All tagged Recep Tayyip Erdoğan
Adam Przeworski waarschuwt voor doemdenken. De Amerikaanse ontregeling bewijst niet dat de democratie wereldwijd in verval is. Een verkiezingsoverwinning van een partij die men verafschuwt, is geen bewijs van crisis. De echte toets is concreet: kunnen regeringen worden vervangen, kan de oppositie zich organiseren, hebben burgers toegang tot onafhankelijke informatie, aanvaarden machthebbers dat ze kunnen verliezen, en geloven verliezers dat ze later democratisch kunnen terugkeren?
Het is waar dat de AfD, zelfs als ze in Saksen-Anhalt een regering kan vormen, niet veel zal kunnen doen aan migratie en asielbeleid. Maar de Duitse deelstaten (Länder) beschikken wel over ruime bevoegdheden op het gebied van cultuur- en onderwijsbeleid, en juist hier is het AfD-programma het meest onthullend en weerzinwekkend. De partij pleit voor “Duits denken” (#deutschdenken), wat inhoudt dat zij zich verzet tegen de door het Bauhaus geïnspireerde campagne van de huidige deelregering voor artistieke vrijheid en moderne ideeën.
De gevangenneming van de voormalige burgemeester van Istanbul Ekrem İmamoğlu gaat niet over één politicus. Het dient als waarschuwing. Men doet zich voor als een democratie, terwijl Erdoğan rechtbanken gebruikt om tegenstanders uit te schakelen. Terwijl kiezers in Turkije vechten om hun kandidaten te kunnen kiezen zonder inmenging van rechtbanken, moeten buitenlandse leiders druk uitoefenen op Turkije om vrije en eerlijke verkiezingen toe te staan.
Bijna een eeuw geleden betoogde de pro-nazi jurist Carl Schmitt dat alle politiek draait om het onderscheid tussen vriend en vijand. De vermeende dreiging van "genderideologie" biedt een gemakkelijk, kant-en-klaar doelwit voor de populistische aspirant-autoritairen van vandaag. Net als ras en immigratie is gender een handig splijtzwam om kiezers te verdelen, polarisatie aan te wakkeren en de sociale cohesie te ondermijnen.
De verzwakking van democratische instellingen wordt verergerd door de toenemende ongelijkheid. Een recent rapport van de Bijzondere Commissie van Onafhankelijke Experts inzake Wereldwijde Ongelijkheid van de G20 concludeert dat de meest ongelijke landen ter wereld tot wel zeven keer meer kans hebben op democratische uitholling. Onderzoek toont ook aan dat in een wereld die gedomineerd wordt door sociale media, inkomensongelijkheid zich vaak vertaalt in ‘ongelijkheid in stem’.
Democratische instituties wankelen niet omdat één leider ze bedreigt, maar omdat samenlevingen weigeren eendrachtig op te treden tegen autoritaire tendensen, polarisatie en de normalisering van minachting voor de rechtsstaat en de persvrijheid. Critici signaleren dergelijke tendensen bij hedendaagse politieke figuren zoals onder meer Donald Trump, Vladimir Poetin, Nayib Bukele, Daniel Ortega, Recep Tayyip Erdoğan en Viktor Orbán.
Hannah Arendt waarschuwde er in een toespraak in 1975 nog voor dat totalitaire regeringen naar hun eigen goeddunken proberen om de geschiedenis te herschrijven of te begraven. Dat is ook de mening van Jason Stanley, een professor filosofie aan de universiteit van Yale, die in zijn nieuw boek Erasing History aantoont hoe extreemrechts wereldwijd bezig is het verleden aan te passen aan haar ideologische opvattingen. Recensie door Dirk Verhofstadt.
