Cold War - Pawel Pawlikowski

In zijn zoektocht naar jonge artiesten om een ensemble op te zetten dat Poolse folklore opvoert, valt het oog van muzikant Wiktor op de jonge en vrijgevochten Zula. De twee voelen zich direct tot elkaar aangetrokken, maar lijken voortdurend op de vlucht tussen oost en west. Ze kunnen niet zonder maar ook niet met elkaar. Al snel ontstaat een gepassioneerde romance, die wordt bemoeilijkt door de politiek en andere tegenslagen. Dit meeslepend liefdesverhaal, gedraaid in zwart-wit, speelt zich af in Polen ten tijde van de Koude Oorlog.

Floris van den Berg, atheïst van het jaar 2018

De Nederlandse filosoof Floris van den Berg werd door het Atheïstisch Verbond in Nederland uitgeroepen tot atheïst van het jaar 2018. Van den Berg is auteur van een reeks boeken over secularisme, atheïsme, dierenethiek, veganisme en milieufilosofie. Dit jaar verscheen zijn boek De Olijke Atheïst. Filosoferen over de waan van religie (uitgeverij Houtekiet). Floris van den Berg staat hier links op de foto naast Frank Müller, de voorzitter van het Atheïstisch Verbond (foto van René van Elst)

Foto van René van Elst.

Seks en leugens in de islam - Leo De Haes

Er blijven maar bergen boeken over de islam verschijnen en als ze al iets gemeen hebben, is dat je er niet vrolijker van wordt. De Frans-Marokkaanse romanschrijfster en Prix Goncourt-winnaar Leïla Slimani schetst in Seks en leugens. Gesprekken met islamitische vrouwen een bijzonder somber beeld van de situatie van de vrouw en de verknipte relatie tot het eigen lichaam en seksueel plezier in Marokko. Publieke blijken van genegenheid, liefde, tederheid of verliefdheid zijn bij wet verboden. Recensie door Leo De Haes.

De klimaatparadox - Peter van Druenen

De bevolking kan alleen maar dalen als er voldoende mensen sterven aan allerlei ziekten en/of epidemieën. Dus als er maar voldoende gewelddadige conflicten zijn, als we niet tussenkomen bij humanitaire rampen en natuurcatastrofes, als we stoppen met geld te steken in het onderzoek naar levensreddende geneesmiddelen, dan komt het wel goed. Moreel verwerpelijk natuurlijk. De auteur schijnt daarbij vergeten te zijn dat optimisme een morele plicht is. Recensie door Mark Bienstman.

Albert Speer - Magnus Brechtken

Magnus Brechtken leverde een krachttoer. Gewapend met een notenapparaat van 240 bladzijden en bijna 70 bladzijden bron- en literatuurverwijzingen fileert hij uiterst geduldig en evenzeer exhaustief een voor een de argumenten van Speer en diens apologeten. Vervalsing van de geschiedenis zit hem zo hoog dat hij iedere naïeve naloper genadeloos neersabelt. David Frost, Harry Mulisch, Simon Wiesenthal, Gitta Sereny, Joachim Fest, Willy Brandt, Helmut Kohl, ze lieten zich allemaal voor het karretje van Speer spannen. Recensie door Joseph Pearce.

Thuis in muziek - Alicja Gescinska

Muziek verbinden aan normatieve oordelen is ondoenbaar, want voor elk voorbeeld waarin muziek een positieve rol speelt (of speelde), staan evenveel voorbeelden die het omgekeerde aantonen. Mensen die buitengewone muziek maken of ervan genieten, kunnen nog steeds bijzonder slecht zijn. Gescinska verwijst zelf naar de nazi’s die overdag Joden vermoordden, maar ’s avonds konden genieten van een prachtig muziekstuk. Het schone en het goede zijn dus niet met elkaar verbonden. Recensie door Dirk Verhofstadt.

Nos Batailles - Guillaume Senez

Binnen zijn bedrijf verdedigt Olivier de rechten van zijn collega's. Deze veeleisende baan dient hij, na het plotselinge vertrek van zijn vrouw Laura, te combineren met de opvoeding van zijn kinderen en het gezinsleven in het algemeen. Geconfronteerd met zijn nieuwe verantwoordelijkheden, worstelt hij om een nieuw evenwicht te vinden, want Laura keert niet terug. Met dit intieme verhaal werpt Senez grote vragen op over gender-verhoudingen en carrièrekeuzes.

De vijanden van globalisering - Paul De Grauwe

In 2013 publiceerden twee economen, Branko Milanovic en Christoph  Lakner, een grafiekje dat de evolutie van het inkomen van de mensen wereldwijd weergeeft gedurende de periode 1988-2008. Het staat nu bekend als het olifantengrafiekje. Beginnende met de laagste inkomensklassen in de wereld zie je dat naarmate je opstijgt in hogere inkomensklassen de mensen hun inkomenspositie zagen verbeteren sinds 1988. Het is de rug van de olifant. Hier zitten enkele miljarden mensen in de wereld die het nu beter hebben dan 30 jaar geleden. Die mensen zijn tevreden en grote voorstanders van globalisering die dat allemaal heeft mogelijk gemaakt.

Vaderlandslievende verenigingen zijn vredesbewegingen - Geert Messiaen

Het is 100 jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog eindigde. En 73 jaar geleden kwam een einde aan de Tweede Wereldoorlog. Voor heel wat mensen, waaronder mezelf, is oorlog iets wat ze nooit aan de lijve hebben meegemaakt en maar goed ook. We leven momenteel in West-Europa in de langste periode ooit zonder oorlog. We moeten ons daar bewust van zijn. Het is echter niet omdat de meeste Belgen vandaag nooit oorlog gekend hebben, dat de gewelddadigheden die in onze contreien tijdens de Wereldoorlogen, plaatsvonden zomaar vergeten mogen worden.

De waarde van alles - Mariana Mazzucato

In een glashelder, en zelfs voor niet-economen goed te volgen betoog, toont de auteur aan dat het begrip groei, met de daarachter liggende gedachte van creatie van waarde door de economische literatuur en geschiedenis een hoogst volatiel begrip is en meestal de weerspiegeling  is van wie op dat moment de economische, en dus politieke macht in handen heeft of probeert te krijgen. Zo is het logisch dat lang werd aangenomen dat alleen grond economische waarde kon voortbrengen. Recensie door Mark Bienstman.

A Literary Tour de France - Robert Darnton

A Literary Tour de France van Robert Darnton is een prachtige historische studie, volledig onderbouwd met een schat aan materiaal. Deze literary tour de France is zeker ook een literary tour de force. Naast een levenswerk van Darnton is het tegelijkertijd een stille hulde aan een hele generatie Franse boekhandelaars die – helaas voor hen niet altijd met even veel financieel succes – een klein onderdeeltje waren in een proces dat heeft geleid tot het einde van het Ancien Regime in 1789. Recensie door Peter Laroy.

Het kostuum van mijn vader - Luckas Vander Taelen

Luckas Vander Taelen weet als geen ander de emotionele snaar van de ouderliefde en de zoektocht naar zijn verleden te raken. Hij doet dat op het eerste zich wat afstandelijk, maar in feite toch heel betrokken en met veel emoties. Hij geeft ook een intrigerende inkijk in de manier van denken van het katholieke Vlaanderen in de jaren vijftig, en dat is niet zo fraai. Het kostuum van mijn vader is een hartenkreet die niemand onberoerd zal laten. Recensie door Elaine Ost.

First Man - Damien Chazelle

Na het succes van de met zes Oscars bekroonde film La La Land werken Oscarwinnend regisseur Damien Chazelle en Ryan Gosling opnieuw samen aan First Man. In 1969 zou Armstrong, dankzij deze NASA-missie, als eerste mens voet op de maan zetten. De missie werd reeds 8 jaar eerder aangekondigd door President John F. Kennedy die heermee de rol van de Verenigde Staten als supermacht moeten bevestigen. De indringende film laat zien wat het Armstrong en Amerika heeft gekost om één van de gevaarlijkste missies in de geschiedenis te laten slagen.

Bevrijding van de betutteling - Floris van den Berg

Het lijkt zo gewoon om te leven in een samenleving waar individuen vrij zijn om te doen wat ze willen. In mei 1968 werd de samenleving bevrijd van de muffe deken van paternalistische betutteling. Uitzoomend en reflecterend op het menselijk samenleven door de eeuwen en millennia heen is een ding duidelijk: samenlevingen waarin de vrijheid van het individu om zelf zijn of haar leven te leiden zoals hem of haar dat goed dunkt, om zich te kleden hoe hij of zij wil, om om te gaan met wie z/hij maar wil zijn er niet eerder geweest.

De nationalistische beerput is opengetrokken - Ivan Vandermeersch

De serie De kinderen van de collaboratie en de Pano reportage Schild en Vrienden hebben iets heel belangrijk blootgelegd. Er bestaat nog steeds een goed georganiseerde extreemrechtse vleugel in ons land. Daarbij komt het recent onderzoek van de VRT dat een grote groep Vlamingen, voornamelijk tussen 18 en 23 jaar, een autoritaire leider verkiezen boven een democratisch verkozen politicus. We kunnen de schouders ophalen en hierover zwijgen of we kunnen dit fenomeen ernstig nemen en het nader onderzoeken.

Boudewijn. Koning met een missie - Mark van den Wijngaert en Emmanuel Gerard

De auteurs leiden ons zo door het, al bij al hobbelig parcours van Boudewijn. De onderliggende boodschap die zij impliciet meegeven, is dat er zonder twijfel heel wat kritiek  valt te geven op het functioneren van onze monarchie, maar dat, al bij al, deze instelling toch een belangrijke en soms matigende invloed heeft uitgeoefend in het politieke leven van dit land en zo nu en dan toch belet heeft dat er ergens een wiel afdraaide in de moeilijke race  tussen links en rechts, Vlamingen en Walen, gelovigen  en vrijzinnigen. Recensie door Mark Bienstman.

Propaganda België 1934-1951 - Paul Van Damme

In Propaganda België 1934-1951 tast Paul van Damme deze uiterst turbulente tijd aan de hand van vijfendertig verhalen af. Verhalen die stuk voor stuk de propagandistische middelen en technieken blootleggen waarmee voor- en tegenstanders elkaar om de oren sloegen en tegelijkertijd de Belgische burger hun visie van de waarheid probeerden in te lepelen. De West-Vlaamse geschiedenisleraar koos ervoor om die veelkleurige waarheden en leugens met een magnifieke keur aan affiches, vlugschriften, spotprenten en strips te illustreren. Recensie door Leo de Haes.

De rechtvaardigen - Jan Brokken

In De rechtvaardigen vertelt Jan Brokken op ongemeen aangrijpende en consciëntieus gedocumenteerde manier wat er vervolgens met Zwartendijk en de Joodse vluchtelingen is gebeurd. De titel verwijst naar ‘Rechtvaardige onder de Volkeren’, de onderscheiding van Yad Vashem voor niet-Joden die tijdens de Shoah Joden hebben helpen redden. Brokken heeft het dus over meer dan één redder. Behalve Zwartendijk speelde ook Chiune Sugihara, de Japanse consul in Kaunas, een cruciale rol. Recensie door Joseph Pearce.

De Olijke Atheïst – Floris van den Berg

Aan de hand van een quasi eindeloze reeks ‘stellingen’ vanuit de meest diverse hoeken zoals de  zogenaamde godsbewijzen en getuigenissen, mirakels en verschijningen, religieuze en ideologische ‘waarheden’, zin voor respect, de ethiek, de zingeving van het leven, het secularisme, de islam en als al het vorige niet volstaat, het ‘tackelen’ van de man (in de plaats van de bal), probeert de auteur steeds een antwoord of een weerlegging aan te reiken. Soms heel grondig en uitgebreid uitgewerkt, soms heel kort en soms zelf bot to the point. Recensie door Mark Bienstman.

Girl - Lukas Dhont

‘Girl' is het pakkende en ongelooflijk trefzeker vertelde verhaal van de 15-jarige Lara (schitterend vertolkt door Victor Polster), een meisje dat een carrière als ballerina beoogt. Daarmee legt ze de lat sowieso erg hoog voor zichzelf, maar wat de zaak nog complexer maakt, is dat Lara geboren is als jongen. De film volgt Lara in het dagelijkse gevecht tegen haar eigen lichaam. De 16-jarige Victor Polster, die de hoofdrol speelt in 'Girl', werd op het filmfestival van Cannes terecht bekroond met de Prijs voor Beste Acteerprestatie. Later mocht Lukas Dhont de Queer Palm en de Un Certain Regard Fipresci Prijs van de internationale persjury in ontvangst nemen. Uiteindelijk kwam daar ook nog de prestigieuze Caméra d'Or bij.