Meer teksten — Liberales

Liberales is een onafhankelijke denktank binnen de Liberale Beweging, een collectief van kritisch liberaal geïnspireerde individuen die zich tot doel stellen in dialoog te gaan en kennis, inzicht en informatie te verwerven en te verspreiden in een streven naar een meer liberale samenleving.

Teksten

All in Boeken

De welvaart van landen - Adam Smith

Jul 5

Jul 5 De welvaart van landen - Adam Smith

250 jaar geleden verscheen De welvaart van landen van Adam Smith. Zijn ideeën blijven brandend actueel. Met de opkomst van extreemlinkse, extreemrechtse en nationalistische partijen, is er weer een hang naar protectionisme. Het nastreven van ‘America First’ en ‘MAGA’, de Brexit en het ‘eigen volk eerst’, gaat ten koste van de wereldwijde welvaart. Liberalen kunnen er inspiratie in opdoen om komaf maken met de vele zinloze subsidies en taksen die het vrij initiatief belemmeren. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Job – Joseph Roth

Jul 2

Jul 2 Job – Joseph Roth

Job is een meesterwerk waarin je telkens nieuwe fijnzinnigheden ontdekt. Roth kleurt zijn tekst zoals de miniaturisten vroeger een tekst tot leven wekten. Met korte, heldere zinnen en sterke beelden weet hij diep in zijn personages te dringen. De pijn en het lijden van de familie Singer worden zelfs na bijna honderd jaar en in een heel andere maatschappelijke context, herkenbaar getekend. Zo kan je niet anders dan meevoelen met de ouders. Hun vertwijfeling groeit in het boek tot Roth als apotheose het wonder aanbiedt. Recensie door Paul Van Aelst.

Het mysterie van de tijd – Carlo Rovelli

Jun 28

Jun 28 Het mysterie van de tijd – Carlo Rovelli

Voor wie niet is ingewijd in de natuurkunde, en dat geldt zeer beslist voor mij, is dit geen eenvoudige kost maar als je geconcentreerd leest, laat Rovelli je een fascinerende wereld zien, ook de wereld waarin wij leven maar zo anders dan we gewend zijn. En dan wordt het ondanks de hoge mate van abstractie en de gecompliceerdheid van deze materie toch een schitterende leeservaring! Recensie door Enno Nuy.

Le courage de la nuance – Jean Birnbaum

Jun 26

Jun 26 Le courage de la nuance – Jean Birnbaum

Aan de hand van het werk en het leven van denkers als Albert Camus, Georges Bernanos, Raymond Aaron, Hannah Arendt, George Orwell, en anderen houdt Jean Birnbaum in dit essay een warm pleidooi voor het beoefenen van nuance in het publieke debat. Minder polarisering, meer nuancering dus. Het was ook een van de lievelingsboeken van wijlen Caroline Pauwels.Recensie door Michel De Wolf.

Een zoektocht naar menselijkheid Deel 2 - Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Jun 23

Jun 23 Een zoektocht naar menselijkheid Deel 2 - Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Johan Braeckman is behalve een evolutionist, een humanistisch ingestelde persoon, wat we in zijn boeken terugvinden. Hij is een uitstekende verteller, zodat er afwisseling is tussen feiten en begeleidende verhalen. Herhalingen zijn onvermijdbaar, want de hoofdstukken belichten allemaal een aspect van hetzelfde verschijnsel “mens”. Het is geen boek dat je in één ruk uitleest, maar het is zeer toegankelijke lectuur voor iedereen die geïnteresseerd is in de zoektocht naar menselijkheid. Recensie door Gerda Sterk.

Het gezicht van de oorlog – Martha Gellhorn

Jun 17

Jun 17 Het gezicht van de oorlog – Martha Gellhorn

Een van de meest indringende reportages betreft de bevrijding van het concentratiekamp van Dachau, waar Martha Gellhorn de gruwelijke realiteit van de Duitse kampen met eigen ogen ziet. Ze legt daar duidelijk getuigenis van af. Na deze hoofdmoot over de Tweede Wereldoorlog volgt nog een reportage vanuit Java, waar een van de eerste oorlogen tegen de kolonisatoren (hier Nederlanders) plaats vindt. Verder volgt nog een verslag over het Neurenberg-proces en een internationale vredesconferentie in Parijs na de oorlog. Recensie door Fons Mariën.

Weimar. Leven op de rand van de afgrond – Katja Hoyer

Jun 11

Jun 11 Weimar. Leven op de rand van de afgrond – Katja Hoyer

Weimar is niet alleen een waardevol historisch boek, maar bevat ook een sterke morele boodschap. Het geeft een antwoord op de vraag hoe het mogelijk was dat gewone burgers van de stad waar cultuur en kunst zo’n hoge vlucht hadden genomen, zo snel konden ontaarden tot meelopers van een moorddadig regime en terecht te komen in het absolute dieptepunt van onmenselijkheid met het kamp Buchenwald. Hoyer toont overtuigend aan dat de meeste inwoners van Weimar een morele blinde vlek hadden en na de oorlog zeiden: "Wir haben es nicht gewusst". Recensie door Dirk Verhofstadt.

Vrouwen in duistere tijden – Alicja Gescinska

Jun 9

Jun 9 Vrouwen in duistere tijden – Alicja Gescinska

‘Elk denken moet beginnen bij herinneren,’ schrijft Gescinska en dat is een grote waarheid. In feite is dit een drijfveer geweest voor alle vrouwen die ze in haar boek beschrijft, want elk van hen heeft een bijzonder drama meegemaakt in haar levensloop. Vrouwen in duistere tijden. Tien denkers van blijvende betekenis is een magistrale vorm van narratieve filosofie die toegankelijk is voor een breed publiek zonder aan diepgang in te boeten. Het is een intellectueel hoogtepunt in haar al rijk gevulde carrière. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Een zoektocht naar menselijkheid, 2 – Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Jun 8

Jun 8 Een zoektocht naar menselijkheid, 2 – Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Er is in het universum en het menselijk bestaan geen externe zingeving te bespeuren. Maar door de gave van het bewustzijn en van de rede is de mens in staat zelf betekenis aan het leven te verlenen. Dit gebeurt, zo betoogt Johan Braeckman in een bewogen conclusie tot zijn majestueuze magnum opus, dankzij het beheersen van de humanistische levenskunst. Het uiteindelijk doel is het goede leven, dat bereikt wordt als het mens-zijn samenvalt met (mede-)menselijkheid. Recensie door Kristiaan Versluys.

De kosmische komedie – Frank Westerman

Jun 7

Jun 7 De kosmische komedie – Frank Westerman

Via de eerste ruimtewandelaar, de fascinerende Aleksej Leonov in 1965, belanden we prompt in de Holocaust via Kamp Westerbork, dat nietige dorp in Drenthe waar ook radiotelescopen zouden verrijzen. De radiosterrenwacht van Westerbork scant het uitspansel op signalen uit de ruimte – maar doet dat staande op een afvoergoot naar de ondergang, schrijft Westerman. Recensie door Enno Nuy.

Over vrijheid - John Stuart Mill

Jun 5

Jun 5 Over vrijheid - John Stuart Mill

In 1859, in hetzelfde jaar waarin Charles Darwin On the Origin of Species voorstelde, publiceerde John Stuart Mill zijn boek On Liberty. Deze twee boeken zijn van fundamenteel belang voor het humanistische wereldbeeld dat wij vandaag kennen. De roem van Darwins boek is echter vele malen groter dan Mills boek, terwijl de grondslag van de liberale democratie uiteengezet wordt in het manifest van Mill en zo minstens een even grote maatschappelijke impact had en heeft. Recensie door Floris van den Berg.

Duitsland heeft me nooit met rust gelaten - Thomas Mann

Jun 4

Jun 4 Duitsland heeft me nooit met rust gelaten - Thomas Mann

Dat Thomas Mann overtuigd was van het criminele en immorele karakter van het nazi-regime lees je als een rode draad doorheen zijn dagboekaantekeningen. Regelmatig verwijst hij naar de radioboodschappen die hij in het Duits via geallieerde zenders naar zijn landgenoten stuurde. Via de BBC-radio sprak Thomas Mann de Duitsers tientallen keren in zijn moedertaal toe met de openingszin ‘Deutsche Hörer’ (‘Duitse luisteraars’). Op 27 juli 1942 sprak hij over de massale moordpartijen op de Joden in het oosten. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De wereld in het klein – Norder Sietze

May 31

May 31 De wereld in het klein – Norder Sietze

In zijn algemeenheid geldt dat biodiversiteit op eilanden met een ontoegankelijk landschap beter beschermd is tegen menselijke invloeden zoals ontbossing. Bouwsels van dieren als mieren, bevers en spinnen beïnvloeden andere wezens. Bouwsels van mensen ook, maar schaal en tempo zijn bij de mens vele malen groter dan bij andere dieren. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de mens invloed had op zowel de immigratiesnelheid als de uitstervingssnelheid. Recensie door Enno Nuy.

De waarheid heeft vier gezichten - Simon Truwant

May 29

May 29 De waarheid heeft vier gezichten - Simon Truwant

Dit boek van Truwant kan zelfs de meest verbitterde en misantrope lezer opnieuw hoopvol stemmen, want het is niet voorbij of na de waarheid maar doorheen het prisma van het waarheidspluralisme dat er diepere inzichten verscholen liggen die opnieuw uitzicht bieden op een open, constructief en weerbaar publiek debat. En dat is en blijft op zijn beurt een noodzakelijke voorwaarde voor een weerbare liberale democratie. Recensie door Frederic Heylen.

Liberalism at Large. The World According to the Economist – Alexander Zevin

May 24

May 24 Liberalism at Large. The World According to the Economist – Alexander Zevin

Het is de verdienste dat the Economist blijft nadenken over het liberalisme en het aanpast aan de noden van de tijd. Zo pleit the Economist in zijn eigen overzicht van zijn 175-jarig bestaan in 2018 voor een heruitvinding van het liberalisme. Het liberalisme zoals het er nu uit ziet, schopt immers niet langer tegen de schenen van de gevestigde waarden. De liberalen zijn zelf het establishment geworden, diegenen die genieten van de verworvenheden van hetzelfde liberalisme. Recensie door Frank Naert.

De bibliotheek van Alexandrië - Jean-Pierre Luminet

May 23

May 23 De bibliotheek van Alexandrië - Jean-Pierre Luminet

‘Boeken verbranden staat gelijk met het verbranden van zijn voorouders, zijn vader en moeder, zijn ziel en de gehele mensheid daarbij’, schrijft Luminet, en doorheen het verhaal geeft hij aan hoezeer de religieuze leiders angst hebben voor kennis en een diepe afkeer voor al wat vreemd is. Zo beschrijft hij het lot van de filosofe, wiskundige en astronome Hypatia (de laatste beheerder van de bibliotheek), die vermoord werd op aanstoken van de dogmatische Cyrillus, de aartsbisschop van Alexandrië. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Blijf in leven. Berlijn 1939-1945 – Ian Buruma

May 18

May 18 Blijf in leven. Berlijn 1939-1945 – Ian Buruma

Buruma reconstrueert knap de trieste geschiedenis van de Duitse hoofdstad gedurende het Derde Rijk. In 37 korte hoofdstukken belicht hij evenzovele aspecten van het leven gedurende de jaren dat de nazi’s het Duitse volk in hun macht hielden. Het is meer dan tachtig jaar geleden dat deze tragedie zich voltrok, maar helaas behoudt dit soort boeken steevast hun urgentie. En telkens weer herinneren we ons Primo Levi die schreef: “Het is gebeurd, dus het kan weer gebeuren”. Recensie door Enno Nuy.

O Vermiljoenen Spleet - Bart Van Loo

May 17

May 17 O Vermiljoenen Spleet - Bart Van Loo

De beste erotische werken verschenen in Frankrijk. Rabelais, de Sade, Stendhal, Flaubert, Baudelaire, Apollinaire, Nin, Millet en tal van anderen hebben het erotische genre in de literatuur tot ongekende hoogtes gebracht. Over seks, erotiek en literatuur schreef Bart Van Loo een even intrigerend als opwindend boek onder de verleidende titel O Vermiljoenen Spleet! Van het blad spatten niet alleen de vele opgeilende verwijzingen naar de paringsdrift, maar ook zijn enorme belezenheid en kennis van de menselijke anatomie. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Een nieuwe wereld - Erik De Bom (red.)

May 15

May 15 Een nieuwe wereld - Erik De Bom (red.)

Een nieuwe wereld onder redactie van Erik Bom is bijzonder interessant omdat het ons inzicht heeft op de veranderende tijdsgeest op een ogenblik dat godsdiensten nog steeds een prominente rol speelden in het maatschappelijk leven. Samen met Italië vormden de Nederlanden in de 16de eeuw een broedplaats voor vernieuwende ideeën die later een grote invloed zouden hebben op de Verlichting en de moderniteit. Het biedt portretten van moedige mensen zoals Erasmus, Grotius en Spinoza. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Een zoektocht naar menselijkheid (Deel II) – Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

May 13

May 13 Een zoektocht naar menselijkheid (Deel II) – Dirk Verhofstadt in gesprek met Johan Braeckman

Deze zoektocht naar menselijkheid neemt je als lezer mee van de bijendans over de neanderthaler, Don Quichot, Spinoza, de Holocaust tot het concept bullshit jobs. Verhofstadt is de betrokken intellectueel die vragen stelt vanuit oprechte verwondering en soms expliciete stellingname. Braeckman is de filosoof en wetenschapper die systematisch nuanceert, verdiept en af en toe provoceert. Dat contrast tussen de twee gesprekspartners is de motor van het boek. Recensie door Peter Laroy.