All in Boeken

Austerlitz – W.G. Sebald

Sebald is een intellectueel, getuige zijn boeken waarin steevast en altijd de Holocaust op een of andere manier een rol in speelt, maar ze zijn stuk voor stuk fascinerend en de verbeelding tartend. Hij heeft, zo lijkt mij, altijd een problematische verhouding tot zijn vaderland en zijn landgenoten gekend. Hij schaamde zich voor de geschiedenis van Duitsland en meende dat met name zijn kunstbroeders in de literatuur zich te weinig lieten horen. Of dat laatste helemaal terecht is vind ik lastig te beoordelen. Recensie door Enno Nuy.

De Emigrés - W.G. Sebald

We mogen vluchtelingen niet beschouwen als opportunisten maar als dragers van een onpeilbaar leed. Dat beschrijft de Duitse schrijver W.G. Sebald in zijn boek De Emigrés. Daarin heeft hij het over de honderdduizenden Joden in Duitsland en Oostenrijk die naar Zwitserland, Frankrijk, België, Nederland, Engeland of de Verenigde Staten trokken. Velen onder hen sloegen op de vlucht voor het nazisme dat in 1933 aan de macht kwam. Ze zochten een veilige plek voor henzelf en hun kinderen. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Het einde van de rode mens – Svetlana Alexijevitsj

Dit boek verscheen in 2013 en je kunt alleen maar concluderen: het komt nooit meer goed met dit volk. En wat is er sedertdien wel niet gebeurd in en met dat vermaledijde en ongelukkige land? Ik neem het de Russen kwalijk dat ze bereid zijn Poetin te geloven, maar Alexijevitsj liet me zien dat dit volk eeuwenlang alleen maar geknecht en bedrogen is, misleid en vernederd, gefolterd en bestolen. En toch willen mensen telkens weer geloven, hopen, opstaan en verder gaan. Recensie door Enno Nuy.

The death of truth - Michicko Kakuntani

Michiko Kakutani beschrijft hoe de rede en het wetenschappelijk onderzoek steeds meer op de achtergrond verdwijnt en zelfs ‘verdacht’ wordt gemaakt. Er wordt doelbewust naar  gestreefd om de mensen  bang te maken voor externe bedreigingen die op hen afkomen, zoals de migranten, de criminelen, de holibi’s enz. De waarheid bestaat volgens hen niet (meer). Opinies en indrukken worden belangrijker geacht dan feiten. De waarheid is blijkbaar relatief. Recensie door Mark Bienstman.

Het evangelie volgens Jezus Christus - José Saramago

Voor Saramago was Jezus een volledig menselijk wezen en dus begiftigd met seksualiteit. Zijn partner was de voormalige prostituee Maria Magdalena een krachtige en wijze vrouw. Saramago geeft een tegendraadse interpretatie van de aloude geschriften en dat zette kwaad bloed bij heel wat gelovigen. De roman werd door de Portugese regering verworpen als een blasfemische bewerking van het Nieuwe Testament en een belediging van het katholieke erfgoed. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Diderot and the Art of Thinking Freely - Andrew S. Curran

Diderot was met zijn werkkracht en zijn ideeën een van de grondleggers van het denken in de moderne tijd. Dat is het uitgangspunt van de interessante, overzichtelijke en vlot leesbare biografie van Andrew S. Curran. Curran heeft zijn werk grondig gedaan en de bestaande literatuur en kennis over Diderot in een vlot leesbare synthese gegoten met aandacht voor het biografische en het thematische. Het resultaat is een levensbeschrijving van een fascinerend man met een rijk gevuld leven. Recensie door Peter Laroy

Oorlog en Terpentijn - Stefan Hertmans

Vandaag is Stefan Hertmans 75 jaar geworden. Een uitzonderlijke auteur en dichter die een prachtig oeuvre bijeen schreef met tal van intrigerende romans zoals Als op de eerste dag, Het verborgen weefsel, Harder dan sneeuw, De Bekeerlinge, De Opgang en Dius. Zijn absolute meesterwerk Oorlog en Terpentijn werd bekroond met de AKO-Literatuurprijs 2014, waarover we in 2013 een recensie publiceerden in Liberales. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Verlichte kost. Filosofen van toen over het eten van nu - Rik Peters

‘Obesitas is gevaarlijker dan terrorisme’, zo citeert wetenschapsjournalist Rik Peters de Amerikaanse hoogleraar gezondheidsrecht Lawrence Gostin. Dat is een interessant perspectief. Bij terrorisme is de vijand de ander; bij obesitas ben jezelf de vijand. Obesitas is het geval van heel veel foute voedselkeuzes. Zoveel tijd en geld en aandacht als er wordt besteed aan terrorisme, zo weinig aandacht aan hoe wij eten en de gevaren van voedsel. Recensie door Floris van den Berg.

Rivier van bloed – Michel Krielaars

De Russen wisten zich geen raad met de Perestroika en Glasnost. De Russen hebben zichzelf wijsgemaakt dat Gorbatsjov de Sovjet-Unie uit elkaar liet vallen maar dat is ver bezijden de waarheid, dat was wel het laatste wat hij wilde. Het is reëler om dat op het bordje van Boris Jeltsin te deponeren. Later, in 2010, zou blijken dat Stalin hoogstpersoonlijk opdracht had gegeven voor de moordpartij in Katyn. Recensie door Enno Nuy.

De rode en de zwarte jonker – Daniela Hooghiemstra

Marinus van der Goes van Naters zou 104 jaar oud worden, zijn broer Willem stierf op 47-jarige leeftijd. Beiden waren homoseksueel. De een werd sociaaldemocraat, de ander nationaalsocialist. Dat is fascinerend. Hooghiemstra heeft deze bijzondere broedergeschiedenis op een liefdevolle wijze, maar wel met de vereiste distantie opgetekend. Zij is historicus maar ze kan ook zeker goed schrijven en hanteert een aangename stijl. Recensie door Enno Nuy

Dagboek 1933. Het gevaar van extreemrechts – Dirk Verhofstadt

In de herziene uitgave van Dagboek 1933 vergelijkt Dirk Verhofstadt de handelswijze van Hitler in 1933 met wat er nu in Amerika met Trump gebeurt. Het is eenzelfde vorm van anti-intellectualisme, stopzetting van gemaakte afspraken en opleggen van arbitraire maatregelen. Ook in Europa én in Vlaanderen infiltreert extreemrechts in de democratische instellingen, tot in de regeringen toe. “Eigen volk eerst” blijft de bovenhand voeren en verleidt vele mensen. Recensie door Paul Van Aelst.

Eeuwen van duisternis - Catherine Nixey

Dankzij het christendom en meer speciaal door het ijverige kopieerwerk van monniken werd de klassieke traditie (Homerus, Plato, Aristoteles, Horatius, Ovidius, Cicero, Caesar, Seneca…) aan ons overgeleverd en konden de ‘duistere middeleeuwen’ uitmonden in de geestelijke en artistieke rijkdom van de renaissance en het inspirerend humanisme van onder anderen Erasmus en Thomas More. Althans, zo werd het er in de middelbare school haast hardhandig ingepompt. Recensie door Leo De Haes.

Hitlers hofhouding – Heike Görtemaker

Waar het historica Heike Görtemaker vooral om te doen is, is de gedachte dat Hitler een eenzame gek was te weerleggen. De idee dat hij alles alleen had bekokstoofd en alles en iedereen om zich heen had misbruikt, klopt niet. Ook Hitler kon niet zonder zijn vrienden en bewonderaars. Zonder hen had hij nooit financiers aan kunnen trekken of de NSDAP naar zijn hand kunnen zetten. Zonder hen had hij nooit de Weimarrepubliek af kunnen breken. Recensie door Enno Nuy.

Afscheid – Sebastian Haffner

In deze roman schetst Haffner de laatste vierentwintig uur die Raimund Pretzel in Parijs doorbrengt, geregeld in het gezelschap van de sprankelende Weense studente Freddy op wie hij hopeloos verliefd is en omringd door een aantal heren die ook naar haar hand lijken te dingen. Juridisch medewerker Pretzel keert terug naar zijn werk in Berlijn. We schrijven 1930. Een bijna evocatieve beschrijving van de laatste uren voor een onvermijdelijk afscheid. Recensie door Enno Nuy.

De burger in opstand – Guy Verhofstadt

Guy Verhofstadt wil de burger centraal stellen in economie én politiek, niet via meer staat maar via meer eigendom, meer participatie, meer directe zeggenschap. De nieuwe existentiële kloof is niet meer links versus rechts, maar elitarisme versus burgerisme. De burger in opstand is een optimistisch boek vol interessante voorstellen. Het beste dat een politiek boek kan doen, is de verbeelding stimuleren. En daarin slaagt de nog steeds bevlogen Guy Verhofstadt met glans. Recensie door Peter Laroy.

Mens, een ding - Vladimir Majakovski

Vladimir Majakovski en Nizametdin Achmetov waren twee Russische schrijvers die in conflict kwamen met het Sovjetregime. Majakovski, een van de grootste Russische dichters, was aanvankelijk enthousiast over de revolutie maar pleegde nadien ontgoocheld zelfmoord. Achmetov viel na de Tweede Wereldoorlogoorlog in ongenade bij de machthebbers en werd opgesloten. Wie hun leven doorneemt beseft hoe erg intellectuelen te lijden hadden onder het bewind van de communistische totalitaire staat. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Het democratisch tekort - Claude Lefort

Het belang van de democratie is de onmogelijkheid voor welke partij of persoon ook om definitief de macht te verwerven en zijn ideeën blijvend door te drukken. Dankzij de democratie is in feite elke koerswisseling mogelijk. Geen enkele macht is absoluut en steeds wordt het beleid getoetst aan het oordeel van de burgers of kiezers. In die zin zijn verkiezingen nog echt ‘feesten’ van de democratie. Waarbij bestaande partijen onverwacht worden afgestraft en nieuwe kandidaten kansen krijgen. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Assistent van Mengele – Miklo’s Nyiszli

Miklo’s Nyiszli (1901-1956) was patholoog-anatoom en jood van geboorte. Deze laatste kwalificatie bracht hem als gevangene van de nazi’s in 1944 in Auschwitz waar hij vanwege zijn achtergrond werd aangesteld als assistent van Mengele, de beruchte kamparts die na de oorlog helaas wist te ontkomen naar Zuid-Amerika waar hij ook zou sterven zonder ooit te hebben moeten boeten voor zijn afgrijselijke misdaden.

Insectenrijk - Aglaia Bouma

We zijn gewend om insecten volstrekt achteloos te behandelen. We ervaren ze doorgaans als hinderlijk en soms zijn ze dat natuurlijk ook. Of we zijn er bang voor, vinden ze eng of vies. En dan zijn ze ook nog eens met zoveel. Zelfs zijn er dwaallichten als filosoof Bas Haring die meent dat we wel met wat minder soorten toekunnen. Hij realiseert zich niet eens dat al die insecten tot voedsel dienen voor andere dieren, met name vogels. Het is onzinnig om in kort bestek weer te geven waartoe insecten allemaal in staat zijn. Bouma heeft daar nu juist een geweldig boek over geschreven.Recensie door Enno Nuy

De open samenleving en haar vijanden - Karl Popper

De open samenleving en haar vijanden van de Oostenrijks-Britse filosoof Karl Raimund Popper wordt algemeen beschouwd als een sleutelwerk in de wereldgeschiedenis. Volgens de Britse krant The Times is het ‘een van de belangrijkste boeken van de eeuw’ en Bertrand Russell noemde het ‘een werk van het allergrootste belang, dat gelezen moet worden vanwege de meesterlijke kritiek op de vijanden van de democratie van vroeger en nu’. Dus tegen het autoritarisme, nationalisme en neomarxisme, maar voor de open samenleving.