All in Boeken

De democratie en haar media - Sid Lukkassen

Reeds tijdens de woelige jaren na mei 68 wist men dat democratie geen eenvoudig, laat staan makkelijk en correct te activeren begrip is. Een vaak gehoorde opmerking was dat inspraak zonder inzicht leidt tot uitspraak zonder uitzicht. Dat is de eerste gedachte die opkomt na het lezen van dit monumentale werk van Dr. Sid Lukkassen – liefst 380 bladzijden dicht bedrukte, maar goed gedocumenteerde en wetenschappelijke analyse over de (wissel)werking van onze democratie en de (moderne) media. Recensie door Mark Bienstman.

The Retreat of Western Liberalism - Edward Luce

In The Retreat of Western Liberalism probeert Edward Luce een antwoord te geven op de vraag hoe het allemaal zover is kunnen komen. En vooral wat de mogelijke rampzalige gevolgen kunnen zijn van Trumps politiek, zowel in de VS als in de rest van de wereld. Luce vertrekt van zijn jeugd, toen Francis Fukuyama poneerde dat de strijd tussen de ideologieën voorbij was en de liberale democratie gewonnen had. Het einde van de geschiedenis dus, een standpunt dat de auteur ooit deelde. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Effectief altruïsme - Peter Singer

Graaicultuur? ‘America first’? Is er nog plaats voor altruïsme in een chaotische wereld die dol draait door economisch eigenbelang en politiek egotisme? Peter Singer meent van wel. ‘De meest solide basis voor zelfwaardering is een ethisch leven leiden, dat wil zeggen, een leven waarin je zoveel mogelijk bijdraagt aan de verbetering van de wereld.’ De Gates Foundation schenkt aanzienlijke sommen geld aan filantropische projecten. Mooi. Maar is dat altruïstisch? Recensie door Karel Van Dinter.

Over het kanaal - Annelies Beck

Annelies Beck verhaalt over de meer dan tienduizend Belgen die na de inval van de Duitsers in 1914 een onderkomen zochten in Glasgow in Schotland. Een van hen was haar overgrootvader August Keppens, maar centraal in haar boek staat de vijftienjarige Marie Claes. Zij denkt dat ze naar Glasgow op vakantie gaat, maar er komen heel wat gevluchte Belgen toe. Die worden eerst warm ontvangen door de Schotse inwoners, maar naarmate de oorlog duurt en ook hun soldaten sneuvelen slaat de stemming om. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De ogen van de Panda - Etienne Vermeersch

Toen Etienne Vermeersch geboren werd in 1934 waren er 2 miljard mensen, inmiddels zijn we met 7 miljard, waarvan er minstens één miljard in de diepste ellende leven. Kunnen we ons nog een dergelijke kwantumsprong veroorloven zonder de wereld en haar bewoners letterlijk om zeep te helpen? Vermeersch neemt een duidelijk standpunt in. We moeten de overbevolking tegengaan. Dit boek moet gelezen worden door iedereen die het goed meent met onze planeet en haar (toekomstige) bewoners. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Het Belgisch labyrint - Geert Van Istendael

De eerste versie van deze klassieker verscheen in 1989 en werd positief onthaald. Intussen heeft de auteur het al vier keer herwerkt en is het telkens nog beter geworden. In 2011 verscheen zijn laatst aangevulde versie met een tekening van Gal op de voorkaft waarop Bart De Wever en Elio Di Rupo in een kluwen van draden verwikkeld zitten, met in het midden Manneke Pis die een serieuze straal omhoog spuit. Het lijkt wel Geert Van Istendael zelf die als Brusselaar zielsveel van zijn stad en zijn land houdt. Recensie door Dirk Verhofstadt.      

Door het oog van de naald - Helga Herzberg

In Birkenau vroeg Helga Herzberg aan een Duitse non wat ze in hemelsnaam misdaan had om hier gevangen te zitten. ‘Ik was onderwijzeres en ik zei dat Hitler niet deugde’, antwoordde de non. Helga werd tewerkgesteld in de Weichsel Metall Union dat handgranaten produceerde en dat was haar redding. Later kreeg ze te horen dat het bedrijf daar vier mark per week per werkende gevangene voor betaalde aan de SS. Later werd ze overgeplaatst naar het Stammlager Auschwitz, het hoofdkamp. Ze overleefde de gruwel. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Op eigen kracht - Mathias Bienstman

In Op eigen kracht. De bevrijding van gas, olie en kernenergie beschrijft Mathias Bienstman onder meer hoe wij op een realistische manier afscheid kunnen nemen van kernenergie zonder onze bevoorrading van elektriciteit in het gedrang te brengen. Zonnepanelen niet alleen op woningen maar ook op alle mogelijke vrije open ruimtes en openbare gebouwen. Ook een, liefst Europees, netwerk van windenergie bij voorkeur van op de Noordzee kan ons al een heel eind op weg helpen. Recensie door Mark Bienstman.

Sapiens - Noah Harari

De mens, meer specifiek homo sapiens, stootte door naar de top van het ecosysteem (en werd al snel de grootste vernietiger van biodiversiteit!), maakte zich het gebruik van vuur eigen en leerde koken waardoor hij veel minder tijd per dag kwijt was aan voedselbereiding en -verwerking. En volgens sommige wetenschappers kon daardoor het menselijke spijsverteringskanaal worden ingekort en konden hersenen groeien. Opmerkelijk is dat homo sapiens de meest succesvolle mensensoort bleek te zijn. Recensie door Enno Nuy.

Gewone deugden - Michael Ignatieff

In zijn boek Gewone deugden. Samenhang in een verdeelde wereld laat de Canadese hoogleraar Michael Ignatieff zien dat deugden zoals tolerantie, vergevingsgezindheid, vertrouwen en veerkracht niet zozeer kosmopolitisch zijn, maar kernwaarden die lokale bevolkingen juist boven het universele plaatsen en de wensen en verlangens van de eigen groep boven die van vreemden plaatsen. Tot die conclusie kwam hij na een reis van drie jaar in acht verschillende landen. Recensie door Dirk Verhofstadt.

The Politics of Climate Change - Anthony Giddens

De uitdagingen waarvoor we staan zijn gigantisch. Economische groei moet verder gaan om de armoede in de wereld te bekampen, maar dit betekent opnieuw de noodzaak aan meer energie. Moreel schandelijk is daarbij het feit dat de rijke landen verantwoordelijk zijn voor de meeste uitstoot van CO2 terwijl de armste landen er de ergste gevolgen van dragen. De enige oplossing ligt dan ook in een multilaterale, zeg maar mondiale aanpak van het probleem. Waarbij creativiteit moet aangemoedigd worden. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Het doden van een mens- Guus Kuijer

“Christenen en moslims zijn meer aan elkaar verwant dan aan de seculiere wereld. Op een dag zullen ze zich verenigen en de waardigheid van de mens uit hem knijpen zoals je een tube tandpasta leeg knijpt,” schrijft Guus Kuijer in Het doden van een mens. Het gaat over de ideeënstrijd van Michel Servet die in 1553 op aanstoken van Calvijn levend werd verbrand. Wie niet gelooft moet uitgeschakeld worden. Die religieuze ‘logica’ heeft in de loop van de geschiedenis talloze slachtoffers gemaakt. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Kleine dagen - Bernard Dewulf

Weergaloos beschrijft Bernard Dewulf hoe zijn dochtertje één voor één de letters van een zin leest, blij van verwondering dat die samen een woord vormen. Elke ouder herkent dat beeld, de zesjarige vingers puntend op het blad, van letter naar letter, van woord naar woord. En een vriend stelt hem voor het te filmen. ‘Want zij zullen het vergeten en wij zullen het verbloemen.’ Dat heeft Dewulf ook gedaan maar dan op zijn eigen manier. Hij heeft de film van hun jonge leventjes met woorden subliem vastgelegd. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Hitler, de Duitsers en de Holocaust - Ian Kershaw

Hoe stonden de Duitsers tegenover de Jodenvervolging? Kershaw baseert zich hiervoor niet alleen op de nazi-rapporten over de stemming onder de burgers, en publicaties van de Duitse linkse oppositie in het buitenland, maar ook op dagboeken en brieven van en naar het front. Wat voor de Duitsers cruciaal was, was hun materiële toestand. Zolang die goed bleef of verbeterde, genoot het regime alle steun, inclusief de maatregelen tegenover de Joden. Als het minder ging, waren de Joden de verantwoordelijken. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De verovering van de vrijheid - Alicja Gescinska

Negatieve vrijheid is de afwezigheid van externe dwang of inmenging zodat de mens kan doen en laten wat hij wil. Positieve vrijheid is de aanwezigheid van een concreet vermogen om te doen wat je wenst en behoort te doen. Om dat vermogen te concretiseren is er dus inmenging van de overheid nodig in de vorm van onderwijs, sociale voorzieningen, publieke diensten, enz. In haar boek De verovering van de vrijheid houdt de Poolse filosofe Alicja Gescinska een vurig pleidooi voor de positieve vrijheid. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Waarover men niet spreekt - Wim Van Rooy

Of men het nu graag hoort of niet, de islam is het probleem, aldus Wim Van Rooy. Het standpunt dat de islam niets te maken heeft met de terreuraanslagen, is onhoudbaar geworden. Steeds meer blijkt dat moslimterroristen en radicale organisaties zowel in Europa als in de rest van de wereld juist op basis van een letterlijke interpretatie van de Koran hun gruwelijke daden pleegden en plegen. In die zin kunnen we niet langer een onderscheid maken tussen een gematigde en een radicale islam. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Nacht over Europa - Ernst Piper

Er verschijnen tegenwoordig heel wat boeken over de Eerste Wereldoorlog. Een uitstekend werk is Nacht over Europavan de Duitse historicus en filosoof Ernst Piper. Hij beschrijft hoe de bevolkingen in de oorlogvoerende landen enthousiast reageerden op het uitbreken van de oorlog. Zeker in Duitsland waar nationalisten, pan-Germanen, conservatieven en antisemieten voorstander waren van een imperialistische koloniale politiek en een doorgedreven bewapening. Recensie door Dirk Verhofstadt.

We aaien ze, we haten ze, we eten ze - Hal Herzog

Een consequente ethiek met betrekking tot dieren is niet eenvoudig, zo blijkt uit We aaien ze, we haten ze, we eten ze van de Amerikaanse psycholoog Hal Herzog. Hij bestudeerde de relaties tussen mens en dier, en ontrafelt op een overtuigende manier onze vaak tegenstrijdige attitudes tegenover andere levende wezens die we soms koesteren en liefhebben, maar ook vrezen, doden en opeten. Zo bezitten miljoenen mensen een huisdier die ze met de beste zorgen behandelen, maar tegelijk eten ze massa’s vlees. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Het verbod vlees te eten - Desiderius Erasmus

De praktijk van het vasten en van het verbod om vlees te eten was eeuwenlang een gebruik binnen de katholieke kerk. Dit werd niet alleen opgelegd door het canonieke bepalingen maar kon ook uitgebreid worden door bisschoppen binnen hun bisdom. In zijn traktaat Het verbod vlees te eten verzette Erasmus zich tegen die uitgebreide regelgeving van de kerk, in het bijzonder het verbod om gedurende 150 dagen van het kerkelijk jaar vlees te eten. Zijn pleidooi om dit verbod af te zwakken was niet zonder eigenbelang. Recensie door Dirk Verhofstadt.

De Patagonische haas - Claude Lanzmann

Het meest pakkende handelt over de uitroeiing van zes miljoen Joden. Shoah is een film geworden van meer dan negen uren waarin slachtoffers en daders getuigen over wat ze gezien en meegemaakt hebben. Daarin legt hij vooral nadruk op de vernietigingskampen die door de nazi’s quasi totaal vernietigd werden, in een poging om hun wandaden compleet uit te wissen. Het gaat om Chelmno, Belzec, Majdanek, Sobibor en Treblinka die maar door enkelingen overleefd werden. Recensie door Dirk Verhofstadt.