Op de Vrijdenkersdag 2016 van de atheïstisch-humanistische vereniging De Vrije Gedachte die in Utrecht werd georganiseerd, sprak ik over de vraag of een liberale islam wel bestond. Om tot een antwoord op deze vraag te komen formuleerde ik acht voor het liberalisme cruciale concepten, en bekeek per concept hoe de islam hiertegenover stond. Deze concepten zijn: vrijheid, individualisme, mensenrechten, secularisme, democratie, de open samenleving, het kapitalisme en sociale rechtvaardigheid.
Homer en Joe, twee vijftigers, varen in een gammele boot stroomopwaarts naar een aantal watervallen in Kroatië. Tot aan het recente overlijden van hun vader, wisten ze niet van elkaars bestaan af. Ze zijn nochtans halfbroers. Sean, een louche Ierse vechtjas, sluit zich bij hen aan. En amont du fleuve is een psychologisch avontuur waarbij deze ingetogen en eenzelvige mannen een aantal geheimen en verwachtingen prijsgeven, en waarbij de bloedband hun samenbrengt, of ze het nu willen of niet.
Het Europees socialisme anno 2017 is een roestig en inefficiënt machtsblok dat zichzelf aan de kant heeft gemanoeuvreerd om vervolgens als een wesp gestoken te reageren wanneer anderen haar effectief links laten liggen. Een tip: misschien wat minder obsessies over Guy Verhofstadt aan de dag leggen en beginnen met een grondige introspectie. Want Trump en Farage hebben jullie rol als verdedigers van de kleine man overgenomen. Wij willen daar tegen vechten met een pro-Europees hervormingsproject. Waar staan jullie?
Ik heb het boek gelezen en kom aan het einde tot de conclusie dat ik niet veel wijzer ben geworden. Want juist als het erop aankomt dat de schrijver ons na de analyse uitlegt welk pad we zouden moeten bewandelen om ons doel te bereiken, laat hij het volledig afweten en verzandt hij in vage beelden waar niets concreets uit af te leiden valt. De analyse is in grote lijnen wel duidelijk. Abou Jahjah onderscheidt twee soorten radicalisering, een constructieve en een destructieve soort. Recensie door Enno Nuy.
De Antwerpse SP-A kopman Tom Meeuws kondigde eind december zijn plannen aan om bij de volgende verkiezingen een progressief front te vormen met PVDA+ en Groen. Ook nationaal voorzitter John Crombez liet begin dit jaar verstaan dat hij samenwerking met PVDA+ niet uitsluit. Voor mij is het duidelijk: als van die plannen iets terecht komt, dan is dat voor mij voldoende reden om zeker niet op de SP-A te stemmen. Idem voor de N-VA en haar bereidheid om een coalitie met het Vlaams Belang te vormen.
De vraag is of salafistische organisaties verbieden een effectief bestrijdingsmiddel is. Verbieden is, zoals Verhofstadt in zijn boek zelf ook aangaf, een heikel punt in een liberale democratie. Immers, kenmerkend is nu net het idee dat de vrijheid van meningsuiting niet zo maar kan aangetast worden. Zelfs al kan het apolitieke salafisme een opstap of hellend vlak zijn naar de politieke jihad, is het nog maar de vraag of deze strekking verbieden heilzame effecten zou genereren.
Als liberaal is mijn eerste reflex om het voluit op te nemen voor de liberale grondrechten die individuen en minderheden moeten beschermen tegen mogelijk misbruik door de staat en de meerderheid. Keer op keer stel ik vast dat het principe van onze liberale democratie onvoldoende bekend is. Dat die vrijheden, zoals vrijheid van meningsuiting, maar ook de vrijheid van religie en geweten, onvervreemdbaar zijn en dus niet door een democratische meerderheid bepaald worden.
Montaigne had voor zichzelf vier regels opgesteld: nooit koppig vasthouden aan een idee; nooit iemands handelen verklaren vanuit veronderstelde laaghartige motieven; nooit toegeven aan de publieke opinie; nooit vervallen in hooghartig, erudiet gezwets. Voeg daar aan toe: en als je tegenstander die fair play miskent, kiezen voor een goed boek. Je kan leren uit het verleden, wist Montaigne. Voor het nieuwe Jaar kunnen wij misschien deze richtlijnen onthouden.
De burger in de 21ste eeuw neemt terecht geen genoegen meer met eens om de vijf jaar gaan stemmen. Veel burgers willen meer betrokken worden bij het beleid en het mee vorm geven. Het gaat om burgers die de democratie een warm hart toedragen, en juist daarom ontevreden zijn met de doorgaans verticale structuur van de politieke praktijk vandaag. Onze samenleving wordt alsmaar horizontaler en de politiek van toen voldoet dus niet meer aan burgerverwachtingen van nu. Dit kan anders en beter.
Met Rusland werd in 1997 een akkoord gesloten over de Krim en de Zwarte Zeevloot: tot 2041 zou Rusland gebruik mogen maken van Sebastopol als marinehaven. In 2013-2014 vonden massademonstraties plaats in Kiev. Ze leidden tot de val en de vlucht van president Janoekovitsj. Poetin reageerde daarop door de Krim te annexeren. In Oost-Oekraïne kwamen pro-Russische opstanden tegen de prowesterse regering in Kiev. In mei 2014 riepen ze de onafhankelijkheid uit van Donetsk en Loehansk. Recensie door Jef Abbeel.
De partij handelde ‘met een koel hoofd’ en ‘met een afweging van de argumenten’, zoals Van Mierlo zijn partijgenoten voorhield op het congres van september ‘68. D66 formuleerde een streven naar een meer directe democratie, opdat het de democratie levendiger en scherper kon maken. En het stond een radicale democratisering voor als antwoord op het afbrokkelen van oude maatschappelijke verbanden. D66 staat nu voor de essentiële taak om zich tegen het ‘volk versus elite’ democratisme teweer te stellen. Tekst van Daniël Boomsma.
Katleen Gabriels beschrijft in ‘Onlife. Hoe de digitale wereld je leven bepaalt' op een indrukwekkende manier de impact van de nieuwe media op het dagelijkse leven. Daarom roept ze op tot diepgaand debat over de mogelijk onwenselijke gevolgen van technologie. Het is een belangrijk boek dat breed gelezen moet worden, niet in het minst door onze politieke beleidsvoerders. U wordt uitgenodigd op de huldigingsavond met receptie op donderdag 26 januari 2017 om 20h00 in Het Liberaal Archief, Kramersplein 23 te Gent. Gratis, maar inschrijven moet op info@liberales.be.
Normandië, 1819. Jeanne Le Perthuis des Vauds, een naïeve jonge vrouw vol kinderdromen, heeft de nonnenschool en haar studies net achter zich gelaten, wanneer ze met Julien de Lamare trouwt. De burggraaf blijkt al snel bijzonder vrekkig, hard en labiel te zijn. Door de hebzucht en ontrouw van haar man ziet Jeanne langzaam maar zeker haar dromen vervagen. De start van een rouwperiode om het verloren paradijs uit haar kindertijd. Une vie werd afgelopen zomer winnaar van de Fipresci-persprijs in Venetië.
Het liberalisme vertrekt van de individuele keuzevrijheid. Dit heeft de liberale partij echter niet altijd de sterke electorale winst opgeleverd die het verdiende, aldus Stouthuysen, Veel mensen zijn wel overtuigd geraakt van liberale waarden, zonder dat ze voor liberale partijen stemden. Daarbij is het niet makkelijk voor liberale partijen om een strakke partijstructuur op te bouwen, juist omdat individuele vrijheid zo’n hoog goed is. Maar er zijn ook uitgesproken voordelen aan het individuele denken. Tekst van Tinneke Beeckman.
Als je niet zomaar kan rekenen op de kiezer om machthebbers democratisch goed te controleren, zijn strikte regels een alternatief. Maar ze moeten dan wel goed gevolgd worden. Ook en vooral door machthebbers. De partijen Groen en Ecolo willen met een wetsvoorstel rond lobbyen meer transparantie bewerkstelligen over contacten tussen belangenorganisaties en beleidsmarkers. Het voorstel – enkel gericht op legeraankopen – is om onder meer een transparantieregister op te zetten dat alle contacten en hun inhoud registreert.
Er raast een nieuwe wind door links Vlaanderen. Vorige week werd Minerva, een progressieve en professionele denktank, boven het doopvont gehouden. Hij heeft tot doel het maatschappelijk debat te voeden met studies waarin concrete beleidsmaatregelen worden voorgesteld en beargumenteerd. De opzet is erg nobel en verdient respect. Toch dient er een grote kanttekening te worden gemaakt bij dit verhaal. Terwijl de groep nog met plezier het etiket ‘progressief’ aanvaardt, wil ze zichzelf geen ideologie aanmeten.
Er zal altijd vraag zijn naar excellent onderwijs, en als de overheid dat niet verstrekt zullen kapitaalkrachtige mensen het zelf creëren. Laat ons Vlaanderen behoeden voor een gepolariseerd onderwijslandschap met dure, private en goede scholen, naast minder goed gefinancierd publiek onderwijs dat middelmaat ambieert. In zo’n samenleving zal het armere, maar getalenteerde kind weinig keuze hebben. We hebben in het Verenigde Koninkrijk en de Verenigde Staten gezien waar dat toe leidt.
Chirurg Romeo Aldea heeft zijn dochter Eliza opgevoed met het idee dat ze ooit in het buitenland zou gaan studeren om elders een beter leven te kunnen opbouwen. Op haar 18de heeft Eliza een beurs om te studeren in Engeland. Ze moet enkel nog haar diploma middelbaar onderwijs halen – een formaliteit voor een uitstekende studente als zij. Maar de dag voor haar eindexamens zet een dramatische gebeurtenis Eliza's toekomst op de helling. Romeo staat voor een fundamentele beslissing.
Hoe beoordelen onze lezers de nieuwsbrief van Liberales en het werk van Liberales in het algemeen? We vroegen het aan enkele opiniemakers. Maar we zijn ook benieuwd naar uw oordeel. Zeg ons gerust wat we beter zouden kunnen doen, welke boeken nog besproken moeten worden, wie we moeten uitnodigen op een lezing, en welke debatten we moeten organiseren. En heb je ergens een interessante tekst gelezen? Geef het ons dan door. Stuur uw reacties, kritiek en suggesties naar info@liberales.be.
Woede en vergeving. Wrok, ruimhartigheid, gerechtigheid. Wat een titel! Het jongste boek van Martha Nussbaum, hoogleraar recht en ethiek aan de universiteit van Chicago, straalt ambitie uit. De auteur maakt die ook waar in een erudiet werk, waarin het Griekse denken aan de joods-christelijke cultuur wordt getoetst, terwijl woorden en daden van figuren zoals Mahatma Gandhi, Martin Luther King en Nelson Mandela worden gefileerd. Tegelijk blijft ruimte over voor analyses van alledaagse voorvallen. Recensie door Rik Torfs.
