Pelgrim langs Tinker Creek - Annie Dillard

Cruciaal hoofdstuk in dit waanzinnig en continu verrassende boek is Complexiteit. En uiteraard, schrijft Dillard, is evolutie het medium van complexiteit. De stabiliteit van simpele levensvormen is de stevige basis waaruit complexere levensvormen kunnen ontstaan, die op hun beurt complexere levensvormen voortbrengen , en zo voort. ‘Maar elke theorie die botanici hebben bedacht om de functies van verschillende bladvormen te verklaren wordt bedolven onder een lawine van inconsistenties. Hun kennis, hun verbeelding schiet simpelweg tekort’. En: ‘Dit is de waarheid van de alomtegenwoordige complexiteit van de gedetailleerdheid van de wereld: de schepping is geen studie, geen ruw gekrabbelde schets; ze is soeverein, minutieus, overvloedig, uitbundig, met vaste hand tot stand gebracht’. Recensie door Ennoy Nuy

Het gevaar van orthodoxie voor onze samenleving - Bart Collard

Het gevaarlijke is dat deze vijf punten, op basis van de koran en de hadith, inderdaad tot een legitimering van dodelijk geweld kunnen leiden. De vraag wat een goede moslim gelooft, of is, blijkt niet eenvoudig te beantwoorden te zijn. De orthodoxe moslim, die de koran als het letterlijke en onveranderlijke woord van Allah ziet, wordt gesteund door het heilige schrift. Wie modernisering zoekt kan altijd worden verweten: “Wie ben jij om te bepalen welke teksten symbolisch gelezen moeten worden, of zelfs geschrapt?”

Hoe ik mijn ‘onverdiend’ salaris kan teruggeven

“Ten gronde ben ik akkoord dat de vergoedingen van parlementsleden voorwerp van gesprek mogen zijn. Laten we nadenken over een aanvaardbaar loon waarmee iedereen in het parlement de burger voluit kan representeren, en tegelijk zelf kan investeren in eigen opleiding en trajecten om nog sterker als parlementslid te kunnen strijden voor een rechtvaardige samenleving. Niet te hoog zodat het niet de verkeerde mensen aantrekt. Niet te laag zodat het de juiste mensen niet afstoot.”

Komkommertijd - Sara De Mulder

Ik had zo graag een artikel gelezen waarin wordt uitgelegd dat “minister” het Latijnse woord is voor “dienaar”. Dat deze mensen verkozen worden voor vier of vijf jaar, dat zij geen speciale status hebben noch verdienen maar de taak hebben ons zo snel mogelijk het best mogelijke beleid te bieden, zodat wij burgers de garantie behouden op een goed en liefst een beter leven.

P-Magazine gaat ethisch zijn boekje te buiten

Media hebben niet alleen een enorme verantwoordelijkheid bij het beschermen van onze democratie, maar hebben ook veel potentiële macht. Zo stapte donderdag de Vlaamse parlementsvoorzitter op na de publicatie van gevoelige beschuldigingen.

Om te vermijden dat de journalistiek zichzelf uitholt en de liberale democratie zou ondergraven, hanteert de Raad voor Journalistiek in België een deontologische en ethische code. Die bepaalt door middel van 27 artikels de rechten en plichten van journalisten. Wanneer we de werkwijze van P-Magazine toetsen aan deze ethische code, vallen er meteen enkele belangrijke inbreuken op.

De neutrale overheid – over homoseksualiteit, preutsheid en de hoofddoek - François Levrau

Men zou ook voor een andere ordening kunnen opteren en bijvoorbeeld de samenleving vormgeven in functie van een Heilig Boek. In westerse samenlevingen is dat echter geen optie omdat zij (mede door de installatie van een neutrale overheid) burgers zoveel mogelijk als vrije en gelijke burgers willen behandelen. Wanneer men bijvoorbeeld de Koran zou volgen, kan niet iedereen met een vergelijkbare vorm van respect en zorg worden behandeld. U zult maar christen of atheïst zijn in een land waar elke politieke regel is gebaseerd op de Koran. ‘Neutraliteit’ is dus een keuze die de maatschappelijke spelregels vastlegt. Ze vloeit voort uit een aantal universeel geachte principes, is verankerd in de grondwet en krijgt in legio wetten concreet gestalte.

Vlaanderen leert niet graag

Kernlid van Liberales, Wouter Duyck, analyseert een rapport van de Oeso waaruit blijkt dat Vlamingen zich onvoldoende bijscholen tijdens hun volwassen leven. Dat blijkt vooral een probleem te zijn bij laaggeschoolden, die er nochtans het meeste baat bij hebben. Volgens Duyck moeten universiteiten, hogescholen, bedrijven én de begroting dringend inspanningen leveren om het tij te keren.

Een iets beschuttere plek misschien Journaal 2017 - Cyrille Offermans

Offermans reflecteert over de opkomst van populisme en nationalisme in Europa: ‘Het populisme is de reflex van de machtelozen, het verkeerde, want louter defensieve, geborneerde en rancuneuze antwoord van “het volk” op een rits reële problemen. Het kan alleen verdwijnen als er iets aan die problemen gedaan wordt.’ (p. 193) Het zou mooi geweest zijn als Offermans die ‘rits van reële problemen’ dan ook had benoemd. Hij meent blijkbaar dat iedereen dat wel weet. Recensie door Floris Van Den Berg

'De welvaart van landen', recensie door Dirk Verhofstadt

Dirk Verhofstadt bespreekt het boek De welvaart van landen van Adam Smith. Zijn ideeën blijven brandend actueel. Met de opkomst van extreemlinkse, extreemrechtse en nationalistische partijen, is er weer een hang naar protectionisme. Het nastreven van ‘America First’, de Brexit en het principe ‘eigen volk eerst’, gaat ten koste van de wereldwijde welvaart. Liberalen kunnen inspiratie opdoen in dit boek om komaf maken met de talloze regels, subsidies en taksen die het vrij initiatief en de vrije markt belemmeren.

De vrijheid om de hoofddoek te dragen impliceert de vrijheid die ook niet te dragen - François Levrau

Othman Hammouchi bekritiseert de populaire blogster Sarah Dimani die haar hoofddoek publiekelijk afzette. In hoeverre vergaloppeert Hammouchi zich in zijn kritiek?

Hammouchi stelt dat het in onze ‘religie-intolerante samenleving’ gemakkelijker is om het islamitische geïnspireerde merk te pitchen als men het voorstelt als een mode-item. Dat zal ongetwijfeld wel zo zijn, maar Hammouchi vergeet hier te vermelden dat religie (grond)wettelijk wordt beschermd – en dat is nog steeds veel belangrijker dan het opportunisme dat uitgaat van de commerciële wereld.

Repliek op Kritiek Groen Liberalisme - Floris Van Den Berg

Dat mentale pijn veroorzaken door belediging wel mag en fysieke schade toebrengen niet, klinkt paradoxaal, maar het is geen contradictie. Er moet opgemerkt worden dat er binnen het kader van de vrijheid van expressie wel degelijk uitlatingen zijn die schade veroorzaken, zoals iemand ten onrechte beschuldigen, bijvoorbeeld van pedofilie. Ook wraakporno valt mijns inziens niet onder de vrijheid van expressie, maar waar precies de scheidslijn loopt zal in maatschappelijk en juridisch debat uitgezocht moeten worden. Kunstenaars, schrijvers en politici wier werk wordt besproken in de media, lopen constant het risico beledigd te worden. Ik kan uit eigen ervaring zeggen dat een in de ogen van de auteur onterecht negatieve boekbespreking pijn kan doen. En de schrijver van die bespreking had dat heus kunnen voorzien.

Waarom ik Humanist ben - Erwin A. Erwin

Ik ben echter faliekant tegen overheidssubsidie voor religieuze geestelijke verzorging. Ik ben van mening dat religie in de privésfeer behoort en dat de overheid niet voor jouw religie hoeft te zorgen noch hoeft te betalen. Wel vind ik het zeer lovenswaardig dat er, naast faciliteiten voor lichamelijke zorg en ruimte, mogelijkheden zijn voor geestelijke zorg. Het klinkt paradoxaal (maar is dus geen tegenstrijdigheid) wanneer ik bepleit dat geestelijke verzorging er alleen op humanistische grondslag zou moeten zijn. Ook gelovige mensen kunnen prima gebruik maken van humanistische geestelijk verzorgers. Zoals ook mensen die geloven in alternatieve geneeswijzen, in de praktijk toch het beste geholpen worden door reguliere medische zorg en de overheid kwakzalvers dan ook niet subsidieert. Recensie door Floris Van Den Berg

Groen liberalisme - Floris Van Den Berg

Cruciaal in dit manifest is het uitbreiden van de morele cirkel naar alle levende en voelende diersoorten, nu en in de toekomst. Wie daar niets tegenin kan brengen, zal de meeste van de hier geschetste gevolgtrekkingen moeten aanvaarden. Anders gezegd, het morele appel dat van den Berg hier etaleert is nauwelijks weerlegbaar en wie daaruit de consequentie trekt zal zichzelf moeten confronteren met de noodzaak van (morele) zelfbeheersing. Recensie door Enno Nuy

Boudry is blind voor de metapolitiek van Nieuw Rechts - Thomas Rotthier

Maar er is ook een subtielere manier om te winst te boeken. Als andere partijen een stukje van je programma, je discours of je framing overnemen, haal je ook een slag binnen. Door een bepaald discours dominant(er) te maken, verander je geleidelijk de politieke cultuur. De consensus over bepaalde thema's - bvb. migratie - verschuift. Deze ‘metapolitiek’, ironisch genoeg geïnspireerd door de cultuurmarxist Antonio Gramsci, vormt al dertig jaar de kernstrategie van het Vlaams Blok/Belang. 

Benedenwereld, Reizen in de diepe tijd - Robert Macfarlane

Diep in een mijn in Boulby, Yorkshire, wordt onderzoek gedaan naar donkere materie. Macfarlane: hoe zoek je in het donker naar duisternis? Om materie die geen schaduw werpt te kunnen waarnemen, moet je niet op zoek gaan naar haar aanwezigheid maar naar haar effecten. En verderop in dit hoofdstuk merkt Macfarlane op: Het antropoceen stelt ons de vraag die de immunoloog Jonas Salk zo memorabel verwoordde: ‘Zijn we goede voorouders?’ Het verbaast geenszins wanneer deze vraag in dit boek centraal blijkt te staan, deze vraag die vóór het antropoceen nooit aan de orde was! Recensie door Enno Nuy

Pleidooi voor individualisme - Dirk Verhofstadt

Eeuwenlang sloegen we elkaar de kop in. Sinds 75 jaar leven we in een continent van vrede en welvaart. Dat, en alleen dat, is de grootste prestatie van de Europese Unie en het wordt hoog tijd dat we die verdedigen. Want dank zij wie kennen we vrijheid van meningsuiting, vrijheid van geloof, vrijheid van vergaderen, vrijheid van bewegen? Dankzij de waarden die de opstellers van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens hebben vastgelegd in 1948.  

De verrassende verjaardagen en andere nogal logische fotostrips - Ype Driessen & Ionica Smeets

De nieuwe media bieden tal van nieuwe mogelijkheden om kennis over te dragen. Waar boeken honderden jaren lang de boventoon voerden in kennisoverdracht, zijn boeken nu maar één kleine speler op de kennismarkt. Met de fotostrip De verrassende verjaardagen komen fotostripauteur Ype Driessen en hoogleraar wetenschapscommunicatie aan de Universiteit Leiden, Ionica Smeets met een innovatief medium om tal van logische, statistische, wiskundige en natuurkundige puzzels en vraagstukken aan een breed publiek te communiceren. Recensie door Floris Van Den Berg

Ethiek als autonome wetenschap - Hendrik Vanmassenhove  

Bij dat alles mag men evenwel niet uit het oog verliezen dat morele feiten en principes de basis vormen van de moraliteit en dat moet vermeden worden dat repressief-autoritaire regels terug ingang vinden.

 Finaal zou men kunnen zeggen dat de eenheid hersteld wordt, voor zover die al afwezig was, door de diversiteit te erkennen en tegelijk het dwingend karakter van de mensenrechten te benadrukken.

Diderot and the Art of Thinking Freely - Andrew S. Curran

Diderot was met zijn werkkracht en zijn ideeën een van de grondleggers van het denken in de moderne tijd. En dat is zowat het uitgangspunt van de begin 2019 verschenen interessante, overzichtelijke en vlot leesbare biografie van de hand van Andrew S. Curran (Wesleyan University, Connectitut, VS). Het boek heeft niet de ambitie veel vernieuwende inzichten op te leveren. Curran heeft zijn werk wel grondig gedaan en de bestaande literatuur en kennis over Diderot in een vlot leesbare synthese gegoten met aandacht voor het biografische en het thematische. Het resultaat is een levensbeschrijving van een fascinerend man met een rijk gevuld leven. Recensie door Peter Laroy