All in Boeken
Filosoferen leidt nu tot bepaalde uitkomsten, zoals atheïsme, veganisme, de morele superioriteit van mensenrechten en de morele noodzaak om klimaatmaatregelen te nemen. Dat zal niet iedereen leuk vinden. Filosofie gaat niet over leuk of aardig, maar om het lef om de conclusie van een zorgvuldige argumentatie te accepteren. Ik hoop dat dit boek helpt met het bereiken van het morele kantelpunt op het vlak van milieu- en dierenethiek. Recensie door Floris van den Berg
Margarete Buber-Neumann schreef een indrukwekkend verslag over haar verblijf in de goelag en het concentratiekamp. De achteloosheid van de volstrekt paranoïde stalinisten is verbijsterend en evenzo pervers en misdadig. Maar het lijkt mij toch dat de wreedheid van de nazi’s ongeëvenaard was. Gelukkig heeft zij deze waanzin overleefd en kon ze getuigen van de misdaden door de gestaalde kaders van Stalin en door de nazi’s van Hitler. Recensie door Enno Nuy.
Mises is, zoals bekend, een fervent verdediger van individuele vrijheid, maar samenwerking tussen mensen is nodig. Voor hem wordt het leven in de samenleving gekenmerkt door samenwerking en arbeidsverdeling, hoewel de staat zich niet in het privéleven mag mengen, behalve in zeer uitzonderlijke gevallen, om de vrijheid te waarborgen en degenen in toom te houden die de continuïteit van het leven in de samenleving bedreigen. Recensie door Marcel Santos.
Hume's onderzoekt hoe mensen verbanden leggen tussen het ene feit en het andere, die ze oorzaak en gevolg noemen. Hij onderscheidt indrukken en ideeën. Indrukken zijn de beelden die in onze geest worden afgedrukt als gevolg van onze ervaringen. Ideeën zijn zwakker dan indrukken; het zijn rationalisaties, verbanden die we leggen met behulp van onze indrukken. De principes van verband of associatie tussen ideeën zijn gelijkenis, contiguïteit en causaliteit. Recensie door Marcel Santos.
Op basis van Graebers analyse moeten we werk waarderen dat voorziet in menselijke behoeften, zoals zorg, creativiteit en het verbeteren van het leven van anderen. Om dat te bereiken, moeten we de moderne visie op zijn kop zetten: minder uren werken en meer gefocust werken moeten worden gestimuleerd. We moeten geen wrok koesteren tegen mensen zonder werk, maar eerder tegen degenen die ons zoveel van ons leven laten verspillen. In feite promoot Graeber het universeel inkomen. Recensie door Xander.
Over het begrip 'liberalisme' bestonden discussies tussen verdedigers van laissez-faire en auteurs die meer sympathie hadden voor de opbouw van het algemeen belang via de staat, te omvatten. In Duitsland werden de auteurs die het meest toegewijd waren aan laissez-faire orthodox genoemd, terwijl degenen die geloofden in meer staatsinterventie, met name in de hulpverlening aan mensen in nood, 'nieuwe liberalen' of 'progressieven' werden genoemd. Recensie door Marcel Santos.
John Stuart Mill blinkt in dit boek uit in de kunst van het helder en objectief schrijven. Het utilitaristische principe is duidelijk: menselijk handelen is juist voor zover het geluk bevordert – begrepen als plezier en de afwezigheid van pijn – en onjuist voor zover het het tegenovergestelde van geluk teweegbrengt, namelijk het ontnemen van plezier. Op collectief niveau is de handeling die rekening houdt met het welzijn van de samenleving juist, zelfs als deze individueel leed veroorzaakt.
‘Ik wist niet dat het zo’n seksueel dier was’, kirt Chantal Pattyn koket tijdens een uitzending van Pompidou op Klara naar aanleiding van het verschijnen van deze biografie.
Het is tien jaar geleden dat de meest belezen en meest bevlogen cultuurcriticus en bloemlezer der letteren zich van het leven beroofde. Deze biografie gunt u een intieme blik op de man en de schrijver.
Recensie door Jan-Willem Geerinck
De weg naar slavernij kan worden gelezen als een belangrijk tegenwicht voor de natuurlijke neiging van veel samenlevingen om de staat te laten ingrijpen in het leven van de particuliere sector. Het verwoordt het liberale – in de klassieke zin – argument in het eindeloze debat met voorstanders van meer staatsinterventie, ter verdediging van de vrijheid van het individu en tegen totalitaire tendensen die vrij spel krijgen naarmate centrale planning wordt geïmplementeerd. Recensie door Marcel Santos.
‘We must remind our politicians that their responsability does not end with their death or resignation,’ aldus Popper, waarmee hij aangaf dat we een morele plicht hebben tegenover onze nakomelingen. Hij deed die uitspraak met het oog op een mogelijk nucleair conflict, maar ook ecologisten zullen ze vandaag met instemming herhalen. Popper haatte waarheidclaims, voor hem bestonden er enkel hypothesen die men aan de grootst mogelijke kritiek moest onderwerpen. Dit inzicht staat haaks op elk totalitair denken. Recensie door Dirk Verhofstadt.
In Wisselwachter beschrijft Geert Mak Harry Hopkins als adviseur van Franklin Delano Roosevelt. Van 1933 tot 1945 zijn zij bepalend geweest voor wat er in de wereld gebeurde. Roosevelt geldt als een van de grootste presidenten in de Amerikaanse geschiedenis. Hij werd dan ook vier keer verkozen. Hopkins was daarbij zijn belangrijkste medewerker, zijn wisselwachter. Voor Jean Monet was hij als een schaduwprins, onmisbaar. Recensie door Paul Van Aelst.
We leven in een volkomen geglobaliseerde wereld. Iets wat populisten maar niet kunnen begrijpen, laat staan verwerken. Hoe het ook zij, de notie dat het Avondland gegrondvest zou zijn op de Grieks-Latijnse oudheid en dat die oudheid een autonome beschaving zou zijn, als een deus ex machine, is te zot voor woorden. Quinn heeft met haar studie die onzinnige aanname voor eens en voor altijd ontzenuwd. Recensie door Enno Nuy.
Wachsmann kijkt enerzijds naar de microkosmos van de kampen, gezien door de ogen van hen die er verbleven en anderzijds naar de plek die de Kampen innamen in het totale terreurnetwerk van de nazi’s. Eerst beschrijft hij de naziterreur vanaf 1933, het jaar waarin Hitler (1889-1945) Reichskanzler werd. Ik blijf me verbazen over het gemak waarmee duizenden en nog veel meer jonge mannen bereid waren geweld te gebruiken tegen medeburgers. Recensie door Enno Nuy.
In zijn bekende essay Two concepts of liberty (1958) gaat Isaiah Berlin in op de moeilijke verhouding tussen liberalisme en communitarisme. Bij klassieke liberalen staan het abstracte individu en zijn rechten centraal. Onvervreemdbare rechten beschermen het individu tegen zijn omgeving : tegen de staat, tegen de meerderheid en tegen de massa. De vraag stelt zich of deze individuele rechten niet in verdringing komen wanneer men waarde hecht aan noties als gemeenschap, culturele traditie en natiestaat. Recensie door Dirk Verhofstadt
En wat nu? het nieuwe boek van Dominique Willaert, gaat verder dan analyse. Het is een oproep tot actie én een uitnodiging tot luisteren naar elkaar, naar de verhalen achter de cijfers, naar de mensen achter de slogans. “Vroeger wisten de Democraten wat er in ons land leefde en namen ze de juiste beslissingen. De mensen die nu in Washington zitten, hebben elke voeling met ons verloren.” Het is een sentiment dat de auteur in talloze gesprekken herkent. Recensie door Dimitri De Smet.
Hoewel dit boek in 1994 werd gepubliceerd en daarom niets bevat over het uitgebreide onderzoek dat sindsdien is verricht, is het nog steeds ongelooflijk waardevol en blijven de bibliografieën relevant en nuttig. De verkiezing van Donald Trump was voor mij aanleiding om het op mijn nachtkastje te leggen. De belangrijkste les die ik eruit heb getrokken, is dat we onze eigen belangen aan de kant moeten zetten en vroeg moeten samenwerken om het verzet vol te houden. Recensie door Gregg Brozeit.
Wat een prachtige biografie schreef Lieneke Frerichs. Zij bracht Nescio tot leven zonder daarmee af te doen aan zijn schrijverschap. Nescio schreef in de geest van zijn tijd: de mens ploetert voort en doet zijn best maar uiteindelijk is alles vergeefs, we waren er even en heel eventjes misschien koesterden we enige hoop maar aan het einde van de dag blijken we gewone stervelingen. Recensie door Enno Nuy.
De kernboodschap van Morin luidt dat de geschiedenis geen lineair, voorspelbaar traject volgt, maar een chaotisch proces is waarin ondenkbare en onvoorziene gebeurtenissen een cruciale rol spelen. Hij bekritiseert ons aangeboren verlangen naar zekerheid en benadrukt de noodzaak om het onverwachte te integreren in ons denken over de toekomst. Door te leren van het verleden kunnen we beter voorbereid zijn op de onzekerheden van morgen. Recensie door Marc De Bock.
Dagboek 1933 is een stevig boek. Niet allen door de omvang, ook door de inhoud. De concurrentie voor beste non-fiction boek in 2025 is scherp. Naast Onvoltooid Verleden. Spanje onder en na Franco van Vincent Scheltiens Ortigosa moet de geactualiseerde versie van Dagboek 1933. Het gevaar van extreemrechts van Dirk Verhofstadt zeker tot de genomineerden behoren. Recensie door Antifascista Siempre.
“Spot niet met je rivalen, weersta de drang om hen uit te dagen en, als je een overwinning op hen behaalt, stel je tevreden met het plezier van het succes, zonder je erop te beroemen in woorden of daden,” aldus Mazarin. Hier doemt voor mij het beeld op van de onbewogen Poetin die een bloemenkrans zou leggen aan het graf van zijn voormalige medestander Prigozjin, terwijl hij verklaart dat die mogelijks onder invloed van drank of drugs was. Recensie door Dirk Verhofstadt.
