete honkbalteam, de Boston Red Sox, op 21 oktober 2004 zegevierden tegen hun grote rivaal de New York Yankees, en zo opnieuw de American League Championship wonnen, barste een groot feest uit. Toen enkele jongeren de politie uitdaagden en wieldoppen en flessen naar hen gooiden, besloot de lokale commissaris in te grijpen. Om de samengestroomde menigte in bedwang te houden gebruikten enkele politieagenten een FN303-geweer, een semi-automatisch wapen dat met perslucht ballen met pepperspray met een doorsnede van 1,8 centimeter afvuurt. Die projectielen kunnen met een snelheid van 90 meter per seconde een object tot vijftig meter ver treffen. Ze veroorzaken aldus de wapenfabrikant FN-Herstal een voldoende afschrikwekkend pijnniveau al mag het wapen volgens hun richtlijnen niet gericht worden op het hoofd of de nek, meer niet. Tot het misgaat.
Victoria Snelgrove - 2004
Rochefort Milien, een van de politieagenten, richtte zijn FN303 op een rellende jongere, vuurde tweemaal, maar miste en trof Victoria Snelgrove, die helemaal niet betrokken was bij de rellen. Een bal boorde zich door haar oog en sloeg een gat van twee centimeter tot diep in de rechterhelft van haar hersenen waarop ze hevig bloedend als een blok neerviel. Met een ambulance werd ze naar een hospitaal gebracht, maar twaalf uur later werd ze doodverklaard. Commissaris O'Toole verklaarde later dat het onderzoek aantoonde dat Victoria Snelgrove een onschuldige omstander was. Twee andere aanwezigen, Paul Gately en Kapila Bhamidipati, raakten gewond door een FN303. De eerste werd werd in zijn gezicht getroffen, waarbij een wond boven zijn mond gehecht moest worden, de tweede werd in zijn slaap geraakt en artsen moesten bij hem kleine stukjes plastic van zijn voorhoofd verwijderen en een groter stuk onder zijn huid. Het lichaam van Gately vertoonde naast zijn hoofdwonde een tiental zware inslagen in het lichaam.
Paul Gately - 2004
De familie van Victoria Snelgrove diende klacht in tegen de politie van Boston en tegen FN-Herstal. De stad trof in 2005 een schikking ter waarde van 5,1 miljoen dollar. Een jaar later kwam het tot een schikking met het de wapenfabrikant buiten de rechtszaal voor een onbekend bedrag. Ook Gately en Bhamdipati hadden volgens het politieonderzoek niets met de rellen te maken. De eerste ontving een schadevergoeding van 325.000 dollar, de tweede kreeg 250.000 dollar toegewezen.Het politiekorps van Boston besloot toen om de FN303 niet meer te gebruiken, maar in tal van andere steden bleven politiekorpsen de FN303 als ‘verdedigingswapen’ handhaven, en dit tot vandaag.
Bij een protestbetoging tegen het hardhandig optreden van ICE-agenten tegen migranten in Los Angeles op 30 januari 2026, werd de 25-jarige Jasmin Lomas in haar gezicht geraakt, twee centimeter onder haar rechteroog, toen agenten in de menigte schoten met een FN303 met verfprojectielen met onafwasbare verf om daders nadien gemakkelijker op te sporen. Alleen had Lomas geen enkele overtreding begaan. Tijdens de betoging zat ze gewoon op de stoeprand met twee meisjes met wie ze eerder had afgesproken. Ze moest verschillende operaties ondergaan omdat er ook stukjes glas en metaal in de balkogel zaten. Lomas heeft klacht ingediend, maar de zaak moet nog voorkomen in een rechtbank in Los Angeles. Naast Lomas werden ook een juridisch waarnemer van de National Lawyers Guild, een persfotograaf en een verslaggever getroffen door een FN303-wapen.
Jasmin Lomas - 2026
Vaak omschrijft men de FN303 als een ‘niet-dodelijk wapen’, maar commissaris O'Toole die in 2004 in Boston de leiding had over de operaties zei later in een interview: “Ik besefte al snel dat er niet zoiets bestaat als een niet-dodelijk wapen.” FN-Herstal heeft het zelf over een minder-dodelijk (less lethal) wapen. De term ‘minder-dodelijk’ is in feite bizar, men is dood of men is niet dood,. De term ‘minder-dodelijk’ betekent dus dat het wapen ook wel degelijk ‘dodelijk’ kan zijn.
In ons land pleit minister van Defensie Theo Francken al langer voor het inzetten van de FN303 tegen relschoppers. Sterker nog, hij liet defensie dergelijke ‘minder-dodelijke’ wapens aankopen. Ook dit is bizar want het is niet het leger maar de politie die bij betogingen en mogelijke oproer moet ingrijpen. Voor defensie zijn deze ‘minder-dodelijke’ wapens gewoon zinloos, ze hebben tenslotte maar een bereik van vijftig meter en dat zal in oorlogssituaties de vijand niet afschrikken. Die afstand is echter wel voldoende om in een menigte binnen een straal van vijftig meter iemand ‘minder-dodelijk’ te raken. Tot het noodlot toeslaat.
Misschien moeten Francken en de andere ministers in de regering toch eens stilstaan bij wat Victoria Snelgrove, Paul Gately, Kapila Bhamidipati, Jesmin Lomas en andere onschuldige burgers overkwam alvorens FN303-wapens te gebruiken.
Dirk Verhofstadt
De auteur is moraalfilosoof en auteur van Dagboek1933
